Raadsvoorstel 'sHertogenbosch Groen en Klimaatbestendig

Voorstel aan de raad Registratienummer

10714347

Raadsvergadering

9 maart 2021

Onderwerp

heraanbieding ‘s-Hertogenbosch Groen en klimaatbestendig

Meer vitamine G (Groen) voor onze inwoners. Meer garanties bieden voor een klimaatbestendiger, groener en biodiverser ’s-Hertogenbosch en daardoor een betere balans in de stedelijke ontwikkeling. Voorgesteld besluit 1.

2.

3.

De visie ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig als bouwsteen voor de Omgevingsvisie vast te stellen om uitvoering te geven aan een klimaatbestendiger, groener en meer biodiverse gemeente met daarin de volgende drie duurzame ambities: a) de stad en de dorpen in staat stellen om nog meer dan nu zelf wateroverlast en hitte op te vangen, b) meer soortenrijke stadsnatuur en groen dichterbij onze inwoners realiseren, c) en de relatie van de stad en de dorpen met het buitengebied versterken en meer natuurwaarden realiseren binnen en buiten de vestingmuren dan nu. De verordening Bomen, Water en Groen ’s-Hertogenbosch 2021 vast te stellen, met daarin opgenomen een groennorm bij aanleg of verandering van een verhard oppervlak van 500 m 2 of meer. Met de inwerkingtreding van de Verordening Bomen, Water en Groen ’s-Hertogenbosch 2021 gelijktijdig de Bomenverordening ’s-Hertogenbosch 2010 en 2017 en de Verordening hemelwater en grondwater ’s-Hertogenbosch 2017 in te trekken. 3

Aanleiding Het visiedocument ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig is een nadere concretisering van de nota Duurzaam ’s-Hertogenbosch. Hierin is vastgelegd; “We willen ’s-Hertogenbosch voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering door in te zetten op een groene inrichting van de stad, wijken en dorpen. Wij gaan voor aanleg en beheer van een (klimaat)robuuste én fijnmazige groenstructuur waarbij klimaatadaptatie, groen en biodiversiteit hand in hand gaan”. De gevolgen van de klimaatverandering worden steeds meer zichtbaar en ingrijpender en heeft negatieve gevolgen voor de natuur en de waterkwaliteit in en rond de stad en dorpen, voor onze leefomgeving en ook voor ons zelf. Er vallen soms heftige regenbuien (zoals in Rosmalen op 22 mei 2018) en er zijn lange periodes van extreme droogte. De verwachting is dat deze situaties vaker voor zullen komen. Lokaal kan extreme neerslag leiden tot overlast en overstromingen (zoals de hoogwater-situatie in 1995). Hitte en droogte leiden tot veel schade, zowel in stedelijk gebied en dorpen als daar omheen. Het verzakken van oudere woningen, schade aan landbouwgewassen en het sterven van bomen en dieren. Ook de mens ontsnapt er niet aan. In iedere hittegolf bezwijken er ouderen aan de hitte en krijgen inwoners gezondheidsproblemen. De biodiversiteit loopt sterk terug.

Mens, dier en natuur ervaren inmiddels dagelijks de negatieve gevolgen van de klimaatverandering in onze leefomgeving. Noodzakelijke aanpassingen zijn vaak erg kostbaar zoals het extra gemaal bij Crèvecoeur, maar ook schade voor particulieren (zoals de stortbui in Rosmalen op 22 mei 2018) leidt al snel tot duizenden euro’s schade.

Beoogd doel De stad van de toekomst is een duurzame en gezonde stad. Wat we willen bereiken is dat de stad en de dorpen zelf in staat zijn om wateroverlast en hitte op te vangen. We willen soortenrijke stadsnatuur, dicht bij onze inwoners en we willen de relatie van de stad en de dorpen met het buitengebied versterken. Om in beeld te brengen of en in hoeverre we de gewenste resultaten bereiken, gaan we meten. We gaan een eenduidige meetsystematiek hanteren. Daardoor hebben 4

we objectief en feitelijk inzicht in waar ontwikkelkansen of aandachtspunten liggen. Een gezonde, klimaatbestendige stad heeft veerkracht nodig. Het veranderende klimaat vergt namelijk aanpassingsvermogen. Groen is flexibel en helpt om de gevolgen van hitte en van hevige regenval te verzachten. Zo blijft onze gemeente leefbaar. Dat betekent ook dat we niet één uniforme oplossing moeten kiezen, maar dat we bij de inrichting van gebieden moeten inspelen op de veranderende omstandigheden. We moeten aansluiten bij natuurlijke systemen. Groen biedt een oplossing voor extremer weer als stortbuien en een warmer en droger wordende stad. Het zorgt voor verkoeling en vangt een deel van het overtollige regenwater op. Groen en water in de leefomgeving is goed voor onze gezondheid. Het stimuleert om te bewegen en je kunt er goed ontspannen. Een groene buurt is ook goed voor de sociale samenhang. Mensen gaan eerder naar buiten en ontmoeten elkaar. Verordening Bomen, Water en Groen ’s-Hertogenbosch 2021 De verordening geeft aan welke regels de gemeente hanteert voor het vellen van houtopstanden (bomen), het verwerken van hemelwater en grondwater en het aanleggen en beheren van groen. De regels voor bomen en water zijn gebaseerd op de huidige gemeentelijke regels. Voor groen is een groennorm opgesteld. Om te komen tot een groen- en klimaatbestendige gemeente is nog veel werk aan de winkel.

Vooral in trajecten waarbij de gemeente alleen publiekrechtelijk is betrokken blijft het nu vaak bij het uitspreken van wensen. Met de groennormering in deze verordening is het mogelijk een ondergrens te stellen voor groen en klimaatbestendig, naast alle andere normen (zoals geluid, parkeren, bodem, enz). In de huidige praktijk is het nu vaak onduidelijk voor initiatiefnemers welke eisen wij als gemeente stellen aan de hoeveelheid groen en de kwaliteit van dat groen. Door het stellen van deze norm is er straks wel sprake van een eenduidig kader. Verduidelijken, versimpelen en versnellen, daar gaan we voor. De verordening geldt voor projecten waarbij 500 m² nieuwe verharding wordt gerealiseerd. Het uitgangspunt is een groenpercentage waaraan voldaan moet worden. Deze groenpercentages zijn gebaseerd op een onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam. In dit onderzoek dat is uitgevoerd 5

bij steden vergelijkbaar met ’s-Hertogenbosch, zoals bijvoorbeeld Haarlem en Breda, is voor verschillende wijktypen een groenpercentage opgenomen. Na het opstellen van de gebiedsvisies van de Omgevingsvisie heeft het College de mogelijkheid om deze groenpercentages eventueel aan te scherpen. De uitwerking van de groenscore is tweeledig, zowel kwantitatief in hoeveelheid groen (m2) als kwalitatief in de mate van biodiversiteit. Per gebied is een ondergrens aangegeven. De exacte invulling hiervan staat vrij. Er kan gekozen worden voor de daadwerkelijke aanleg van groen, maar ook voor bijvoorbeeld halfverharding van parkeerterreinen, groene daken of groene gevels. Het zijn realistisch haalbare doelen, die indien ze vanaf de start onderdeel uitmaken van het ontwerp niet kostenintensief of op andere wijze belemmerend zijn. Voor de uitzonderingsgevallen waar het aantoonbaar niet haalbaar is om (volledig) aan de normen te voldoen, omdat er bijvoorbeeld sprake is van transformatieopgave op een locatie zonder tuinen of openbare ruimte waar groen gerealiseerd kan worden, is er een ontheffingsmogelijkheid opgenomen. De gemeente wil een periode van twee jaar benutten om ervaring op te doen met dit scoringssysteem en de vastgestelde groennorm. De groenscore is een hulpmiddel om de doelstelling van het beleidsplan te bereiken.

Als er verbeteringen nodig zijn dan is het college bevoegd om zowel de berekening van de groenscore als de vastgestelde groennorm tussentijds te wijzigen. Voor de opbouw en structuur van de verordening is zoveel mogelijk vooruitgelopen op de Omgevingswet. De regels uit deze verordening worden dan verwerkt in het Omgevingsplan. Daarom is al zoveel mogelijk aangesloten bij het voorbeeld Omgevingsplan van de VNG. Uitvoeringsprogramma ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig Bij de opgenomen ambities in ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig hoort een (herziene) aanpak van het Uitvoeringsprogramma. Dit Uitvoeringsprogramma, dat ter kennisname als bijlage bij dit voorstel is opgenomen, bouwt voort op wat we al doen en versterkt de aanpak die is ingezet. We volgen daarin de kaders en daarbij behorende budgetten waartoe de gemeenteraad reeds in de (meerjaren)begroting 2021 heeft besloten (Bomenbeleidsplan, Groene Delta, etc.). 6

Het uitgangspunt is dat inrichting, beheer en onderhoud budgettair neutraal worden uitgevoerd. Waarop de inrichting wordt afgestemd op de beschikbare budgetten voor beheer en onderhoud De activiteiten voor 2021 en een doorkijk van de activiteiten voor de periode 2022-2024 zijn opgenomen in het overzicht. De activiteiten voorzien in de periode 2022-2024 zullen worden opgepakt voor zover de benodigde middelen passen binnen het dan geldende begrotingsjaar. In het Uitvoeringsprogramma zijn o.a. de volgende onderdelen opgenomen; ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Natuur inclusief bouwen, groene gevels, groene daken en voorzieningen voor vogels en vleermuizen; Meer groen en bomen, parken, bomen in straten en hoeveelheid verharding verminderen; Verkoeling, behoud van bomen - schaduw, groen op ‘slipper afstand’ en zwemwater; Waterbeheer, regenwaterberging in waterpleinen en wadi’s, afkoppelen en regenwaterriool en waterdoorlatende bestrating in parkeerplaatsen; Biodiversiteit, bloemenlinten, bloemrijke bermen, faunatorens, tiny forests en bossen.

Met onze kracht in datascience gaan we de komende periode in de gaten houden wat de effecten van onze huidige maatregelen zijn. We betrekken inwoners bij het meten en verzamelen van gegevens, bijvoorbeeld over temperatuur in stedelijk gebied en dorpen. Daarmee vergroten we het inzicht in de dagelijkse realiteit en dragen we bij aan de bereidheid om maatregelen te nemen.

Relevante besluitgeschiedenis ▪

▪

Nota “Duurzaam ’s-Hertogenbosch” 2019 Eind 2019 zijn in de nota Duurzaam ’s-Hertogenbosch 4 ambities vastgelegd; gezonde, groene en klimaatbestendige gemeente, CO2 neutrale gemeente, waardebehoud van grondstoffen en duurzame mobiliteit. Dit visiedocument betreft ambitie 1. Motie “Stimuleren en dan pas verboden” 2019

7

▪

▪

▪ ▪

Om deze motie invulling te geven is de insteek van de visie verduidelijking en vergemakkelijking. Pas op het moment een initiatiefnemer niet mee wil in de groennorm kan deze via de verordening worden afgedwongen. Motie “Natuurinclusief bouwen” 2020 De visie en de verordening geven uitvoering aan deze motie. In de verordening is een kwalitatieve norm vastgelegd waaraan getoetst wordt bij nieuwbouwprojecten. Natuurinclusief bouwen is hier één van de onderdelen van. De exacte invulling per plangebied en de keuze voor de maatregelen is niet vastgelegd en biedt flexibiliteit voor de initiatiefnemer. Bomenverordening 2010 en 2017 Deze verordeningen uit 2010 en 2017 worden geïntegreerd in de Verordening Bomen, Water en Groen ’s-Hertogenbosch 2021. De Bomenverordening uit 2010 is in 2017 herzien, maar uiteindelijk niet in werking getreden vanwege het ontbreken van de Groene Kaart. Daarom is de Bomenverordening uit 2010 tot op heden geldend. Verordening hemelwater en grondwater 2017 Deze verordening uit 2017 wordt geïntegreerd in de verordening Bomen, Water en Groen. Beleidsplan Beheer Openbare Ruimte 2016 (BBOR)

Argumenten 1.1 Scherpere kaders stellen voor het omgaan met de opvang en afvoer van water, het aanleggen van een groene delta in en om de stad en variatie in de natuur zodat we de klimaatveranderingen aan kunnen. De visie beschrijft de maatregelen hoe we dit realiseren. Hierbij zijn de maatregelen in te delen naar; ▪ De stad als spons; waarbij uitgangspunt is water opvangen en vasthouden. Dit betekent iets voor de inrichting van ons stedelijk gebied en ons buitengebied, heeft voordelen voor de energievoorziening, versterkt de samenhang tussen groen en natuur gebieden, doet nieuw leven ontstaan, biedt bescherming tegen piekbuien en extreme droogtes en zorgt voor opvang van neerslag waar het valt door berging en infiltratie in de ondergrond. 8

▪

▪

Robuuste structuren; samenhangende en herkenbare lijnen, gebieden en structuren zorgen voor een waardevol netwerk van groene natuur in en om de stad. Dit netwerk is van groot belang voor onze watervoorziening, gezonde lucht, ruimtelijke oriëntatie, gebiedsidentiteiten en eigenheid. We verbinden alle groengebieden in en rondom de stad door het versterken en aanleggen van ecologische verbindingen langs de groenblauwe slingers, de kanalen, de spoorlijnen en de wegen. We brengen daarbij functiecombinaties aan met duurzame energie, delfstoffen en recreatie om een kwaliteitsimpuls te geven aan een natuurlijke groene delta rond ’s-Hertogenbosch. Groen natuurlijk; variatie is belangrijk voor het evenwicht, in de natuur, tussen mens en natuur en tussen mensen onderling. Letterlijk en figuurlijk ruimte bieden voor verschillende soorten om in te leven draagt bij aan een duurzame omgeving. Daarnaast benutten we kansen in specifieke gebieden om te komen tot aantrekkelijke landschapsparken, groene gordels en stadswildernis samen met terreinbeheerders, waterschappen en het Groen Ontwikkelfonds Brabant.

1.2 Als gemeente bij beheer en revitalisering van bestaande situaties groen- en klimaatbestendige maatregelen nemen. Wat verandert er in bestaande situaties? De recent uitgevoerde hittescan laat de plekken zien waar hittestress in onze gemeente optreed. Ook de watertoetsen geven inzicht in situaties die in de problemen kunnen komen bij intensieve regenval. Als gemeente kunnen we samen met andere partijen die verantwoordelijk zijn beheer en onderhoud van de buitenruimte maatregelen nemen om een groener en klimaatbestendiger omgeving te realiseren. 1.3 Bij nieuwe gebieds- en locatieontwikkelingen de garantie hebben dat ze groen- en klimaatbestendig gerealiseerd worden. Wat verandert er bij nieuwbouw locaties? Ervoor zorgdragen dat alle nieuwe gebieds- en locatieontwikkeling groen- en klimaatbestendig zijn. Niet het stapelen van eisen is een motivatie voor de normering, maar het werken aan integrale gebiedsgerichte oplossingen, waarin zowel een passend woningbouwprogramma gerealiseerd wordt, voorwaarden zijn voor energieneutrale oplossingen en duurzame mobiliteit en ook een groen, biodivers en klimaatbestendige leefomgeving ontstaat. 9

1.4 Meer handvatten bieden aan onze inwoners en partners om zelf de eigen woning of het complex groen- en klimaatbestendig te maken. Hoe kan de Bosschenaar zelf een bijdrage leveren? In het visiedocument ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig worden (net als in de nota Duurzaam ‘s-Hertogenbosch) mogelijkheden benoemd en voorbeelden gegeven van ingrepen die inwoners zelf kunnen doen. De gemeente zal daarbij zoveel als mogelijk ondersteuning bieden en actief over communiceren. 2.1 De groennorm die in de verordening wordt geïntroduceerd werkt stimulerend en verplichtend en is opgesteld om de ambitie van groen en klimaatbestendig toepasbaar en uitvoerbaar te maken. De norm geldt vanaf nieuwe aanleg of verandering van een verhard oppervlak van 500 m2. Het betreft een algemene kwaliteitsnorm waarbij de systematiek toegespitst is op de Bossche situatie. Ons College krijgt hierbij een bevoegdheid onder voorwaarden af te wijken van de norm (ontheffingsregeling) als de methodiek op een bepaalde locatie niet blijkt te functioneren. ‘s-Hertogenbosch kent momenteel al goede voorbeelden die passen binnen deze ambitie; o.a. Sluis O, Zuid-Willemspark, florahotels in de spoorzone, asfalt-eruit groen-erin, kruispunt Aartshertogenlaan en EKP (het Expeditie KnoopPunt van PostNL aan de Parallelweg). 2.2

Meer duidelijkheid en helderheid vooraf door de regels te versimpelen

In de meeste recente projecten wordt al invulling gegeven aan groen- en klimaatbestendige oplossingen. Door met de groennorm op voorhand helderheid te geven aan initiatiefnemers wordt integraal planontwerp gestimuleerd, minder tijd verloren aan discussie of regeldruk/bureaucratie (o.a. eenvoudigere anterieure afspraken en minder lijvige onderzoeksrapporten) en kunnen ruimtelijke procedures versnelt worden. De groennorm maakt (in aanvulling op het woningbouwprogramma, milieunormen, energieneutraal bouwen, parkeernorm en verplicht participatieproces) het gemeentelijk programma van eisen compleet. We stellen groen dus gelijk aan de andere vereisten en bieden daarmee houvast in de planontwikkeling. Daarbij loopt het vooruit op de Bossche Omgevingsvisie waarin deze integratie van beleidslijnen compleet wordt 10

gemaakt. 2.3

Meer gericht op samenwerking en mede-verantwoordelijkheid.

Bij inbreidingslocaties is de groennorm een grotere uitdaging dan bij uitbreiding. De groennorm stimuleert tot meer samenwerking tussen initiatiefnemers om de gezamenlijk opgave in het stedelijk gebied te realiseren en zo gedeelde verantwoordelijkheid te dragen voor een groen en klimaatbestendige buitenruimte. De recente ervaring leert dat initiatiefnemers zeker niet onwelwillend zijn en het vaak vanzelf al goed gaat. Voor degenen waar het niet lukt bieden we ondersteuning, voor degenen die niet wil kunnen we de verplichting opleggen. Door deze samenwerking willen we meer kansen kunnen benutten door in binnenstedelijke locaties ruimer te kijken dan sec het plangebied om o.a. wateroverlast en hittestress te voorkomen en een prettiger leefomgeving te realiseren.

Kanttekeningen en risico’s

2.1 De inwerkingtreding van de normering van groen, biodivers en klimaatbestendig kan voor de start van nieuwe stedelijke ontwikkelingen aanpassing van de plannen betekenen. De inwerkingtreding van de normering kan voor lopende planontwikkelingen betekenen dat het ontwerp aangepast moet worden. Voor projecten die zich al in de ruimtelijke procedure bevinden of met de uitvoeringsvoorbereiding zijn gestart gelden uiteraard de reeds gemaakte afspraken. De groennormering die we aanhouden is gebaseerd op zes vergelijkbare steden in Nederland die deze norm hanteren na onderzoek en praktijkervaring. De norm is zowel kwantitatief als kwalitatief en toepasbaar gemaakt voor onze gemeente. In de norm is een verschil gemaakt tussen binnenstedelijk bouwen en ontwikkeling in het buitengebied. De rekenmethodiek is voor de gehele gemeentegrond dezelfde, echter de percentages groen zijn gebaseerd op de specifieke kenmerken 11

per wijk. Om grip te krijgen op de risico’s in de huidige gebiedsontwikkeling hebben we proefberekeningen laten uitvoeren naar de projecten die in de fase van planvorming zitten. De berekeningen laten zien dat er bijna geen knelpunten ontstaan bij de uitvoering van de kwantitatieve groennormering. Binnen huidige plannen is vaak voldoende ruimte om nog bij te sturen zonder grote financiële of ruimtelijke consequenties. Bij de toetsing is o.a. gebleken dat steeds vaker groene daken worden toegepast die ervoor zorgen dat wordt voldaan aan de normering. Bij hoogstedelijke projecten kan voldoen aan de norm lastiger zijn, al bewijst EKP dat ook in deze dichtheden op verantwoorde en efficiënte wijze de groennormering ingevuld kan worden. Doel van de groennormering is niet vergroening of verstedelijking, maar vergroening én verstedelijking. Niet met de intentie ambities te stapelen, maar het werken vanuit een evenredige en integrale afweging ten aanzien van een duurzame stedelijke ontwikkeling van onze gemeente. Feitelijk het in balans brengen van de afwegingen die leiden tot een verantwoordelijk ruimtelijke ontwikkeling.

Financiële kaders In het uitvoeringsprogramma wordt omschreven welke maatregelen tegen welke kosten en welke financieringsbronnen de komende jaren door de gemeente zullen worden uitgevoerd. Het college is verantwoordelijk voor dit uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma is ter informatie als bijlage bij dit raadsvoorstel opgenomen. De door uw raad vastgestelde budgetten voorzien in de (meerjaren)begroting 2021 zijn leidend voor de uitvoering van activiteiten, waaronder ook de ombuigingstaakstelling voor de beheersopgave vanaf 2021. Daarbij gaat het niet alleen om de investeringen, maar ook om het beheer en onderhoud van het areaal. De activiteiten voor 2021 en een doorkijk voor de periode 2022-2024 zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. De activiteiten voorzien in de periode 2022-2024 zullen worden opgepakt voor zover de benodigde middelen passen binnen het dan geldende begrotingsjaar. Het uitgangspunt is dat inrichting, beheer en onderhoud budgettair neutraal worden 12

uitgevoerd, waarbij de inrichting wordt afgestemd op de beschikbare budgetten voor beheer en onderhoud. We zullen onze huidige acties en activiteiten zoals in het Uitvoeringsprogramma opgenomen zijn continue monitoren en waar nodig bijsturen. Daarnaast wordt nog apart het Gemeentelijk Rioleringsplan aan de Raad voorgelegd als deeluitwerking van de beleidsvisie voor wat betreft de wateropgaven.

Duurzaamheid Dit visiedocument ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig is samen met de verordening en het uitvoeringsprogramma een uitwerking van de eerste ambitie uit de Visie Duurzaam ’sHertogenbosch en volgt daarbij de vier principes van The Natural Step. In het visiedocument wordt omschreven wat de verwachte effecten zijn en hoe de resultaten zullen worden gemeten. Deze worden opgenomen in de jaarlijkse monitor dat onderdeel is van het Programma Duurzaam.

Participatie en communicatie Deze visie en het uitvoeringsprogramma zijn het resultaat van samenwerking met organisaties binnen en buiten de gemeente. Dankzij de inbreng van onder andere inwoners, buurtcomités, natuurorganisaties, waterschappen, bedrijfsleven, woningbouwcoöperaties en onderwijsinstellingen is de visie verbeterd en verrijkt. Deze betrokkenheid brengt ook de uitvoering dichterbij. Gezien dit voortraject en de relatie met het traject van de Nota Duurzaam ’s-Hertogenbosch en de Visie Energielandschappen is ervoor gekozen de verordening niet ter inspraak voor te leggen, maar rechtstreeks bij partners onder de aandacht te brengen voor reflectie, zoals Waterschap Aa en Maas, IVN (Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie), corporaties (o.a. via duurzaamheidsakkoord en prestatieafspraken) en ontwikkelende partijen (zoals SDK, voorheen Volker Wessels, die Paleiskwartier en momenteel EKP in ontwikkeling hebben). Het visiedocument en de verordening zijn in de letter en geest van de Omgevingswet opgesteld en 13

zullen onderdeel worden van de Bossche Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie gaan we samen met onze inwoners werken aan gebiedspaspoorten om maatwerk te leveren per gebied, buurt of wijk. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie wordt een integrale weging gemaakt van alle ruimtelijke claims die in de stedelijke ontwikkeling voorkomen. De basis van de Omgevingsvisie is de wijkgerichte benadering, juist omdat op dat schaalniveau gericht maatregelen kunnen worden genomen en de betrokkenheid van inwoners het sterkst is. Dit is dan ook een logische vervolgstap van ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig, in samenspraak met onze inwoners de leefbaarheid in onze wijken, buurten en straten op peil te houden waar nodig en verbeteren waar kan. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1.

Visiedocument ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig 14

2. 3.

Verordening Bomen, Water en Groen 2021 Uitvoeringsprogramma ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Afdeling Inlichtingen

10714347 Kaderstellend Van der Geld Omgeving Sector Stadsontwikkeling / Afdeling Leefomgeving Ferry Aerts / f.aerts@s-hertogenbosch.nl / +31 (073) 615 5350

15

Besluit van de raad Registratienummer

10714347

Raadsvergadering

9 maart 2021

Onderwerp

heraanbieding ‘s-Hertogenbosch Groen en klimaatbestendig

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch; gezien het voorstel van het college van 2 maart 2021

besluit: 1.

2.

De visie ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig als bouwsteen voor de Omgevingsvisie vast te stellen om uitvoering te geven aan een klimaatbestendiger, groener en meer biodiverse gemeente met daarin de volgende drie duurzame ambities: a) de stad en de dorpen in staat stellen om nog meer dan nu zelf wateroverlast en hitte op te vangen, b) meer soortenrijke stadsnatuur en groen dichterbij onze inwoners realiseren, c) en de relatie van de stad en de dorpen met het buitengebied versterken en meer natuurwaarden realiseren binnen en buiten de vestingmuren dan nu. De verordening Bomen, Water en Groen ’s-Hertogenbosch 2021 vast te stellen, met daarin opgenomen een groennorm bij aanleg of verandering van een verhard oppervlak van 500 m 2 of 16

3.

meer. Met de inwerkingtreding van de Verordening Bomen, Water en Groen ’s-Hertogenbosch 2021 gelijktijdig de Bomenverordening ’s-Hertogenbosch 2010 en 2017 en de Verordening hemelwater en grondwater ’s-Hertogenbosch 2017 in te trekken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 9 maart 2021, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

17