Raadsvoorstel Omvorming Rekenkamercommissie v3

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

15117243 4 juli 2023

Onderwerp

Omvorming rekenkamercommissie ’s-Hertogenbosch; instelling rekenkamer Als gevolg van de invoering van de Wet Versterking Decentrale Rekenkamers per 1 januari 2023 moet in alle gemeenten in 2023 een onafhankelijke rekenkamer worden opgericht. De Gemeentewet bepaalt dat de gemeenteraad de rekenkamer moet instellen, de leden moet (her)benoemen en hun vergoeding moet vastleggen en het budget van de rekenkamer moet vaststellen.

Voorgesteld besluit Het Presidium stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De rekenkamer ’s-Hertogenbosch in te stellen, bestaande uit vier leden; 2. Het budget van de rekenkamer voor 2023 ongewijzigd vast te stellen op € 108.960; 3. De Verordening Rekenkamer 's-Hertogenbosch 2023 vast te stellen; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. Als voorzitter van de rekenkamer de heer G.W. Goedmakers te benoemen; 5. Als lid van de rekenkamer te benoemen: - Mevrouw D. Haenen - de heer M. van der Horst - Mevrouw G.A.A. van den Berg-Melis 6. De Verordening op de Rekenkamercommissie 2015 in te trekken. 7. In de Verordening geldelijke voorzieningen leden bijzondere commissies 2007 in artikel 1 lid a te schrappen ‘Rekenkamercommissie’ Aanleiding Op 13 juli 2004 besloot de toenmalige gemeenteraad tot het instellen van een rekenkamercommissie. Gekozen werd voor een gemengde commissie, met zowel externe leden als raadsleden. De commissie begon op 1 januari 2005 met haar werkzaamheden. Op 1 januari 2023 is de Wet Versterking decentrale rekenkamers van kracht geworden. Doel van de wet is te komen tot krachtiger en meer onafhankelijke lokale rekenkamers in alle gemeenten, met uitbreiding van bevoegdheden. De rekenkamercommissie wordt na 19 jaar opgeheven en gaat voortaan verder als rekenkamer ’sHertogenbosch. Conform de wet moeten alle gemeenteraden de volgende besluiten nemen: De raad moet een rekenkamer instellen. Hierin zitten geen raadsleden. Er geldt een overgangstermijn van één jaar om de omvorming naar een op de Gemeentewet gebaseerde onafhankelijke rekenkamer vast te stellen. De raad moet besluiten hoeveel leden de rekenkamer heeft. De raad moet vaststellen welk budget de rekenkamer krijgt.

De raad benoemt de leden van de rekenkamer, voor een wettelijk verplichte termijn van zes jaar. Om te voorkomen dat in 2029 alle leden tegelijk (moeten) afreden zullen zij onderling een rooster van afreden moeten afspreken. De raad benoemt uit de leden een voorzitter. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

De hoogte van de vergoeding aan de leden moet worden vastgelegd in een verordening. De ondersteuning van de rekenkamer (secretaris) moet worden geregeld.

Ook worden met de nieuwe wet de bevoegdheden van de rekenkamer uitgebreid. Kort samengevat: De rekenkamer onderzocht voorheen ‘het gevoerde bestuur’. Dit wordt ‘het gevoerde beleid’. Daarmee bedoelt de Kamer dat de bevoegdheid van de rekenkamer ruim moet worden opgevat. (Art.182). De wet geeft extra bevoegdheden voor het onderzoeken van ‘verbonden partijen’ en gemeentelijke deelnemingen (art.184). De rekenkamer krijgt de bevoegdheid externe partijen te onderzoeken waarin de gemeente ’sHertogenbosch deelneemt en waarin de deelnemende overheden (gemeenten, provincies en/of het Rijk) gezamenlijk meer dan 50% van de aandelen in bezit hebben. De rekenkamer heeft nu ook de bevoegdheid om onderzoek te doen naar alle instellingen die gemeentelijke garanties, subsidies en/of leningen ontvangen. Bovendien mag de rekenkamer onderzoek doen naar de inkoop- en contractrelaties van het bestuur. Het college moet jaarlijks aan de raad laten weten wat er met de aanbevelingen aan het college is gedaan. (Art. 185a). Dit is in ’s-Hertogenbosch al praktijk (bijlage bij Jaarverslag). Beoogd doel Het omvormen van de rekenkamercommissie naar een onafhankelijke rekenkamer bestaande uit vier leden, conform de Wet Versterking Decentrale Rekenkamers.

Relevante besluitgeschiedenis Verzamelvoorstel Huishouding van de raad, Raadsvergadering, Raadsvergadering 31 januari 2023 Wijziging Verordening Rekenkamercommissie ’s-Hertogenbosch 2015, Raadsvergadering 1 februari 2022 Raadsvoorstel Evaluatie Rekenkamercommissie; terug naar de basis, Raadsvergadering 8 december 2020 Besluit oprichting Rekenkamercommissie (verordening), Raadsvergadering 13 juli 2004 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Argumenten Oprichting rekenkamer ’s-Hertogenbosch Uw raad moet het besluit nemen tot instelling van de lokale rekenkamer (artikel 81a GW). De keuze voor een rekenkamerfunctie c.q. rekenkamercommissie is vervallen. In de rekenkamer zitten geen raadsleden. Uw raad besloot overigens in 2020 al om met ingang van de raadsverkiezingen van 16 maart 2022 verder te gaan met een commissie zonder raadsleden. Aantal leden Uw raad moet het aantal leden van de rekenkamer vaststellen (artikel 81b GW). Op dit moment bestaat de rekenkamercommissie uit vijf externe leden, inclusief de voorzitter. Het voorstel is om dit aantal terug te brengen naar vier leden. De meeste rekenkamers werken met drie of vier leden. Dit aantal is voldoende om het eerder afgesproken aantal van 2-3 onderzoeken per jaar te doen. Aangezien een van de zittende leden heeft aangegeven niet voor benoeming in de rekenkamer in aanmerking te willen komen vanwege het einde van zijn huidige benoemingstermijn, ontstaat ook een ‘natuurlijk moment’ om het aantal leden terug te brengen naar vier. Verordening rekenkamer De rekenkamer is volledig gebaseerd op de Gemeentewet. De nieuwe verordening hoeft daarom maar enkele onderdelen te bevatten, met de punten waarop de raden eigen keuzes kunnen maken: het aantal leden, het budget van de rekenkamer en de vergoedingen van de leden.

De bijgevoegde verordening is gebaseerd op een model dat door de VNG en de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR) recent is opgesteld. De wet verplicht de rekenkamer om een reglement van orde op te stellen en ter kennisneming naar de gemeenteraad te sturen (artikel 81i GW). De rekenkamercommissie zal het huidige reglement van orde aanpassen aan de nieuwe wetgeving en nog in 2023 naar uw raad sturen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Benoeming leden De lopende benoemingen in de rekenkamercommissie vervallen van rechtswege. Uw raad moet de leden van de rekenkamer (her)benoemen, voor de wettelijk verplichte periode van zes jaar. Van de huidige leden willen vier leden graag benoemd worden in de rekenkamer: Wilfred Goedmakers (voorzitter), Danielle Haenen, Martin van der Horst en Gea van den Berg-Melis. Wij stellen voor hen te benoemen als lid van de nieuwe rekenkamer. Aangezien alle leden tegelijk voor zes jaar worden benoemd treden in 2029 alle leden tegelijk af weer af. Voor de continuïteit is het belangrijk om een rooster van afreden op te stellen. Dit is een ‘gentlemen’s agreement’ binnen de rekenkamer zelf, dus niet afdwingbaar. De rekenkamer heeft inmiddels een rooster van afreden opgesteld. Budget rekenkamer De wet bepaalt (artikel 81j lid1 GW) dat de gemeenteraad, na overleg met de rekenkamer, “de rekenkamer de nodige middelen ter beschikking voor een goede uitoefening van haar werkzaamheden”. Het voorstel is om het werkbudget van de rekenkamer vooralsnog niet te verhogen. Het werkbudget bedraagt in 2023 € 108.960 (onderzoekskosten € 73.580, presentiegelden € 33.370 en ‘overige’ € 2.010). Mocht er in de toekomst aanleiding zijn om het budget bij te stellen, dan zullen wij u daartoe een voorstel voorleggen.

Vergoedingen leden Uw raad dient bij verordening de hoogte van de vergoedingen van de rekenkamerleden te bepalen (artikel 81k GW). Op ons verzoek heeft de rekenkamercommissie een inventarisatie verricht bij een aantal rekenkamers van gemeenten van vergelijkbare grootte. In ’s-Hertogenbosch ontvangen de leden van de rekenkamercommissie momenteel de laagste vergoeding van al deze rekenkamers. Ter vergelijking, de vergoedingen van de voorzitter variëren van circa € 26.000 per jaar voor de voorzitter (Tilburg, Breda), circa € 21.000 (Arnhem) tot € 7.600 (huidige situatie in ’s-Hertogenbosch). De vergoedingen voor de leden variëren van € 16.000 voor de leden (Arnhem), € 12.000 - 13.000 (Tilburg, Breda) tot € 6.300 (huidige situatie in ’s-Hertogenbosch). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Wij stellen u voor de vergoedingen op te hogen, binnen het huidige totaalbudget. Naast het feit dat ’s-Hertogenbosch momenteel niet marktconform vergoedt, trekt het ook een wissel op de toekomstige werving van rekenkamerleden. De vergoedingen in andere rekenkamers zijn meestal gerelateerd aan de hoogte van de vergoeding voor een raadslid in de betreffende gemeente. Deze vorm wordt ook door VNG en NVRR geadviseerd. Wij stellen u voor de vergoedingen als volgt te wijzigen: Voorzitter: 45 % van de vergoeding voor raadsleden per jaar (€ 11.918,-; situatie 2023); Leden: 35% van de vergoeding voor raadsleden per jaar (€ 9.270,-; situatie 2023). Deze vergoeding betekent een ophoging van het huidige budget voor vergoedingen € 6.358,- per jaar. Dit wordt gedekt binnen het totaalbudget van de rekenkamer. Op dit moment krijgen de leden van de rekenkamercommissie presentiegeld en reiskosten per vergadering/bijeenkomst. Dit leidt tot een behoorlijke administratieve last. De meeste andere rekenkamers zijn inmiddels overgestapt naar een systeem van een vaste vergoedingen per maand. De rekenkamercommissie heeft aangegeven ook met vaste vergoedingen te willen gaan werken. Wij hebben dit verzoek overgenomen en vertaald in de bijgevoegde verordening. Bovenstaande betekent dat de geldende regeling voor de vergoeding van rekenkamercommissieleden kan komen te vervallen.

Hiervoor wordt in de Verordening geldelijke voorzieningen leden bijzondere commissies 2007 de verwijzing naar de rekenkamercommissie geschrapt. Ondersteuning rekenkamer De wet bepaalt dat de ondersteuning van de rekenkamer door het college wordt benoemd (artikel 81j, lid 2). Dit wijkt af van de huidige situatie, waarin de secretaris, als onderdeel van de griffie, is benoemd door uw raad. Het voorstel van de rekenkamercommissie was om voor de nieuwe rekenkamer een mandaatregeling op te stellen, waarin de personele verantwoordelijkheid voor de rekenkamersecretaris van college naar de gemeenteraad (Presidium) wordt gemandateerd; en namens deze aan de griffier. Op deze wijze kan de huidige situatie worden gecontinueerd. De eventuele (tijdelijke) vervanging van de rekenkamersecretaris kan dan ook, zoals gebruikelijk, vanuit de griffie worden www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

verzorgd. Op 31 januari 2023 legden wij dit voorstel aan u voor, in het kader van het raadsvoorstel ‘Verzamelvoorstel huishouding raad’. Uw raad gaf - als werkgever van de griffier - toestemming voor deze mandatering van het college naar de griffier. Het college stemde al eerder in met dit voorstel. Het mandaat zal in overleg met het college worden opgenomen in de gemeentelijke mandaatregeling. Kanttekeningen en risico’s Niet van toepassing. Financiën Aan het besluit zijn geen financiële consequenties verbonden. Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie en communicatie Het voorstel is in overleg met de rekenkamercommissie tot stand gekomen Hoogachtend, Het Presidium

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bijlagen 1. Verordening Rekenkamer ’s-Hertogenbosch 2023

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

15117243 verordenend Presidium Bestuur 22 juni 2023 Griffie R. van der Meer r.vandermeer@s-hertogenbosch.nl (073) 6155536

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 15117243 Raadsvergadering 4 juli 2023 Onderwerp

Omvorming rekenkamercommissie ’s-Hertogenbosch; instelling rekenkamer

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van het presidium 1 juni 2023 besluit: 1. De rekenkamer ’s-Hertogenbosch in te stellen, bestaande uit vier leden; 2. Het budget van de rekenkamer voor 2023 ongewijzigd vast te stellen op € 108.960; 3. De Verordening Rekenkamer 's-Hertogenbosch 2023 vast te stellen; 4. Als voorzitter van de rekenkamer de heer G.W. Goedmakers te benoemen; 5. Als lid van de rekenkamer te benoemen: - Mevrouw D. Haenen - de heer M. van der Horst - Mevrouw G.A.A. van den Berg-Melis 6. De Verordening op de Rekenkamercommissie 2015 in te trekken. 7. In de Verordening geldelijke voorzieningen leden bijzondere commissies 2007 in artikel 1 lid a te schrappen ‘Rekenkamercommissie’ Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 4 juli 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bijlage 1 - Verordening gemeentelijke rekenkamer ’s-Hertogenbosch 2023 De raad van de gemeente ’s-Hertogenbosch, gelezen het voorstel van het Presidium van 26 april 2023; gelet op de artikelen 81a, 81k en 149 van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de volgende verordening: Verordening gemeentelijke rekenkamer ’s-Hertogenbosch 2023 Artikel 1. Definities In deze verordening wordt verstaan onder: college: college van burgemeester en wethouders; rekenkamer: gemeentelijke rekenkamer als bedoeld in artikel 81a van de Gemeentewet; voorzitter: voorzitter van de rekenkamer. Artikel 2. Rekenkamer 1. Er is een rekenkamer. 2. De rekenkamer bestaat uit vier leden, waaronder een voorzitter. 3. De rekenkamer regelt in het Reglement van Orde de plaatsvervanging van de voorzitter. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Artikel 3. Ambtelijke ondersteuning 1. De rekenkamer heeft een ambtelijk secretaris. 2. De griffier regelt in overleg met de voorzitter van de rekenkamer de plaatsvervanging van de secretaris. Artikel 4. Budget De voorzitter van de rekenkamer is bevoegd binnen zijn budget uitgaven te doen voor de uitvoering van de werkzaamheden van de rekenkamer. Artikel 5. Vergoeding 1. De leden van de rekenkamer ontvangen voor hun werkzaamheden een vaste maandelijkse vergoeding. 2. De vergoeding bedraagt voor de voorzitter 45 % en voor gewone leden 35 % van de vergoeding voor raadsleden. 3. De vergoedingen, genoemd in het tweede lid, zijn inclusief reis-, verblijf- en overige kosten. Artikel 6. Slotbepalingen 1. De Verordening op de Rekenkamercommissie 2015 wordt ingetrokken. 2. Deze verordening treedt in werking op 1 augustus 2023. 3. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening gemeentelijke rekenkamer ’s-Hertogenbosch 2023. Aldus vastgesteld in de openbare raadvergadering van 4 juli 2023.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentieadres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704