Raadsvoorstel Kadernota 2024

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14638707 28 februari 2023

Onderwerp

Kadernota 2024 Veiligheidsregio Brabant-Noord Samen maken we de regio veiliger!

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

De zienswijze op de Kadernota 2024 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord vaststellen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord vraagt de deelnemende gemeenteraden op grond van artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen hun zienswijze te geven op de Kadernota 2024. Het Algemeen Bestuur beslist op 23 maart 2023 over de Kadernota 2024. Het Algemeen Bestuur betrekt alle zienswijzen in deze besluitvorming. In de zienswijzen geven de gemeenteraden hun mening over de concept Kadernota. De deelnemende gemeenten kunnen zo invloed uitoefenen op het beleid en de (inwoner)bijdrage van de gemeenschappelijke regeling. De gemeenten worden verzocht om uiterlijk 16 maart 2023 hun zienswijzen te geven. Beoogd doel De zienswijze ondersteunt de beleidslijn uit de Kadernota 2024 en vraagt aandacht voor de impact van de verhoging van de inwonerbijdrage op onze gemeente. Daarnaast geeft de zienswijze de zorg weer over het toekomstbestendig op niveau blijven van de Veiligheidsregio. Als Veiligheidsregio Brabant-Noord werken wij met elkaar aan een veilige Brabantse leefomgeving. Dat doen we samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Zo leren we als samenwerkende gemeenten met en van onze veiligheidspartners over (de aanpak van) belangrijke veiligheidsthema’s, nu en in de toekomst. Deze missie/visie vormt de basis voor het Beleidsplan 2020-2023 ‘Samen Veiliger’ van de Veiligheidsregio Brabant-Noord.

Met de Kadernota 2024 wordt de beleidsperiode 2020-2023 afgerond. Gelijktijdig is het nieuwe beleidsplan op dit moment in ontwikkeling. De ambities voor het nieuwe beleidsplan zijn verkennend besproken met het bestuur. Deels wordt hier ook op geanticipeerd in deze Kadernota. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Kadernota 2024 volgt het huidige beleid en bevat hiervoor de (financiële) beleidsmatige uitgangspunten. Ook het huisvestingsplan 2024-2027 en de investeringen die hiervoor nodig zijn, zijn verwerkt in deze Kadernota. Tegelijkertijd speelt de Kadernota in op nieuwe ontwikkelingen. Landelijk is geconstateerd dat het fundament van de veiligheidsregio’s moet worden versterkt, gezien de langdurige en bovenregionale crises in de praktijk. Deze versterking richt zich voornamelijk op het gebied van crisisbeheersing, inclusief de informatiepositie. De veiligheidsregio’s krijgen hier vanuit het Rijk extra middelen voor de komende jaren. De regio’s moeten wel zelf hun basis op orde hebben. In de Kadernota 2024 wordt geconstateerd dat deze basis binnen onze Veiligheidsregio op dit moment op het gebied van de informatie-organisatie onvoldoende is. Daarom wordt een versterking voorgesteld die niet kan wachten. Zo kan de regio haar basis op orde brengen en aansluiten op de landelijke ontwikkelingen. Ook op het gebied van brandweeropleidingen/ vakmanschap is nu een versterking nodig, omdat er in de praktijk minder vrijwilligers kunnen instromen dan er uitstromen. Op termijn vormt dit een risico voor de continuïteit van de brandweerzorg. De regio moet anticiperen op deze (landelijke) trends en ontwikkelingen om richting de toekomst haar primaire processen te (blijven) borgen.

Het dilemma dat ontstaat is dat we als deelnemende gemeenten geconfronteerd worden met dit gegeven en hierin geen keuzevrijheid hebben. In de Kadernota zijn de (financiële) uitgangspunten opgenomen om aan het beleid en de actuele ontwikkelingen uitvoering te geven. Deze uitgangspunten worden door de Veiligheidsregio gebruikt bij het opstellen van de Programmabegroting 2024. Relevante besluitgeschiedenis www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1.

2.

Programmabegroting 2023, vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio op 5 juli 2022 (incl. zienswijze gemeenteraad). Bij het aanbieden van de Programmabegroting 2023 aan de raden is aangekondigd dat het oud voor nieuw principe niet meer houdbaar is na 2023 en dat er, naast een structurele impuls op informatiegestuurde veiligheid en vakmanschap en paraatheid, ook een kostenstijging voor huisvesting wordt verwacht. Strategische koers 2024-2027. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio op 2 november 2022. In de Strategische koers zijn de uitgangspunten opgenomen voor het nieuwe Beleidsplan 2024-2027. Op 12 oktober 2022 zijn de raadsleden in Brabant-Noord hierin meegenomen tijdens een gezamenlijke raadsinformatieavond. In aanloop naar het nieuwe beleidsplan staat op 10 mei 2023 een verenigde voorbereidende vergadering op de planning voor de gemeenteraadsleden binnen de regio Brabant-Noord.

Overige besluitvorming met een relatie tot de Kadernota 2024 3.

4.

5.

Voorstel Huisvesting VRBN, vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio op 16 januari 2019 (incl. zienswijze gemeenteraad binnen de Kadernota 2020). In dit voorstel zijn de kaderstellende uitgangspunten vastgesteld, waaronder de vierjarige actualisatie van het plan. Beleidsplan 2020-2023, vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio op 29 januari 2020 (incl. zienswijze gemeenteraad). Het Beleidsplan beschrijft de misse en visie van de Veiligheidsregio voor de periode tot en met 2023 en de ambities en opgaven waar de Veiligheidsregio voor staat. Tussentijdse evaluatie Beleidsplan Samen Veiliger 2020-2023, vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio op 3-11-2021. In de evaluatie is melding gemaakt dat er structurele impulsen nodig zijn voor informatiegestuurde veiligheid, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6.

vakmanschap en paraatheid bij de brandweer en de nieuwe IT-structuur en dat uitgegaan wordt van oud voor nieuw. Kadernota 2023, vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio op 23 maart 2022 (incl. zienswijzet gemeenteraad). In de Kadernota 2023 is melding gemaakt dat er structurele impulsen nodig zijn voor informatiegestuurde veiligheid, vakmanschap en paraatheid bij de brandweer en de nieuwe IT-structuur.

Argumenten 1. De Kadernota 2024 is in lijn met het huidige Beleidsplan 2020-2023, anticipeert op (landelijke) ontwikkelingen en houdt al rekening met de nieuwe beleidsperiode vanaf 2024 De Kadernota 2024 kent de bijzonderheid dat het ziet op het eerste begrotingsjaar van de nieuwe beleidsperiode, terwijl het nieuwe beleid pas eind 2023 vastgesteld wordt. Dit begrotingsjaar kan daarom gezien worden als een jaar waarin de huidige beleidsperiode wordt afgerond. De nadruk ligt hierbij op de opgaves rondom informatievoorziening en vakmanschap/paraatheid bij de brandweer. Deze opgaves zijn ook in lijn met de Strategische koers die als basis voor het nieuwe beleidsplan geldt. Daarnaast is, conform afspraak, het Huisvestingsplan 2024-2027 verwerkt in deze Kadernota. Het Algemeen Bestuur heeft geconstateerd dat de keuzes die zijn gemaakt voor de huidige beleidsperiode de juiste waren en dat er goed is geanticipeerd op (landelijke) ontwikkelingen. Langdurige crises als corona en vluchtelingen hebben gezorgd voor een versnelling in ontwikkeling en een nadrukkelijkere positionering van veiligheidsregio’s als coördinerende en uitvoerende organisaties. Dit vraagt om veerkracht en wendbaarheid. Landelijk wordt het tempo opgevoerd op het gebied van crisisbeheersing en informatievoorziening.

Het Rijk speelt nadrukkelijk in op deze ontwikkeling en heeft hiervoor ook middelen beschikbaar gesteld. De besteding hiervan wordt verder uitgewerkt in het nieuwe Beleidsplan 2024-2027. In de huidige Kadernota ligt de focus op het behalen en behouden van het basisniveau dat nodig is om de komende jaren de gewenste doorontwikkeling in te kunnen gaan. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. De genoemde intensiveringen zijn onontkoombaar Er worden extra middelen gevraagd voor informatievoorziening en een toekomstbestendige brandweer. Met de middelen kunnen onderdelen van het huidige beleidsplan bestendigd worden en wordt voorgesorteerd op de nieuwe beleidsperiode. Deze impulsen zijn onontkoombaar en kunnen niet uitgesteld worden tot een integrale afweging rondom het nieuwe beleidsplan. -

Ten aanzien van de informatievoorziening zijn impulsen nodig om de basis op orde te krijgen en de eerste stappen te kunnen zetten naar een datagedreven organisatie. Alleen dan kan de regio voldoen aan geldende wet- en regelgeving en een bijdrage leveren aan de regionale en landelijke informatievoorziening, zoals van de regio wordt verwacht. Veiligheidsregio’s moeten informatievoorziening gaan zien als een primair proces, naast rampenbestrijding, crisisbeheersing en brandweerzorg. Dit houdt in dat regio’s zich hierop moeten inrichten. Een ontwikkeling die hierbij relevant is, is de structurele verhoging van de Brede Doel Uitkering Rampenbestrijding (BDUR) om het fundament van veiligheidsregio’s te versterken. Landelijk is afgesproken de middelen aan te wenden voor onder andere het versterken van de informatiepositie en -systemen van de veiligheidsregio’s. De lokale versteviging die in de Kadernota 2024 wordt voorgesteld moet nu opgepakt worden wil de regio geen risico’s lopen rondom informatieveiligheid en mee kunnen in de doorontwikkeling die landelijk is afgesproken en wordt gefinancierd. Hiervoor moet de basis op orde gebracht worden en is er geen keuzevrijheid voor de regio en daarmee de deelnemende gemeenten om deze taak steviger op te pakken.

-

Ten aanzien van de toekomstbestendige brandweer geldt op dit moment dat er te weinig opleidingen kunnen worden aangeboden om aan de stijgende vraag te voldoen. Hierdoor kunnen er minder vrijwilligers instromen dan er uitstromen. Doordat de gemiddelde tijd dat een brandweerman/vrouw zich aan de brandweer bindt afneemt zal de opleidingsbehoefte in de toekomst naar verwachting verder toenemen. Dit is een landelijk waarneembare trend. Op termijn vormt dit een risico voor de continuïteit van de brandweerzorg. Door extra middelen kan het (vrijwillige) vakmanschap op een toekomstbestendige wijze georganiseerd worden. Dit www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

langer uitstellen zorgt voor verlies van potentiële vrijwilligers die niet of pas laat aan de brandweeropleiding kunnen beginnen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. Het investeringsplan huisvesting wordt conform afspraken aangeboden Waar het gaat om huisvesting is bij de overdracht in 2019 de keuze gemaakt om met een 4-jarig huisvestings- en investeringsplan te werken. Er wordt elke vier jaar gekeken naar noodzakelijke nieuwbouw, renovatie en majeure ontwikkelingen. Hierbij is overwogen dat kosten toch komen, of het eigendom nu bij de gemeenten ligt of bij de Veiligheidsregio. Er is toen benoemd dat de structurele kosten nog enigszins zouden stijgen in de toekomst. De kostenstijgingen en ambities op duurzaamheid hebben ook invloed op de stijging van de inwonersbijdrage. Het gaat om kosten die vroeg of laat gemaakt moeten worden en die belangrijk zijn om te (blijven) voldoen aan de doelstellingen op het gebied van huisvesting en duurzaamheid. Centraal staat de verduurzaming van een zevental kazernes, de nieuwbouw van kazernes Liempde en Drunen en de renovatie van de kazerne Berghem. Knelpunten uit de huidige periode, zijnde kazerne Oss (hogere rente) en de hoofdlocatie ’s-Hertogenbosch (gestegen bouwkosten), zijn eveneens verwerkt. 4. Het oud voor nieuw principe is niet meer houdbaar In april 2022 heeft de Veiligheidsregio bij het aanbieden van de Programmabegroting 2023 benoemd dat het ‘oud voor nieuw’ principe haar grenzen heeft bereikt. Dit wordt nu bevestigd.

Afgelopen jaren zijn een aantal structurele financiële knelpunten vanuit het principe oud voor nieuw opgelost. Het gaat om een structureel bedrag van € 660.000,-. Ook zijn een aantal financiële knelpunten met incidentele middelen opgelost (o.a. project Digitale Werkplekken € 1,5 miljoen). De Veiligheidsregio geeft nu aan dat er geen ruimte meer is. Er zijn grotere impulsen nodig dan aanvankelijk gedacht. Dit komt door een stijging van kosten (bijv. ten aanzien van huisvesting), maar ook doordat de opgave ten aanzien van informatieveiligheid een vlucht heeft genomen in de afgelopen jaren en meer vraagt van de Veiligheidsregio’s. Een uitgevoerde benchmark laat daarnaast zien dat Veiligheidsregio Brabant-Noord een van de goedkoopste regio’s is, wat mede onderbouwt dat er geen ruimte meer is om binnen de eigen begroting nieuwe structurele middelen vrij te maken.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1. Er wordt een forse verhoging van de inwonerbijdrage gevraagd De verhoging van de inwonersbijdrage die nu wordt gevraagd is fors. Er wordt in 2024 € 3,64 per inwoner extra gevraagd (excl. indexatie) om aan de onontkoombare opgaves en huisvesting invulling te kunnen geven. Hier komt de indexatie bij. Deze zal naar verwachting hoger zijn dan nu wordt gepresenteerd. Gemeenten worden op alle vlakken geconfronteerd met kostenstijgingen. In de toekomst kan dit leiden tot financiële knelpunten die ook gevolgen kunnen hebben voor de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio. Dit dilemma zullen we agenderen op daartoe functionerende tafels zoals binnen de VNG en het Veiligheidsberaad. Dat er geen ruimte meer is om binnen de eigen begroting van de regio mogelijke tegenvallers of impulsen op te vangen baart zorgen. 2. Het is belangrijk dat de Veiligheidsregio de basis op orde heeft en houdt In deze Kadernota wordt een flinke versteviging gevraagd om de basis op orde te krijgen (informatieveiligheid) en houden (brandweeropleidingen). Dit heeft deels te maken met nieuwe of versnelde ontwikkelingen in de afgelopen jaren. Tegelijkertijd laat de benchmark zien dat de regio nog altijd onder gemiddeld is gefinancierd. Het is een vereiste dat de Veiligheidsregio de basis op orde heeft.

Een omslag is nodig, zodat de regio niet alleen op gemiddeld niveau kan komen, maar ook structureel op niveau kan blijven. Dit zal voor gemeenten inhouden dat er, naast deze onontkoombare impuls, richting het nieuwe beleidsplan ook rekening gehouden moet worden met mogelijke impulsen voor de nieuwe periode en de financiële vertaling hiervan via de gemeentelijke bijdragen. Dit zal onderwerp van gesprek zijn in de meerjarige integrale beleidsafweging rondom het nieuwe beleidsplan 2024-2027. 3. Onzekerheid kostenstijgingen De Veiligheidsregio vraagt aandacht voor de extreme prijsstijgingen van dit moment die gevolgen kunnen hebben in 2023. Dit kan mogelijk leiden tot forse tekorten. Als dit aan de orde is zal het bestuur met een passend voorstel komen. Over de verdere toekomst en gevolgen voor het begrotingsjaar 2024 is nu nog geen inschatting te maken. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Financiën De concept Kadernota bevat voorstellen die gevolgen hebben voor de gemeentelijke bijdrage van 2024 tot en met 2027. Het gaat om voorstellen om beleid te bestendigen en onvermijdelijke ontwikkelingen door te voeren. Daarnaast is het huisvestingsplan 2024-2027 in deze kadernota opgenomen. Op pagina 16 van de Kadernota is hier een samenvattend overzicht van opgenomen. Er wordt daarnaast uitgegaan van een gemiddelde loon- en prijsindexatie van 3,21% voor de VRBN (excl. GHOR) en 6,51% voor de GHOR voor 2024. In maart 2023 volgen de definitieve indexcijfers. Deze zijn dan de basis voor de nieuwe Programmabegroting 2024. Gezien de huidige inflatiecijfers ligt het in de lijn der verwachting dat de uiteindelijke indexering bij de begroting hoger uitvalt. De gemeentelijke bijdragen in 2024 zijn (incl. indexatie): Bijdrage gemeenten

Bijdrage per inwoner

VRBN (exl. GHOR en BZ)

€ 44.685.887

€ 67,25

GHOR

€ 751.853

€ 1,13

Bevolkingszorg

€ 768.806

€ 1,19

Totaal

€ 46.206.546

€ 69,57

Ten opzichte van de inwonersbijdragen in 2023 betekent dit een stijging van € 5,74 incl. indexatie (€ 3,64 excl. indexatie) in 2024 oplopend tot € 7,59 in 2027. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Samenvattend geeft dit meerjarig het volgende beeld: 2024

2025

2026

2027

Bestendiging beleid/ onvermijdelijke ontwikkelingen

3,64

3,87

4,36

5,49

Indexering 2024

2,10

2,10

2,10

2,10

Indexering vanaf 2025

-

pm

pm

pm

Totale verhoging van de inwonerbijdrage

5,74

5,97

6,46

7,59

Verhoging bijdrage VRBN

€ 892.616

€ 927.953

€ 1.005.696

€ 1.182.382

Voor onze gemeente komt de totale bijdrage voor 2024 daarmee uit op € 10.868.703. Ten opzichte van 2023 is dit een verhoging van de bijdrage van € 892.616, als gevolg van bestendiging van beleid / onvermijdelijke ontwikkelingen en indexering. Hiermee is nog geen rekening gehouden in onze begroting. Het bedrag wordt, na vaststelling in het Algemeen Bestuur, opgevoerd bij de actualisatie/ voorjaarsnota 2024. Duurzaamheid In het Beleidsplan 2020-2023 van de Veiligheidsregio is de ambitie ‘samen duurzaam’ opgenomen. In 2021 is deze ambitie uitgewerkt in een programma dat op dit moment uitgevoerd wordt en is gericht op een duurzame toekomst in 2040. De duurzaamheidsambities zijn in deze Kadernota nadrukkelijk verwerkt in het Huisvestingsplan, waar bij renovatie en nieuwbouw ook de duurzaamheidsambities toegepast worden. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Participatie en communicatie Alle gemeenteraden krijgen de gelegenheid hun zienswijze te geven op de concept-Kadernota 2024. Uw zienswijze wordt kenbaar gemaakt aan de Veiligheidsregio Brabant-Noord zodat deze betrokken kan worden bij de besluitvorming door het Algemeen Bestuur op 23 maart 2023. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Zienswijzebrief Veiligheidsregio Brabant-Noord 2. Concept Kadernota 2024 3. Concept zienswijze Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie

14638707 kaderstellend J.M.L.N Mikkers Bestuur: 16 februari 2023 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Sector/Afdeling Inlichtingen

SB/OOV S.G.H. Beeren - de Leeuw s.beeren@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 14638707 Raadsvergadering 28 februari 2023 Onderwerp

Raadsvoorstel

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 24 januari 2023: besluit: 1.

De zienswijze op de Kadernota 2024 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord vaststellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 28 februari 2023. De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704