Raadsvoorstel instellen Reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden

Raadsvoorstel Registratienummer

16620091

Raadsvergadering

10 september 2024

Onderwerp

Instellen Reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden Wij bieden veilige en menswaardige opvang aan hen die op de vlucht zijn. De Bossche nieuwkomer is zelfredzaam en participeert met oog op een toekomst in Nederland of land van herkomst. En doet dat samen met onze inwoners, die gebruik maken van dezelfde faciliteiten voor zelfredzaamheid en participatie.

Voorgesteld besluit 1.

Instellen van een separate reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden om de uitvoeringskosten op het gebied van leefbaarheid, veilige en menswaardige opvang en benodigde ambtelijke inzet te financieren.

Aanleiding Het budgetrecht is de bevoegdheid van de gemeenteraad om financiële middelen aan het college beschikbaar te stellen (artikel 189 Gemeentewet). Via dit voorstel vragen we toestemming om een separate reserve in te stellen en uitgaven te doen uit overgebleven middelen en deze beschikbaar te stellen voor leefbaarheid, veilige en menswaardige opvang van vluchtelingen en ontheemden, en ambtelijke inzet. Met concrete inzet en maatregelen leven we de ambitie uit het bestuursakkoord Slagkracht en ambitie na, dat inwoners van ’s-Hertogenbosch prettig kunnen wonen en leven. Dit geldt voor inwoners uit de omgeving van opvanglocaties die hier al langer wonen én inwoners die nog maar kort in onze gemeente wonen zoals de nieuwkomers van het AZC Pettelaarpark 90, de noodopvang van kasteel Meerwijk, het nog te realiseren azc Kruithoorn, Oekraïners en vergunninghouders. Beoogd doel Wij hebben ons gecommitteerd aan het bieden van veilige en menswaardige opvang voor vluchtelingen en ontheemden (Motie humane opvang en concept regioplan 2024). Met de inzet van de overgebleven middelen op de brede opgaven en doelen van het programma vluchtelingen en ontheemden in 2024-2027 houden we koers op onze ambities uit het bestuursakkoord en concept regioplan.

Toelichting Het kabinet heeft besloten de ministeriële regeling opvang ontheemden Oekraïne te verlengen tot en met maart 2026: de Richtlijn Tijdelijke Regeling Oekraïne. Op basis van deze regeling vergoedt het Rijk de gemeentelijke kosten voor de opvang van ontheemde Oekraïners. De regeling voorziet onder andere in een www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

normbedrag voor opvang. De middelen kunnen ingezet worden voor het realiseren, inrichten en onderhouden van opvanglocaties; personele inzet binnen de uitvoeringsorganisatie en een programmateam. We hebben in 2022 en 2023 middelen overgehouden en deze geparkeerd. De middelen zijn een gift en er is geen verantwoording op nodig. Het voorstel is om deze middelen voor de brede opgaves in de opvang van vluchtelingen in te zetten en de kosten van de activiteiten uit het leefbaarheidsplan en de ambtelijke capaciteit te dekken.

Totaal 2024 t/m 2027

Verwachte uitgaven per onderdeel

2024

2025

2026

2027

Leefbaarheidsplan sociaal

316.030

316.832

594.980

609.729

Leefbaarheidsplan fysiek

100.000

100.000

Leefbaarheidsplan veiligheid

357.410

150.000

157.500

165.375

830.285

Totaal leefbaarheidsplan

773.440

566.832

752.480

775.104

2.867.856

635.569

661.192

687.800

1.984.560

1.202.401

1.413.672

1.462.904

4.852.416

Ambtelijke capaciteit Totaal uitgaven

773.440

1.837.571 200.000

Relevante besluitgeschiedenis Collegebrief locatiekeuze azc Collegebrief vluchtelingen Leefbaarheidsplan Collegevoorstel Concept Regioplan Raadsvoorstel Actualisatie begroting 2024 Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2025 Motie humane opvang Motie Plus Bosch model rond azc. Motie 'Werken vanaf dag 1.

Argumenten 



Wij hebben ons gecommitteerd aan het bieden van veilige en menswaardige opvang voor vluchtelingen en ontheemden. We gaan landelijk uit de crisismodus. We houden regie en nemen onze verantwoordelijkheid in een (inter)nationale opgave door opvangplekken te realiseren. We herbergen asielzoekers, Oekraïense vluchtelingen en vergunninghouders op een Bossche manier: gastvrij, humaan, betrokken en met degelijke kwaliteit. We streven naar normalisatie in het verblijf van Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers in onze gemeente. We zien hen als onze nieuwe inwoners. Daarbij hoort ook werken, het leren van de Nederlandse taal, participeren én bijdragen. Wij gaan er in onze gemeente vanuit dat een goede integratie van nieuwe inwoners ook bijdraagt aan de kwaliteit van wonen leven voor alle inwoners (invullen van vacatures, bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving). Opgaves waar we de komende jaren nieuwe stappen in gaan zetten. We beschouwen hiermee uw Motie humane opvang als afgedaan. Inzet op het vergroten van de leefbaarheid in de omgeving van de opvang van asielzoekers in Zuid. Sinds eind februari 2024 is azc Pettelaarpark 90 operationeel en de noodopvang Hypeco in Vinkel afgebouwd. Sinds de inwoners op het azc zijn verloopt het rustig. Zowel binnen de opvang als in de buurt.

De overleggen met ondernemers, organisaties en omwonenden uit de wijk verlopen op een constructieve wijze. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We zetten in op het vergroten van leefbaarheid in de wijk. Afgelopen periode hebben we geluisterd naar omwonenden, naar de zorgen, maar ook naar de kansen. We hebben gehoord waarom mensen deze zorgen hebben en ook hoe we ze kunnen aanpakken. Op basis van input uit de directe omgeving is er een leefbaarheidsplan opgesteld. Bij het werken aan leefbaarheid richten we ons op de directe omgeving. Speerpunten zijn daarbij sociaal, fysiek en veilig. Het idee hierachter is dat ook sociale en fysieke maatregelen sterk bijdragen aan de veiligheid in de omgeving. De maatregelen hebben het doel om de leefbaarheid in Zuid te vergroten. We geven hiermee ook vorm aan uw Motie Plus Bosch model rond azc. Dat er in het Bosch model een duidelijke plus-opgave wordt gerealiseerd in de nabije omgeving en wijk van de locaties voor het azc op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en openbare ruimte. We hebben de eerste maatregelen genomen met de komst van azc Pettelaarpark. Bijvoorbeeld extra wijkwerk, straatcoaches en stadstoezicht. We ondervinden momenteel wat de impact van de komst van het azc inhoudt voor de nabije omgeving en zetten de gesprekken voort om ‘op te halen’ welke maatregelen nog nodig zijn ook met het oog op de mogelijke komst van azc Kruithoorn. 

Samenwerken vanaf aankomst van de nieuwkomers met inwoners, organisaties en verenigingen om participatie en bijdragen aan de samenleving bevorderen. Het landelijke hoofdlijnenakkoord geeft veel urgentie aan asiel en migratie, en maakt nieuwe keuzes. De ambitie is grip te krijgen op migratie, met een zeer restrictief beleid ten aanzien van asiel. Grip op en het beperken van de asielinstroom staan centraal, evenals een sobere opvang van asielzoekers, gericht op een snelle procedure, met minder aandacht voor hun participatiekansen en minder beroepsmogelijkheden. We verhouden ons tot deze nieuwe visie. We zien de maatregelen tegemoet. Tegelijkertijd zien we dat de oorlog in Oekraïne en de instroom van asielzoekers voortduurt. Het is momenteel een gegeven dat vluchtelingen voor langere tijd in onze gemeente verblijven. Dat betekent dat we binnen de kaders van (toekomstige) wetten en regels en opdracht van uw raad vasthouden aan onze Bossche visie op samenleven, zoals vastgelegd in het bestuursakkoord "Slagkracht en ambitie": we willen dat alle inwoners prettig kunnen wonen en leven. Dat gaat niet helemaal vanzelf. We beschouwen vluchtelingen en ontheemden als ónze inwoners en doen een wederkerig beroep op hen. Ter voorkoming van tweedeling in onze Bossche samenleving investeren we, zoals bij alle inwoners, in ontmoeten en in participatie.

Andersom verwachten we ook een inspanning op het leveren van een bijdrage door bijvoorbeeld al dan niet op vrijwillige basis te gaan werken. We investeren in verschillende sociaal maatschappelijk sporen om het prettig wonen voor alle inwoners mogelijk te maken. Op de eerste plaats zetten we vanuit onze reguliere taak in op arbeidsmarkttoeleiding van statushouders. Dat doen we nu voor Oekraïners en asielzoekers en statushouders uit de opvang. Dit gebeurt middels het organiseren van banenmarkten met ondernemers en uitzendbureaus, bemiddeling op maat (aansluiten bij werkervaring en -niveau), het stimuleren van het leren van de Nederlandse taal en ondersteunen bij werk-gerelateerde zaken. Iets dat goed is voor onze Bossche samenleving en natuurlijk ook voor de vluchtelingen zelf. Hiermee geven we uitvoering aan uw Motie 'Werken vanaf dag 1. Meedoen begint bij ontmoeten, informeren en activering. Daarom is de gemeenschap “Bij ons in Den Bosch van start gegaan’, deze actieve groeiende gemeenschap laat nieuwkomers meedoen vanaf dag één dat ze in onze gemeente zijn door ze te verbinden met organisaties en de inwoners die er al langer zijn. Zij brengt versnipperd (regulier) aanbod van activiteiten en trajecten samen (in de Welcome app).

Alle activiteiten zijn toekomstgericht, dus met perspectief op verblijf in Nederland en of verblijf in land van herkomst) en daar waar mogelijk open voor alle inwoners uit onze gemeente.

Kanttekeningen en risico’s 

 

Het normbedrag wordt door het rijk met regelmaat (naar beneden) bijgesteld. De kans bestaat dat het normbedrag ontoereikend wordt om de opvang en de personele inzet in de huidige vorm te bekostigen. Dat betekent dat ook deze eventuele extra kosten moeten worden onttrokken uit de reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden. Het rijk roept op dit moment op het surplus aan opvangmiddelen Opvang Ontheemden Oekraïne te (blijven) gebruiken voor de opvang Oekraïne en niet in te zetten voor andere doeleinden. In onze gemeente faciliteren we al jaren een opvang (Parallelweg) en een infopunt voor ongedocumenteerden. Vanaf 2019 ontvangen we voor dit doeleinde rijksgeld. In het hoofdlijnenakkoord www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

staat opgenomen dat de rijksbijdrage aan de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) wordt beëindigd en mensen zonder verblijfstitel z.s.m. (gedwongen) uitgezet worden, het niet meewerken aan terugkeer strafbaar wordt. In de opvang verblijven momenteel kwetsbare mensen, waarvoor geen andere voorliggende voorzieningen aanwezig zijn, ook niet landelijk. We zetten tot nadere order onze beleidslijn voor ongedocumenteerden voort en wachten het rijkbeleid hierop af. Eventuele kosten onttrekken we uit de reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden.

Financiën We storten de overgebleven middelen van de regeling Opvang Ontheemden Oekraïne in een nieuw te vormen reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden zodat deze beschikbaar zijn en blijven voor de voorliggende opgaves in het vluchtelingenprogramma. Per 1 januari 2024 bedragen de overgebleven middelen van de regeling Opvang Ontheemden Oekraïne € 14.553.883

Verloop reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden

2024

2025

2026

2027

Verwachte stand telkens per 31 december *)

12.840.443

11.088.042

9.374.370

7.911.467

*)

In de verwachte stand zijn verwerkt: - uitgaven benoemd in dit raadsvoorstel - uitgaven rondom dit thema via eerdere besluitvorming (CV, VJN, actualisatie e.d.)

Duurzaamheid nvt

Participatie en communicatie In het kader van het meerjarig azc voeren we structureel het gesprek met de ondernemers van Pettelaarpark en Kruithoorn, inwoners uit de directe omgeving en wijkprofessionals. Het doel van de gesprekken is om de zorgen te horen en daar waar mogelijk ook te adresseren met afspraken. De uitkomsten van de gesprekken krijgen een plek in het leefbaarheidsplan. Ook met de omwonenden van de locaties voor Oekraine opvang zijn en blijven we in contact.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bijlagen

Registratienummer

16620091

Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

budgettair J.M.L.N Mikkers Bestuur: 29 augustus 2024 /MO/OPVANG ONTH/PROG C.J. van Schaayk van c.schaayk@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 16578072 Raadsvergadering 10 september 2024 Onderwerp Instellen Reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 2 juli 2024 besluit: 1.

Instellen van een separate reserve Opvang Vluchtelingen en Ontheemden om de uitvoeringskosten op het gebied van leefbaarheid, veilige en menswaardige opvang en benodigde ambtelijke inzet te financieren.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum -10 september 2024 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door drs. W.G. Amesz op 11-09-2024

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704