Raadsvoorstel Financieringsafspraken Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal def 20260122

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

079618777981 3 maart 2026

Onderwerp

Financieringsafspraken Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal Voor de Knooppuntontwikkeling station 's-Hertogenbosch en het gebied eromheen loopt de MIRT-verkenning Bosch Centraal in samenwerking met de provincie Noord-Brabant, het Rijk, ProRail en NS. Deze gezamenlijke partijen hebben in het landelijke overleg BO MIRT (Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) van 8 januari 2026 afspraken gemaakt over een sluitende financieringsstrategie. Deze afspraken over Bosch Centraal zijn belangrijk om de geambieerde groei naar 200.000 inwoners op termijn mogelijk te maken, de aantrekkingskracht van ‘s-Hertogenbosch voor bedrijven en bezoekers te vergroten, reistijden naar school of werk te verkorten en aangename plekken te maken waar Bosschenaren elkaar kunnen ontmoeten. Het Rijk vraagt van de betrokkenen, waaronder de gemeente, commitment op ieder zijn deel van de financieringsstrategie.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

2.

3.

Het bedrag van € 18,1 miljoen binnen het Structuurfonds voor het project OV Knooppunt Station (Bosch Centraal) op te hogen met een bedrag van € 40,7 miljoen tot een hoogte van € 58,8 miljoen (inclusief BTW). Dit bedrag volledig op te nemen in het gedekte deel van het Structuurfonds. Uit deze middelen een voorbereidingskrediet van € 2,5 miljoen beschikbaar te stellen voor de gemeentelijke bijdrage aan de MIRT-Planuitwerking Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal.

Bevoegdheid raad De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen (budgetrecht). Wij vragen uw raad in te stemmen met het gemeentelijke aandeel in de totale financiering van Bosch Centraal. In de volgende fasen (MIRT Planuitwerking en MIRT Planvoorbereiding) zijn ook uw andere bevoegdheden aan de orde. Dat betekent dat u niet alleen via de procedure Structuurfonds (overgang naar Projectuitvoeringsfase), maar ook via uw ruimtelijkjuridische bevoegdheden (kaders/visies vaststellen, adviesrecht BOPA en omgevingsplan) besluiten kan nemen. Die besluiten gaan naast de uiteindelijke gemeentelijke financiële bijdrage ook over de inhoudelijke ontwikkelingsrichting, voor zover dit geen rijksinfrastructuur op en boven het spoor betreft. Wij komen binnen de MIRT-verkenning tot een ruimtelijke visie voor het stationsgebied en zullen deze in 2026 ter vaststelling aan uw raad voorleggen.

2

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding In onze raadsinformatiebrief van 5 november 2024 en ons raadsvoorstel van 8 mei 2025 hebben wij aangegeven dat het beschikbare budget onvoldoende was om de opgave voor de vernieuwing van het station en haar omgeving te realiseren. Vanwege het belang dat alle betrokken partijen hechten aan Bosch Centraal, zijn in het BO MIRT van november 2024 en het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van juni 2025 afspraken gemaakt over het vervolg zoals toen ook aan u gemeld. Het heeft vervolgens tot het afgelopen BO MIRT van 8 januari 2026 geduurd om sluitende principe-afspraken te maken tussen Rijk en Regio (gemeente en Provincie Noord-Brabant). De afspraken in het BO MIRT leiden tot een sluitende financiering met een geraamd projectbudget (prijspeil 2025) voor Bosch Centraal van in totaal € 393 miljoen inclusief BTW (zie brief aan de raad over de uitkomsten van het BO-MIRT van 13 januari jl.). Het regionale te dekken deel betreft € 104 miljoen, waarbinnen de Provinciale bijdrage € 53,2 miljoen bedraagt en de gemeentelijke bijdrage € 50,8 miljoen (ongeveer 13%).

Bosch Centraal is cruciaal voor een goede en tevens duurzame bereikbaarheid van zowel de huidige als toekomstige nieuwe woningen en arbeidsplaatsen in de stad, het vergroten van de aantrekkingskracht van ‘sHertogenbosch voor bedrijven en bezoekers, het op een goede manier verbinden van de wijken en voorzieningen aan weerszijde van het spoor en het kunnen realiseren van aangename plekken in het stationsgebied om elkaar te ontmoeten. Het Rijk draagt vanuit de betrokken ministeries €269 miljoen bij en NS en ProRail samen € 20 miljoen. Nadat de financierende partijen hier individueel een besluit over hebben genomen, kan de MIRT-verkenning worden afgerond en kan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een voorkeursbeslissing nemen. De daadwerkelijke uitvoering van de plannen starten in de periode 2030-2032. De MIRT-systematiek vraagt echter dat in de MIRT-verkenningsfase het budget voor de uitvoering moet zijn verzekerd. Hiertoe is er op het niveau van principeafspraken commitment van partijen nodig. Voor ons als gemeente betekent dit besluitvorming in uw raad. U kunt dit doen door het huidige bedrag in het gedekte deel van het Structuurfonds op te hogen.

3

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Het MIRT project begon in 2020 met een besluit over een op te starten verkenning naar de integrale knooppuntontwikkeling ’s-Hertogenbosch. Deze kende destijds een beperkte scope (reikwijdte). Anno 2026 omvat het project een uitgebreide scope (capaciteits- en kwaliteitsvergroting) en bevat alle onderdelen die van belang zijn bij een volwaardig OV-knooppunt: -

Een nieuwe verbrede passerelle met aparte openbare interwijkverbinding Realisatie van een nieuw zijperron 8 en verbreding van perron 6/7 Realisatie van nieuwe stationsentrees aan beide zijden Vernieuwing van stationsvoorzieningen, waaronder winkels en horeca Renovatie en uitbreiding van fietsenstallingen aan beide zijden Capaciteitsuitbreiding en herpositionering van het busplein en verbetering van de wachtvoorzieningen en de busontsluiting Het vergroenen en verbeteren van de openbare ruimte

(Zie bijlage 1 voor een schematisch overzicht van de hierboven genoemde bouwstenen van het project Bosch Centraal)

4

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Doel Het doel van het project is om een schaalsprong te maken in het stationsgebied en daarmee een intensiever gebruik van het station, het stationsgebied en alle voorzieningen mogelijk te maken. Er is meer capaciteit en ruimte nodig om in te kunnen spelen op de berekende reizigersgroei en veranderende vraag op het gebied van openbaar vervoer, fietsen en lopen. Datzelfde geldt ook voor meer groen om hittestress in het stationsgebied tegen te gaan. En tot slot moeten het station en stationsgebied ruimer van opzet en toekomstgericht worden om de entreefunctie naar de binnenstad te kunnen versterken en de bereikbaarheid van huidige en nieuwe woningen en werklocaties in de stad en regio te kunnen faciliteren. Met dit voorstel wordt bereikt dat er, samen met de bijdragen van de andere partijen, een sluitende financiering ontstaat voor het MIRT project Bosch Centraal. Op basis hiervan wordt een bestuursovereenkomst tussen partijen opgesteld en vindt de overgang plaats naar de (ontwerpgerichte) Planuitwerkingsfase. Met onder meer uw besluit indachtig kan de Staatssecretaris van IenW de voorkeursbeslissing nemen en het project overbrengen naar deze MIRT Planuitwerkingsfase. Met het nemen van een besluit over een volgend voorbereidingskrediet bereikt uw raad ook dat de gemeente haar deel kan bijdragen aan de voorbereidingskosten van deze MIRT Planuitwerkingsfase.

Relevante besluitgeschiedenis • • • •

Collegebrief Uitkomsten BO MIRT landsdeel Zuid, 6 januari 2026, reg.nr. 079618764348 Collegebrief Bossche inzet rijksprogramma Woningbouw en Mobiliteit, 14 oktober 2025, reg.nr. 079618438358 Raadsbesluit Aanvullend voorbereidingskrediet MIRT- verkenning Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal, 7 mei 2025, reg.nr. 17689206 Raadsinformatiebrief MIRT-Verkenning Bosch Centraal: Uitkomst BO MIRT 2024, 5 november 2024,

5

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

• • • • • • • • • •

reg.nr. 17088357 Raadsinformatiebrief Voortgang Knooppuntontwikkeling Station ’s-Hertogenbosch: Nota kansrijke oplossingen Bosch Centraal, 19 maart 2024, reg.nr. 16158891 Raadsbesluit Aanvullend voorbereidingskrediet MIRT Verkenning Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal, 12 december 2023, reg.nr. 15533796 Raadsinformatiebrief Voortgang Knooppuntontwikkeling Station ’s-Hertogenbosch: Ambities Bosch Centraal, 9 mei 2023, reg.nr. 14867238 Raadsinformatiebrief Position Paper Spoorzone ’s-Hertogenbosch: ‘De Brede Binnenstad; motor van de koploper’, 8 maart 2022, reg.nr. 11783668 Bestuursakkoord 2022-2026 Slagkracht en Ambitie, waarin de reservering in het structuurfonds voor Knooppuntontwikkeling is opgehoogd tot 20 miljoen euro, 31 Mei 2022 Raadsbesluit OV Knooppunt station ’s-Hertogenbosch, 13 juli 2021, reg.nr. 10748620 Raadsinformatiebrief Spoorzone ontwikkelt met (veer)kracht door (stand van de Spoorzone juni 2020), 7 juli 2020, reg.nr. 10077703 Raadsbesluit Opnemen in Structuurfonds: Knooppuntontwikkeling station ’s-Hertogenbosch. 12 november 2019, reg.nr. 9365520 Raadsinformatiebrief De stand van de Spoorzone ’s-Hertogenbosch. 25 juni 2019, reg.nr. 8957559 Raadsinformatiebrief Toekomstverkenning Knooppuntontwikkeling station ’s-Hertogenbosch, 19 februari 2019, reg.nr. 8660284

6

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Argumentatie voorgestelde politieke keuzes 1. Volwaardige financiering In de beginfase van het project in 2020 is tussen de samenwerkende partijen over een beperkt aantal onderdelen afspraken gemaakt. Het betrof toen afspraken over een nieuwe passerelle en interwijkverbinding, vernieuwing van de stationsentrees, realisatie van een zijperron 8, wachtvoorzieningen voor de bus en de herinrichting van de stationspleinen. Na het eerste MIRT besluit in 2020 is vervolgens jaarlijks in het BO MIRT gesproken over de projectfinanciering van Bosch Centraal in relatie tot de ontwikkeling van de omvang en kosten van het project. In 2022 (NOVEX) en 2023 zijn al door het Rijk extra bijdragen gedaan, maar deze waren nog onvoldoende om het project als geheel te bekostigen. Nu zijn de afspraken veel breder en completer zodat we kunnen voldoen aan de bredere ambities van het project. De financiële afspraken op hoofdlijnen dekken nu ook de fietsvoorzieningen, verbreding van perron 6/7, herpositionering van de bushalte en busontsluiting en de openbare ruimte als geheel inclusief Leeghwaterlaan en Stationsweg. De bouwstenen ‘busstation en busontsluiting’ en ‘verbreding perron 6/7’ zijn als laatst aan de scope van het MIRT project toegevoegd en maken de opgave richting een toekomstvast station compleet.

Tijdens het BO-MIRT van 8 januari 2026 is een aanvullende bijdrage vanuit het Rijk toegekend van in totaal € 119,2 miljoen. Samen met een additionele bijdrage van € 40,5 miljoen vanuit de regio (gemeente en provincie samen), € 20 miljoen van de spoorse partijen (NS en ProRail) en het restbudget A2 (€ 13,8 miljoen) ligt er een volwaardige financiering van € 393 miljoen dat toeziet op alle benoemde bouwstenen. 2. De capaciteits- en kwaliteitsvergroting van het station en haar voorzieningen is een randvoorwaarde voor het realiseren van de stedelijke en regionale woningbouwopgave, het versterken van het economisch vestigingsklimaat en de duurzame bereikbaarheid van de stad. Dat is een belangrijke reden waarom juist ook het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in 2022 en 2025 bijdragen heeft toegezegd. De bijdragen van het Rijk voor het Project Bosch Centraal zijn gekoppeld aan de woningbouw in de Bossche Spoorzone en in de directe nabijheid van het station. Voor de gemeente is de

7

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

stationsvernieuwing een belangrijk onderdeel van de mobiliteitstransitie in een groeiende stad en regio, waarbij ingezet wordt op meer gebruik van lopen en fietsen op korte en middellange afstand en het gebruik van openbaar vervoer op middellange en lange afstanden. 3. De gemeentelijke bijdrage staat in een evenwichtige verhouding tot de bijdragen van de andere partners. De gemeentelijke bijdrage spitst zich toe op de onderdelen van het project die voor ons als gemeente van groot belang zijn zoals: de herinrichting en vergroening van de openbare ruimte, meer en kwalitatief goede fietsenstallingen, een efficiënt en goed ontsloten busstation en een ruime openbare interwijkverbinding over het spoor. Deze bijdrage staat in evenwichtige verhouding tot de financiële omvang van het project als geheel. De gemeente draagt ongeveer 13% bij aan het projectbudget. Daarnaast draagt de gemeente haar eigen organisatiekosten. Alhoewel stationsprojecten in de verschillende grotere steden sterk van elkaar verschillen, is de gemeentelijke bijdrage in Bosch Centraal verhoudingsgewijs vergelijkbaar met andere projecten in het land. 4. Het voorgestelde financieringsbudget is gebaseerd op een realistische benadering van de toekomstige kosten. In de financiële paragraaf hierna wordt verder ingegaan op de opbouw van het benodigde bedrag uit het Structuurfonds.

Van belang is om te vermelden dat het benodigde bedrag van € 58,8 miljoen rekening houdt met de initiële afspraken met het Rijk en de regio, de doorlooptijd tot het moment van de overgang naar realisatie van het project en daarmee naar de Uitvoeringsfase van het Structuurfonds (indexatie), de eigen gemeentelijke kosten en een vooralsnog behoudende insteek met betrekking tot de mogelijkheden voor BTW-compensatie. Samen met de invulling van de financiële afspraken met het Rijk, Provincie, ProRail en NS komt het project daarmee in een financieel stabiele situatie, waarbij in dit raadsvoorstel normale prijsstijgingen voor de komende 7 jaar zijn meegenomen voor de gemeentelijke bijdrage. Of het project over ongeveer 7 jaar ook binnen het dan geïndexeerde totaalbudget van € 393 miljoen (inclusief BTW) kan worden gerealiseerd is nu niet met zekerheid vast te stellen. De partijen samen menen dat er met dit budget voldoende ruimte is om het project te realiseren. In die zin is het budget ook financieel taakstellend.

8

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5. Het Rijk vraagt onze gemeente commitment op ons deel van de financieringsstrategie. Daarom ligt via dit raadsvoorstel het besluit voor om de nu geraamde gemeentelijke bijdrage en overige gemeentelijke kosten op te nemen in het gedekte deel van het Structuurfonds. Volgens de MIRT-systematiek kan de MIRT-verkenningsfase pas afgerond worden als het budget voor de uitvoering is verzekerd. Op basis van het budgetrecht kan alleen uw raad het gevraagde commitment namens onze gemeente afgeven. Wij willen naar rijk en provincie een serieuze partner zijn én dit project echt mogelijk maken. Daarom leggen we u voor het geld in het gedekte deel van het Structuurfonds op te nemen. Normaal gesproken bepaalt uw raad bij een structuurfondsproject pas na afronding van de planstudiefase of u geld beschikbaar wilt stellen voor een project. Tot die tijd kan uw raad altijd nog besluiten een project niet in uitvoering te brengen. In het geval van dit project moeten we als gemeente nu al commitment geven op de bij te dragen financiële middelen. Het afgeven van dit commitment betekent dat we binnen het structuurfonds deze middelen moeten reserveren voor dit project. Dit doen we door het project over te hevelen naar het gedekte deel van het structuurfonds.

Omdat we uw raad in een later stadium niet voor verrassingen willen stellen, hebben we in het kader van dit raadsvoorstel – zoals hierboven beschreven - ook de kostenindexering, ambtelijke voorbereidingskosten en te compenseren BTW voor het project zo goed mogelijk ingeschat en meegenomen. Ook deze kosten zullen immers vanwege het af te geven commitment door onze gemeente gemaakt moeten worden. Hoewel aan u nu gevraagd wordt deze financiële commitment af te geven, kunt u op de ruimtelijke aspecten de komende jaren nog keuzes maken (zie paragraaf “bevoegdheid raad“). 6. Met de sluitende financiering voor het MIRT project Bosch Centraal kunnen alle gemeentelijke opgaven in het stationsgebied, die gericht zijn op het verder verbeteren van de bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van de stad, worden gerealiseerd. Het betreft de doelstellingen op het gebied van de mobiliteitstransitie, de doelstellingen binnen het programma Spoorzone ’s-Hertogenbosch en Integrale Aanpak Brede Binnenstad (IABB) waaronder versterking van de openbare interwijkverbinding, het werken aan een verkeersluwe bereikbare binnenstad, de doelstellingen voor de kwaliteit van

9

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

de openbare ruimte en de samenhang tussen de woningbouwopgave en het werken aan de leefbaarheid en kwaliteit van de stad als geheel. Daarom ook heeft station ’s-Hertogenbosch een belangrijke positie in onze omgevingsvisie. Het Bossche interactielandschap concentreert zich allereerst rondom het Centraal Station ’s-Hertogenbosch. De focus ligt onder meer op het verder ontwikkelen hiervan. Station ’s-Hertogenbosch is en blijft de belangrijkste schakel in de verbinding tussen stad, regio en omliggende steden. De vernieuwing en uitbreiding van het station vergroot de reizigerscapaciteit en het reizigersgemak. Parallel aan de verdichting van de stad ontwikkelen we HOV-lijnen, die de belangrijkste centra en overstapplekken met elkaar verbinden. De exacte route, inrichting en haltes zijn onderwerp van onderzoek en maken onderdeel uit van de nieuwe OV-concessie voor de lijnbussen. Alle toekomstige regionale HOV-lijnen doen station ’s-Hertogenbosch aan. We willen rond de Drakenfontein een goede en veilige plek maken als entree van de stad voor duizenden voetgangers en fietsers. De verbinding voor de bus kan worden gevonden in de verbreding van de busbaan tussen Spoor 1 en het stationsgebouw, maar vergt een integrale aanpak met de vernieuwbouw van het station. 7.

De provinciale (en gemeentelijke) ambities voor capaciteitsuitbreiding van de dienstregeling voor de bus vergt vergroting van de capaciteit van het busstation. Met de afspraken in het BO MIRT van 8 januari komt het busstation en de busontsluiting ook in de scope van het MIRTproject te vallen. Daarmee is een herpositionering van het busstation in een integrale aanpak met de station vernieuwing mogelijk. Het huidige busplein biedt op termijn (ca 2035) onvoldoende haltecapaciteit voor uitbreiding. Met dit project realiseren we een vernieuwd busstation waardoor er meer bussen van en naar het station kunnen rijden en er ook comfort aan de reizigers kan worden geboden. De herpositionering en capaciteitsuitbreiding van het busstation vergt – zowel in noordelijke als zuidelijke richting - ook een heroriëntatie van de aansluiting van de bussen op de omliggende wegenstructuur.

10

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

8. Met dit besluit maken we een stedelijke verdichting mogelijk aan de centrumzijde. Tijdens het BO-MIRT van 2022 hebben het Rijk en de regio eerder al afspraken met elkaar gemaakt over de realisatie van 4800 woningen in de Bossche Spoorzone en daarvoor benodigde investeringen in de infrastructuur. Net als het EKPterrein en de Bossche Stadsdelta is het stationsgebied één van de deelgebieden binnen de Spoorzone waar de geambieerde toename van dit aantal woningen gerealiseerd zal worden (zie ook toelichting Novex Spoorzone, IenO januari 2023 hier). De plek van het huidige busstation en de busbuffer bieden hiervoor – weliswaar in relatief beperkte omvang – mogelijkheden. Deze mogelijkheden voor woningbouw, aan de centrumzijde van het station, hangen dus nauw samen met de herpositionering van het busstation en daarmee met de integrale vernieuwing van het stationsgebied. Belangrijke kanttekeningen bij de stedenbouwkundige inpassing van nieuwe woningen op deze locatie zijn het intensieve gebruik van het gebied en de ligging dichtbij het monumentale karakter van ’t Zand. Een bouwopgave hier moet naast het invullen van een deel van de woningbouwopgave ook bijdragen aan het verbeteren van de stedenbouwkundige kwaliteit en de leefbaarheid. Overigens is deze bouwopgave op zichzelf geen financieel onderdeel van het MIRT-project, maar dit vormt te zijner tijd een eigen traject. 9.

Het voorgestelde besluit leidt ertoe dat de kosten voor de interne gemeentelijke plankosten en de externe (mede)opdrachten van de gemeente die worden verschaft aan ProRail voor de MIRT planuitwerkingsfase worden vrijgegeven. Het voorgestelde voorbereidingskrediet van € 2,5 miljoen is erop gericht om de kosten voor de gemeente de komende 3 jaar, de tijd die ongeveer nodig is voor het volledig doorlopen van het ontwerpproces, te dekken. Het betreft dan zowel de interne plankosten als de externe bijdragen voor de Planuitwerkingsfase. Deze externe bijdragen betreffen net zoals in de Verkenningsfase met name het gemeentelijk deel van de opdrachten die aan ProRail worden verstrekt.

11

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Risico’s en risicobeheersing De Projectorganisatie MIRT Bosch Centraal van de vijf partijen gezamenlijk, beheert actief de risico’s met een risicodossier. De risico’s zijn geïnventariseerd en beschreven op het niveau van de Verkenningsfase. De risico’s met de grootste (geschatte) financiële impact betreffen momenteel: -

Beschikbaarheid van bouwterrein en bereikbaarheid van de bouw in relatie tot faseerbaarheid en kosten Verplaatsing van steunpunten van de huidige passerelle en samenhangende bouwfasering Kabels en leidingen en mogelijkheden medewerking netbeheerders Ruimtegebrek uitbreiding fietsenstallingen westzijde Tegenvallers in hergebruik casco station centrumzijde Toe- en instemmingen van aanpassingen aan rechten en eigendommen van derden

De totale financiële verwachtingswaarde van de risico’s (ingeschatte kans maal ingeschatte kosten) in het risicodossier vallen op dit moment binnen de risicoreservering van de investeringsraming van € 393 miljoen inclusief BTW. In de vervolgfase worden de risico’s belegd bij die partij die primair verantwoordelijk is voor de individuele bouwsteen. Zo zullen de risico’s voor de gemeente zich meer toespitsen op bouwstenen zoals de herinrichting van de openbare ruimte, het busplein en bijbehorende busontsluiting en fietsenstallingen. In de verdere uitwerking van de plannen worden afspraken gemaakt over de risicoverdeling. Uitgangspunt is dat de gemeente geen financieel risico loopt ten aanzien van de werken die onderdeel zijn van de spoorse Rijksinfrastructuur.

12

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In de loop van het tweede kwartaal van 2026 zullen wij voor Bosch Centraal een projectdossier opleveren in het kader van uw besluit met betrekking tot de omgang van complexe projecten. Een en ander zoals wij hebben aangegeven in onze brief aan het Presidium van 6 januari 2026. Financiën In de bijna 6 jaar dat de MIRT verkenning voor het Knooppunt station ’s-Hertogenbosch loopt, zijn er veel ontwikkelingen geweest die invloed hebben gehad op de ramingen van de investeringskosten. Door scope-uitbreiding van het project, verder verdiepend onderzoek op de opgave en het effect van de hoge prijsstijgingen (met name in de periode 2020-2023) is op ramingsniveau het project gegroeid van een geschatte € 180 miljoen in 2019 naar een investeringsraming van € 393 miljoen inclusief BTW - prijspeil november 2025. In de ramingen van medio 2024 is er een beter inzicht in de beoogde bouwkosten, plankosten en de inbegrepen risicoreservering. Tegelijkertijd zijn in deze raming alle prijsstijgingen tot januari 2024 verwerkt. Daarom heeft de Stuurgroep Bosch Centraal nadien besloten om ook de indexatie voor de jaren 2024 en 2025 te betrekken bij het vinden van een financieringsstrategie. Daarmee kan de investeringsraming van € 393 miljoen inclusief BTW worden beschouwd als een raming die het project als geheel dekt op prijsniveau november 2025.

Voor de lange looptijd van het project in relatie tot de spelregels van het Structuurfonds van de gemeente ’sHertogenbosch is het gewenst om bij de bepaling van het benodigde bedrag vanuit het Structuurfonds rekening te houden met prijsstijgingen voor de komende jaren tot in ieder geval de beoogde start van de eerste projectuitvoering. In deze fase is er nog geen sprake van een specifieke toedeling van gemeentelijke bijdragen naar de verschillende bouwstenen. In het vervolg dient hier verder uitwerking aan te worden gegeven. In algemene zin ligt de focus van de

13

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

gemeentelijke bijdragen op die zaken die vooral de gemeente aangaan, zoals de openbare ruimte, voetgangers-, fiets, en busvoorzieningen. Alle met Rijk en Provincie overeengekomen bedragen betreffen bedragen inclusief BTW. Een deel van de BTW die de gemeente daarbij betaalt, wordt bij het BTW-compensatiefonds gecompenseerd. Dit verlaagt de kosten voor de gemeente. In dit raadsvoorstel is daar een behoudende aanname op gedaan. In onderstaande tabel zijn de totale verwachte gemeentelijke kosten aan Bosch Centraal op basis van het BO MIRT van 8 januari 2026 weergegeven. Omschrijving

Bedrag (in miljoenen)

Afgesproken totaal bijdrage MIRT 8-1-2026

€ 50,8

Interne kosten planbegeleiding gemeente 2026-2028

€ 1,5

Indexatiekosten over toegezegde project 2026-2031

€ 12,2

Subtotaal

€ 64,5

Compensabele BTW (schatting 50%)

€ 5,7 miljoen

Totale gemeentelijke kosten MIRT Bosch Centraal

€ 58,8 (toekomstig prijspeil 2031)

+

-

Het bedrag van €58,8 miljoen is opgebouwd uit de optelling van alle financiële MIRT afspraken tot en met 8 januari 2026, de dekking van nog te maken eigen gemeentelijke kosten, de prijsindexatie van de afspraken met Rijk en Provincie tot en met 2031 en de schatting van BTW-effecten. Tot nu toe is er via besluitvorming € 20 miljoen opgenomen in het structuurfonds, waarvan € 12 miljoen in het gedekte deel. In totaal is er € 1,9 miljoen aan voorbereidingskredieten door u vrijgegeven, waardoor het nu opgenomen bedrag in het Structuurfonds € 18,1 miljoen bedraagt. De al gerealiseerde kosten zijn daardoor al gedekt en behoeven geen

14

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

verdere financiering. Per saldo vergt het voortzetten van het project Bosch Centraal van de gemeente een ophoging van het bedrag van € 18,1 miljoen in het Structuurfonds met € 40,7 miljoen tot in totaal € 58,8 miljoen. In verband met het door het Rijk gevraagde commitment achten wij het noodzakelijk om alle op dit moment voorziene gemeentelijke kosten van deze afspraken en gevolgen daarvan van dekking te voorzien. Wij stellen uw raad voor om daarbij de status van het project in de planstudiefase van het Structuurfonds voort te zetten. Effect op het structuurfonds Met het nu voorliggende voorstel verhogen we de bijdrage van onze gemeente aan het OV Knooppunt station en brengen we het project over naar het gedekte deel van het Structuurfonds. Wij maken graag inzichtelijk wat dit betekent voor het Structuurfonds als geheel. Bij het opstellen van de Begroting 2026 was de omvang van het Structuurfonds ogenschijnlijk toereikend om alle projecten van dekking te voorzien. We plaatsten hier toen al wel nadrukkelijk de kanttekening bij, dat de opgenomen bedragen globale ramingen zijn. Door kostenstijgingen en toenemende complexiteit zien we over het algemeen dat de uiteindelijk benodigde budgetten hoger uitvallen. Ook nieuwe projecten en/of aanvullende ambities op al opgevoerde projecten kunnen aan de orde zijn.

Sinds het opstellen van de begroting 2026 zijn er enkele projecten op het structuurfonds verder uitgewerkt en in december jl. aan uw raad voorgelegd. Dit betreft een verhoging/uitwerking van de projecten Stadsarchief € 1,7 miljoen, Rondweg De Groote Wielen (mobiliteitsmaatregelen) € 1,5 miljoen en Mobiliteitspakket Oostzijde 's-Hertogenbosch € 40,0 miljoen. Voor de eerste twee projecten is in december jl. een uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld. Bij het project Mobiliteitspakket Oostzijde ’s-Hertogenbosch is sprake van een ophoging van het geraamde bedrag. De nu voorgelegde verhoging van de reservering voor het project OV Knooppunt Station én de voorgestelde volledige opname in het gedekte deel van het structuurfonds, resulteert in een totaal geraamde tekort op het structuurfonds van € 84,3 miljoen. Dit gaat uit van een realisatie van de nu nog in

15

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

voorbereiding zijnde projecten tegen de ramingen zoals nu opgenomen op het structuurfonds. Bosch Centraal moeten we nu in het gedekte deel opnemen vanwege cofinanciering en afspraken met partners. Van het gehele bedrag is op dit moment enkel het voorbereidingskrediet nodig. Bovenstaande maakt het noodzakelijk om aan het begin van de komende bestuursperiode keuzes ten aanzien van het Structuurfonds te maken, dan wel te bezien hoe aanvullend voeding van het Structuurfonds kan worden bewerkstelligd. Niet binnen financiële scope: De opgave voor verstedelijking vormt weliswaar onderdeel van een integrale visievorming, maar financieel maakt dit geen onderdeel uit van het MIRT-project. Deze deelopgave volgt een apart onderzoekstraject naar de financiële haalbaarheid van stedelijke verdichting in het gebied in samenwerking met NS Vastgoed als grondeigenaar. Het dempen van de tunnel onder de Drakenfontein vormt financieel eveneens geen onderdeel van dit project, maar is onderdeel van het programma Integrale Aanpak Brede Binnenstad. Duurzaamheid Duurzaamheid is een belangrijk uitgangspunt in project Bosch Centraal en krijgt invulling in het afwegingskader van het project met betrekking tot circulariteit, duurzame materialen, uitstoot (van CO2) en energieverbruik. Zo zal het voorkeursalternatief aan de centrumzijde worden gebaseerd op hergebruik van het betoncasco van het stationsgebouw.

In de eisen voor de nieuwbouw zullen doelstellingen op het gebied van energieverbruik en duurzaamheid worden opgenomen. Aan dit financiële raadsvoorstel zitten op zichzelf geen duurzaamheidsaspecten.

16

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Participatie en communicatie Participatie In deze MIRT verkenning zijn er twee participatieronden, een in het kader van het opstellen van de Nota Kansrijke Oplossingen en vervolgens een participatieronde over het voorkeursontwerp. De eerste participatieronde heeft plaatsgevonden in de periode oktober-november 2023. Centraal stond de vraag wat stakeholders en belanghebbenden belangrijk vonden. We hebben uw raad hierover geïnformeerd via het raadsbulletin van 12 oktober 2023. De tweede participatieronde vindt momenteel plaats (maart-april 2026). Met deze tweede participatieronde willen we breed preciezer informeren wat de beoogde omvang van de opgave is. Behalve het (schematisch) concept-voorkeursalternatief heeft de projectorganisatie MIRT Bosch Centraal ook een ruimtelijke visie opgesteld. Hierin is ook voor de eerste keer de locatie voor een vernieuwd busplein, de ontsluiting voor de bus en de daarmee samenhangende mogelijkheden voor stedelijke verdichting opgenomen. Wij zullen uw raad ook informeren over de resultaten van deze tweede participatieronde. In de volgende planuitwerkingsfase zal de projectorganisatie MIRT Bosch Centraal opnieuw een participatieplan opstellen en uitvoeren. Communicatie Communicatie vindt plaats via de website van de projectorganisatie Bosch Centraal (www.boschcentraal.nl) en het emailadres info@boschcentraal.nl.

Voor de volgende MIRT planuitwerkingsfase wordt overwogen om meer

17

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

met inloopmomenten in de projectruimte van Bosch Centraal (Stationsplein 127) te gaan werken. Uw raad wordt ook tijdens de planuitwerkingsfase een of meer keren uitgenodigd voor een werkbezoek. Vervolg De eerste vervolgstappen in de loop van 2026 betreffen het afronden van de MIRT Verkenningsfase en het nemen van een MIRT voorkeursbeslissing door de Staatssecretaris van IenW over een voorkeursalternatief Bosch Centraal met de geraamde investeringskosten van € 393 miljoen. Vervolgens gaan partijen een Bestuursovereenkomst Bosch Centraal aan en stelt de Stuurgroep Bosch Centraal een Plan van aanpak vast voor de MIRT Planuitwerking. We zullen uw raad en de omgeving actief informeren over de voortgang en de inhoud hiervan. Zoals al genoemd zullen wij u in 2026 een ruimtelijke visie voor het stationsgebied ter vaststelling voorleggen zodat u richting kunt geven aan de verdere ontwikkeling van het gebied.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

18

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bijlagen 1. 2.

Schematische overzicht ligging bouwstenen project Bosch Centraal Overzicht Structuurfonds, januari 2026

Registratienummer Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

079618777981 H.M.M. Vermin Omgeving: 10 februari 2026 SO/PP E. Olzheim e.olzheim@s-hertogenbosch.nl 06-25020621

19

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 079618777981 Raadsvergadering 3 maart 2026 Onderwerp

Financieringsafspraken Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van, van het college, van 20 januari 2026 besluit: 1. 2.

3.

Het bedrag van € 18,1 miljoen binnen het Structuurfonds voor het project OV Knooppunt Station (Bosch Centraal) op te hogen met een bedrag van € 40,7 miljoen tot een hoogte van € 58,8 miljoen (inclusief BTW). Dit bedrag volledig op te nemen in het gedekte deel van het Structuurfonds. Uit deze middelen een voorbereidingskrediet van € 2,5 miljoen beschikbaar te stellen voor de gemeentelijke bijdrage aan de MIRT-Planuitwerking Knooppuntontwikkeling Bosch Centraal.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 3 maart 2026, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

20

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door b/a mr. drs. R. van der Meer op 04-03-2026

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

21

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704