Raadsvoorstel_Detailhandelsvisie 2023 's-Hertogenbosch

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14703584 28 maart 2023

Onderwerp

Raadsvoorstel Detailhandelsvisie 's-Hertogenbosch 2023 We willen aan de slag met de opwaardering van onze wijkwinkelcentra en zetten in op het behouden van primaire voorzieningen in de kernen. Hierbij sluiten we aan op de ambities uit het bestuursakkoord.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

De Detailhandelsvisie 's-Hertogenbosch 2023 vast te stellen, met de gelijktijdige intrekking van de Nota Detailhandel 's-Hertogenbosch 2011 en de aanvullingen hierop, met uitzondering van Concretisering van het raadsbesluit tot wijziging detailhandelsbeleid m.b.t. grote bouwmarkt (september 2018). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding De detailhandelssector is al enige tijd in transitie. Een heldere koers is noodzakelijk. De detailhandelssector is al enige tijd in transitie. De afgelopen jaren hebben een aantal trends en ontwikkelingen voor grotere veranderingen gezorgd zowel in het gedrag van de consument als in de ruimtelijke impact van de detailhandelssector zelf. In tijden van de coronapandemie zijn deze ontwikkelingen versneld, waardoor de sector en haar ondernemers een aantal grote uitdagingen erbij hebben gekregen. Deze ontwikkelingen creëren naast uitdagingen ook een hoop kansen voor ondernemers, vastgoedeigenaren en andere stakeholders. Juist daarom is dit een aangewezen moment om deze ontwikkelingen en de bijbehorende kansen en uitdagingen onder de aandacht te brengen en stakeholders te inspireren hiermee aan de slag te gaan. Zo nodigen we ondernemers en vastgoedeigenaren uit om mee te bewegen met de tijd. Tegelijkertijd draagt de koers die deze visie beschrijft ook bij aan stabiliteit en een helder perspectief op de toekomst in deze veranderlijke tijd waar deze sector zich nu in begeeft. Beoogd doel De visie biedt een stip op de horizon en is een inspiratiedocument voor alle stakeholders in de detailhandelssector. Hiermee willen we betrokken partijen activeren om een verbeterslag te maken, met name in de wijkwinkelcentra. Samenwerking tussen de diverse partijen is hierbij essentieel.

Met deze nieuwe detailhandelsvisie worden stakeholders geprikkeld de kansen en uitdagingen die de ontwikkelingen in de sector met zich meebrengen te benutten en te omarmen. Daarnaast biedt de visie ook een beleids- en toetsingskader voor nieuwe initiatieven en vormt het een basis voor de omgevingsvisie en de juridische uitvoering in relatie tot het omgevingsplan. Met deze detailhandelsvisie worden de ‘Nota Detailhandel’ uit 2011 en de tussentijdse aanpassingen die hierop zijn gedaan in 2015 en 2017 vervangen met uitzondering van de tussentijdse aanpassing met betrekking tot de grootschalige bouwmarkt uit 2018. Hiermee wordt voldaan aan de toezegging uit 2016 met www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

betrekking tot het actualiseren van de detailhandelsvisie en zoals opgenomen in de lijst van bestuurlijke toezeggingen in de Commissie Bedrijvigheid van januari 2023. Deze toezegging kan daarmee als afgehandeld worden beschouwd. Relevante besluitgeschiedenis

    

 

Economisch perspectief Brede Binnenstad, visie en actieplan (9 maart 2021), registratienummer 9700171, Raadsvoorstel (raadsinformatie.nl); Concretisering van het raadsbesluit tot wijziging detailhandelsbeleid m.b.t. grote bouwmarkt, (september 2018), registratienummer: 8045913, Raadsvoorstel (raadsinformatie.nl); Actualisering detailhandelsbeleid westelijk stadsdeel (20 september 2017) registratienummer 7078086 Raadsvoorstel (raadsinformatie.nl); Visie detailhandel Nuland en Vinkel (11 juli 2017), registratienummer 6931647, Raadsvoorstel (raadsinformatie.nl); Aanvullingen op Nota Detailhandel en wijziging beleid niet-bedrijventerrein gebonden functies op bedrijfslocaties (14 april 2015), registratienummer: 4022749, 2a7b8ee4-5935-4b39-8f6b-82e9e5995378.doc (raadsinformatie.nl); Nota Detailhandel ‘s-Hertogenbosch 2011 (11 oktober 2011), registratienummer 11.0806, RAADSVOORSTEL Nota Detailhandel 's-Hertogenbosch 2011 (raadsinformatie.nl); Beleid inzake vestiging van niet bedrijventerrein gebonden functies op een aantal bedrijfslocaties (augustus 2013), registratienummer 1514996, Microsoft Word 201333603A5104FCF856F4A26884485FD2862A2E5doc.doc (raadsinformatie.nl).

Argumenten www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1.1 Een stip op de horizon is noodzakelijk gezien grote veranderingen in het detailhandelslandschap Het is nodig om vanuit een stip op de horizon samen met de stakeholders (driehoek ondernemers-vastgoed-gemeente) in de detailhandelssector te werken aan een blijvende vitale winkelstructuur. Meer dan ooit blijkt dat het detailhandelslandschap onderhevig is aan grote veranderingen. Waar in de vorige detailhandelsvisie uit 2011 nog gesproken werd van een uitbreiding van het winkelvloeroppervlak binnen de gemeente, is met de opkomst van online shopping de laatste jaren juist een afname van de vraag naar winkelvloeroppervlak zichtbaar. De sector verandert in hoog tempo en de verwachtingen van de consument worden steeds hoger. Dit vraagt om een heldere blik op de toekomst. 1.2 Toekomstbestendige fijnmazige winkelstructuur van belang Een fijnmazige toekomstbestendige winkelstructuur met een goed functionerend voorzieningenaanbod is noodzakelijk voor onze inwoners. Een goed functionerend en bereikbaar voorzieningenaanbod voorziet onze inwoners in hun dagelijkse behoeften en draagt bij aan de zelfredzaamheid van onze inwoners. Om de fijnmazige structuur ook in de toekomst goed te laten functioneren, moeten er soms scherpe keuzes gemaakt worden over welk winkelgebied perspectief heeft en welke niet. De winkelstructuur zal daarom ten op opzichte van de visie uit 2011 worden gewijzigd.

Zo blijkt dat de winkelgebieden Boschmeersingel (tegenover de Helftheuvelpassage. Niet te verwarren met de locatie Boschmeerplein/Oude Vlijmenseweg waar de nieuwe Lidl is gevestigd) en de Zuiderpassage dusdanig getransformeerd zijn naar een cluster van publieksgerichte functies (dienstverlening, kantoren en kleine bedrijvigheid) en daardoor niet meer als wijkwinkelcentra voor de dagelijkse boodschappen functioneren. Dit komt onder andere door bijvoorbeeld de nabije ligging van een sterk goedlopend centrum. Deze centra zijn dan ook beleidsmatig uit de winkelstructuur gehaald. Dit houdt in dat we niet meer actief inzetten op deze gebieden als wijkwinkelcentra voor dagelijkse boodschappen, maar dat we eventuele ontwikkeling hiervan overlaten aan de markt. 1.3 Opwaardering wijkwinkelcentra noodzakelijk In vele wijkwinkelcentra is de afgelopen jaren weinig geïnvesteerd. Dit is ook zichtbaar bij de relatief lage waardering van de consument voor deze gebieden ten aanzien van de kwaliteit, sfeer, beleving en aanbod. In de visie ligt dan ook www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

met name de nadruk bij de opwaardering en het compacter maken van de wijkwinkelcentra. Een aantal actielijnen die voortvloeien uit deze visie moeten bijdragen aan een opwaardering van deze winkelgebieden. Binnen het bestuursakkoord wordt deze constatering ook gedeeld en er is daarom budget vrijgemaakt om aan de slag te gaan met deze wijkwinkelcentra. Ze spelen immers een belangrijke rol in een wijk of buurt als centraal ontmoetingspunt, de leefbaarheid en als de plek voor dagelijkse boodschappen voor een groot deel van onze inwoners. Hét hart van de wijk. Goedlopende winkelcentra zijn onlosmakelijk verbonden met leefbare wijken. 1.4 Goedlopende winkelgebieden koesteren en blijven versterken De binnenstad, het centrum van Rosmalen, de Helftheuvelpassage en de Bossche Woonboulevard/Retailpark zijn goedlopende winkelgebieden en worden door de consument hoog gewaardeerd (zie bijlage III van de detailhandelsvisie en www.kso2021.nl). Voor deze gebieden geldt dan ook het koesteren en versterken van deze kwaliteiten, maar ook toekomstbestendig zijn ten aanzien van de ontwikkelingen die ook voor deze gebieden op de rol staan. Voor de brede binnenstad en het centrum van Rosmalen geldt daarnaast het verder uitvoering geven aan het Economisch Perspectief Brede Binnenstad (EPBB) en het Actieplan versterking Centrum Rosmalen.

1.5 Vergroten organisatiegraad winkelgebieden biedt kansen de opgave samen op te pakken Samenwerking in de winkelgebieden is van belang en biedt kansen de opgave die er liggen samen op te pakken en tot een succes te brengen. De organisatiegraad en samenwerkingsgraad is echter veelal laag in de diverse winkelgebieden in de gemeente. Het gaat dan met name om de wijkwinkelcentra die over het algemeen minder goed scoren bij de consument. De ambitie is er dan ook om in elk winkelgebied de organisatiegraad te vergroten. Hier liggen kansen, want samenwerking loont! Wijkwinkelcentra spelen een belangrijke rol in een wijk of buurt als centraal ontmoetingspunt, de leefbaarheid en als de plek voor dagelijkse boodschappen voor een groot deel van onze inwoners. 1.6 Leefbaarheid in de kernen op peil houden door inzetten op behoud supermarkt www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De supermarkten in onze kernen zijn van belang voor de leefbaarheid in deze kernen. Naast dat een supermarkt voorziet in de dagelijkse behoefte van inwoners, speelt deze bij uitstek in de kernen ook een belangrijke sociaalmaatschappelijke rol als ontmoetingsplek. Daarnaast draagt een supermarkt in de kern bij aan werkgelegenheid voor jongeren en aan de zelfredzaamheid van bijvoorbeeld oudere bewoners die minder mobiel zijn. Om de leefbaarheid in onze kernen op peil te houden zetten we waar mogelijk in op behoud van de supermarkten, door mee te denken aan het oplossen van knelpunten. Kanttekeningen en risico’s 1. Koersvast moet niet zorgen voor inflexibiliteit Meer dan ooit is gebleken dat we koersvast en tegelijkertijd wendbaar moeten zijn. Met het schetsen van de visie is een stip op de horizon geformuleerd. Mocht blijken dat andere prioriteiten nodig zijn en/of marktveranderingen hebben plaatsgevonden die de uitgangspositie hebben gewijzigd dan zullen we daar in overleg met de stakeholders op inspelen. Daarnaast is in de detailhandelsvisie hiervoor de ‘vliegende vogel’ opgenomen om unieke onvoorziene kansen te kunnen benutten. 2.Onderzoek grootschalige bouwmarkt Sinds 2011 zijn er meerdere aanpassingen geweest in het detailhandelsbeleid ten aanzien van bouwmarkten. Voor reguliere bouwmarkten geldt een maximale maat van 6.500 m2 wvo.

In de meest recente actualisering uit 2018 is opgenomen dat er ruimte is voor één grootschalige bouwmarkt van maximaal 10.000 m2 wvo. Hiervoor is de locatie De Groote Vliet aangewezen. De realisatie van deze grootschalige bouwmarkt is echter niet van de grond gekomen en er bestaat twijfel of er nog wel behoefte is aan een dergelijke bouwmarkt. In het Bestuursakkoord 2022-2026 is de ambitie dan ook opgenomen dit nader te onderzoeken. In afwachting van dit onderzoek blijft de maximale maat van 6.500 m2 wvo voor een reguliere bouwmarkt van toepassing en wordt ten aanzien van de regeling voor de vestiging van een grootschalige bouwmarkt vooralsnog teruggevallen op het beleid, zoals opgenomen in het raadsvoorstel ‘Wijziging www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

detailhandelsbeleid m.b.t. maximale grootte van bouwmarkten’ uit 2018. Wanneer het onderzoek aanleiding geeft tot aanpassing van het beleid ten aanzien van reguliere en grootschalige bouwmarkten, zal dit separaat gebeuren. 3. Afhankelijk van gezamenlijke inzet ondernemers, vastgoedeigenaren en winkeliersverenigingen De rol van de gemeente is te omschrijven als één van de uitvoeringspartners in een krachtige alliantie van betrokken partijen: de gemeente is een belangrijke maar niet de enige uitvoeringspartner. De gemeente helpt en is aanjager waar dat kan. Maar heel duidelijk is dat de uitgezette koers grotendeels alleen bereikt kan worden door de inzet van partijen, zoals ondernemers en vastgoedpartijen en winkeliersverenigingen. Financiën In het bestuursakkoord is specifiek aandacht besteed en meer budget vrijgemaakt voor het opwaarderen van de wijkwinkelcentra binnen onze gemeente. Het gaat om een structureel budget vanaf 2024 van € 150.000,- per jaar. Dit komt boven op het structurele reguliere budget, inclusief incidenteel € 50.000,- voor de wijkwinkelcentra. Daarnaast is er voor de uitvoering van het Economisch Perspectief Brede Binnenstad (EPBB) voor de komende vier jaar een budget vrijgemaakt van € 625.000,- per jaar. Waarvan € 75.000,- jaarlijks bedoeld is voor de uitvoering van het Actieplan Centrum Rosmalen.

Na vaststelling van de visie door de raad zal een uitvoeringsprogramma aan het college worden voorgelegd. Dit uitvoeringsprogramma biedt een concrete uitwerking van de ambities en biedt daarnaast inzicht in de begrote kosten van de verschillende uitvoeringsaspecten. Duurzaamheid

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voor toekomstbestendigheid van winkels is duurzaamheid essentieel. De huidige energiecrisis heeft nog meer blootgelegd dat duurzaamheid niet alleen voor het milieu noodzakelijk is en dat verduurzaming van belang is om op lange termijn een financieel gezonde onderneming te kunnen runnen. Ingezet wordt op het stimuleren van ondernemers in de Bossche detailhandel om hun onderneming te verduurzamen. Ter bevordering van verduurzaming van zowel panden als ondernemingen, waaronder winkels en winkelpanden, is een ondernemersloket in de maak. Het ondernemersloket zal voorzien in het verschaffen van informatie en advies richting vastgoedeigenaren en ondernemers. Uiteindelijk ligt de realisatie hiervan wel bij de vastgoedeigenaren en ondernemers zelf. Participatie en communicatie De detailhandelsvisie is tot stand gekomen in nauw overleg met diverse stakeholders. Hier is in 2019 een eerste stap in gemaakt door middel van het houden van enkele bijeenkomsten voor ondernemers en vastgoedeigenaren. Op basis van onder andere dit participatietraject is de discussienotitie Contouren Detailhandelsvisie (reg. nummer 9815970) tot stand gekomen en besproken in de commissie Bedrijvigheid (juni 2020). Door de coronapandemie is de detailhandelsvisie in 2020 tijdelijk on hold gezet. In 2022 is de draad weer opgepakt.

In 2022 is opnieuw een brede werksessie voor onder andere ondernemers, vastgoedeigenaren en winkeliersverenigingen gehouden. Later in de vorm van een klankbordgroep, waarin ondernemers, winkeliersverenigingen en vastgoedeigenaren verspreid over de gemeente zijn vertegenwoordigd, is het plan stap voor stap door middel van het voorleggen van diverse bouwstenen opgebouwd. De bewoners zijn via een digipanel geraadpleegd en in het kader van het grootschalige Koopstromenonderzoek 2021 geënquêteerd.

Hoogachtend, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Detailhandelsvisie 's-Hertogenbosch 2023

Registratienummer

14703584

Bevoegdheid raad

kaderstellend

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Portefeuillehouder

R.J.J. Geers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

Bedrijvigheid: 13 maart 2023 SO/SO/ECONOMIE & ENERGIE G. Schalken g.schalken@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 14703584 Raadsvergadering 28 maart 2023 Onderwerp

Raadsvoorstel Detailhandelsvisie 's-Hertogenbosch 2023

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 14 februari 2023: besluit: 1.

De Detailhandelsvisie 's-Hertogenbosch 2023 vast te stellen, met de gelijktijdige intrekking van de Nota Detailhandel 'sHertogenbosch 2011 en de aanvullingen hierop, met uitzondering van Concretisering van het raadsbesluit tot wijziging detailhandelsbeleid m.b.t. grote bouwmarkt (september 2018).

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch- van datum 28 maart 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704