Raadsvoorstel Cultuurbegroting 2025-2028

Raadsvoorstel Cultuurbegroting 2025-2028 Registratienummer Raadsvergadering

15433039 12 december 2023

Onderwerp

Raadsvoorstel Cultuurbegroting 2025-2028 We willen onze positie van Cultuurstad van het Zuiden verder versterken door onze culturele kracht verder uit te bouwen en ruimte te bieden voor vernieuwing. Met een aangepast instrumentarium en nieuwe financiële kaders zorgen we ervoor dat we beter uitvoering kunnen geven aan onze ambitie.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. de beleidsnota “Cultuur Maakt Mensen” en de beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden te continueren als beleidskader voor de periode vanaf 2025 en in te stemmen met de voorgestelde tekstuele aanpassingen in bijlage 1 2. het instrumentarium van structurele subsidies (Bossche Culturele Basis) en incidentele subsidies (Cultuurfondsen) aan te passen ten behoeve van de uitvoering van de inhoudelijke beleidskaders zoals

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. 4.

5.

aangegeven in bijlage 2. Hierbij de Commissie Bosch Cultuursysteem in te zetten voor zowel de Cultuurfondsen als meerjarige aanvragen de in bijlage 2 opgenomen financiële kaders voor de periode 2025-2028 vast te stellen eventuele restbudgetten van de verschillende onderdelen in de cultuurbegroting in te zetten voor andere onderdelen van de cultuurbegroting in hetzelfde boekjaar dan wel over te hevelen naar de cultuurbegroting van een volgende boekjaar de drie bestaande huisvestingssubsidies voor amateurverenigingen in de komende periode gedeeltelijk af te bouwen, en het vrijgekomen budget toe te voegen aan de regeling Amateurkunst

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding We continueren de inhoudelijke beleidskaders voor de periode 2025 en verder. Daarbij willen we het systeem van structurele (meerjarige) subsidies in de Bossche Culturele Basis (BCB) en de incidentele subsidies via de Cultuurfondsen verbeteren om nog beter uitvoering te kunnen geven aan onze ambitie voor Cultuurstad van het Zuiden en de inhoudelijke doelstellingen. Bovendien loopt de huidige meerjarenbegroting eind 2024 af. Om een zorgvuldig aanvraag- en beoordelingsproces te kunnen doorlopen is het van belang de financiële kaders voor de cultuurplanperiode 2025-2028 nu vast te stellen. In 2016 heeft de gemeenteraad een nieuw financieringssysteem cultuur vastgesteld, bestaande uit structurele (meerjarige) subsidies voor organisaties in de Bossche Culturele Basis (BCB) en incidentele subsidies via drie projectfondsen. Met de BCB zorgen we voor stabiliteit, bieden we meerjarige zekerheid aan organisaties en daarmee de mogelijkheid activiteiten over meerdere jaren te ontwikkelen. Met de Cultuurfondsen ondersteunen we nieuwe spelers in het veld en zorgen we voor dynamiek. De beleidscyclus van de Bossche Culturele Basis is vier jaar. Hiermee gelopen we gelijk aan de cultuurplanperiode die ook door het Rijk en de Provincie Noord-Brabant wordt gehanteerd. De eerste periode liep van 2017 – 2021.

Om het nieuwe financieringssysteem goed en in rust te kunnen implementeren, gebeurde de invoering ervan beleidsarm. Uit de evaluatie in 20219 bleek dat het systeem goed werkte: de fondsen zorgden voor nieuwe aanwas en de meerjarige subsidies brachten meer zekerheid. De geldende beleidskaders, uit 2009, waren echter toe aan vernieuwing. Voor tweede periode (2021-2024) is daarom een nieuw cultuurbeleid ontwikkeld met de beleidslijnen die vanaf 2021 gelden. De cultuurscan ‘LEF’ laat zien dat de inhoudelijke kaders en de beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden, nog steeds relevant zijn. Deze willen we dan ook, met een paar kleine tekstuele aanpassingen, voortzetten. Wel willen we het financieringssysteem verder verbeteren, om beter aan te sluiten op de huidige behoeften en inzichten. Hiermee verwachten we beter uitvoering te kunnen geven aan de beleidslijnen en ambities. In die zin is dit voorstel dan ook een volgende stap in de ontwikkeling die we in 2016 hebben ingezet.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Timing Voorstel Cultuurbegroting 2025-2028 Er is een nieuwe meerjarenbegroting Cultuur nodig, omdat de huidige meerjarenbegroting eind 2024 afloopt. Met dit raadsvoorstel worden de nieuwe financiële kaders cultuur vastgesteld die aansluiten bij het voorgestelde instrumentarium, bestaande uit nieuwe regelingen voor structurele subsidies en incidentele subsidies. Met de cultuurbegroting blijven we binnen de financiële kaders die al zijn vastgesteld, inclusief de structurele verhoging van € 300.000 voor de Bossche Culturele Basis. We willen een zorgvuldig aanvraag- en beoordelingsproces dat doorlopen. We willen de professionele organisaties voor de zomer 2024 informeren over hun financiële positie vanaf 2025. Dit zodat zij hiermee rekening kunnen houden in de voorbereiding van hun plannen voor dat jaar en daarna. Om het proces zorgvuldig te kunnen doorlopen is tijd nodig. Om voldoende tijd te hebben voor de aanvraag- en beoordelingsprocedure, moet met name de regeling professionele kunsten snel opengesteld worden, op 1 december. Het college dient dus voor 1 december de regeling vast te stellen en de aanvragers te informeren. Hiermee doorlopen we een vergelijkbaar proces als het Rijk, de Provincie en andere BrabantStad-steden. Zo zorgen we voor eenduidigheid in aanvraagprocedures van de verschillende overheden.

Beoogd doel Onze ambitie om onze positie van Cultuurstad van het Zuiden verder uit te bouwen zetten we voort. Dit doen we door een subsidiëringssystematiek die gestoeld is op transparantie, zorgt voor een gelijk speelveld, toegankelijker is voor aanvragers en beter aansluit op de beleidslijnen Versterken, Verbinden en Vernieuwen. De gemeenteraad heeft in 2019 nieuwe inhoudelijke kaders cultuurbeleid vastgesteld aan de hand van de beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden, met als doel onze positie van Cultuurstad van het Zuiden verder uit te bouwen, en hiermee te zorgen voor een toekomstbestendig cultureel aanbod dat aantrekkelijk, aanstekelijk en aansprekend is voor onze inwoners en bezoekers. Uit de cultuurscan ‘LEF’ blijkt dat deze www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

beleidslijnen hebben gewerkt en ook voor de komende jaren relevant blijven. Ook het financieringssysteem van structurele (meerjarige) subsidies voor professionele kunsten, amateurkunsten en volksfeesten, en daarnaast incidentele subsidies voor tijdelijke activiteiten is een goede combinatie gebleken. Met dit raadsvoorstel gaan we door op deze weg: de inhoudelijke beleidslijnen Versterken, Verbinden en Vernieuwen blijven van kracht, en ook de combinatie van structurele meerjarige subsidies en incidentele subsidies blijft. Er is echter ook een verbeteringsslag nodig, met name wat betreft het instrumentarium. In lijn met het bestuursakkoord willen we explicieter aandacht en middelen besteden aan makers, met recht van onmisbaar belang genoemd in de cultuurscan. We willen nog meer inzetten op vernieuwing van het culturele veld, maar ook op het ondersteunen van de transities die professionele organisaties willen maken. Wat betreft de amateurkunsten willen we ook niet-traditioneel georganiseerde amateurkunsten beter kunnen ondersteunen, zoals communities. De grootste aanpassing betreft de verdeling van de meerjarige structurele middelen. Hoewel er ook in de huidige BCB meerdere nieuwe spelers zijn opgenomen, bemoeilijkt de huidige systematiek vernieuwing van het veld.

We willen naar een systeem waarin we een gelijk speelveld creëren voor alle aanvragers die menen te kunnen bijdragen aan het realiseren van onze ambitie op basis van de inhoudelijke kaders. Daarnaast vinden we het belangrijk dat het aanvraag- en beoordelingsproces op een transparante manier verloopt, door aan de voorkant vast te stellen welke voorwaarden en criteria gelden. Naar verwachting leiden deze aanpassingen tot scherpere keuzes, of keuzes die we eerder niet hebben gemaakt. Het kan betekenen dat organisaties uit de BCB zullen vallen, maar ook dat nieuwe initiatieven een reële kans krijgen. Het betekent bovenal een keuze die is gestoeld op transparantie en een gelijk speelveld.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis

• • • •

RV toelichting cultuurbegroting 2021-2024 (2020), reg.nr. 10282142 RV Kaders cultuurbeleid vanaf 2021, reg. nr. 9439246 en Cultuurnota “Cultuur maakt mensen” (2019) Discussienotitie Uitgangspunten cultuurbeleid (2019), reg.nr. 8895958 RV Nadere uitwerking financieringssysteem cultuur (2016), reg. nr. 5606005

Argumenten 1. De nota Cultuur Maakt Mensen sluit inhoudelijk nog steeds goed aan bij onze ambities, maar heeft een aantal kleine tekstuele aanpassingen nodig De nota Cultuur Maakt Mensen is in 2019 vastgesteld als basis voor het cultuurbeleid vanaf 2021. Formeel is een nieuwe nota dus niet nodig; er is geen einddatum voor het huidige cultuurbeleid bepaald. Uiteraard is de sector geraakt en veranderd door in de afgelopen jaren. De gevolgen van de Coronacrisis, de energiecrisis, de inflatie, krapte op de arbeidsmarkt de sector, de groeiende aandacht voor inclusiviteit en toegankelijkheid, digitalisering en veranderende publieksstromen, dit alles maakt dat de sector de huidige cultuurplanperiode anders uitkomt dan dat het in is gegaan. De cultuurscan laat zien dat de beleidslijnen uit de nota inhoudelijk nog steeds passen bij onze ambities en de ontwikkelingen. Wel stellen we een aantal kleine tekstuele aanpassingen voor, namelijk met betrekking tot de rol en positie van makers en amateurkunsten. In lijn met het bestuursakkoord geven we de makers een prominentere rol in ons cultuurbeleid. De coronacrisis heeft nog duidelijker gemaakt dat makers essentieel zijn voor een bloeiend (lokaal) cultuurklimaat, maar ook kwetsbaar zijn. Daarom willen we in de komende periode het makersklimaat verbeteren. De amateurkunsten blijven belangrijk, net als in de voorgaande periode.

Toen hebben we ervoor gekozen de focus te leggen op de combinatie jeugd en muziekverenigingen en -scholen, om nieuwe aanwas te stimuleren. Door nog explicieter te erkennen dat amateurkunstbeoefening niet alleen plaatsvindt in verenigingsvorm of op een school, maar ook in bijvoorbeeld communities of op andere informelere wijzen, doen we meer recht aan de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

ontwikkeling die de amateurkunstenbeoefening in de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. We verwachten daarmee ook een bredere groep (jeugdige) amateurkunstenaars te kunnen bereiken en ondersteunen, in de discipline muziek en daarbuiten. Zo maken we de amateurkunst in 's-Hertogenbosch meer toekomstbestendig. 2.a. Een regeling voor meerjarige subsidies zorgt voor een gelijk speelveld tussen aanvragers Als gemeente vinden we een gelijk speelveld belangrijk. We moeten ervoor zorgen dat aanvragers een gelijkwaardig proces kunnen doorlopen en gelijke kansen hebben op een toekenning, zeker als sprake is van schaarse middelen. Binnen het culturele veld is dat meestal het geval. Een subsidieregeling is het meest passende en meest toegepaste instrument om schaarse middelen te verdelen onder aanvragers. Een regeling staat namelijk open voor iedere aanvrager die voldoet aan de voorwaarden. Aanvragen worden tegen elkaar afgewogen op basis van vooraf gestelde criteria. En subsidies worden toegekend op basis van de ingediende activiteitenplannen, niet vanwege de gewoonte subsidie toe te kennen. We kennen deze vorm al als het gaat om amateurkunsten (RAK) en de incidentele projectfinanciering (de drie regelingen in de Cultuurfondsen). Om ook een gelijk speelveld voor aanvragers van structurele (meerjarige) financiële ondersteuning te maken, stellen we deze regelingen voor. 2.b.

Het werken met regelingen voor meerjarige subsidies zorgt voor een transparanter, objectiever en formeel duidelijker afgebakend aanvraagproces Daarnaast vinden we het belangrijk dat we subsidies op een transparante wijze en middels een helder proces verdelen. In een regeling is aan de voorkant vastgelegd wat de voorwaarden en de beoordelingscriteria voor aanvragen zijn. Net als het subsidieplafond, en mogelijk de (maximale hoogte) van het aanvraagbedrag. Hiermee is het voor (culturele) organisaties duidelijker waaraan hun aanvragen moeten voldoen dan wanneer alleen de beleidslijnen als leidraad voor de aanvragen worden genomen. Door de transparantie en toetsbaarheid met betrekking tot de voorwaarden en beoordelingscriteria is het risico op subjectiviteit in de toekenning minder groot. Door in subsidieregelingen specifieke doelen, voorwaarden en beoordelingscriteria op te nemen kan er aan de voorkant beter gestuurd worden. En kan er achteraf beter getoetst worden of de doelen behaald zijn. Uit de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

cultuurscan blijkt dat organisaties zich in de huidige periode weinig uitgedaagd voelden zich te verhouden tot de beleidslijnen, en dat zij zelf graag aangeven hoe zij hier invulling aan geven. Door deze lijnen te verankeren in de regelingen, kunnen we hieraan tegemoet komen en is het beter mogelijk op basis daarvan keuzes te maken en die te verantwoorden. Daarnaast is het wenselijk de 3 codes – Governance Code Cultuur (GCC), Fair Practice Code (FPC) en Code Diversiteit & Inclusie (CDI) – een prominentere plek te geven bij de beoordeling van aanvragen. De codes zijn een belangrijk middel om te zorgen voor behoorlijk bestuur en governance, een gezonde werkpraktijk, en een cultuursector door en voor iedereen. De aandacht voor maatschappelijke impact sluit aan bij het eerdere raadsbesluit het belang van cultuur niet alleen te bezien op basis van de artistieke waarde, maar de daaruit voortkomende maatschappelijke waarde. Hierbij kunnen bij de verschillende regelingen verschillende voorwaarden en criteria opgenomen worden, passend bij het doel van de regelingen. 2.c. We hebben ruime en goede ervaring met regelingen, zowel binnen cultuur als daarbuiten Binnen de gemeente zijn we gewend te werken met subsidieregelingen. Wat betreft cultuur kennen we onder meer de Regeling Amateurkunsten (RAK) en de regelingen binnen de cultuurfondsen.

Maar ook de Wijk- en Dorpsbudgetten worden verdeeld via een regeling, net als middelen in het maatschappelijke domein. 2.d. De Algemene Bossche Cultuurvoorzieningen (ABC) kunnen vanwege de grootte van de organisatie en hun positie in het culturele veld meer verantwoordelijkheid nemen voor het culturele aanbod en bereik in ’sHertogenbosch Binnen de Regeling Professionele Kunsten maken we een aparte categorie voor de Algemene Bossche Cultuurvoorzieningen. De organisaties die we rekenen tot de Algemene Bossche Cultuurvoorzieningen (ABC) zijn basisvoorzieningen die je wilt hebben in een culturele gemeente van het formaat van ’s-Hertogenbosch: verschillende typen podia voor theater, muziek en dans, musea, en een bibliotheek/huis voor cultuureducatie en -participatie. Dit zijn: Huis73, Theater aan de Parade, Design Museum Den Bosch, Willem Twee, Het Noordbrabants Museum, Verkadefabriek, en Theaterfestival Boulevard. Zij exploiteren bijna allemaal een gebouw, en ontvangen mede op basis daarvan een relatief hoge subsidie. Om de continuïteit van deze organisaties te borgen, is het wenselijk de subsidies www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

voor deze organisaties te handhaven en daar aan de voorkant al duidelijkheid over te geven. Daar stellen we wel iets tegenover. Als gemeente mogen en kunnen we van hen meer gezamenlijke verantwoordelijkheid verwachten voor het bredere culturele veld in de gemeente, bijvoorbeeld op gebied van talentontwikkeling van lokale makers, cultuureducatie en professionalisering van het lokale veld. We verwachten van deze organisaties dat zij concrete doelen en acties benoemen op dit vlak. Niet per se van alle organisaties hetzelfde, maar passend bij de organisatie en samen voor het geheel. We vragen organisaties hier ook financiële verantwoordelijkheid voor te nemen, door deze voorwaarde binnen de bestaande begroting te realiseren. De keuze om ook een festival aan te merken als Algemene Bossche Cultuurvoorziening sluit goed aan op ons culturele profiel, waarin we ons onderscheiden als stad van muziek- en theaterfestivals. Theaterfestival Boulevard combineert een (inter)nationale kwaliteit met een sterke lokale worteling, meer dan de andere festivals doen. In de afgelopen jaren heeft het festival laten zien dat het een spilfunctie vervult voor lokale makers en instellingen, en dat het een groot en lokaal publiek aan zich weet te binden. Dit festival is daarmee een logische keuze. 2.e.

Door de herijking van de huidige incidentele regelingen (Cultuurfondsen) geven we beter richting aan de beleidsdoelen en sluiten we beter aan bij de behoeften van aanvragers Hoewel met ondersteuning uit de huidige cultuurfondsen nog steeds interessante projecten worden gerealiseerd, en de doelstellingen nog steeds relevant zijn, merken we steeds vaker dat de regelingen in hun huidige vorm knellen. Zo sturen de fondsen sterk op het ontwikkelen van een artistiek product. We hebben met de tijdelijke Corona-regelingen gezien dat een ruimer begrip meer, en andere, ontwikkelingen in gang zetten. Als we de ontwikkeling van de beroepspraktijk van makers willen ondersteunen, hoeft dat niet per sé vorm te krijgen in de vorm van een artistiek eindproduct. Dat geldt ook voor innovatie van (professionele) organisaties. Innovatie zit immers niet alleen in het product. Daarnaast merken we dat het nodig is de focus op projecten te verbreden naar programma's. Ontwikkelingen vallen nu soms tussen wal en schip, omdat ze niet in de vorm van een project komen. Het kunnen uitvoeren van een (jaar)programma geeft een beginnende organisatie net wat meer slagkracht en ervaring, en een betere mogelijkheid om te kunnen door ontwikkelen. Hierin volgen we dus de aanbevelingen uit de cultuurscan.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.f. Een aantal specifieke functies passen niet in een regeling. Hiervoor is voortzetting van een begrotingspost nodig. Een aantal posten binnen de huidige cultuurbegroting passen niet binnen een regeling, omdat het specifieke taken of functies betreft. Deze blijven dan ook als aparte post op de begroting staan. Het gaat om Lokale Media; Huisvestingssubsidie voor 3 amateurverenigingen; Atelierbeheer; Nova Zembla; Cultuurprijzen voor afgestudeerden AKV ST Joost (Lucasprijs en Jheronimus Atelier Prijs); en (doorontwikkeling programma van de) Bossche Zomer. 2.g. Met een adviescommissie van deskundigen kan een goede inhoudelijke beoordeling worden uitgevoerd van meerjarenaanvragen professionele kunsten en een gedegen integrale afweging worden gemaakt Het werken met een commissie heeft als voordeel dat verschillende expertises daarin kunnen worden verenigd. Die deskundigheid is namelijk nodig op een veelheid aan aspecten: niet alleen artistiek-inhoudelijk, maar ook waar het gaat om bedrijfsvoering/financieel, publieksbereik, marketing en communicatie, maatschappelijke betrokkenheid etc. In een onafhankelijke commissie kunnen deze expertises samengebracht worden. De commissie brengt een gewogen advies uit aan het college, op basis van bovengenoemde onderdelen. Door de deskundigheid en meerstemmigheid in de commissie is zij goed uitgerust om op objectieve gronden te adviseren.

Dat kan een positief of een negatief advies zijn. Dit betekent dat de commissie ook andere keuzes kan maken dan we eerder hebben gedaan. Hoewel het soms pijn zal doen, is de verwachting dat het werken met een commissie de doorstroom van nieuwkomers zal bevorderen. Het advies van de commissie wordt onderbouwd met een argumentatie. Hierin geeft de commissie aan in welke mate er aan de criteria is voldaan, en waarom de commissie dit zo heeft beoordeeld. Deze informatie is voor de aanvragers zeer bruikbaar in de verdere ontwikkeling, zowel bij toekenning als bij afwijzing. Door de expertise van de leden en de gelijktijdige toetsing van de aanvragen aan de criteria in de commissie is deze in staat een gewogen afweging te maken, waarbij de aanvragen ook in relatie tot elkaar worden beoordeeld. Dit zorgt ervoor dat de samenhang en de bijdrage van het totaal van de (toegekende) aanvragen aan de realisatie van de beleidsdoelen en de gewenste impact worden meegewogen in de beoordeling en advisering.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.h. De gemeenteraad geeft de adviescommissie de kaders mee waarbinnen zij werkt De gemeenteraad bepaalt welke inhoudelijke doelen zij belangrijk vindt en welke middelen zij hiervoor beschikbaar stelt met het vaststellen van de beleidskaders en de financiële kaders. De commissie werkt met deze opdracht, dus binnen de vastgestelde kaders. 2.i. We hebben ruime en goede ervaring met het werken met de adviescommissie Commissie Bosch Cultuursysteem Al sinds 2016 werken we met een dergelijke commissie, namelijk de Commissie Bosch Cultuursysteem, die het college adviseert over de grotere aanvragen binnen de Cultuurfondsen. In deze commissie nemen mensen deel met verschillende expertise en perspectieven, zowel van binnen als buiten het culturele veld. De leden van de commissie worden voor een periode van 4 jaar, met een eenmalige verlenging van 2 jaar benoemd. Hiermee borgen we zowel kennis over het veld als nieuwe instroom. Het gaat om een onbezoldigde functie, commissieleden ontvangen alleen vacatiegeld en reiskostenvergoeding. We hebben goede ervaringen met deze commissie. In de afgelopen 2 kunstenplanperiodes (2017-2023) hebben we nauwelijks een bezwaar ontvangen op de adviezen. Ook weten we van aanvragers dat de adviezen behulpzaam zijn bij de realisatie of aanpassing van de plannen.

Dit laat zien dat de commissie haar werk naar tevredenheid van het veld uitvoert en de regelingen helder zijn. Daarom stellen we voor de advisering over meerjarige subsidies professionele kunsten toe te voegen aan het takenpakket van de adviescommissie, en de commissie aan te vullen daar waar nodig. 3-5. Financieel kader Zie financiële paragraaf Kanttekeningen en risico’s Kanttekening: Door het gebruik van een regeling kent de gemeenteraad geen subsidies meer toe aan individuele organisaties, of wijst ze af. Politieke speerpunten worden zo niet meer vertaald in individuele toekenningen of www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

afwijzingen, maar lopen met name via de inhoudelijke en financiële kaders die de gemeenteraad meegeeft bij het ontwerpen van de regeling. In de praktijk werkt dit al zo: de gemeenteraad stuurt op de kaders, de individuele subsidies worden niet allemaal per organisatie afgewogen en besproken. Met een regeling brengen we deze werkwijze meer in lijn met de huidige praktijk. Door de procedure helderder te maken zorgen we voor meer transparantie, en een gelijker speelveld, ook voor nieuwkomers. Kanttekening: Het gebruik van de regeling betekent dat de verschillen die in de loop van de tijd zijn ontstaan tussen organisaties in de subsidiëring voor een groot deel weggenomen zullen worden. Om een gelijker speelveld te creëren zal er namelijk gewerkt gaan worden met maximale aanvraagbedragen per type organisatie of functie. Dit kan in sommige gevallen betekenen dat de subsidie voor een organisatie lager kan uitvallen dan voorheen. Het is namelijk niet wenselijk alle subsidies op te trekken naar het hoogste niveau. Daar staat echter tegenover dat we hiermee een systematiek hanteren waarbij de subsidiering gelijkwaardig verdeeld wordt, en niet op basis van historische ontwikkeling. Kanttekening: Een regeling zal niet alle verschillen tussen organisaties wegnemen.

Sommige organisaties hebben meer ervaring met regelingen dan anderen, of weten beter hoe ze een goede aanvraag moeten schrijven. Dat geldt zowel voor nieuwkomers als oudgedienden. Een regeling is dus geen wonderinstrument, maar maakt het wel makkelijker om iedereen langs dezelfde lat te leggen en op een transparante wijze een afweging te maken. Hierbij is het belangrijk in de beoordeling de aard van de organisatie mee te wegen, en de aanvraag niet te beoordelen op schrijfkunst, maar op de inhoud. Dit kan ondervangen worden in de opdracht aan de adviescommissie. Kanttekening: Een adviescommissie bestaat uit mensen en kunst is geen exacte wetenschap. Dit betekent dat het werken met een regeling en een adviescommissie mensenwerk blijft en er geen 100% objectiviteit is te garanderen. Dit geldt echter ook wanneer er niet wordt gewerkt met een adviescommissie, maar bijvoorbeeld met een ambtelijke en/of politieke beoordeling. Door het aanstellen van een meerkoppige adviescommissie waarin meerdere perspectieven en expertises vertegenwoordigd zijn, zorgen we voor een zo hoog mogelijke mate van objectiviteit. Door de transparante werkwijze is bovendien op voorhand en achteraf duidelijk wat de voorwaarden en criteria zijn, en hoe deze beoordeeld zijn.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekening: Een goede adviescommissie behoeft goede kennis van het lokale culturele veld. Tegelijkertijd moeten leden niet té betrokken zijn, om belangenverstrengeling te voorkomen. Daarmee is het aantal potentiële commissieleden beperkt. De huidige samenstelling van de Commissie Bosch Cultuursysteem voorziet echter in voldoende in kennis en onafhankelijkheid en is hiermee een betrouwbare basis. Eventuele aanvulling met nieuwe leden is hierdoor goed te realiseren. Kanttekening: Met het instellen van ABC maken we onderscheid tussen de verschillende organisaties met meerjarige subsidie, de Bossche Culturele Basis. Dit onderscheid is er echter deels al vanwege de rol die zij innemen in het culturele veld en de budgetten die zij ontvangen. Door er een aparte categorie van te maken, kunnen we ook andere voorwaarden stellen aan de subsidiëring en hun verantwoordelijkheid groter te laten zijn dan de eigen instelling. Financiën De ambitie om onze positie van Cultuurstad van het Zuiden te versterken, de ontwikkeling van nieuwe initiatieven in de gemeente, en autonome kostenontwikkelingen in het veld zorgen voor een grotere financieringsbehoefte.

Bij het bestuursakkoord zijn er structureel extra middelen vrijgemaakt voor de verhoging van het budget van de Bossche Culturele Basis, de huisvesting Amateurkunsten (BACH), een creatieve makershub, de (doorontwikkeling van de) Bossche Zomer en Impuls culturele ideeën. Hiermee, en door de (her)verdeling van de middelen over de verschillende regelingen, geven we voor een deel al invulling aan die behoefte. Daarnaast zorgen we voor integrale afstemming en synergie daar waar functies/activiteiten aan meerdere beleidsterreinen en -doelen raken. We zien onder meer kansen op het gebied van stadsontwikkeling, economische zaken, onderwijs, sport en welzijn. Het schema hieronder geeft weer hoe we de budgetten voor de komende periode willen verdelen. In deze verdeling hebben we keuzes moeten maken. Hierbij zijn zowel rust voor de sector als het stimuleren van vernieuwing overwegingen geweest. Wat betreft de incidentele subsidies verdelen we het budget over vier regelingen. Met de regeling Impuls Makers geven we invulling aan de ambitie om het makersklimaat in ’swww.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hertogenbosch te stimuleren. We maken specifiek budget vrij voor makers om hen met laagdrempelige regeling te ondersteunen in de ontwikkeling van de beroepspraktijk. Daarnaast willen we aanvullende financiele ondersteuning bieden voor transitie en vernieuwing van organisaties met meerjarige subsidie (Regeling Innovatie & Transitie). Ook komen er twee Regelingen Projecten en Programma’s, een voor amateurkunsten en cultuurparticipatie, en een voor professionele initiatieven die niet binnen de structurele regeling vallen. Binnen de structurele subsidiering in de Bossche Culturele Basis komen er drie regelingen en een aantal begrotingsposten. Met de Regeling Volksfeesten willen we de organisatie en de uitvoering van volksfeesten en herdenkingen ondersteunen die bijdragen aan het verbinden van mensen en het versterken van de culturele levendigheid en sociale cohesie in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Het budget voor deze regeling is gebaseerd op het huidige budget voor de organisaties die binnen de huidige Bossche Culturele Basis subsidie ontvangen voor volksfeestenactviteiten, zoals Sinterklaas, Carnaval en Koningsdag. De organisatiekosten voor dergelijke evenementen zijn de afgelopen tijd echter gestegen. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door hogere kosten voor techniek en (ingehuurd) personeel; een trend die na de coronacrisis ook elders zichtbaar is.

De stijging van kosten komt ook voort uit (met name landelijke) regelgeving, onder meer op het gebied van veiligheid. Het college gaat onderzoeken of en hoe de gemeente hierin tegemoet kan komen. De Regeling Amateurkunsten is gericht op het ondersteunen van amateurkunstenbeoefening in groepsverband. We voegen extra middelen toe aan deze regeling om financieel ruimte te maken voor niet-traditioneel georganiseerde amateurkunstenbeoefening. Ten slotte bevorderen we de ontwikkeling van professionele kunstenactiviteiten middels de Regeling Professionele Kunsten 2025-2028. Binnen deze regeling is er extra budget beschikbaar voor categorie B. Hiermee maken we niet alleen ruimte voor nieuwkomers, maar komen we ook tegemoet in de hogere kosten, zoals energie, inflatie en toepassing van Fair Pay. De budgetten voor de organisaties in categorie A blijven gehandhaafd op het niveau van 2024. Wij vragen deze organisaties de dekking voor de hogere kosten binnen de eigen begroting of via additionele financiering te vinden. In de afgelopen twee periodes hebben we gezien dat het overhevelen van budgetten eraan heeft bijgedragen dat we beter kunnen aansluiten op de behoefte van de aanvragers, met name binnen de Cultuurfondsen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Daarom willen we in lijn met wat is vastgesteld in 2016, eventuele restbudgetten inzetten binnen de cultuurbegroting, binnen het boekjaar en naar het volgende boekjaar. Op dit moment ontvangen drie amateurverenigingen een huisvestingssubsidie, aanvullend op de subsidie binnen de Regeling Amateurkunsten. We willen deze extra subsidie gedeeltelijk afbouwen. Hiermee sluiten we aan bij het accommodatiebeleid, waarin is vastgesteld dat we er zoveel mogelijk naar streven de beschikbare gemeentelijke ruimte zo efficiënt mogelijk te gebruiken en gebruikers te laten delen in de kosten. Door een afbouw zorgen we eveneens, op termijn, voor een gelijk speelveld voor alle amateurverenigingen. De vrijgekomen budgetten zullen dan te gunste komen van de activiteiten die ondersteund worden met de Regeling Amateurkunsten. We willen deze afbouw wel op een zorgvuldige wijze doen, zoveel mogelijk rekening houdend met de organisaties die het betreft. Dit betekent dat we dit geleidelijk doorvoeren, startend met een afbouw tot maximaal 50% in de periode 2025-2028. De rest zal dan plaatsvinden in de periode 2028-2032.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

STRUCTUREEL – BOSSCHE CULTURELE BASIS

Bossche Culturele Basis

Huidig budget (2024) € 18.764.380

Bossche Culturele Basis Regeling Professionele Kunsten

waarvan Regeling Amateurkunsten waarvan posten volksfeesten

€ 305.330 € 113.150

Regeling Amateurkunsten Regeling Volksfeesten Overige Begrotingsposten

Budget per jaar 2025-2028 (exclusief indexatie) € 19.136.510 € 16.050.000 (categorie A) € 1.850.000 (categorie B) € 350.000 € 115.000 € 786.490

INCIDENTEEL - CULTUURFONDSEN

Cultuurfondsen

Huidig budget (2024) € 957.110

Landelijk Onderscheidend

€ 363.460

Lokaal Effectief Pop Up

€ 260.470 € 333.180

Cultuurfondsen Regeling Projecten en programma’s Amateur & Participatie

Budget per jaar 2025-2028 (exclusief indexatie) € 875.000 € 200.000

Bossche Makersregeling Regeling Projecten en programma’s Professioneel

€ 175.000

Regeling Innovatie en Transitie

€ 200.000

€ 300.000

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Duurzaamheid Binnen onze gemeente is duurzaamheid ook een belangrijk thema. We verwachten van aanvragers dan ook een visie op duurzaamheid binnen hun organisatie of activiteit. Participatie en communicatie Bij de totstandkoming van de Cultuurscan “LEF” is het culturele veld op verschillende manieren nauw betrokken geweest. Zo zijn verschillende groepsgesprekken gehouden met vertegenwoordigers van professionele culturele organisaties en amateurverenigingen, van groot en klein. Ook zijn er gesprekken geweest met mensen die aanvragen hebben gedaan bij de Cultuurfondsen. De gesprekken met makers die in het voorjaar van 2023 hebben plaatsgevonden zijn ook meegenomen in de scan. Daarnaast heeft er een breed stadsgesprek plaatsgevonden. Tijdens het proces is bovendien gewerkt met een klankbordgroep die bestond uit vertegenwoordigers van DOCIS (het overleg van de directeuren van de grote culturele instellingen in 'sHertogenbosch). Eind augustus is het advies gepresenteerd aan het culturele veld en hebben vertegenwoordigers de mogelijkheid gekregen om hier in een bijeenkomst op te reageren. Deze reacties zijn meegenomen in dit voorstel. Na vaststelling van dit voorstel zullen DOCIS en de organisaties met wie we een structurele subsidierelatie hebben per mail geïnformeerd worden. Het bredere veld informeren we via de nieuwsbrief.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Cultuurnota Cultuur Maakt Mensen, versie 2025 en verder 2. Financiële kaders 2025-2028 Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

15433039 budgettair M.J.J. van der Geld sociaal: 29 november 2023 /SB/CULT F.J.J. van Hest f.vanhest@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 15433039 Raadsvergadering 12 december 2023 Onderwerp

Raadsvoorstel Cultuurbegroting 2025-2028

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 3 oktober 2023: besluit: 1. de beleidsnota “Cultuur Maakt Mensen” en de beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden te continueren als beleidskader voor de periode vanaf 2025 en in te stemmen met de voorgestelde tekstuele aanpassingen in bijlage 1 2. het instrumentarium van structurele subsidies (Bossche Culturele Basis) en incidentele subsidies (Cultuurfondsen) aan te passen ten behoeve van de uitvoering van de inhoudelijke beleidskaders zoals aangegeven in bijlage 2. Hierbij de Commissie Bosch Cultuursysteem in te zetten voor zowel de Cultuurfondsen als meerjarige aanvragen 3. de in bijlage 2 opgenomen financiële kaders voor de periode 2025-2028 vast te stellen 4. eventuele restbudgetten van de verschillende onderdelen in de cultuurbegroting in te zetten voor andere onderdelen van de cultuurbegroting in hetzelfde boekjaar dan wel over te hevelen naar de cultuurbegroting van een volgende boekjaar 5. de drie bestaande huisvestingssubsidies voor amateurverenigingen in de komende periode gedeeltelijk af te bouwen, en het vrijgekomen budget toe te voegen aan de regeling Amateurkunst

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch- van datum 12 december 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704