Raadsvoorstel Bossche Educatieve Agenda 2023-2035

Raadsvoorstel Registratienummer

15128035

Raadsvergadering

20 september 2023

Onderwerp

Bossche Educatieve Agenda 2023-2035

We willen dat alle kinderen en jongeren in onze gemeente het beste uit zichzelf halen, kansengelijkheid staat hierbij centraal. Via de Bossche Educatieve Agenda 2023-2035 maken wij samen met de kinderopvangorganisaties en het onderwijs hier afspraken over.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld besluit

Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De Bossche Educatieve Agenda 2023-2035 vast te stellen, waarin de volgende drie doelstellingen centraal staan: optimaal opgroeien in ’s-Hertogenbosch, Gelijke Kansen en doorgaande ontwikkellijnen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Via de Bossche Educatieve Agenda maken wij als gemeente, kinderopvang en onderwijs langjarige afspraken over thema’s binnen het onderwijs- en jeugdbeleid met borging van de afspraken in beleid en programma’s. Aan de BEA ligt een wettelijke opdracht ten grondslag. Als gemeente ‘s-Hertogenbosch willen we dat alle kinderen en jongeren in onze gemeente het beste uit zichzelf halen 1. We willen hen in staat stellen hun talenten te ontwikkelen en daarmee hun geloof in eigen kunnen te vergroten. Alle kinderen en jongeren beschikken over talenten, maar niet alle kinderen en jongeren groeien op in een omgeving die hen in staat stelt die talenten te ontwikkelen. Dit vraagt soms om een specifieke inzet om positief het verschil te maken. Via de Bossche Educatieve Agenda zetten de besturen van de kinderopvangorganisaties, de besturen van basis-, voortgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs en de gemeente in ’s-Hertogenbosch zich hiervoor in. Zij leggen hiervoor gericht een aantal ambities vast voor de komende jaren om tot gezamenlijke afspraken te komen over thema’s binnen het onderwijs- en jeugdbeleid. In de Bossche Educatieve Agenda (vanaf nu: BEA) beschrijven we ook wat onze gezamenlijke wettelijke opdracht hierin is, hoe we dit de komende jaren aanpakken en welke activiteiten we hiervoor organiseren binnen bestaand beleid en/ of programma’s.

Kansengelijkheid staat hierbij centraal. Uit de BEA volgen meerdere uitvoeringsagenda’s opvolgend in tijd waar de specifieke onderwerpen terugkomen die extra aandacht behoeven danwel ontwikkeld gaan worden.

1

Bestuursakkoord gemeente 's-Hertogenbosch 2022-2026

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Het bevorderen van integratie, het tegengaan van segregatie, het vergroten van kansen in het onderwijs en het afstemmen over inschrijvings- en toelatingsprocedures zijn de thema’s die vanuit de wetgever 2 minimaal in de BEA terug moeten komen. In het totstandkomingsproces van de BEA hebben onze kinderopvang- en onderwijspartners aangegeven behoefte te hebben aan koersvastheid, zodat er duurzaam en stevig gebouwd kan worden aan een fundament. Vanuit onze Bossche DNA als kathedralenbouwers reiken we als bestuurders samen verder dan de reguliere drie/vier jaar. Dit vraagt ook van ons als gemeente koersvastheid. Alle deelnemende partijen hechten dan ook veel waarde aan een langjarige BEA met duidelijke kaders en richting over bestuurstermijnen heen. Om die reden is gekozen voor een BEA van twaalf jaar: 2023-2035, met daarbinnen drie uitvoeringsperiodes van vier jaar. De BEA 2023-2035 is hiermee de opvolger van de BEA 2017-2021. Het vaststellen van de BEA is normaliter een collegebevoegdheid. Omdat de aard van deze BEA een andere is en zich committeert aan een gezamenlijke strategische doelstelling, vinden we het van belang om het ook vast te laten leggen door het hoogste orgaan van onze gemeente, de gemeenteraad. U vindt de Bossche Educatieve Agenda 2023-2035 in de bijlage.

Beoogd doel Kinderen en jongeren woonachtig en/ of schoolgaand in ‘s-Hertogenbosch moeten zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen tot zelfbewuste en (veer)krachtige inwoners. Doen wat hiervoor goed is, dat is waar de Bossche Educatieve Agenda voor staat en waar de gemeente, de kinderopvang en het onderwijs langjarige 2

De lokaal educatieve agenda is vastgelegd in de wetsartikelen 160 en 161 Wet op het primair onderwijs, 3.42 Wet op het voortgezet onderwijs en 1.50a Wet kinderopvang www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

afspraken met elkaar over maken vanuit een gezamenlijke ambitie en invulling gevend aan onze wettelijke plicht. De Bossche Educatieve Agenda 2023-2035 is er voor alle kinderen en jongeren woonachtig en/ of schoolgaand in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Alles wat wij met elkaar afspreken in de BEA doen we voor hen. We zorgen er samen voor dat ieder kind en iedere jongere zich kan ontwikkelen tot een zelfbewuste en (veer)krachtige burger. En voor de kinderen en jongeren die opgroeien in een uitdagende omgeving investeren wij binnen onze aanpak ongelijk, met als doel om gelijke uitkomsten mogelijk te maken. Dit vraagt soms om een specifieke inzet en het gedifferentieerd inzetten van middelen om positief het verschil te maken.

Relevante besluitgeschiedenis -

Op 15 december 2016 ondertekende de gemeente ’s-Hertogenbosch met de vertegenwoordigers van de kinderopvangorganisaties, basis- en voortgezet onderwijs de Bossche Educatieve Agenda 2017-2021. Raadsvoorstel actieprogramma jongerenparticipatie, vastgesteld door uw raad op 9 mei 2023, registratienummer 14854145

Argumenten www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1. De BEA 2023-2035 geeft invulling aan wat de kinderopvang, onderwijs en gemeente de komende 12 jaar met elkaar afspreken vanuit één gezamenlijke agenda: doen wat goed is voor de jeugd in ‘s-Hertogenbosch In onze BEA beschrijven we wat onze gezamenlijke agenda is en hoe we ons daar de komende twaalf jaar vanuit kinderopvang, onderwijs en gemeente voor gaan inzetten. Dat is onze gezamenlijke ambitie en geeft daarnaast ook invulling aan onze wettelijk plicht. Met ingang van deze BEA-periode sluit ook het (voortgezet) speciaal onderwijs aan op de BEA. Immers het gaat om alle kinderen en jongeren woonachtig en/ of schoolgaand in ’s-Hertogenbosch. Binnen deze periode van twaalf jaar werken we met uitvoeringsagenda’s met daarin vierjarige uitvoeringsagenda’s: 20232027, 2027-2031 en 2031-2035. In elk 'slotjaar' is een evaluatie en stellen we de nieuwe vierjarige uitvoeringsagenda op. Zo kunnen we de koers – indien nodig – tijdig aanpassen en toch bestendig zijn. De deelnemende partijen zijn gezamenlijke opdrachtgever en eigenaar van de BEA en dragen daarmee gezamenlijk, inhoudelijk en financieel verantwoordelijkheid voor het realiseren van de speerpunten.

2. De focus om vanuit de BEA in te zetten op de drie doelstellingen optimaal opgroeien, gelijke kansen en de doorgaande ontwikkellijn kunnen rekenen op een breed draagvlak bij partners in de gemeente De drie doelstellingen van de BEA dragen bij aan onze ambitie om ervoor te zorgen dat kinderen en jongeren zo goed mogelijk kunnen opgroeien en zich ontwikkelen in onze stad tot zelfbewuste en (veer)krachtige inwoners: Doelstelling 1. Optimaal opgroeien in ’s-Hertogenbosch, want elk kind en elke jongere verdient een zo goed mogelijk ontwikkeling. Wat je in je mars hebt, wil je laten zien. Aan jezelf, aan de wereld. In dat besef zorgen we ervoor dat de omstandigheden – thuis, op de kinderopvang, in het onderwijs en in de buurt – zo gunstig mogelijk zijn. Dat is een conditie voor kinderen en jongeren om hun passies te ontdekken en hun talenten te ontwikkelen. Die kunnen op alle terreinen liggen: kennis, creatieve uitingen, sociale interacties, sport. Van ons vraagt het om goed naar een kind of jongere te kijken: wie is hij/zij? Wat heeft hij of zij nodig? Hier handelen wij gezamenlijk op. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Doelstelling 2. Gelijke Kansen vanuit een holistische kijk en aanpak met focus op daar waar extra aandacht nodig is; We willen leerlingen gelijke kansen bieden. Ongeacht hun afkomst (opleidingsniveau, beroep en inkomen van ouders) hebben leerlingen met dezelfde aanleg (intelligentie, vaardigheden, talent en toetsscores) gelijke kansen op een succesvolle (school)loopbaan. Om die belofte in te lossen, werken we in de gemeente ‘s-Hertogenbosch met het programma ‘Gelijke Kansen', op school, in de wijk en thuis.

Doelstelling 3. Doorgaande ontwikkellijnen, met een gezamenlijke afgestemd educatief- en pedagogisch aanbod en een gezamenlijk afgestemde werkwijze voor een soepele overgang. Gedurende hun schoolloopbaan moeten kinderen en jongeren een sterke continuïteit in het aanbod ervaren. Dat versoepelt hun overgangen naar en binnen het onderwijs. Bovendien helpt het om de betrokkenheid van ouders te behouden en nog liever te vergroten. Doorgaande lijnen betreffen ook het aanbod van de educatieve partners, bijvoorbeeld de schoolbieb, de Bossche cultuuren leesroute of de gymlessen gekoppeld aan het sportaanbod in de gemeente. Het inclusief en toegankelijk maken van alle voorzieningen en aanbod voor de kinderen en jongeren in ’s-Hertogenbosch behoort ook tot de opdracht binnen deze doelstelling.

De focus op bovenstaande drie doelstellingen is de opbrengst vanuit de gesprekken die breed gevoerd zijn met de gemeente, kinderopvang en onderwijspartijen als ook een aantal uitvoerende organisaties als Huis73, ’s-PORT, de Samenwerkingsverbanden passend onderwijs primair- en voortgezet onderwijs en Compasnul13. De speerpunten zijn niet nieuw, maar krijgen hun opvolging en plek in de BEA. Zij zijn leidend bij de koers van de uitvoeringsagenda van de BEA en de keuzes die gemaakt worden. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. Met de BEA sluiten we aan bij verschillende bestuurlijke kaders: lokaal en landelijk en voldoen we aan onze wettelijke taak. Landelijk Zoals in de aanleiding is benoemd, ligt onder de BEA een wettelijke kader. Kansengelijkheid staat hierbij centraal. De bedoeling van de wetgever is dat de BEA leidt tot een kwaliteitsdialoog tussen kinderopvang, onderwijs en gemeente op de eerder genoemde thema’s bevorderen van integratie, het voorkomen van segregatie, het vergroten van kansen in het onderwijs en het afstemmen over inschrijvings- en toelatingsprocedures. In de huidige samenwerking met onze kinderopvang- en onderwijspartners vindt deze kwaliteitsdialoog op verschillende overlegtafels plaats, is beleid geformuleerd en worden activiteiten uitgevoerd. Denk hierbij aan de gezamenlijke afspraken van de schoolbesturen over het aanmeldings- en toelatingsbeleid voor het basisonderwijs of het centraal aanmeldbeleid van het voortgezet onderwijs. Het vergroten van kansen in het onderwijs doen wij via het Onderwijskansen- en voor en vroegschools educatiebeleid. Ook zetten we ons gezamenlijk inzet om via de vele activiteiten in ’s-Hertogenbosch ontmoeting tussen kinderen en jongeren stadsbreed te stimuleren. Om hierdoor van elkaar te leren kennen en van elkaar te leren, om eigen talenten te ontdekken en die van de ander.

Het kinder- en jeugdparlement, de jongerenambassadeurs, maar ook alle sportactiviteiten zijn hier mooie voorbeelden bij te dragen aan het bevorderen van integratie en segregatie te voorkomen. In de nieuwe uitvoeringsagenda zullen deze thema’s nadrukkelijk terug komen en bouwen we hier op voort. Met de Bossche Educatieve Agenda en de daarbij behorende kwaliteitsdialoog voldoen we dan ook aan de wettelijke verplichting om kansen voor kinderen en jongeren in het onderwijs te vergroten door afspraken te maken tussen gemeente, kinderopvang en onderwijs. De Inspectie van het Onderwijs houdt via het toezichtkader Interbestuurlijk Toezicht (IBT) toezicht op het nakomen van deze wettelijke taken. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Lokaal: Met de BEA sluiten we aan op het bestuursakkoord Slagkracht en ambitie 2022-2026 en meer specifiek op de hoofdopgave gelijke kansen voor iedereen. De BEA draagt bij aan de doelstellingen van verschillende Bossche programma’s zoals het programma Talentontwikkeling en de programma Gelijke Kansen waar we samen met de Community Gelijke Kansen ‘s-Hertogenbosch invulling geven aan de actieagenda Talent Telt! Maar ook op het programma Den Bosch Datastad, specifiek op het onderdeel vergroten van data- en digitale vaardigheden in het primair- en voortgezet onderwijs. Daarnaast sluit de BEA aan op divers lokaal beleid zoals bijvoorbeeld het Onderwijshuisvestingsbeleid.

Kanttekeningen en risico’s 1. De BEA heeft betrekking op een breed en complex werkveld De BEA heeft betrekking op een breed en complex werkveld waarin veel partijen hun bijdrage leveren om bij te dragen aan de speerpunten. Tegelijkertijd kent elke organisatie ook haar eigen koers en verantwoordelijkheden. De kunst is om samen het hoger liggende doel voor ogen te houden. Om die reden zal aan de voorkant een goede governance worden ingericht, waarbij de gemeente ‘s-Hertogenbosch de regiefunctie heeft.

2. De langjarige afspraken over bestuurstermijnen heen kunnen beknellend voelen, echter er blijft voldoende ruimte voor flexibiliteit binnen de BEA en mogelijkheid tot het wijzigen van de koers als maatschappelijk en (politiek) bestuurlijke ontwikkelingen hierom vragen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Onze kinderopvang- en onderwijspartners hebben aangegeven behoefte te hebben aan koersvastheid. Daarom is gekozen voor langjarige afspraken. Het steeds weer stapelen van nieuwe projecten, thema’s en doelstellingen heeft in ieders ervaring de afgelopen jaren gehinderd om gezamenlijk stevig te kunnen bouwen. Daarnaast hebben we ervaren dat de pandemie, de toestroom van vluchtelingen en de personeelstekorten met als gevolg de oplopende werkdruk in de kinderopvang en het onderwijs hebben geleid tot het stellen van andere prioriteiten. In dit soort situaties moet er altijd ruimte zijn voor eventuele koerswijzigingen. Hierover blijven partners met elkaar in gesprek. Financiën De activiteiten die terugkomen in de BEA en bijdragen aan de doelstellingen worden gedekt uit reeds bestaande budgetten danwel inzet van capaciteit vanuit de gemeente, kinderopvang en onderwijs. De gemeentelijke middelen komen bijvoorbeeld uit geoormerkte middelen vanuit het Rijk, zoals de geoormerkte middelen voor de uitvoering van Voor- en Vroegschoolse Educatie en het Onderwijskansenbeleid. Dit geldt ook voor de middelen van het programma Gelijke Kansen. Beiden dragen in belangrijk mate bij aan de doelstellingen in de BEA. Nieuwe ontwikkelingen kunnen leiden tot nieuwe financiële vragen.

Hierbij zal in de eerste plaats gekeken worden wie aan zet is om te investeren vanuit gemeente, kinderopvang en/ of onderwijs, waarbij binnen de bestaande begrotingen naar dekking wordt gezocht. In het geval van nieuwe financiële consequenties van de Bossche Educatieve Agenda voor de gemeente zal dit via de Programmabegroting voorgesteld worden. Duurzaamheid www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In de uitvoeringsagenda’s en bij de uitvoering van activiteiten wordt met veel oog voor duurzaamheid gewerkt.

Participatie en communicatie Bij het opstellen van de BEA heeft een extern procesbegeleider gesprekken gevoerd met ons en met onze partners uit de kinderopvang, basis- en voortgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs. Vanuit de vraag: voor wie maken we de BEA en wat nodig is om kinderen en jongeren in ’s-Hertogenbosch zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen? Binnen deze gesprekken is ook een verdiepingsslag gemaakt op de hoe-vraag rondom de organisatie van de BEA en invulling gegeven aan de inrichting en de sturing hierop. Een belangrijke randvoorwaarde om de samenwerking te doen laten slagen en resultaten te behalen. Ook is gesproken met een aantal uitvoeringsorganisaties waaronder Huis73, ’s-PORT, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs primair- en voortgezet onderwijs en Compasnul13. Zij zijn belangrijke spelers in het uitvoeringsveld. Via het kinder- en jeugdparlement hebben we kinderen en jongeren betrokken bij de BEA. En daarnaast bespreken onze partners de BEA weer met hun ouderraden en leerlingen. Hun input wordt meegenomen in de uitvoeringsagenda.

Dit proces heeft geleid tot de bekrachtiging van de BEA 2023-2035 vanuit een brede vertegenwoordiging uit de kinderopvang, het basisonderwijs, het (voortgezet) speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs samen met www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

de gemeente ’s-Hertogenbosch op 28 juni jl. Hierbij is afgesproken dat de BEA gezamenlijk aan uw raad wordt aangeboden.

Vervolgproces Uit de BEA 2023-2035 volgt de eerste uitvoeringsagenda 2023-2027. Deze is in het najaar klaar. Deze uitvoeringsagenda richt zich op wat er al gebeurt, op nieuwe uitdagingen en onderwerpen die om een versnelling of intensivering vragen. De inhoudelijke keuzes worden in gezamenlijkheid gemaakt door de kinderopvang, onderwijs en gemeente. Hierbij is er nadrukkelijk ook een rol voor de Bossche Educatieve Partners weggelegd (zoals Huis73, ’s-PORT, Compasnul13) en worden ze actief betrokken daar waar dat zinvol is. Hierbij is het uitgangspunt dat met alles wat we doen vanuit de BEA het de bedoeling dat het een positieve weerslag heeft op de kinderen in jongeren in ’s-Hertogenbosch. Vanuit hen en voor de jongste doelgroep vanuit hun ouders/ verzorgers willen we graag weten of we met alle beleid, programma’s en activiteiten die we doen op de goede weg zitten. Over vier jaar willen we immers de uitspraak kunnen doen dat we met alle afspraken in de BEA op de goede weg zitten met wat we doen wat goed is voor de jeugd. Met het doel dat ze kunnen opgroeien tot (zelf)bewuste en veerkrachtige inwoners, hunnen talenten hebben kunnen ontdekken, gelijke kansen hebben ervaren en bij elk overgangsmoment een soepele doorstroom hebben ervaren.

We betrekken daarom kinderen en jongeren bij de BEA met behulp van het actieprogramma voor jongerenparticipatie en de methodiek van het Bossche Participatiemodel. Op deze manier halen we bij hen op of we op de goede weg zitten en geven we samen verder vorm aan de inhoud. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Bossche Educatieve Agenda 2023-2035 Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

15128035 kaderstellend U. Kâhya Sociaal: 06 september 2023 MO/MO/JEUGD/O&R M.M.W.E. Winter - Bults m.winter@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 15128035 Raadsvergadering 20 september 2023 Onderwerp

Bossche Educatieve Agenda 2023-2035

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van : 20 juni 2023 besluit: De Bossche Educatieve Agenda 2023-2035 vast te stellen, waarin de volgende drie doelstellingen centraal staan: optimaal opgroeien in ’s-Hertogenbosch, Gelijke Kansen en doorgaande ontwikkellijnen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 20 september 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704