Raadsvoorstel bij convenant RNOB Gew__16538677__

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

16383056 2 juli 2024

Onderwerp

Raadsvoorstel RNOB: zienswijze concept convenant RNOB & financiering RNOB, AFC, NOBWerkt! 2025 In de regio Noordoost-Brabant werken 10 gemeenten en 2 waterschappen samen aan gedeelde, gemeentegrensoverschrijdende opgaven. Gezamenlijk pakken zij de maatschappelijke en economische uitdagingen op die alleen door samenwerking voor elkaar te krijgen zijn. Om zo te werken aan een regio waar het goed leven, wonen en werken is. Regionale samenwerking is geen doel op zich. Het is een middel om enerzijds lokale ambities en doelen te realiseren, daarvoor is regionale samenwerking steeds vaker nodig. Anderzijds schakelt het Rijk en de provincie steeds vaker op de regionale schaal. De RNOB is te vergelijken met een werkplaats, waar deze twee dynamieken samenkomen. Een platform voor ontmoeting, kennisuitwisseling en werken aan gezamenlijke antwoorden. De regio zijn alle deelnemers zelf. Actief werken in de werkplaats (bestuurlijk en ambtelijk) is noodzakelijk, het kleine regiobureau kan slechts faciliteren. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Het convenant zijn de hoofdspelregels voor het inrichten van onze regionale werkplaats, de RNOB. Maar samenwerken is vooral mensenwerk. Elkaar weten te vinden, vertrouwen en accepteren van ieders lokale autonomie zijn noodzakelijk. Dit Raadsvoorstel biedt de gemeenteraden en Algemeen Besturen waterschappen de mogelijkheid om een zienswijze kenbaar te maken op basis van dit concept samenwerkingsconvenant. Op deze manier wil het DB RNOB inventariseren of er voldoende draagvlak is voor instemming bij alle raden en AB’s na het zomerreces.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Geen zienswijze in te dienen op het concept samenwerkingsconvenant RNOB. 2. In te stemmen met een geïndexeerde financiële bijdrage voor 2025 aan de RNOB vooruitlopend op het besluit over het nieuwe samenwerkingsconvenant RNOB waarbij: a. de financiële bijdrage van € 3 per inwoner in 2024 geldt als basisjaar; b. dit bedrag per 1 januari 2025 wordt geïndexeerd; c. voor de verdeling van de bijdrage tussen RNOB en AgriFood Capital de verhouding van 2024 geldt als basisjaar (€1,56 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

RNOB en € 1,44 AFC). 3. In te stemmen met een financiële bijdrage 2025 aan de strategische WERKagenda ‘Op weg naar 2030’ van Noordoost Brabant Werkt waarbij: a. de financiële bijdrage van € 1 per inwoner in 2024 geldt als basisjaar; b. dit bedrag per 1 januari 2025 wordt geïndexeerd.

Aanleiding Huidige convenant RNOB eindigt in 2024, nieuw convenant is nodig. In de regio Noordoost-Brabant werken 10 gemeenten en 2 waterschappen samen aan gedeelde, gemeentegrensoverschrijdende opgaven. Gezamenlijk pakken zij de maatschappelijke en economische uitdagingen op die alleen door samenwerking voor elkaar te krijgen zijn. Om zo te werken aan een regio waar het goed leven, wonen en werken is. Onze regionale samenwerking is en blijft vormgegeven in een convenant. RNOB vormt geen aparte bestuurslaag met eigen bevoegdheden en is geen juridische entiteit. Bestuurders stemmen met elkaar af om te komen tot afspraken over een gezamenlijke aanpak. Alle bevoegdheden zijn en blijven volledig bij de deelnemende gemeenteraden en Algemene Besturen (AB’s) van waterschappen. Sinds 2014 is de samenwerking in Noordoost-Brabant geformaliseerd in een convenant, voor de periodes 2014-2016, 2017-2020 en 2021-2024. Met het einde van de vierjarige looptijd van het huidige convenant in zicht, was er behoefte om de samenwerking te herijken. Met name om taken en verantwoordelijkheden van de diverse gremia aan te scherpen en de rol en instrumenten van gemeenteraden en AB’s sterker in het convenant te verankeren. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Tevens wordt in toenemende mate -onder andere door Rijk en provincie- geschakeld op de schaal van de regio. En zijn er steeds meer lokale ambities die alleen in samenspraak met de regio kunnen worden opgepakt. Heldere afspraken, waarmee we onze samenwerking én regio verder kunnen ontwikkelen en gedeelde opgaven kunnen realiseren, zijn van belang. Het Dagelijks Bestuur RNOB legt het concept samenwerkingsconvenant (bijlage 1) inclusief aanbiedingsbrief (bijlage 2) en oplegger (bijlage 3) nu voor zienswijze voor aan alle gemeenteraden en Algemeen Besturen Waterschappen. Op deze manier kunnen alle volksvertegenwoordigingen lokaal in gesprek met elkaar en hun besturen. Daarmee volgen we het principe dat lokale besturen primair verantwoordelijk zijn voor de informatievoorziening en gesprek over de regionale samenwerking. Zienswijzen die binnenkomen worden door het DB RNOB beargumenteerd wel of niet overgenomen. Voor het zomerreces ontvangen alle colleges en dagelijkse besturen waterschappen een nieuwe versie van het convenant met het verzoek om deze direct na het zomerreces ter besluitvorming aan de raden en AB’s waterschappen voor te leggen. U wordt dan gevraagd om in te stemmen. In dit raadsvoorstel vragen wij u ook om de financiële middelen (de inwonersbijdrage) voor de samenwerking in 2025 goed te keuren.

Meerdere deelnemers hebben hun bijdrage nog niet of zonder de voorgestelde indexering verwerkt in de begroting voor 2025. Het is daarom nodig dit besluit tijdig, voor het zomerreces, te nemen zodat het nog in de begroting voor 2025 verwerkt kan worden. Omdat het om regionale besluitvorming gaat die lokaal genomen moet worden, is het belangrijk dat alle gemeenteraden en Algemeen Besturen waterschappen dit besluit in ongeveer dezelfde periode nemen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Beoogd doel Zienswijze ophalen en financiering voor 2025 vastleggen De gemeenteraden en Algemeen Besturen waterschappen de mogelijkheid bieden om een zienswijze kenbaar te maken op basis van dit concept samenwerkingsconvenant. Op deze manier wil het DB RNOB inventariseren of er voldoende draagvlak is voor instemming bij alle raden en AB’s na het zomerreces. De financiële bijdrage voor RNOB (inclusief AFC) en Noordoost Brabant Werkt (NOBW) voor 2025 vastleggen zodat het tijdig verwerkt kan worden in de begrotingen voor 2025.

Relevante besluitgeschiedenis Raadsbesluit verlenging regionale samenwerking op basis van het convenant ‘regionale samenwerking Regio Noordoost Brabant 2021-2024’ en vaststellen RNOB-samenwerkingsagenda ‘Richting 2030’, 7 april 2020, reg.nr. 9646363. https://s-hertogenbosch.raadsinformatie.nl/document/8451188/2#search=%22RNOB%22

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Argumenten 1.1 Draagvlak ophalen bij de volksvertegenwoordigers Het inventariseren van draagvlak voor de nieuwe samenwerkingsconvenant doormiddel van een zienswijze-procedure. Alle gemeenteraden en AB’s waterschappen krijgen nu de mogelijkheid een zienswijze in te dienen op het concept samenwerkingsconvenant. Het DB RNOB zal beargumenteerd de ingekomen zienswijzen wel of niet verwerken. 1.2 Na het zomerreces kunnen gemeenteraden instemmen of afwijzen Voor het aangaan van een nieuw samenwerkingsconvenant is instemming van alle individuele gemeenteraden en Algemeen Besturen waterschappen een vereiste. Het voorstel daartoe komt direct na het zomerreces en er is geen ruimte meer voor het amenderen van het convenant. Het ligt dan voor instemming of afwijzing voor. 1.3 De democratische legitimiteit staat centraal De bestuurlijke (en ambtelijke) samenwerking in RNOB vertrekt vanuit de kaders die de gemeenteraden en AB’s van waterschappen meegeven aan hun bestuurders. Regionale afspraken worden ter besluitvorming voorgelegd bij de deelnemers. De positie en betrokkenheid van gemeenteraden en AB’s in onze regionale samenwerking zijn stevig verankerd in dit convenant. Onder andere door de instelling van de ‘Verenigde Voorbereidende Bijeenkomst’ (VVB) en ‘Klankbordgroep’. De VVB wordt geformaliseerd in het convenant.

1.4 Verbondenheid en commitment als stevige basis voor samenwerking Onze regionale opgaven hebben een lange tijdshorizon. Ook willen de deelnemers hun langjarig commitment op deze regio tot uiting brengen. Dit convenant gaat daarom uit van een verbinding voor onbepaalde tijd. Om scherpte in de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

samenwerking te behouden, tijdig bij te sturen en te actualiseren en ‘in geval van nood’ een escape te behouden, zijn bepalingen opgenomen over uittreding en periodieke evaluatie van de samenwerking als zodanig én over de actualisatie van de inhoudelijke regionale agenda. 1.5 Vorm volgt inhoud Onze gezamenlijke opgaven (het ‘wat’, verwoord in de inhoudelijke agenda van RNOB) zijn de basis voor de vorm (het ‘hoe’, de bestuurlijke en ambtelijke beslis- en overlegstructuur) van onze regionale samenwerking. Het verbinden van structuur en inhoud maakt monitoring en (bij)sturing op realisatie van opgaven mogelijk en biedt zicht op de (integrale) koers van de samenwerking. Het Bestuur van de RNOB heeft de verantwoordelijkheid om de structuur nader in te richten, op basis van de inhoudelijke agenda. 1.6 Sterk fundament én wendbaar Dit convenant is op hoofdlijnen verwoord. Niet alle aspecten van de (bestuurlijke en ambtelijke) samenwerkingsstructuur zijn in detail vastgelegd. Het zorgt voor flexibiliteit om in te spelen op nieuwe maatschappelijke opgaven van onderop (lokale overheden) of van bovenaf (zoals een nieuw kabinet of provinciebestuur). Verder biedt het convenant de mogelijkheid om (in beperkte mate) in wisselende coalities samen aan opgaven, programma’s of projecten te werken. Met een gezamenlijke agenda van álle deelnemers als uitgangspunt.

De Algemene Vergadering bepaalt in hoeverre dit wenselijk is en bewaakt de collectiviteit. 1.7 Spelregels losgetrokken van het convenant Om wendbaar te blijven en omdat de insteek is dat het nieuwe convenant voor onbepaalde termijn wordt aangegaan, zijn veel uitvoeringsafspraken verplaatst naar een nog op te stellen ‘organisatieregeling’ (zie hiervoor de toelichting onder het kopje vervolg).

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.1 Voor het uitvoeren van de strategische agenda RNOB is geld nodig. Door het volgen van een zienswijze procedure treedt vertraging op in de besluitvorming over het samenwerkingsconvenant RNOB vanaf 2025. Om de juiste bijdrage voor 2025 via de tweede bestuursrapportage op te nemen in de eigen begroting, wordt voorgesteld om vooruitlopend op het definitief besluit over het nieuwe samenwerkingsconvenant RNOB in te stemmen met de bijdrage voor 2025. Indien deze bijdrage voor 2025 strijdig is met de financiering in het definitieve samenwerkingsconvenant, zal dit in de eerstvolgende bestuursrapportage worden gecorrigeerd. Het benodigde budget is niet gewijzigd ten opzichte van de bestaande samenwerking. Wel wordt voorgesteld om vanaf 1 januari 2025 de bijdrage te indexeren. Deze indexering is gebaseerd op een mix van de loonindex en de prijsindex, zoals de gemeente en de GR-en dit ook doen. Dit naar verhouding (20%-80%) van de begrotingen van de samenwerkingen. Voor de bijdrage van 2025 wordt de loonindex 4,66% en prijsindex 3,9% van 2024 gehanteerd. De gewogen index wordt dan 4,05%. In totaal bedraagt de gemeentelijke bijdrage voor 2025 € 3,12 inwoner per jaar inclusief indexering. De bijdrage bestaat uit 2 componenten: 1. Samenwerking RNOB € 1,62 per inwoner; 2. AgriFood Capital € 1,50 per inwoner.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3.1 Bekostiging NOB Werkt afzonderlijk van convenant RNOB Tot op heden werd ook de financiële bijdrage van de gemeenten in Noordoost-Brabant aan de regionale samenwerking op het gebied Arbeidsmarkt (NOB Werkt) geregeld via het convenant van RNOB. Dat wordt niet langer aan elkaar verbonden. Immers kent NOB Werkt een eigen convenant (met afzonderlijke looptijd en structuur) en eigen financieringsstromen. Bovendien betreft het geen deelname van RNOB in een samenwerkingsverband, maar een samenwerking van gemeenten op een wettelijke taak. Deze argumenten zijn de reden waarom in dit convenant wel de triple-helix samenwerking via AgriFood Capital (AFC) zijn opgenomen. Uiteraard blijft de samenwerking tussen RNOB en NOB Werkt in het realiseren van onze opgaven evengoed in stand en zetten beiden zich in om de verbinding in de inhoudelijke agenda van RNOB ten aanzien van arbeidsmarkt (bijvoorbeeld economie, onderwijs, mobiliteit) verder te versterken. Ten behoeve van de continuïteit en de samenwerking in NOB Werkt wordt de financiële bijdrage voor 2025 aan deze samenwerking middels dit raadsvoorstel voorgelegd. Ook voor de bijdrage aan NOB Werkt wordt voorgesteld deze vanaf 1 januari 2025 te indexeren (bijdrage 2025: € 1,04/inwoner per jaar). Vanaf volgend jaar zal het verzoek om een financiële bijdrage voor NOB Werkt afzonderlijk worden gedaan.

NOB Werkt komt hiervoor met een voorstel ten behoeve van de financiering vanaf 2026.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1.1 De RNOB als regionale werkplaats Regionale samenwerking is geen doel op zich. Het is een middel om enerzijds lokale ambities en doelen te realiseren, daarvoor is regionale samenwerking steeds vaker nodig. Anderzijds schakelt het Rijk en de provincie steeds vaker op de regionale schaal. De RNOB is te vergelijken met een werkplaats, waar deze twee dynamieken samenkomen. Een platform voor ontmoeting, kennisuitwisseling en werken aan gezamenlijke antwoorden. De regio zijn alle deelnemers zelf. Actief werken in de werkplaats (bestuurlijk en ambtelijk) is noodzakelijk, het kleine regiobureau kan slechts faciliteren. Het convenant zijn de hoofdspelregels voor het inrichten van onze regionale werkplaats, de RNOB. Maar samenwerken is vooral mensenwerk. Elkaar weten te vinden, vertrouwen en accepteren van ieders lokale autonomie zijn noodzakelijk. 1.2 Het indienen van een zienswijze is geen garantie voor aanpassing. Zoals aangegeven worden de ontvangen zienswijzen door het DB RNOB beargumenteerd wel of niet overgenomen. Direct na het zomerreces wordt het convenant ter besluitvorming aan de raden en AB’s waterschappen voorgelegd. 2.1 Zonder financieringsbasis de uitvoering niet mogelijk De financiering voor de regionale samenwerking (RNOB en de triple helix samenwerking AFC) is gekoppeld aan het huidige convenant dat eind dit jaar afloopt.

Voor 2025 is dus een nieuw besluit nodig voor financiering, de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

inwonersbijdrage. Zonder besluit in alle gemeenteraden en Algemeen Besturen waterschappen is er geen budget voor de regionale samenwerking.

3.1 Zonder financieringsbasis de uitvoering niet mogelijk Ook de financiering van Noordoost Brabant Werkt (NOBWerkt!) eindigt met het huidige samenwerkingsconvenant. Voor 2025 is dus een nieuw besluit nodig voor financiering, de inwonersbijdrage. Zonder besluit in alle gemeenteraden is er geen budget voor de regionale arbeidsmarktsamenwerking.

Financiën In dit convenant kiezen we er voor om de inwonersbijdrage (gemeenten) of afdracht (Waterschappen) elk jaar te indexeren. In dit (concept) convenant staan daarover de spelregels. De financiële bijdrage is tevens opgenomen in het Jaarplan & begroting 2025 RNOB. Met de inwonersbijdrage voor gemeenten en de afdracht van de Waterschappen, creëren we uitvoeringskracht voor onze regionale samenwerking. Een deel wordt gebruikt voor een klein regiobureau dat de werkplaats organiseert en faciliteert: een website, secretariaat, de overlegmomenten (Regiodagen) en communicatie. Een ander deel zijn kleine werkbudgetten voor bestuurders om uitvoering te geven aan de inhoudelijke samenwerkingsagenda: onderzoek naar bedrijfskavels, kennisproduct voor arbeidsmigratie voor lokale beleidsvorming zijn voorbeelden daarvan. Door de afgelopen jaren niet te indexeren is er minder uitvoeringskracht terwijl de vragen (Rijk, provincie en deelnemers zelf) zijn toegenomen. Gevoelsmatig is een investering nodig die leidt tot een hogere inwonersbijdrage. De www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

komende maanden onderzoekt het Bestuur van de RNOB op basis van deze kaders (het convenant) hoe de regionale werkplaats te organiseren en wat daarvoor nodig is. Dit geldt ook voor de triple-helix samenwerking in AgriFood Capital (AFC). De RNOB is deelnemer namens publieke deelnemers aan AFC samen met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en kennisinstellingen uit onze regio. Het (concept) convenant biedt de mogelijkheid om (onderbouwd) een hogere inwonersbijdrage dan wel afdracht voor te stellen aan alle gemeenteraden en Algemeen Besturen via het jaarlijkse Jaarplan & begroting RNOB. In dat geval is instemming nodig van alle gemeenteraden en Algemeen Besturen.

Duurzaamheid De RNOB zet zich onder andere via de opgave Vitale Leefomgeving in op het vlak van klimaatadaptatie, natuur en landschap, energietransitie en transitie landbouw. Ook de thema’s slimme en schone mobiliteit en experimenteerruimte geven invulling aan duurzaamheid.

Participatie en communicatie De website www.rnob.nl is het centrale communicatiemiddel. Hier is alle informatie te vinden over de rol van ‘de regio’, de ambities voor Noordoost-Brabant, de programma’s en projecten, ervaringsverhalen van direct betrokkenen, actualiteiten en hoe RNOB is georganiseerd (inclusief de aangesloten gemeenten en waterschappen). In een maandelijkse nieuwsbrief staan interviews en nieuws over programma’s en projecten, inclusief de projecten van Regio Deal Noordoost Brabant waar RNOB penvoerder van is. De RNOB is actief op social media (Twitter en LinkedIn). Rond specifieke onderwerpen worden themabijeenkomsten georganiseerd, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

samen met de griffiers en/of stakeholders uit onze regio. De Klankbordgroep Raadsleden ondersteunt en adviseert over de communicatie, zodat de gemeenten en waterschappen zo goed mogelijk bij RNOB zijn aangesloten.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen Bijlagen die onderdeel uitmaken van het besluit 1.Concept Samenwerkingsconvenant RNOB tbv zienswijze 2.Aanbiedingsbrief Bestuur RNOB 3.Oplegger bij het (concept) convenant www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bijlagen ter informatie 4.Overzicht “De Raad aan zet in RNOB” 5.Overzicht “AgriFood Capital” 6.Overzicht “Noordoost Brabant Werkt

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

16383056 budgettair J.M.L.N Mikkers Bestuur: 20 juni 2024 BO/BAZ/BO/STRAT Clemminck - Croci r.clemminck@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 16383056 Raadsvergadering 2 juli 2024 Onderwerp

Raadsvoorstel RNOB: zienswijze concept convenant RNOB & financiering RNOB, AFC, NOBWerkt! 2025

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van : 14 mei 2024 besluit: 1. Geen zienswijze in te dienen op het concept samenwerkingsconvenant RNOB. 2. In te stemmen met een geïndexeerde financiële bijdrage voor 2025 aan de RNOB vooruitlopend op het besluit over het nieuwe samenwerkingsconvenant RNOB waarbij: a. de financiële bijdrage van € 3 per inwoner in 2024 geldt als basisjaar; b. dit bedrag per 1 januari 2025 wordt geïndexeerd;

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

c. voor de verdeling van de bijdrage tussen RNOB en AgriFood Capital de verhouding van 2024 geldt als basisjaar (€ 1,56 RNOB en € 1,44 AFC). 3. In te stemmen met een financiële bijdrage 2025 aan de strategische WERKagenda ‘Op weg naar 2030’ van Noordoost Brabant Werkt waarbij: a. de financiële bijdrage van € 1 per inwoner in 2024 geldt als basisjaar; b. dit bedrag per 1 januari 2025 wordt geïndexeerd.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 2 juli 2024 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704