Raadsvoorstel Actualisatie begroting 2021

Raadsvoorstel

Onderwerp: Actualisatie begroting 2021

Reg.nr.

:

11009286

B&W verg.

:

26 april 2021

Commissie

:

Cie_verg.

:

Raadsverg.

:

Alle 31 mei t/m 3 juni 2021 16 juni 2021

1) Status Op grond van uw budgettaire bevoegdheid, bieden wij, ter vaststelling de actualisatie van de begroting 2021 aan.

2) Samenvatting De actualisatie begroting 2021 geeft een zo volledig mogelijk beeld van de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2021 hebben voorgedaan. Los van deze reguliere actualisatie van de begroting 2021 ontvangt u de voorjaarsnota 2022. De verwachte financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting als gevolg van de coronacrisis, schetsen wij u in het 4e Corona Report. Dit ontvangt u eveneens tegelijkertijd met deze actualisatie begroting 2021. De ontwikkelingen in deze actualisatie leveren een financieel nadeel voor 2021 op van € 2,5 miljoen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2021 welke een saldo van € 0,0 miljoen kende. Deze actualisatie vormt, samen met de voorjaarsnota 2022, het financiële startpunt voor de Planning & Control-cyclus 2022. De financiële uitkomst voor 2021 van € 2,5 miljoen negatief heeft een voorlopig karakter. Pas bij het vaststellen van de jaarrekening 2021 is de definitieve uitkomst van 2021 bekend. 3) Voorstel: Het college van burgemeester en wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: -

de financiële aanpassingen van de begroting 2021 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2022-2024 te verwerken in een begrotingswijziging.

Steller

: Reijnen - Nikkels

Tel.

: 6155439

E-mail

: a.reijnen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2

4) Aanleiding De actualisering geeft een zo volledig mogelijk beeld van de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2021 hebben voorgedaan. Los van deze reguliere actualisatie van de begroting 2021 ontvangt u de voorjaarsnota 2022. De verwachte financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting als gevolg van de coronacrisis, schetsen wij u in het 4e Corona Report. Dit ontvangt u eveneens tegelijkertijd met deze actualisatie begroting 2021.

5) Actualisatie beleidsbegroting Op basis van de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan na het opstellen van de begroting 2021 zien we dat een klein aantal indicatoren bijstelling behoeft. De bijstellingen zijn met name het gevolg van de coronapandemie en de effecten daarvan op de economie. Bijlage 1 bevat een overzicht van de bijstellingen.

6) Actualisatie bestaand beleid In dit onderdeel presenteren we de financiële consequenties van de in bijlage 2 opgenomen actualisatie bestaand beleid 2021-2024, dit is de actualisatie van de lopende begroting 2021. De financiële uitkomst zoals gepresenteerd in de begroting 2021 vormt het startpunt van deze actualisatie.

A.1 Uitkomst begroting 2021 A.2 Inzet Reserve screening reserves en voorzieningen A.3 Nieuwe taakstelling B. Uitkomsten actualisatie begroting 2021-2024 Concept uitkomst meerjarenbegroting

2021 -800 800 -2.548 -2.548

2022 -383 383 -2.284 -2.284

2023 -1.351 1.351 -2.232 -2.232

2024 -3.104 3.104 -2.297 -2.297

Bovenstaande uitkomst laat wederom zien dat we als gemeente het hard te halen hebben deze jaren. Dit onzekere perspectief benoemen we al enkele jaren. Ondanks de ombuigingsmaatregelen van afgelopen jaar zien we dat de onzekerheden met veelal negatieve effecten stapsgewijs in onze begroting opgenomen moeten worden. In de Voorjaarnota 2022 gaan we hier nader op in en vertalen we die onzekerheid naar consequenties voor de begrotingsvoorbereiding 2022. A. Uitkomst begroting 2021 Dit is het startpunt van de Actualisatie 2021. In november heeft uw raad deze uitkomst bij de begroting 2021 vastgesteld. In die begroting zijn de jaren 2021 en 2022 sluitend gemaakt door een deel van de beschikbare middelen uit de Screening van reserves en voorzieningen in te zetten. Voor de jaren na 2022 is een nieuwe taakstelling waarschijnlijk onvermijdelijk. Maar het is volstrekt onduidelijk hoe groot het ombuigingspakket moet worden. In de Begroting 2021 is daarom niet gekozen voor invulling van de nieuwe taakstelling. Daarmee is voorkomen dat dat we uiteindelijk onnodige bezuinigingen doorvoeren met een grote maatschappelijke impact. De ontwikkelingen moeten zich eerst verder uitkristalliseren, vooral op rijksniveau. B.

Uitkomsten actualisatie begroting 2021-2024 Wat zijn de belangrijkste items in de actualisatie?  Ombuiging onderwijshuisvesting, € 1,1 miljoen nadeel structureel De overheveling van middelen van gemeenten naar scholen is onderdeel geweest van het regeerakkoord van Rutte 2 (november 2012). Sinds 1 januari 2015 is de gemeente, op basis van de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3

wetgeving, niet langer verantwoordelijk voor het onderhoud van scholen voor het primair onderwijs. In de voorjaarsnota 2014 (raad juni 2013) is de mogelijke impact voor de Onderwijshuisvestingsreserve benoemd. In de aanloop naar de begroting 2014 heeft het college hierover gesproken en besloten om niet de volledige korting (€ 2,3 miljoen) af te wentelen op de schoolbesturen, maar 50% (€ 1,15 miljoen). Dit is uiteindelijk ook in de begroting 2014 opgenomen als een taakstelling vanaf 2015. In de afgelopen jaren is onderzocht en overleg gepleegd met schoolbesturen hoe deze ombuiging gerealiseerd zou kunnen worden. De conclusie daaruit is dat het terughalen van middelen bij schoolbesturen PO en Speciaal onderwijs technisch onuitvoerbaar is, zowel als gevolg van de wetgeving als door het ontbreken van voldoende middelen die de schoolbesturen hiervoor vanuit het rijk krijgen. Incidenteel dragen schoolbesturen op projectniveau wel bij aan de financiering, maar dit is onvoldoende om de structurele ombuiging te realiseren. Conclusie is dat deze € 1,15 miljoen structureel gaan drukken op de begroting.  Thuiswerkfaciliteiten/Vaste werkplekken, € 346.000 nadeel structureel De tweede Coronagolf heeft ertoe geleid dat meer medewerkers structureel thuiswerken.

En waar we tijdens de eerste golf nog redelijk terughoudend waren met het aanpassen van thuiswerkplekken, is het Arbo-technisch noodzakelijk om door te kiezen. Totaal worden er in 2020 en 2021 extra investeringen gedaan voor € 1,5 miljoen. Dit leidt structureel tot extra kapitaallasten € 0,4 miljoen. Daarnaast zijn er structureel hogere onderhoudskosten door uitbreiding licenties € 0,15 miljoen. In 2020/2021 stond de vervanging van de vaste werkstations en beeldschermen van het stadskantoor op de planning. Nu bijna alle medewerkers een laptop met bijbehorende VDI licenties hebben/krijgen, wordt er voor gekozen om niet alle vaste werkplekken te vervangen. De vaste werkplekken die wel vervangen worden (circa 500) worden VDI werkplekken. Dit levert een besparing op van circa € 1 miljoen aan investeringen. Hierdoor besparen we € 0,2 miljoen. op de kapitaallasten.  Wijkteams KOO, € 272.000 nadeel structureel In het afgelopen half jaar is het aantal hulpvragen bij het telefoonteam gestegen van gemiddeld 1.191 zaken per maand in 2019 naar 1.635 in 2020. Dat is een stijging van 37%. In januari 2021 waren er 2.147 telefoontjes. De autonome groei van de hulpvragen is bij de start van KOO in februari 2019 al voorzien en becijferd. KOO is nu de centrale ingang voor alle voorzieningen Wmo en Jeugd.

Om de dienstverlening op peil te houden en aan de toenemende hulpvraag tegemoet te komen, is m.i.v. 1 juli 2021 een structurele uitbreiding van 3,4 fte bij het telefoonteam nodig. .  Schulddienstverlening, € 197.000 nadeel structureel We hadden in 2020 te maken met een stijging van de intakes schulddienstverlening als gevolg van succesvolle laagdrempelige toegang EHBG en vroeg signalering. Ondanks verhoogde efficiëntie door inzet op doorlooptijden en uitstroom, heeft dit toch geleid tot een stijging van de personeelskosten.  Aanvullend krediet nieuwbouw Theater aan de Parade Voor de nieuwbouw van het Theater aan de Parade is een aanvullend krediet benodigd van € 4.450.000 af te dekken uit het structuurfonds. Deze kosten waren ten tijde van de besluitvorming en vaststelling van het taakstellend investeringsbudget niet te voorzien. De kosten zijn ontstaan door de juridische procedure die door 3 partijen (3 beroepen) is gevoerd bij de Raad van State. De afgelopen jaren is er intensief omgevingscommunicatie geweest om zoveel mogelijk bezwaren vanuit de omgeving te voorkomen of te verhelpen. Helaas is het niet gelukt om de drie beroepen bij de Raad van State te voorkomen.

Dit bedrag is opgebouwd uit de volgende kosten: Schadevergoeding:  Contractueel verplichte schadevergoeding aan de aannemer, conform de op het contract van toepassing zijnde voorwaarden UAV 2012: € 1.425.000,-; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4

Gevolgkosten:  Correctie loon- en prijsstijgingen, ten gevolge van vertraagde start van de bouw ten opzichte van de uitgangspunten ten tijde van contractering van de aannemer: € 1.260.000,-;  Kosten voor het inlopen van de vertraging op einddatum, welke is ontstaan ten gevolge van de RvS-procedure (nog steeds opening start theaterseizoen 23/24): € 1.700.000,-;  Kosten extra inzet adviseurs, projectleider en juristen m.b.t. de RvS-procedure: € 65.000,-; De juridische kosten, de gevolg schade voor aannemer en gemeente, en de ten gevolge van de vertraging thans ontstane loon- en prijsstijgingen tot aan start bouw zijn in 2018 niet gebudgetteerd. Het is ook hoogst ongebruikelijk om de kosten voor RvS-procedures en de gevolgkosten die uit een RvS-procedure voortvloeien op voorhand te budgetteren aangezien het ten tijde van een haalbaarheidsfase/investeringsbesluit onmogelijk is in te schatten of, en zo ja in welke mate, een dergelijke beroep- en bezwaarprocedure zich zal voordoen. Feitelijk zijn deze kosten ook niet gericht op voorhand te budgetteren aangezien ze zeer afhankelijk zijn van de uitspraak van de Raad van State en de snelheid waarmee een RvS procedure wordt doorlopen (uiteindelijk zijn we er in geslaag de vertraging nog beperkt te houden) en projectspecifieke factoren zoals prijsstijgingen tijdens de schorsingsperiode.

Ook bestaat het gevaar dat bij het openbaar inzichtelijk budgetteren van mogelijke gevolgschade partijen de door hen geleden schade hier naar toe rekenen en dat partijen onvoldoende uitgedaagd worden om de schade te beperken. Wanneer de voorlopige voorziening wel was toegewezen, waren de kosten aanzienlijk hoger uitgevallen. Er is binnen het in 2018 vastgestelde investeringskrediet uiteraard wel een ‘onvoorzien’ budget opgenomen en dit is destijds ook in een second opinion als een realistische budgetvoorziening beoordeeld. Dit onvoorzien budget is sec bedoeld voor onvoorziene zaken binnen het kader van het ontwerp- en bouwproces en niet voor juridische procedures en de eventuele gevolgen van dergelijke procedures. Dit blijkt ook uit de slechts beperkte reservering van € 60.000 welke in de oorspronkelijke budgetraming is opgenomen voor 'juridisch onderzoek'.

Het project wordt in de praktijk helaas belast en omgeven met relatief veel juridische procedures. De kosten en gevolgen van de in 2019 doorlopen rechtszaak van een viertal architecten jegens de gemeente, zijn nog binnen het basis krediet opgevangen. Voor de kosten die nu ontstaan ten gevolge van de RvS procedure bestaat echter geen financiële ruimte binnen het project. Het nog beschikbare budget voor onvoorziene zaken is noodzakelijk voor de nog te doorlopen uitvoeringsfase en kan derhalve niet aangewend worden voor het opvangen van de genoemde kosten ten gevolge van de (te) doorlopen procedure bij de Raad van State en de dientengevolge vertraagde start van de bouw. Hoe gaan we de ontstane tekorten afdekken? Deze actualisatie van de begroting 2021 is het eerste moment waarop we de uitkomst bijstellen. Deze uitkomst parkeren we vooralsnog als saldo begroting 2021. Uiteindelijk verrekenen we de uitkomst 2021 met de Algemene Reserve. Deze definitieve verrekening vindt plaats bij de jaarrekening 2021. De meerjarige tekorten nemen we mee in de voorjaarsnota 2022 en de voorbereiding op de begroting 2022. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5

Bijlagen: 1. Beleidsmatige afwijkingen begroting 2021 2. Actualisatie begroting 2021-2024

Ter inzage:

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6

De gemeenteraad van 's-Hertogenbosch in zijn openbare vergadering van 16 juni 2021;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.26 april 2021, regnr. 11009286; gelet op de Gemeentewet;

Besluit 

de financiële aanpassingen van de begroting 2021 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2022-2024 te verwerken in een begrotingswijziging.

's-Hertogenbosch, De gemeenteraad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

7