Raadsinformatiebrief voortgangsrapportage 2022

Raadsinformatiebrief Registratienummer

14896469

Onderwerp

Voortgangsrapportage veiligheid 2022 Samen maken we (een veilig) ’s-Hertogenbosch. Met de Voortgangsrapportage veiligheid 2022 krijgen we inzicht in de actuele veiligheidssituatie en ontwikkelingen in onze gemeente. Met dit inzicht kunnen we bepalen of we de juiste dingen doen om een prettige en veilige woonomgeving te realiseren.

Aanleiding Elke twee jaar verschijnt in de gemeente ’s-Hertogenbosch de veiligheidsmonitor. Ook in de ‘tussenjaren’ is er behoefte aan monitoring. Daarom verschijnt dan een voortgangsrapportage veiligheid. Deze voortgangsrapportage gaat voornamelijk in op de geregistreerde misdrijven en incidenten volgens politiestatistieken. Belevingscijfers nemen we nu niet mee, omdat die alleen gemeten worden via de tweejaarlijkse veiligheidsmonitor (2021) en nu niet actueel zijn. De leidraad voor de voortgangsrapportage veiligheid is het Integraal Veiligheidsplan (IVP). In het IVP staan de hoofdlijnen van het gemeentelijk veiligheidsbeleid beschreven.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In de periode 2019-2022 waren er vier prioriteiten genoemd: 1. Veilige en leefbare wijken en buurten 2. Veilig uitgaan en veilige evenementen 3. Problematische jeugd en jeugdgroepen 4. Ondermijning In oktober 2022 heeft u het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vastgesteld. Hierin zijn de nieuwe prioriteiten voor de komende vier jaar vastgesteld: ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid. Monitoring zal op dezelfde manier plaats gaan vinden; via de veiligheidsmonitor en tweejaarlijkse voortgangsrapportage. Daarin nemen we naast de prioriteiten ook de indicatoren die de veilige basis monitoren mee. De huidige voortgangsrapportage blikt terug op de afgelopen beleidsperiode.

Beoogd doel De voortgangsrapportage wordt gebruikt bij de totstandkoming en de uitvoering van het Integraal Veiligheidsbeleid dat door uw raad is vastgesteld. We vinden het belangrijk u over de inhoud van de monitor te informeren. Door de tweejaarlijkse monitoring houden we inzicht in de actuele veiligheidssituatie in ’s-Hertogenbosch en kunnen we over meerdere jaren een ontwikkeling schetsen van het veiligheidsbeeld. Ook wordt er gebruik gemaakt van landelijke gegevens, waardoor we ook een landelijke vergelijking kunnen maken. Dit helpt ons bij de uitvoering van het Integraal Veiligheidsbeleid. Het beeld per wijk gebruiken we bij de wijkaanpakken. Deze raadsinformatiebrief schetst het overkoepelende beeld.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis -

Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022, vastgesteld door uw raad op 11 december 2018 Veiligheidsmonitor 2021, aangeboden via een raadsinformatiebrief (4 oktober 2022) Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026, vastgesteld door uw raad op 5 oktober 2022 Uitvoeringsplan integrale veiligheid 2023-2024, vastgesteld door het college op 31 januari 2023

Inhoud Overkoepelend veiligheidsbeleid Een algemene indicatie van de objectieve veiligheid is het totaal aantal geregistreerde misdrijven. Misdrijven zijn relatief zware strafbare feiten. Bijvoorbeeld diefstal, mishandeling of vernieling. In 2022 registreerde de politie ongeveer 8.750 misdrijven in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Dat komt neer op 55,5 misdrijven per 1.000 inwoners. Hiermee wordt voldaan aan de doelstelling uit het Integraal Veiligheidsplan dat er maximaal 60 misdrijven per 1.000 inwoners zijn in 2022. In 2022 waren er in de gemeente ’s-Hertogenbosch 4% meer misdrijven dan in 2021. Landelijk is er sprake van een stijging van 7%. Tijdens de coronapandemie werden er minder misdrijven geregistreerd. Met name tijdens lockdowns vonden er minder misdrijven plaats. Begin 2022 zijn de meeste coronamaatregelen beëindigd. Het aantal misdrijven in 2022 is wel nog steeds lager dan in 2019, het jaar voor de coronapandemie in Nederland begon. Het jaar 2022 kenmerkte zich door de opstart na corona, een toename in het aantal demonstraties, meerdere incidenten door explosieven en forse openbare orde problematiek rondom voetbalwedstrijden. Dit legt een grotere www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

claim op de veiligheidsorganisatie dan voorheen, zowel bij politie, gemeente als OM. En die inzet is niet terug te zien is in veiligheidscijfers. De capaciteit die hiervoor nodig is, kan echter niet op andere plekken ingezet worden. Dit biedt echter ook kansen. Inzet op deze voorvallen zorgt ervoor dat we bepaalde netwerken steeds beter in beeld krijgen, aan elkaar kunnen koppelen en op die manier anders kunnen nadenken over impactrijke interventies. We streven er immers naar om meer aan de voorkant van problematiek te komen in plaats van repressief te hoeven optreden.

Positie ’s-Hertogenbosch landelijk We kunnen alle gemeenten in Nederland met elkaar vergelijken door het aantal geregistreerde misdrijven af te zetten tegen het aantal inwoners in een gemeente. In 2022 neemt ’s-Hertogenbosch een 25ste positie in waar het gaat om het aantal misdrijven (nr. 1 is de gemeente met relatief de meeste misdrijven). Hiermee doet ’s-Hertogenbosch het onder andere beter dan de overige B5-gemeenten. In 2021 stond ’s-Hertogenbosch nog op positie 18. Tabel 1: Veiligheidsdoelstellingen gemeente ’s-Hertogenbosch periode 2019-2022 (bron: politie)

Doelstel ling 2022

Nulmeti ng 2017

2019

2022

Doelstel ling gehaald ?

Max. 60

64,2

58,9

45,3



Overkoepelend veiligheidsbeleid Totaal aantal misdrijven per 1.000 inwoners

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Veilige en leefbare wijken en buurten Overlast verwarde personen per 1.000 inw.

Max. 4,0

5,0

5,2

10,1



Woninginbraken per 1.000 inwoners

Max. 6,0

6,4

4,2

3,6



Diefstallen uit/vanaf auto’s per 1.000 inwoners

Max. 6,5

8,3

5,1

3,4



Diefstallen van motorvoertuigen per 1.000 inw.

Max. 1,3

1,8

0,8

0,6



Max. 4,8

5,9

5,5

7,1



Problematische jeugd en jeugdgroepen Overlast jeugd per 1.000 inwoners Zorg & Veiligheid Op het gebied van ‘zorg & veiligheid’ zien we sinds de coronapandemie verschillende ongunstige ontwikkelingen. Het aantal incidenten van overlast door personen met verward en onbegrepen gedrag is sinds de start van de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

coronapandemie bijna verdubbeld. Tussen 2019 en 2022 steeg het aantal incidenten van 5,2 naar 10,1 incidenten per 1.000 inwoners. Een doelstelling in het Integraal Veiligheidsplan was dat er in 2022 maximaal 4 overlastincidenten zijn door personen met verward gedrag per 1.000 inwoners. Dat is niet gehaald. Ook neemt al enkele jaren op rij het aantal incidenten van overlast in verband met alcohol en/of drugs toe. Ook het afgelopen jaar was er sprake van een stijging (+38%). Ten tijde van de coronajaren 2020 en 2021 waren er tevens meer overlastincidenten door dakloze mensen. Positief is dat het aantal incidenten hiervan het afgelopen jaar met 16% is afgenomen. Waar het gaat om thema’s die zorg en veiligheid raken, zoals overlast door personen met verward of onbegrepen gedrag, huiselijk geweld en mensenhandel is het belangrijk dat vanuit een goede verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid wordt gewerkt. De komende periode versterken we deze verbinding zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau met als doel de diverse opgaves en aanpak vanuit beide perspectieven te formuleren. Ten aanzien van personen met verward en onbegrepen gedrag lopen er twee lijnen. De eerste richt zich op de structurele verbetering van de huidige aanpak en verbinding tussen partners die daarin samenwerken.

De tweede lijn is om toe te werken naar een meer gebiedsgerichte samenwerking waarbij vanuit een netwerk(zorg)benadering wordt gewerkt zodat de juiste zorg en ondersteuning met en rondom de persoon gearrangeerd kan worden. Vermogenscriminaliteit Tijdens de coronapandemie was er minder vermogenscriminaliteit. Zo daalde tussen 2019 en 2021 het aantal woninginbraken, diefstallen uit/vanaf auto’s, diefstallen van motorvoertuigen, diefstallen van (brom)fietsen, diefstallen af/uit/van overige voertuigen en zakkenrollen. Het afgelopen jaar waren er weer meer misdrijven van woninginbraken (5%), diefstallen van motorvoertuigen (+84%), diefstallen van (brom)fietsen (+42%), diefstallen af/uit/van overige voertuigen (+34%) en zakkenrollen (+114%). Positief is dat het aantal diefstallen uit of vanaf auto’s in ’s-Hertogenbosch tussen 2021 en 2022 verder is afgenomen (-16%). Dit terwijl er landelijk sprake is van een stijging van 12%. Ondanks enkele ongunstige ontwikkelingen zijn de doelstellingen voor 2022 met betrekking tot het aantal woninginbraken, diefstallen uit/vanaf auto’s en diefstallen van motorvoertuigen allemaal gehaald. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Op het thema vermogenscriminaliteit houden we wijkgericht de ontwikkelingen in de gaten. We maken in de aanpak gebruik van de Bossche Buurttent, het Samen voor Veilig team, buurtpreventie en communicatie instrumenten op het gebied van veiligheid ‘samen zien we meer’. Veilig uitgaan en veilige evenementen Sinds de start van de coronapandemie waren horeca- en uitgaansgelegenheden met periodes gesloten en in andere periodes onder voorwaarden open. De beperkingen waren het grootst voor discotheken, nachtclubs en vergelijkbare dansgelegenheden. Ook waren veel evenementen afgelast of aangepast. Sinds 25 februari 2022 is de horeca weer volledig open. Een relatief groot deel van de geweldsmisdrijven vindt plaats in de binnenstad. Dit heeft te maken met de concentratie van mensen, vooral op uitgaansavonden en evenementen, waarbij in veel gevallen alcohol en/of drugs in het spel is. Tijdens de coronajaren 2020 en 2021 waren er minder openlijke geweldplegingen en mishandelingen in de binnenstad dan in de jaren ervoor. Met name in periodes met lockdowns en coronamaatregelen rondom horecagelegenheden waren er minder mishandelingen. Het afgelopen jaar steeg het aantal mishandelingen en openlijke geweldplegingen weer. Het aantal mishandelingen is in de binnenstad ongeveer weer op niveau van voor corona. Eerder informeerden wij u al over de Monitor Veilig Uitgaan.

Deze blijven we uitvoeren ter ondersteuning van onze inzet op veilig uitgaan. We zien een toenemende druk op de veiligheidsorganisatie bij volksfeesten, bijvoorbeeld door toegenomen drukte en alcohol en/of drugsgebruik. Verantwoordelijkheid die in basis bij (vrijwillige) organisatoren ligt leidt tot een toenemende vraag op ondersteuning vanuit de gemeente om de veiligheidsrisico’s beter te kunnen beheersen. Dit jaar gaan wij op zoek naar een goede balans tussen de verantwoordelijkheidsverdeling en verschillende rollen van organisatoren en gemeente. Dit doen we zodat volksfeesten voort kunnen bestaan en een basis blijven voor ontmoeten binnen onze samenleving. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Problematische jeugd en jeugdgroepen Sinds de start van de coronapandemie is het aantal incidenten van jongerenoverlast fors gestegen. In 2019 waren er 5,5 incidenten van jongerenoverlast per 1.000 inwoners. Dit steeg naar 10,5 incidenten per 1.000 inwoners in 2020 en 2021. In 2022 daalde het aantal incidenten van jongerenoverlast naar 7,1 incidenten per 1.000 inwoners. Dit is 31% minder dan in 2021. Ondanks de afname in 2022 wordt er niet voldaan aan de doelstelling, dat er maximaal 4,8 incidenten van jongerenoverlast zijn per 1.000 inwoners. Landelijk is een soortgelijke ontwikkeling te zien. Tussen 2019 en 2021 steeg het aantal incidenten van jongerenoverlast met 64%, waarna het in 2022 met 29% afnam. De aandacht voor jeugd is nadrukkelijk beschreven in het nieuwe IVP 2023-2026 in de vorm van een domein overstijgende opgave en aanpak die ontwikkeld wordt vanuit de domeinen van talentontwikkeling, zorg en veiligheid, het voorkomen van jonge aanwas en de hulp en begeleiding van jongeren die in de problemen (dreigen te) komen. Vooruit- en oplopend hiermee maken we gebruik van ondersteuning vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor concrete interventies gericht op het voorkomen van terugval in criminaliteit of afglijden richting criminaliteit. Daarnaast blijven we samenwerken binnen het netwerk van de ‘veilige school’ en de jongerentafels.

Dit betreft onder andere de inzet van en samenwerking tussen jongerenwerkers, straatcoaches en jeugdboa’s. Fraude en online criminaliteit Een onderwerp dat de afgelopen jaren sterk opviel is horizontale fraude. Horizontale fraude is een fraudevorm die is gericht tegen burgers, bedrijven en financiële instellingen. Denk hierbij aan fraude met betaalproducten of online handel, identiteitsfraude of online oplichting via WhatsApp. Het aantal misdrijven van horizontale fraude nam tussen 2018 en 2021 sterk toe (+104%), waarna het aantal misdrijven het afgelopen jaar met 32% afnam. Ook het aantal misdrijven van cybercrime is de afgelopen jaren sterk gestegen. In 2019 waren er 21 misdrijven van cybercrime in de gemeente, dit is gestegen naar 86 misdrijven in 2020, 110 misdrijven in 2021 en 113 misdrijven in www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2022. Tussen 2019 en 2022 betekent dit een stijging van 438%. Landelijk zijn er soortgelijke ontwikkelingen voor horizontale fraude en cybercrime te zien. Het thema digitale veiligheid is vanaf 2023 geprioriteerd binnen het Integraal Veiligheidsbeleid en op regionaal niveau. Inzet vindt plaats vanuit twee sporen: analyse en positiebepaling zodat we grip gaan krijgen op het thema én gerichte preventie zodat slachtoffers meer weerbaar kunnen worden. Een eerste voorbeeld is het Project Hackshield dat in maart 2023 gestart wordt. Hierbinnen leren kinderen in de leeftijd van 8-12 jaar via een online game over hacken, veilig internetten en online gevaar. Daarbij wordt ook ingegaan op hoe zij hun ouders en opa’s en oma’s deze kennis kunnen overbrengen. Vervolg Het jaar 2022 heeft in het teken gestaan van het herstel na corona, afronding van de beleidsperiode 2019-2022 en het toewerken naar de nieuwe beleidsperiode 2023-2026. Dit heeft geresulteerd in het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 en Uitvoeringsplan 2023-2024. Hierbij is meer focus aangebracht en veiligheid nadrukkelijker benaderd als een thema waarop alleen resultaat bereikt kan worden als het vanuit en in samenwerking tussen de verschillende betrokken beleidsdomeinen wordt aangevlogen. Preventie en repressie gaan immers hand in hand.

De onderliggende voortgangsrapportage ondersteunt onze beleidsdoelstellingen voor de komende jaren. De komende periode geven we uitvoering aan het nieuwe beleid in een combinatie van inzet op de nieuw geprioriteerde thema’s ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid en aandacht voor het complete stelsel van veiligheid en leefbaarheid binnen onze gemeente (onze veilige basis), zodat veiligheid voelbaar is voor onze inwoners, nu en in de toekomst. Het volgende meetmoment vindt plaats via de Veiligheidsmonitor 2023 die eind van dit jaar uitgevoerd zal worden en in 2024 wordt teruggekoppeld. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1.

Voortgangsrapportage veiligheid 2022

Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen

14896469 13 februari 2023 J.M.L.N Mikkers SB/SB/OOV S.G.H. Beeren - de Leeuw s.beeren@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704