raadsinformatiebrief stand van zaken invoering Omgevingswet def.

Raadsinformatiebrief Registratienummer 15204046 Onderwerp

Stand van zaken invoering Omgevingswet Wij bereiden ons voor op de invoering van de Omgevingswet. .Hierbij informeren wij uw raad over de stand van zaken.

Aanleiding Op 1 januari 2024 is het zover dat de Omgevingswet in werking treedt. Het moment van inwerkingtreding is regelmatig uitgesteld. In aanloop naar de verschillende beoogde inwerkingtredingsdatums hebben wij veel tijd en energie gestoken om ons voor te bereiden. Tot aan de inwerkingtreding zal dit ook zo blijven, net als daarna. De Omgevingswet is een grootschalige wetsverandering, waarvoor experimenteer- en implementatietijd nodig is. Dat is na 1 januari 2024 niet afgelopen, de daadwerkelijke transitie naar het nieuwe stelstel begint dan pas. Via deze raadsinformatiebrief informeren wij uw raad over de stand van www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

zaken van de implementatie op dit moment en geven wij uw raad inzicht in wat u de komende maanden tot aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet kunt verwachten. Beoogd doel Wij bereiden ons voor op een goede invoering van de Omgevingswet. Daarbij streven wij ernaar onze dienstverlening op hetzelfde peil te houden. Via deze raadsinformatiebrief brengen wij uw raad op de hoogte van de stand van zaken over de invoering van de Omgevingswet, over de raadsvoorstellen die uw raad in dat verband nog voorgelegd krijgt en de wijze waarop uw raad betrokken wordt bij het proces om te komen tot een Omgevingsvisie.

Relevante besluitgeschiedenis - Startnotitie Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch, 11 september 2018, reg.nr. 7639706 - Plan van aanpak Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch, 11 december 2018, reg.nr. 8426254 - Raadsvoorstel participatie bij buitenplanse omgevingsactiviteiten, 13 juli 2021, reg.nr. 11100543 - Aanwijzen gevallen adviesrecht gemeenteraad bij aanvragen omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsactiviteiten onder de Omgevingswet, 13 juli 2021, reg.nr. 11100591: Raadsvoorstel (raadsinformatie.nl) - Verordening gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit, ’s-Hertogenbosch, 7 december 2021, reg.nr. 11342870- Bindend adviesrecht buitenplanse www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

omgevingsplanactiviteiten en categorieaanwijzing als bedoeld in artikel 6.5 lid 3 Bor voor 100 woningen, 4 oktober 2022, reg.nr. 14223443

Inhoud De Omgevingswet heeft als doel een gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit in stand te houden en een doelmatig beheer en gebruik van die fysieke leefomgeving voor maatschappelijke functies te realiseren. De fysieke leefomgeving heeft betrekking op alles wat je ziet en waarneemt zoals de bebouwde leefomgeving, groen en natuur, water, geluid, bodem maar ook gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. Om dat te bereiken kent de Omgevingswet vier verbeterdoelen:   



het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het omgevingsrecht; het bewerkstelligen van een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving; het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken voor het bereiken van de doelen voor de fysieke leefomgeving; het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Invoering Omgevingswet tot 1 januari 2024 Om op 1 januari 2024 te kunnen werken met de Omgevingswet moeten er voor de inwerkingtreding een aantal zaken geregeld zijn. Het gaat daarbij onder andere om: de implementatie van benodigde ICT-systemen en bijbehorende processen, opleiden van medewerkers, adviesrecht, nadeelcompensatie, leges, delegatie en uitvoering en handhaving. Dit is nodig om onze dienstverlening richting inwoners, bedrijven en organisaties na inwerkingtreding zo efficiënt mogelijk op peil te kunnen houden. Omdat er ook voor onze inwoners, bedrijven en organisaties vanaf 1 januari 2024 veranderingen zijn, bereiden wij een voorlichtingscampagne voor. De implementatie van de Omgevingswet is complex. Met de gemeenten in onze regio en de grotere gemeenten van Noord-Brabantwerken we daarom samen aan oplossingen voor de uitdagingen waar we tegenaan lopen. Ook hebben we hiervoor de nodige contacten met de VNG. ICT-systemen en processen Ter voorbereiding op de veranderende omgevingsplan- en vergunningenprocessen zijn onze inspanningen tot 1 januari 2024 vooral gericht op het testen van en het oefenen met het nieuwe Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Voor het testen en oefenen werken wij samen met de omgevingsdienst, veiligheidsregio, provincie en waterschappen.

Zoals uw raad waarschijnlijk weet vormde - en vormt - het functioneren van het DSO de achilleshiel van de Omgevingswet. Tot op heden hebben wij daarom nog niet de werking van alle onderdelen van de door ons aangeschafte nieuwe ICTsystemen in relatie tot dit DSO kunnen testen en daarmee kunnen oefenen. Dit geldt voor alle www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

gemeenten in Nederland. Wij gaan ervan uit dat wij met gebruikmaking van de door het Rijk opgestelde zogeheten Tijdelijke Alternatieve Maatregelen met het DSO kunnen werken bij initiatieven waarvoor een planherziening noodzakelijk is. Andere belangrijke werkzaamheden waaraan wij nu werken zijn het aanpassen van de (digitale) werkprocessen, standaardbrieven en werkformats op de Omgevingswet. Opleiden van medewerkers De komende tijd zullen wij het eerder ingezette opleidingsprogramma binnen de gemeentelijke organisatie verder brengen om de medewerkers vertrouwd te maken met de nieuwe wet- en regelgeving. Deze bagage stelt de medewerkers in staat om allerlei nieuwe casussen die zich na inwerkingtreding van de Omgevingswet zullen voordoen, op te pakken. Besluitvorming In 2021 heeft uw raad al besloten over de onderwerpen adviesrecht en participatie. In het najaar zullen wij verordeningen over nadeelcompensatie, leges, delegatie en uitvoering en handhaving aan uw raad ter besluitvorming voorleggen. Het gaat hier om grotendeels technische besluitvorming die noodzakelijk is voor de invoering van de Omgevingswet. Verordening nadeelcompensatie: Met de invoering van de Omgevingswet krijgen we te maken met een nieuwe nadeelcompensatieregeling (waaronder de huidige planschaderegeling).

Het is belangrijk dat er een www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

eenduidige en duidelijke regeling komt voor de procedure van het in behandeling nemen van een aanvraag tot nadeelcompensatie. De nieuwe verordening nadeelcompensatie voorziet daarin. Delegatieverordening: Voor enkele gevallen kan uw raad de bevoegdheid tot het wijzigen van het omgevingsplan aan ons delegeren. Het gaat onder andere over de mogelijkheid om de in de toekomst te verlenen buitenplanse omgevingsvergunningen op te nemen in het omgevingsplan, de mogelijkheid om een voorbereidingsbesluit te nemen en om kennelijke verschrijvingen en wijzigingen van technische aard te herstellen. Legesverordening: De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging hebben gevolgen voor de legesheffing. Tegen deze achtergrond is een wijziging van de legesverordening aan de orde. Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht): Op basis van de Omgevingswet dient de in 2016 door uw raad vastgestelde Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht te worden vervangen door een aangepaste verordening. Hogere grenswaarde beleid en externe veiligheidsbeleid: Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet komt het op de Wet Geluidhinder gebaseerde “hogere www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

grenswaarde beleid” te vervallen. Ook zal door de inhoudelijke wijzigingen in de Omgevingswet aan ons externe veiligheidsbeleid een andere vorm en inhoud moeten worden gegeven. Wij zullen uw raad voor 1 januari 2024 informeren over de gevolgen hiervan en de besluitvorming die in dat verband nog nodig is. Voorlichtingscampagne Wij vinden het belangrijk om onze burgers, bedrijven en instanties te informeren over de Omgevingswet. Dit doen wij door het opzetten van eigen voorlichtingscampagne in aansluiting op de landelijke voorlichtingscampagne waarbij naast de Omgevingswet ook de nodige aandacht zal zijn voor de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Deze wet heeft immers voor aanvragers om een omgevingsvergunning voor het bouwen de nodige gevolgen. Uitvoering Omgevingswet na 1 januari 2024 Eerder hebben wij al aan uw raad gecommuniceerd dat wij van het huidige naar het nieuwe stelstel zoveel mogelijk beleidsneutraal over willen steken. Daarbij kiezen we ervoor om veranderingen geleidelijk, mede op basis van de in 2024 door uw raad vast te stellen Omgevingsvisie door te voeren. De eerste jaren na inwerkingtreding van de Omgevingswet zullen om die reden daarom vooral in het licht staan van het oriënteren op de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt, om die later geleidelijk aan toe te passen.

Het zal in de transitie een zoektocht worden tussen enerzijds het bieden van mogelijkheden voor initiatieven en anderzijds het beschermen van de fysieke leefomgeving en het www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

blijven bieden van rechtszekerheid voor onze inwoners, bedrijven en organisaties. Deze zoektocht gaan wij graag - via participatie met - onze inwoners, bedrijven, organisaties en uw raad aan. Wij doen dit in het besef van de grootte van de operatie die de implementatie van de Omgevingswet is en de beperkingen waar wij mee te maken hebben, zoals het beeld dat wij nog onvoldoende hebben kunnen vormen van de werking van het DSO. Dit traject zal zeker niet zonder horten en stoten gaan en het traject zal een fors beslag leggen op de aanwezige ambtelijke capaciteit. Uitgangspunt is dat wij ernaar streven om onze dienstverlening op het huidige peil te houden en dat wij gaandeweg deze dienstverlening met gebruikmaking van de mogelijkheden onder de Omgevingswet - en de nieuwe ICT systemen - naar een hoger peil willen trekken. Op dit moment kunnen wij nog lang niet alle gevolgen en veranderingen die de Omgevingswet met zich mee zal brengen overzien. Wij staan hier echter niet alleen in: ook bij de andere overheidsorganisaties leven er nog veel vragen en ook de rechterlijke macht heeft al aangegeven dat de Omgevingswet tot een stroom van nog niet te voorspellen nieuwe jurisprudentie zal leiden. Dit vraagt om een wendbare organisatie die flexibel inspeelt op de veranderingen en zoveel mogelijk samenwerkt en kennis deelt met partners en organisaties.

Spoorboekje In de Omgevingswet is een aantal kerninstrumenten opgenomen. De gemeente is aan zet als het gaat om: de omgevingsvisie, het omgevingsprogramma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. Via www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

de zogeheten spoorboekjes hebben wij uw raad eerder geïnformeerd over de veranderingen die de Omgevingswet op deze onderdelen (de zogeheten “sporen”) met zich meebrengen. Dat doen wij nu weer. In bijlage 1 bij dit raadsvoorstel geven wij via een geactualiseerde versie van dit spoorboekje aan welke voorstellen nog aan uw raad worden voorgelegd, op welke momenten wij uw raad bij het proces om tot een omgevingsvisie te komen betrekken en op welke wijze wij uw raad verder zullen informeren. Het spoorboekje is een dynamisch document dat wij continue zullen bijstellen op basis van de ontwikkelingen. Vanzelfsprekend zullen wij uw raad frequent blijven informeren over de verdere invoering - en na 1 januari 2024 uitvoering - van de Omgevingswet en welke keuzen uw raad op dat terrein nog kan gaan maken.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘sHertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Spoorboekje Omgevingswet Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling

15204046 28 juni 2023 R.A.P Geers SO/ROS www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Inlichtingen

P. Muselaers/p.muselaers@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704