Raadsinformatiebrief inzicht in ontwikkelingen (kinder)armoede en schulden G

Raadsinformatiebrief Registratienummer

16979259

Onderwerp

Inzicht in ontwikkelingen (kinder)armoede en schulden Financiële problemen mogen geen belemmering zijn voor inwoners om mee te doen in de samenleving. We vinden het belangrijk dat met name kinderen deze belemmering niet ervaren.

Aanleiding In het raadsdebat van 4 juni 2024 vroeg uw raad om een overzicht van de relevante cijfers rondom de ondersteuning van kinderen in armoede. Met deze raadsinformatiebrief geven we aan de vraag gehoor. Met deze brief geven we in brede zin een update van ontwikkelingen die betrekking hebben op het programma ‘Gelijke kansen op financiële zelfredzaamheid’. Daarbij geven we u inzicht in de stand van zaken van de uitvoeringsagenda van het ‘Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022, Voortvarend Verder’ (bijlage 1) en de stand van zaken van ‘eerder erbij om erger te voorkomen’, één van de leidende principes uit het Aanvalsplan (bijlage 2).

Beoogd doel Wij bieden de raad de relevante cijfers over de ondersteuning aan kinderen in armoede in onze gemeente binnen context van het programma armoede en schulden. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Met deze brief informeren we de raad over de stand van zaken van het programma, de inzet van incidentele middelen de afgelopen jaren, geven we inzicht in de subsidies aan partners en het aantal kinderen in armoede en staan we stil bij de landelijke context.

Relevante besluitgeschiedenis Raadsbesluit, 13 juli 2021 11025253: Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022 Voortvarend Verder.

Inhoud Allereerst gaan we in deze brief in op de stand van zaken van het armoede en schulden beleid in onze gemeente (1). Daarna geven we inzicht in de besteding van incidentele middelen binnen het programma (2) en een overzicht van de subsidies die worden verstrekt (3). Ook wordt inzicht gegeven in de doelgroep kinderen in armoede in onze gemeente (4). Tot slot gaan we in op de landelijke context (5), zoals een analyse van de op Prinsjesdag gepresenteerde rijksbegroting voor volgend jaar. 1. Stand van zaken beleid armoede en schulden ’s-Hertogenbosch In het bestuursakkoord is afgesproken om in deze bestuursperiode 4 miljoen extra te investeren om armoede tegen te gaan. Deze middelen worden ook, direct en indirect ingezet om kinderarmoede tegen te gaan. Zo is gestart met het de Jongeren Perspectief Aanpak en starten we in 2024 met het Bossche Bouwdepot. Met deze aanpakken richten we ons ook op de overgang van kind naar volwassene en willen we onze jeugd, via de onze leidende principes, een sterke basis bieden voor hun toekomst. Met het beleidskader “Armoede en Schulden” hebben we in 2014 de eerste aanzet gedaan voor het huidige armoede- en schuldenbeleid. Sinds 2014 zijn mooie resultaten behaald met de inzet van vroeg signaleren van schulden, de aanval op www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

de bureaucratie en een nog sterker verankerde samenwerking. Met het beleidskader ‘Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022, Voortvarend Verder’ is ervoor gekozen om ‘voortvarend verder’ te gaan op de weg die we al waren ingeslagen. Uw raad stelde dit beleidskader in 2021 vast. De drie leidende principes werden aangescherpt naar: • Arm in arm tegen armoede en schulden: een integrale aanpak • Eerder erbij, om erger te voorkomen • Betere en snellere dienstverlening We constateren dat de basis van onze dienstverlening goed op orde is. Als we ons beleid vergelijken met bijvoorbeeld de richtlijnen vanuit het Rijk zoals is opgenomen in ‘Basisdienstverlening voor schuldhulpverlening’ 1 voldoen wij in grote lijnen aan de elementen zoals voorgesteld. Stand van zaken per actiepunt Aan de hand van de drie leidende principes hebben we in het Aanvalsplan concrete acties geformuleerd. In algemene zin kunnen we stellen dat alle actiepunten die zijn voorgesteld, gerealiseerd zijn. Een aantal actiepunten wordt momenteel nog aan gewerkt. Voor een gedetailleerde uitwerking van de uitvoering van het beleidskader verwijzen we naar bijlage 1. Daar geven we per actiepunt weer hoe deze wordt uitgewerkt en in hoeverre deze gerealiseerd is. Het betreft voor een groot deel acties die doorlopend onze aandacht vragen.

‘Gerealiseerd’ betekent in veel gevallen dan ook niet dat onze inzet stopt, maar wel dat we daar conform het Aanvalsplan resultaten hebben behaald. Aanloop nieuw vierjaarlijks plan integrale schuldhulpverlening De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) schrijft ons voor iedere vier jaar een beleidsplan integrale schuldhulpverlening vast te stellen. Volgend jaar kan uw raad daarom een besluit nemen over een addendum op het huidige Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij, dat vanaf 2026 zal gaan gelden. In aanloop daarnaartoe vragen we een 1

Kamerbrief over basisdienstverlening voor schuldhulpverlening d.d. 16 november 2023

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

extern onderzoeksbureau om een onderzoek te doen naar het huidige beleidskader. Daarbij is het voornemen om het onderzoeken van de ervaringen van klanten centraal te zetten: hoe ervaren zij de dienstverlening, waar zien zij verbetermogelijkheden? De inzichten die hieruit naar voren komen zetten we in bij het ontwerpen van nieuw beleid. We zullen dat moment ook aanwenden om u een meerjarig financieel overzicht te doen toekomen van het gehele programma ‘Gelijke kansen op financiële zelfredzaamheid’. Stand van zaken ‘Eerder erbij om erger te voorkomen’ ‘Eerder erbij, om erger te voorkomen’ is één van de leidende principes uit het aanvalsplan. In bijlage 2 vindt u een stand van zaken, waarin wij een uitwerking geven aan dit uitgangspunt. In dit document omschrijven we hoe we onze rol zien als het gaat om preventie. Wat doen we al, wat is nog in ontwikkeling, maar ook: wat zien we niet als onze rol. Hiermee sluiten we aan bij het ‘Zien, luisteren en helpen’ van het SCP (2024). Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft onderzocht waarom gemeenten niet alle inwoners bereiken die in aanmerking komen voor ondersteuning in het sociaal domein. In het rapport worden gemeenten opgeroepen de verantwoordelijkheid ten aanzien van ondersteuning duidelijk af te bakenen: hoe ver kan, wil en moet je gaan om mensen te bereiken.

Een tweede handelingsrichting uit het rapport is vraaggestuurd en outreachend werken, dat wil zeggen: mensen die de weg niet weten te vinden actiever benaderen. In de bijlage komt naar voren op welke manier we daar invulling aan geven. In bijgaand document omschrijven we ook uitgebreid de stappen die we zetten om regelingen bekend te maken bij inwoners. We hebben extra inspanning geleverd als het gaat om het beter bekend maken van EHBG. Eind 2023 verzocht de raad het college met de motie ‘het beter doen voor inwoners in armoede’2 in 2024 in een brede communicatie aanpak te starten om beter gebruik van regelingen die straks niet onder de Bossche pas vallen te bewerkstelligen en de bekendheid van Eerste Hulp Bij Geldzaken te vergroten. We zetten in op EHBG als primaire lijn, omdat de consulenten van EHBG (inclusief Sociaal Raadslieden) de expertise hebben om inwoners te ondersteunen bij het vinden van een weg in het 2

4 (raadsinformatie.nl) www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

complexe systeem van financiële regelingen. Daarnaast kijken we (ook in lijn met de Bossche Pas) of we bijzondere bijstand in algemene zin kunnen vereenvoudigen en daarmee het niet-gebruik tegen kunnen gaan. Met de acties omschreven in de bijlage als het gaat om het doorontwikkelen van preventie, beschouwen we deze motie als afgedaan. 2.

Inzet incidentele middelen Er zijn de afgelopen jaren vanuit diverse Rijksbronnen middelen ter bestrijding van armoede en schulden richting de gemeente gevloeid. We hebben €30,3 miljoen ontvangen voor TONK, energietoeslag 2022 en energietoeslag 20233. Daarvan hebben we €23,7 miljoen ingezet voor de doelstellingen die het Rijk aan de middelen verbonden heeft. Het restant hebben we kunnen inzetten, en zetten we nog in, voor lokale doeleinden binnen armoedebestrijding. Wij waren bijvoorbeeld een van de zogenoemde plusgemeenten die werden bevoordeeld door de rekenmethode bij de uitkering van de energietoeslag, waardoor wij na uitkering van de energietoeslag aan onze inwoners financiële middelen hebben overgehouden. Uw raad heeft via de motie ‘Budget energietoeslag voor bestaanszekerheid’ het college opgeroepen om deze middelen in te zetten om de bestaanszekerheid van inwoners te ondersteunen. Het college was verheugd om hieraan gehoor te geven. Deze middelen zijn ingezet ten behoeve van de drie leidende principes zoals die zijn vastgesteld in het aanvalsplan: arm in arm tegen armoede en schulden, eerder erbij, om erger te voorkomen en betere en snellere dienstverlening. Het gaat onder meer om het versterken van onze dienstverlening middels de inzet van extra personeel en de lokale overgangsregeling naar een verkorte minnelijke schuldenregeling.

Hierdoor kunnen alle inwoners met schulden profiteren van een verkorte aflostermijn. Een significant deel van de middelen is ingezet voor de ondersteuning van schoolgaande kinderen in armoede via Stichting Leergeld. Een ander aanzienlijk deel van deze middelen vloeit richting de Bossche Pas, die ten doel heeft om meer inwoners mee te laten doen in onze gemeente.

3

TONK €2,76 miljoen; Energietoeslag 2022 €14,8 miljoen en Energietoeslag 2023 €12,78 miljoen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

(in € x1000)* Incidenteel personeel Communicatiecampagne Bossche Aanpak Budgetbegeleiding EHBG Ondernemersloket Bossche Bestaanszekerheid4 Leergeld extra subsidie Verkorting MSNP Voedselbank (investering en huur5) Bossche Pas totaal

Inzet incidentele middelen 2022 2023 2024 79 34 40 76 308

537

2025

2026 130

170 34

280 34

130 34

25 237 680 235

20 111 120 190 30 1.033 1.818

15 26

200 1.581

455 570 1.230

35 756 921

2027

totaal

35 856 891

789 136 40 60 450 1108 425 555 3.415 6.978

* voor 2025 t/m 2027 gaat het om voorgenomen bestedingen. De begroting van 2025 ligt op 13 november voor in de gemeenteraad.

4

Zie collegevoorstel Impuls Bossche Bestaanszekerheid (hier opgenomen exclusief Leergeld subsidie) De Voedselbank verhuist naar het oude schoolgebouw aan de Waalstraat. Een deel van de kosten voor de verbouwing van dit pand dekken we uit de incidentele middelen. Uw raad heeft hierover in april 2024 besloten. De Voedselbank dekt de hogere huur van het nieuwe pand uit opbrengsten van particuliere fondsenwerving. De gemeente staat de eerste periode garant voor de huur indien dat niet lukt. Zie hier het raadsvoorstel Voedselbank – verbouwing Waalstraat. 5

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3.

Subsidies aan partners in armoedebestrijding In 's-Hertogenbosch is een sterk netwerk van maatschappelijke organisaties die een belangrijke rol spelen in het tegengaan van armoede. Wanneer we specifiek kijken naar de verdeling van zowel de structurele als de incidentele subsidies aan onze partners, komt hieruit de sterke focus op ondersteuning aan kinderen in armoede naar voren. Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur ontvangen vanaf 2024 zo’n 67% van de totaal te verdelen structurele subsidies. Structurele en incidentele subsidies aan partners

(in € x1000)

2021

2022

2023

2024

2025

Weekje Weg

15

15

15

15

15

Jeugdfonds Sport en Cultuur

250

120

120

200

200

Stichting Leergeld

179

165

339

335

365

Subsidies vanuit begrotingsposten (o.a. Voedselbank en Quiet)

254

252

252

251

166

308

680

Subsidieregeling maatschappelijke participatie kinderen

Extra incidentele subsidies Quiet Stichting Leergeld6

6

20

Dit betreft extra subsidies voor kledingpassen en digitale leermiddelen, niet de algemene subsidiebijdrage voor Stichting Leergeld. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Structurele en incidentele subsidies aan partners (in € x1000)

2021

Kledingbank

2022

2023

5,5

5,5

Menstruatie-armoede

2024

6,5

huur nieuwe pand Voedselbank totaal

2025

35 718

865,5

1.418,0

830,5

792,0

De inzet op kinderen in armoede is procentueel gezien sterk gestegen doordat de structurele bijdrage aan Stichting Leergeld in 2023 ruim is verdubbeld. De overige bijdragen aan onze partners blijven de komende jaren stabiel, waarbij we waar mogelijk de bedragen voor een aantal van onze partners wel indexeren om zo de gestegen kosten te compenseren. Met deze bijdrage aan onze maatschappelijke partners bieden we sterke ondersteuning om armoede tegen te gaan en maatschappelijke participatie mogelijk te maken. De lager begrote bedragen voor het Jeugdfonds in 2022 en 2023 verdienen enige context: het feit dat de stichting haar verkregen subsidies in de coronajaren begrijpelijkerwijs vanwege alle beperkingen rondom sport en cultuur niet heeft kunnen inzetten, hebben in samenspraak ertoe geleid dat de subsidies voor de twee daaropvolgende jaren zijn aangepast tot het overschot uit de voorgaande jaren was besteed. 4.

Kinderen in armoede in Den Bosch Aantal kinderen in armoede In de Macro Economische Verkenning 2025 (september 2024) van het Centraal Planbureau (CPB) wordt aangegeven dat in 2025 de koopkracht in doorsnee met 0,7% stijgt. Door gerichte maatregelen van het kabinet stijgen de armoedecijfers niet ten opzichte van 2024. In 2025 heeft 4,4% van de bevolking een inkomen onder de armoedegrens, het laagste niveau www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

sinds het begin van de meting (2011). Het armoedecijfer blijft stabiel als gevolg van de loonstijgingen, maar ook als gevolg van de brede lastenverlichting en meer gerichte maatregelen, zoals verhoging van de huurtoeslag. In de doorrekening van het CPB van de Miljoenennota 2025 wordt het percentage kinderen in armoede geraamd op 4,7% (gelijk aan 2024). Ter vergelijking: in 2022 (aan het begin van de energie- en koopkrachtcrisis) was dit 7,1%. De afgelopen jaren is de armoede onder kinderen harder gedaald dan de algemene armoede. Dit is het gevolg van gericht beleid, zoals de verhoging van het kindgebonden budget. 2021

2022

Armoederaming kinderen Macro7% 7,1% Economische Verkenning 2025 Bron: Macro Economische Verkenning (MEV) 2025 | CPB.nl

2023

2024

2025

5,8%

4,7%

4,7%

Het absolute aantal kinderen in gezinnen met een inkomen op of onder 120% wordt binnen onze gemeente geschat o.b.v. CBS-gegevens. In 2022 (het meest recente beschikbare cijfer) wordt dit aantal geschat op 2.200 kinderen. Aangezien een aantal subsidiepartners, zoals Stichting Leergeld, een grens van 140% hanteren, zijn de aantallen behorende bij deze inkomensgrens ook opgenomen in de onderstaande tabel.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2020

2021

2022

Aantal Bossche kinderen in gezinnen met inkomen 2.600 2.400 2.200 op of onder 120% Aantal Bossche kinderen in gezinnen met inkomen 3.500 3.100 2.900 op of onder 140% Bron: StatLine - Laag en langdurig laag inkomen; huishoudenskenmerken, regio (indeling 2023) (cbs.nl) Jeugdfonds Sport en Cultuur (JFSC) en met name Stichting Leergeld weten een behoorlijk (en stijgend) aantal kinderen te bereiken. In 2023 heeft JFSC 1.150 kinderen kunnen ondersteunen en Stichting Leergeld heeft in dat jaar ruim 2.350 kinderen weten te bereiken, waarvan ongeveer 2.100 kinderen binnen de gemeentelijke doelgroep van 120%. Het bereik van Stichting Leergeld ligt hiermee rond 95%. De stichting maakt hier overigens de kanttekening bij dat dit percentage voor hun gevoel een hoge inschatting is. Op basis van hun ervaringen heeft de stichting het idee dat er meer kinderen zijn in gezinnen met een inkomen op of onder de 120% hoger. Zij schatten hun bereik op 60%. Klijnsma-gelden en doeluitkering Armoedebestrijding kinderen Vanaf 2017 ontvingen gemeenten de Klijnsma-gelden. Deze waren incidenteel en door toenmalig staatssecretaris Jetta Klijnsma bedoeld om armoede onder kinderen tegen te gaan. Nu hebben we de doeluitkering Armoedebestrijding kinderen (via het gemeentefonds). Deze zijn voortgekomen uit de Klijnsma-gelden en zijn structureel. In 2025 gaat het om een bedrag ter hoogte van afgerond € 680.000.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De middelen worden sinds jaren verdeeld over de volgende partijen: Voedselbank, Quiet, Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Weekje Weg (zie tabel in vorige paragraaf). Daarnaast hebben wij in 2022 en 2023 incidenteel extra aanvullende subsidie verstrekt aan Stichting Leergeld om de effecten van de energie- en koopkrachtcrisis te dempen. In de conceptbegroting 2025 stellen we weer voor om de doeluitkering te verdelen over de eerdergenoemde subsidiepartners. Subsidieaanvraag 2025 Stichting Leergeld Stichting Leergeld heeft voor 2025 een hogere subsidie aangevraagd dan het beschikbare budget. N.a.v. uw motie Beschikbaarheid digitale leermiddelen is er verbinding gelegd tussen de stichting en de lokale aanpak Digitale Inclusie van het programma Datastad. In gesprekken zijn verschillende oplossingsrichtingen verkend om toch nog laptops voor gezinnen beschikbaar te kunnen stellen. Naast de samenwerking met de lokale aanpak Digitale Inclusie heeft Stichting Leergeld ook zelf verder gezocht naar oplossingen en samenwerking met derden. De voorziening gezinscomputers kan ingevuld worden door gratis refurbished laptops. Deze laptops worden geleverd door Digidromen en in samenwerking met Computerhuis Oost beschikbaar gesteld aan gezinnen. Hierbij is vanuit de aanpak Digitale Inclusie waar nodig ondersteuning mogelijk, bijvoorbeeld door de inzet van Weener XL.

Hoewel Stichting Leergeld nog geen ervaring heeft met refurbished apparatuur, zijn ze vastbesloten om, met hulp van genoemde partners, gezinnen te voorzien van kwalitatief goede apparatuur. Naast de laptops voor gezinnen kan Stichting Leergeld, via een leverancier die is aangedragen door Datastad, tegen een aantrekkelijke prijs mobiele telefoons inkopen. Leergeld heeft er ook voor gekozen om geen abonnementen maar een prepaid simkaart beschikbaar te stellen. Hierdoor wordt aanzienlijk op de kosten voor deze voorziening bespaard. Stichting Leergeld gaat ervan uit dat zij gezinnen met deze goedkopere voorziening toch goed kan ondersteunen. Gezinnen die specifiek vragen om een toestel met abonnement zal Leergeld echter niet meer kunnen helpen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Naast het zoeken naar goedkopere oplossingen heeft Stichting Leergeld besloten om de kosten verder te drukken door voor nu de fietsen voor basisschoolleerlingen niet op te nemen in hun voorzieningenpakket. Met al deze maatregelen is het Leergeld gelukt om hun begroting naar beneden bij te stellen. De stichting heeft wel de zorg dat met de versobering van een deel van hun voorzieningenpakket hun bereik zal stagneren of misschien wat zal afnemen. Samen met de stichting houden we dit in de gaten. Met de keuze voor versobering, gecombineerd met een stevige ambitie om middels particuliere fondsenwerving meer inkomsten te genereren, heeft Stichting Leergeld hun begroting voor 2025 sluitend weten te krijgen. Het daadwerkelijk binnenhalen van particuliere sponsoring wordt de grote uitdaging voor volgend jaar. Hiervoor werkt de stichting een plan uit. Door hun inspanningen gaat het de stichting lukken om ook in 2025 weer een groot aantal gezinnen te ondersteunen met digitale leermiddelen en andere voorzieningen. Hier zijn we uiteraard enorm blij mee. Stichting Leergeld heeft inmiddels hun subsidieaanvraag naar beneden bijgesteld waardoor deze (nagenoeg) past binnen het gemeentelijke budget ter hoogte van € 365.000,-. 5. Landelijke context Analyse Miljoenennota 2025 Het kabinet raamt een koopkrachtstijging in 2025 van 0,7%.

Binnen het koopkrachtpakket worden (op termijn) de tarieven in de inkomstenbelasting aangepast. Zo wordt het tarief in de eerste schijf in 2028 verlaagd. Het kabinet neemt ook maatregelen om groepen in de knel te helpen en ervoor te zorgen dat de armoede onder personen en kinderen niet toeneemt, o.a. door: verhoging van de huurtoeslag, vanaf 2026 en verhoging van het kindgebondenbudget, vanaf 2025.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Ook heeft het kabinet invulling gegeven aan de envelop uit het hoofdlijnenakkoord voor groepen in de knel, met o.a. de volgende maatregelen: het voortzetten van schoolmaaltijden, tijdelijke verlenging van het Energiefonds in 2025 en 2026 (mits private partijen bereid zijn om bij te dragen aan dit fonds) en een samenhangend pakket gericht op het aanpakken van problematische schulden. Het kabinet stelt structureel 75 miljoen euro beschikbaar voor het ‘integraal pakket problematische schulden’. In 2025 gaat het om 24 miljoen euro. Elementen uit het integrale pakket zijn o.a.: uitbreiding basisdienstverlening, het aanscherpen van (wettelijke) kwaliteitseisen, investeren in vroegsignalering en een integraal schuldenoverzicht. In de sfeer van preventie zal het verbeteren van het stelsel van publieke en private invordering door te investeren in vroegsignalering zeker helpend zijn. Zo ook het beter reguleren van kleinere kredieten. Met een integraal schuldenoverzicht zal de inwoner meer inzicht krijgen. Ook onze professionals zullen de schulden sneller in kaart kunnen brengen. Dit scheelt de uitvoering tijd en heeft een positief effect op de duur van het schuldhulpverleningstraject. We wachten echter verdere uitwerking van het kabinetsbeleid af. Op dit moment is nog niet helder in hoeverre de extra middelen naar de gemeenten gaan.

Als laatste wordt voor de ‘groepen in de knel’ ingezet op een aantal maatregelen die specifieke knelpunten in toeslagen, sociale zekerheid en fiscaliteit moeten wegnemen. Zo werkt het kabinet aan het wetstraject aanpassen handhaving sociale zekerheid. Hierdoor krijgt de uitvoering de ruimte om bij een vergissing in de sociale zekerheid niet altijd over te gaan tot sanctionering en is het bijvoorbeeld mogelijk om korter durende maatregelen op te leggen bij mensen die een fout hebben gemaakt. De algemene doelstelling van het kabinet is dat (kinder-)armoedecijfers niet boven referentiejaar 2024 uitkomen. Deze doelstelling is minder ambitieus dan die van het vorige kabinet, dat de doelstelling hanteerde dat het aantal mensen dat in armoede leeft in 2030 moest zijn gehalveerd, net als het aantal huishoudens met schulden. Daarnaast moest in 2025 het aantal kinderen dat in armoede opgroeit tot de helft zijn teruggebracht.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Desalniettemin is het goed nieuws dat de armoede (naar verwachting) niet stijgt. Door de structurele stijging van het kindgebonden budget zal ook de armoede onder kinderen niet stijgen. Hierbij is wel de kanttekening te maken dat de verhoging van de btw voor cultuur en sport de doelgroep in armoede raakt. Juist deze doelgroep zal door de kostenstijging sneller de keuze maken om geen uitgaven meer te doen op sport en cultuur, terwijl sport en cultuur een belangrijk positief effect hebben op het welzijn en de gezondheid van mensen. Overige landelijke ontwikkelingen Binnen de schulddienstverlening in Nederland hebben er recent een aantal relevante veranderingen plaatsgevonden: • De belangrijkste is de verkorting van het schuldentraject van 36 naar 18 maanden, per 1 juli 2023. Door het verkorten van schuldentrajecten kunnen mensen schulden sneller achter zich laten om te werken aan een nieuwe financiële toekomst. • Daarnaast wordt in de Gedragscode Schuldhulpverlening van de NVVK sinds juli dit jaar het ‘Vrij te laten bedrag’ het uitgangspunt voor het berekenen van de afloscapaciteit. Dat betekent dat er rekening gehouden wordt met de specifieke situatie van de inwoner, bijvoorbeeld door kosten van alimentatie mee te nemen.

Dit betekent in sommige gevallen dat schuldeisers een zogenoemd ‘0-aanbod’ krijgen, waarbij zij geen financieel aanbod krijgen omdat er geen sprake is van afloscapaciteit. Welke gevolgen dit heeft voor het rondkrijgen van schuldregelingen, zal in de komende periode gemonitord worden. • Tot slot zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt rondom de ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’, dat moet leiden tot een toegankelijker hulpaanbod dat in iedere gemeente minimaal uit dezelfde elementen bestaat. Het kabinet zet hier in de Miljoenennota 2025 ook op in en verwijst daarbij naar de aanbevelingen uit het rapport ‘Naar een beter werkende schuldenketen’ van IBO problematische schulden 7. Een mooie ontwikkeling is de aankondiging van het CBS, SCP en NIBUD dat op 17 oktober een nieuwe gezamenlijke methode om armoede te meten gepresenteerd wordt. Momenteel wordt armoede in Nederland gemeten met onderling 7

IBO Problematische Schulden (2024). Naar een beter werkende schuldenketen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

verschillende armoedegrenzen. In de nieuwe methode betekent armoede dat een huishouden niet genoeg financiële middelen heeft voor minimaal noodzakelijke uitgaven in Nederland. Hierbij wordt gekeken naar inkomen, vermogen en worden voor het eerst werkelijke individuele uitgaven aan wonen en energie meegenomen. Hierdoor is er een completer inzicht in welk bedrag huishoudens, naast de uitgaven aan de vaste lasten, overhouden voor de minimaal noodzakelijke uitgaven aan voeding, kleding, etc. en of ze daarmee boven of onder de armoedegrens vallen. De eerste ramingen van armoede op basis van de nieuwe methode verschijnen in februari 2025. Een laatste ontwikkeling is dat de Raad van State heeft geoordeeld dat een gemeenteraad de vermogensgrens voor kwijtschelding gemeentelijke belastingen niet mag verhogen. De regering heeft een besluit van de gemeente Utrecht vernietigd waarin de vermogensgrens in de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen aangepast werd, omdat dit in strijd zou zijn met het algemeen belang. De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State stelt nu dat dit terecht is gebeurd, omdat het voeren van inkomensbeleid geen gemeentelijke aangelegenheid is, maar een zaak van het Rijk.

De oproep van de Tweede Kamer aan de regering om het beleid over kwijtschelding te herzien, maakt niet dat gemeenten vooruit mogen lopen op deze keuzes van het Rijk, aldus de Raad van State. Het is aan de landelijke wetgever om de vermogensnorm voor kwijtschelding te verruimen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 2.

Stand van zaken uitvoeringsagenda Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022 en verder Stand van zaken ‘Eerder erbij om erger te voorkomen’: preventie van armoede en schulden

Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen

16979259 13 november 2024 M.A.B. van der Sloot /MO/FD/O&R L. de Haan l.dehaan@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704