Raadsinformatiebrief Bestemming Brede Binnenstad

Raadsinformatiebrief Registratienummer

Onderwerp

14055091 Bestemming Brede Binnenstad Op weg naar een leefbare en bereikbare brede binnenstad voor inwoners, bezoekers, ondernemers en werknemers met de Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad.

Aanleiding In het bestuursakkoord 2022 is opgenomen dat we een schone en groene binnenstad willen, die aantrekkelijk en bereikbaar is voor bewoners en bezoekers. De Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad geeft hier invulling aan www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Uw raad heeft de afgelopen jaren meerdere malen aandacht gehad en gevraagd voor het autoluw maken van de binnenstad vanaf de binnenstadsring. Het Selectief Toegang Systeem (STS) is een belangrijke maatregel hiervoor. Dit jaar willen we hiervoor de spelregels samen met betrokkenen hebben uitgewerkt zodat we volgend jaar kunnen starten met het invoeren van die spelregels en het handhaven via een camerasysteem op onder andere de Hinthamerstraat. Maar inmiddels is ook de wens ontstaan om in een groter gebied, de brede binnenstad, de bereikbaarheid en leefbaarheid te vergroten en het doorgaande verkeer naar de doorstroomassen te sturen. Het STS-gebied is en blijft daarbij belangrijk voor de historische binnenstad maar deze uitgebreidere scope vraagt ook om andere maatregelen, die gezamenlijk een totaalpakket vormen. Deze aanpak leidt tot verbetering van de kwaliteit van verblijf in de brede binnenstad voor bewoners, werknemers, ondernemers en bezoekers en heeft effect op hoe we van en naar de bestemming binnenstad reizen. De mobiliteitsaanpak is breed en divers. Zowel qua soort maatregelen als qua concreetheid en tempo waarop ze uitgevoerd gaan worden. Voor sommige maatregelen is eerst nog verder onderzoek nodig maar andere maatregelen zijn al in uitvoering of zullen op korte termijn worden opgepakt.

In deze raadsbrief informeren wij u over: de scope van de aanpak; wat we tot nu toe hebben opgehaald bij belanghebbenden; wat we tot nu toe gerealiseerd en opgepakt hebben; wat we nog gaan oppakken; wat het vervolgproces is en uw rol daarin.

Beoogd doel Een voor (duurzaam) bestemmingsverkeer bereikbare brede binnenstad met hoge verblijfskwaliteit, waar doorgaand verkeer via de doorstroomassen wordt geleid . www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We willen een binnenstad waar mensen graag komen, verrast worden, plezierig werken, prettig wonen en goed kunnen ondernemen; kortom een leefbare binnenstad die voor iedereen toegankelijk is. Dat is het doel. Een leefbare binnenstad past in onze ambities van prettig en gezond wonen en verblijven, maar ook bijvoorbeeld binnen de ambitie “ ’s-Hertogenbosch, groen en klimaatbestendig”. Leefbaarheid heeft ook te maken met de vraag hoe om te gaan met verkeer in een stad die steeds verder verdicht. In de brede binnenstad leggen we het accent op het stimuleren van fietsen, lopen, deelmobiliteit en openbaar vervoer. Bezoekers kunnen aan de binnenstadsring hun auto kwijt. Zo ontstaat er ruimte voor meer groen, ontmoeten, recreëren en veilig bewegen. De maatregelen binnen dit pakket richten zich specifiek op de mobiliteitsopgaven.

Relevante besluitgeschiedenis 

Voortgang Knooppuntontwikkeling Station ‘s-Hertogenbosch: Ambities Bosch Centraal (12519526)



Bestuursakkoord 2022-2026 Slagkracht en Ambitie



Raadsinformatiebrief Position Paper Spoorzone 2022 (reg nr. 11783668)



Raadsbrief Voortgang autoluwere binnenstad (reg nr. 11813232)



Bespreeknotitie mobiliteit en verkeer in de Binnenstad 2021 (reg nr. 11057226)



Economisch Perspectief Brede Binnenstad, visie en actieplan (2021)



Actieplan Brede Binnenstad (2021) (reg nr. 9065236) www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704



Actieplan Duurzame Mobiliteit (2020) (reg nr. 9078995)



Actualisatie Bereikbaarheidsstrategie (2019) (reg nr. 8801293)

Inhoud Alleen een samenhangend pakket aan maatregelen leidt tot het gewenste doel. We spreken over een mobiliteitsaanpak en niet over losse maatregelen omdat alleen een gebalanceerd totaalpakket het gewenste resultaat oplevert. Verkeer beweegt zich immers net als water, bij obstakels zoekt het gewoon een nieuwe weg. Waardoor ook de overlast zich mogelijk verplaatst. Een ingreep op de ene weg vraagt daarom meestal ook om een ingreep op een andere weg, elders in de brede binnenstad en ook daarbuiten. Daarnaast zijn er vaak verschillende soorten maatregelen gewenst. Als we bijvoorbeeld willen dat er minder (vervuilend) bezorgverkeer in de historische binnenstad rijdt dan redden we het niet alleen met een zero-emissiezone. We maken pas echt stappen als we dit combineren met een gedragscampagne gericht op minder pakketbezorging (aan huis), afspraken met ondernemers over bevoorrading en het instellen van selectieve toegang, die we vervolgens handhaven met een toegangssysteem. Het is daarom van belang om een juiste mix in te zetten van de verschillende categorieën maatregelen: infrastructurele maatregelen, technologische oplossingen, gedragsmaatregelen en samenwerking met derden (bijv. met de OVconcessieverlener en aanbieders van deelmobiliteit). Al deze samenhangende maatregelen hebben we opgehangen aan herkenbare thema’s. Dit zijn: 1. Faciliteren fiets en voetganger 2.

Faciliteren deelmobiliteit 3. Openbaar vervoer www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. 5. 6. 7. 8. 9.

Schone en slimme stadslogistiek Beperken doorgaand verkeer Selectieve toegang(systemen) Parkeren Gedragsaanpak Inrichten openbare ruimte

We komen later in deze informatiebrief en in de bijlage terug op concrete maatregelen. Ook op de interactieve kaart is deze indeling terug te zien in de verschillende kleuren. Betrokkenen willen stappen zetten naar een bereikbare, gezonde en leefbare binnenstad. We zijn al in een beginstadium het gesprek aangegaan met belanghebbenden (zie afbeelding hiernaast). Startend met ruim twintig diepte-interviews. De uitkomsten van de interviews vormden de basis voor de mobiliteitsarena binnenstad die begin 2022 plaatsvond. Voor deze digitale bijeenkomst nodigden we opnieuw de eerder betrokken belanghebbenden uit. We informeerden de deelnemers over de resultaten van de interviews. Daarna discussieerden we in twee rondes met elkaar in kleinere groepen aan de hand van verschillende thema’s en stellingen. De basis voor deze discussies was uw keuze om voor het nieuwe toelatingsregime van de binnenstad de binnenstadsring als grens te hanteren. Zowel op het niveau van de binnenstad als per thema (zoals de lopen & fietsen, openbaar vervoer, bevoorrading, deelmobiliteit en parkeren) haalden we waardevolle inzichten op bij de belanghebbenden. We hebben veel waardering voor het enthousiasme en de positief kritische houding van de belanghebbenden en zijn blij met de tijd die ze voor ons vrijmaakten.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Alle betrokkenen onderschrijven het doel van een binnenstad met meer verblijfskwaliteit en minder gemotoriseerd verkeer. Doorgaand verkeer is ongewenst en 30 km/uur zouden we moeten afdwingen. Ook het zero-emissie maken van het verkeer in de binnenstad wordt in de volle breedte omarmd door de betrokkenen. Ze vinden wel dat dit geen eigen gemeentelijke doelstelling hoeft te zijn maar dat we hierin aan kunnen haken bij de landelijke en Europese doelen en richtlijnen. De betrokkenen hebben verschillende perspectieven over welke stappen in welk tempo tot het gewenste doel leiden. Daarnaast benadrukken zij het belang van een binnenstad die voor iedereen op elk moment bereikbaar is. Maatwerk voor specifieke doelgroepen is dus wenselijk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan minder-validen en hulpdiensten. Ook is er meer ruimte gewenst voor bijvoorbeeld mensen die minder goed ter been zijn en voor kinderwagens. De betrokkenen formuleerden ook nog een aantal wensen op andere terreinen, zoals busverkeer en (pakket)hubs in de binnenstad. Input die we graag meenemen in de vervolguitwerking.

We namen het afgelopen jaar al een aantal maatregelen Zoals we u in december 2021 hebben bericht, nemen we daar waar mogelijk no-regret maatregelen die passen binnen het actieplan Duurzame Mobiliteit en de Bereikbaarheidsstrategie. Concreet heeft dit geleid tot onder andere het beperken van de toegang op zaterdagmiddag voor motorvoertuigen in het kernwinkelgebied zodat bewoners en bezoekers zich daar veiliger en prettiger kunnen verplaatsen. De herinrichting van de Van Berckelstraat is een feit waardoor met name fietsers veiliger de stad kunnen bereiken en bewoners een fijnere leefomgeving hebben. We hebben in de St. Josephstraat, St. Jorisstraat en op de Westwal boom-/bloembakken geplaatst als snelheidsremmers. Dit gaan we binnenkort evalueren met de bewoners. De acties vanuit de Green Deal Zero-Emissie Stadslogistiek zorgen voor onder andere een gezondere lucht voor bewoners en bezoekers. Zo is er een bouwhub buiten het centrum (BosscheBouwHub) geopend om het aantal vrachten in het centrum te verminderen. De herinrichting van de binnenstadsring verhoogt de verkeersveiligheid en leidt tot een prettigere www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

leefomgeving voor omwonenden. Begin vorig jaar hebben we de Koningsweg aangepast en inmiddels is ook het ontwerp van de nieuwe Kanaalboulevard vastgesteld. Andere acties die in gang zijn gezet zijn: 

Actie bewust bestellen met als doel minder pakketbezorgers in de binnenstad.



Uitrol laadinfrastructuur.



Convenant Uilenburg gericht op het verminderen van hinder door bevoorrading.



Invoering van de zero-emissiezone stadslogistiek (ZES) in 2025.



Pilot met digitale zones deelmobiliteit voor minder stallingsoverlast.



Fietsparkeerdeal gericht op bewoners en winkel- en horecapersoneel.

Al deze maatregelen dragen al bij aan bereikbare, gezonde en leefbare binnenstad.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Een fors groeiende stad vraagt om een fors pakket aan maatregelen. Onze stad groeit sterk. Meer woningen betekent meer inwoners, meer voorzieningen en meer bezoekers. Voor een deel leidt dit automatisch al tot ander verplaatsingsgedrag wat onder andere te zien is aan het toegenomen gebruik van onze fietsenstallingen. Je ziet ook dat hoe groter de stad is, hoe groter de afstand is die lopend wordt afgelegd. In de grotere steden lopen we gemakkelijk 20 minuten van de ene naar de andere kant. In onze compacte binnenstad loop je ook in 20 minuten vanuit de Parade naar de Hofvijver of de Bossche Stadsdelta. De groei van de stad vraagt van ons dus andere keuzes in het inrichten van de openbare ruimte. Er is simpelweg niet de ruimte om voor al die nieuwe inwoners in een zelfde mate infrastructuur aan te leggen. Ook vanuit leefbaarheidsoogpunt is een toename van vervuilende en geluidsoverlast leverende vervoersvormen ongewenst. Een mobiliteitstransitie is daarom noodzakelijk. Dit betekent dat er, verhoudingsgewijs, een verschuiving ontstaat naar modaliteiten die minder ruimte vragen en minder negatieve impact hebben op de verblijfskwaliteit. Meer lopen, fietsen en gebruik van gedeelde mobiliteitsvormen en minder (eigen) autoverplaatsingen. Daarnaast ook minder (vervuilend) busjes- en vrachtverkeer. Het weren van doorgaand auto- en vrachtverkeer heeft daarbij de hoogste prioriteit.

Uw raad is zich ook bewust dat er ingrijpende maatregelen nodig zijn op, onder andere, de binnenstadsring om de leefbaarheid nu en in de toekomst te garanderen. Zo heeft uw raad ons verzocht om maatregelen zoals ‘knips’ in de infrastructuur te onderzoeken (motie Onderzoek Weren Doorgaand Verkeer Op Binnenstadsring d.d. 31-01-2023) .

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Zoals al eerder aangegeven heeft een wijziging op één locatie gevolgen voor andere locaties. Dat kunnen gewenste maar ook ongewenste gevolgen zijn. Dit was duidelijk zichtbaar tijdens de proef die we in Hinthamerstraat hebben gedaan naar aanleiding van de motie Verbeteren veiligheid & leefbaarheid omgeving Hinthamerstraat (d.d. 09-06-2020). Het verkeer, en daarmee de overlast, verplaatste zich naar omliggende wegen. Om te zorgen dat we nu niet in het ene project keuzes maken waar we later in een ander project spijt van krijgen zal op korte termijn een verkeersstudie Brede Binnenstad worden opgestart. In deze studie kijken we naar de situatie 2030 met de al bekende plannen voor de Spoorzone, maar ook naar 2040 met de langere termijn ontwikkeling van de Spoorzone (ook in relatie tot NOVEX). We willen een aantal scenario’s doorrekenen, waarbij we onder andere door middel van ‘knips’ in het wegennet het doorgaand autoverkeer naar de doorstroomassen leiden. Een knip kan daarbij een fysieke (éénrichting)afsluiting zijn, maar ook een vorm van selectieve toegang waarbij alleen bepaalde doelgroepen toegang hebben op bepaalde momenten. De studie willen we dit jaar afronden en daarna, in Q1 2024, met uw raad bespreken. Hierna starten we met de realisatie. De realisatietermijn is afhankelijk van de gekozen oplossingen, waarbij we streven naar invoering in fases vanaf 2025.

In afwachting van de studieresultaten starten we niet met de ontwerpfase van het volgende onderdeel van de binnenstadsring, te weten de Oranjeboulevard deel 1 (dit betreft het gebied tussen de Peellandstraat en het Brugplein). Een substantieel aandeel van het autoverkeer op dit traject betreft doorgaand verkeer. In tegenstelling tot op de Kanaalboulevard is het daarom heel lastig om hier no-regret maatregelen te nemen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We beseffen dat de tijd die nodig is voor de studie, en vervolgens de uitwerking en de realisatie, op gespannen voet staat met het gevoel van urgentie dat onder veel inwoners leeft. Zij vragen nu direct om maatregelen die de verkeersveiligheid vergroten en de excessen aanpakken. In de tussentijd gaan we dan ook zeker door met het nemen van maatregelen waar mogelijk. Zo blijven we periodieke handhavingsacties uitvoeren en dringen we er bij de politie op aan om mobiele lasercontroles uit te voeren. Ook blijven we tijdelijke maatregelen als plaatsen van bloembakken inzetten en gaan we de aanpak van weesfietsen intensiveren. In de bijlage en de interactieve kaart vindt u het complete overzicht van maatregelen, die deel uitmaken van de Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad.

Voor de realisatie van de mobiliteitsaanpak zijn substantiële financiële middelen nodig De mobiliteitsaanpak brede binnenstad schetst een toekomstperspectief. Een aantal van de maatregelen is in voorbereiding/ uitvoering en een aantal wordt op korte termijn opgepakt. Dekking hiervoor is voorzien binnen het geldende (meerjaren)investeringsplan 2023. Hiernaast sluiten we, zoals gebruikelijk, zoveel mogelijk aan bij het reguliere beheer en bij gebiedsontwikkelingen (werk met werk maken).

Ook zal per maatregel worden nagegaan waar mogelijke dekking vanuit bijdragen derden of beschikbare subsidieregelingen te vinden is. Voor een deel van de maatregelen is reeds subsidie toegekend.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Uitvoering van een project zal niet eerder plaatsvinden dan dat de benodigde middelen door uw raad bij de begrotingsbehandeling van een jaar beschikbaar zijn gesteld. Maatregelen die naar aanleiding van de verkeersstudie brede binnenstad prioriteit krijgen en waarvoor nog geen dekking beschikbaar is, worden ingebracht in de daarvoor geijkte momenten van de planning en control-cyclus producten.

We blijven uw raad betrekken bij deze beweging Zoals eerder aangegeven hebben mobiliteitsmaatregelen op de ene plek gevolgen op een andere plek. De brede binnenstad is één van de grootste woonwijken dus leefbaarheid is een belangrijk thema. De brede binnenstad is daarnaast ook een economische motor en recreatieve trekpleister. Het combineren van deze verschillende functies levert kansen op, maar ook dilemma’s. Deze RIB is de start van een samenhangende aanpak, die we per deelonderwerp verder uitwerken. Hierover blijven we met uw raad en de stakeholders in gesprek. Uw raad heeft aangegeven op basis van de strategische agenda in debat te willen over de studie naar 'knips’ en de effecten daarvan. Daarnaast willen we met uw werkgroep bespreken of we u kunnen helpen met nadere inzichten via een werksessie rondom de mobiliteitsopgave van de brede binnenstad.

In de werksessies en verdere uitwerking sluiten we aan bij de omgevingsvisie en omgevingsplannen. Ook hiervoor geldt dat er afwegingen gemaakt zijn en nog gaan worden over hoe we de kansen optimaal kunnen benutten en ongunstige gevolgen kunnen beperken. Wij zullen uw raad minimaal jaarlijks informeren over de voortgang van de aanpak en de realisatie. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1.

Maatregelen Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad

Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen

14055091 9 mei 2023 R.A.P Geers SO/SO/LEEFOMGEVING Stienen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

e.stienen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704