Opnemen herhuisvesting Design Museum Den Bosch in verkenningsfase structuurfonds

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14111066 8 november 2022

Onderwerp

Opnemen herhuisvesting Design Museum Den Bosch in verkenningsfase structuurfonds Met de herhuisvesting van Design Museum Den Bosch versterken we ons profiel van Cultuurstad van het Zuiden en geven we een belangrijke impuls aan de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta en de stedelijke dynamiek die we daar voor ogen hebben. Bovendien draagt het initiatief bij aan de ontwikkeling van onze brede binnenstad, het toerisme en het vestigingsklimaat in ‘s-Hertogenbosch. Hiermee geven we invulling aan de doelstellingen in het bestuursakkoord.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De herhuisvesting van Design Museum Den Bosch op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijk structuurfonds Aanleiding Om een ontwikkeling van bovenstedelijke impact een impuls te geven, verzoeken we uw raad het project herhuisvesting van Design Museum Den Bosch op te voeren in het Structuurfonds. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Het Design Museum Den Bosch werkt al enige tijd aan een inhoudelijke en organisatorische doorontwikkeling. De relatie van design tot maatschappelijk relevante thema’s ligt nadrukkelijk ten grondslag aan de programmering van het museum. Daarnaast zet het museum in op digitalisering en het bereiken van nieuwe doelgroepen, met name jongeren. Met deze ontwikkeling heeft het museum in de afgelopen jaren al successen geboekt. Naast regelmatige aandacht in landelijke pers voor tentoonstellingen als Design van het Derde Rijk, Goth, en Sneakers Unboxed, krijgt het museum ook steeds vaker erkenning in de vorm van subsidies van landelijke fondsen, waaronder Mondriaan Fonds en Fonds 21. Het museum heeft de ambitie hierin te groeien, de landelijke financiering structureel te maken en in toenemende mate een speler van nationaal belang te zijn. Daarnaast krijgt Het Noordbrabants Museum de kans om de uitzonderlijke collectie van JK Art Foundation in doorlopende bruikleen te krijgen, waarmee het zich verder kan doorontwikkelen tot een van de topmusea van Nederland. Beide ontwikkelingen zijn unieke kansen voor onze stad en hebben ruimtelijke en financiële consequenties. De musea hebben de gemeente ’s-Hertogenbosch en de Provincie Noord-Brabant gevraagd hen zowel financieel als ruimtelijk te ondersteunen. Beide overheden hebben aangegeven hier positief tegenover te staan.

Hierbij is afgesproken dat de Provincie primair verantwoordelijk is voor de ontwikkelingen van Het Noordbrabants Museum en de gemeente voor Design Museum Den Bosch. In het bestuursakkoord worden de kansen die de herhuisvesting van Design Museum Den Bosch biedt onderschreven. Zowel waar het gaat om de inhoudelijke ambities van het museum als de ontwikkeling van de Bossche Stadsdelta. Daarom is in het bestuursakkoord het voornemen opgenomen om dit project op te voeren als nieuw project in het Structuurfonds. Overeenkomstig de procedure structuurfonds leggen wij nu uw raad bij de behandeling van de begroting 2023 het voorstel voor om de herhuisvesting definitief op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijk structuurfonds. In het voorliggende voorstel gaan we vooral in op de aanleiding en het doel, en is daarmee vooral van procedurele aard. Op zeer korte termijn (eind 2022/begin 2023) zullen wij uw raad een raadsvoorstel m.b.t. het voorbereidingskrediet ter besluitvorming voorleggen. Dit voorstel zal uiteraard meer inhoudelijk van aard zijn. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Beoogd doel We willen ons profiel als Cultuurstad van het Zuiden verder versterken en een impuls geven aan de brede binnenstad, het toerisme en het vestigingsklimaat in ’s-Hertogenbosch. Met de herhuisvesting van het Design Museum verzilveren we drie kansen: voor het Design Museum, Het Noordbrabants Museum en de Bossche Stadsdelta. Hiermee geven we invulling aan het realiseren van meerdere gemeentelijke ambities en doelstellingen zoals beschreven in het bestuursakkoord. Met deze ontwikkelingen dragen we bij aan een sterkere (inter)nationale positie van de beide musea. Dit straalt af op onze stad en verstevigt ons profiel als Cultuurstad van het Zuiden. Daarmee dragen deze ontwikkelingen ook bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat in ’s-Hertogenbosch en geeft het een impuls aan het toerisme en de economie in onze gemeente. We doen hiermee een investering voor de lange termijn. De herhuisvesting naar de Bossche Stadsdelta brengt een nieuw cultureel icoon naar dit gebied, en verstevigt daarmee – mede met de al aanwezige culturele organisaties in de Stadsdelta - het profiel van de Brede Binnenstad. De vestiging van het Design Museum is daarnaast een aanjager voor de gebiedsontwikkeling van de Bossche stadsdelta. Relevante besluitgeschiedenis  Bestuursakkoord “Slagkracht en Ambitie.

Met lef en energie de toekomst in” (2022)  RV Kaders Cultuurbeleid vanaf 2021, Cultuurnota “Cultuur maakt Mensen” (2019), reg.nr. 9439246  RV Kaders Citymarketing (2019), reg. nr. 9034696  RV Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en Actieplan (2021), reg. nr. 10705326  RV Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta (2020), reg.nr. 6159822  Toekomstperspectief 2035, “Stad van Ontmoeting. 's-Hertogenbosch op weg naar 2035” (2020), reg. nr. 10379307  Collegebrief “Ontwikkeling musea Museumkwartier” (2021), reg.nr. 11753760  RIB “Raadsinformatiebrief Intentieovereenkomst van Het Noordbrabants Museum en Design Museum Den Bosch en de daarbij behorende aanvullende overeenkomst” (2022), reg. nr. 11836134  Collegebrief “Ontwikkelingen Het Noordbrabants Museum en Design Museum Den Bosch” (2022), reg. nr. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704



14059205 RIB “Position paper De Brede Binnenstad. Motor van de Koploper” (2022) reg. nr. 11783668

Argumenten 1.1. Gemeentelijk museum als museum van nationaal belang Door het Design Museum te herhuisvesten in een pand dat past bij de nationale ambities van het museum, willen we de kansen voor en met het museum benutten en hiermee onze profilering als Cultuurstad van het Zuiden versterken. Met een programmering gericht op maatschappelijke relevante thema’s (en daarmee een bijdrage aan het maatschappelijke debat hierover), een voorlopersrol op het gebied van digitalisering in het museale veld (passend bij onze ambities met Den Bosch Datastad) en het bereik van nieuwe en vooral jongere doorgroepen maakt het museum een inhoudelijke en organisatorische ontwikkeling door. Deze ontwikkelingen dragen bij aan het realiseren van de ambitie van het museum om nog meer een speler van nationaal belang te zijn en zijn (inter)nationale positie verder uit te breiden. Hiervoor heeft het museum meer en andersoortige ruimte nodig. Een gebouw dat functioneler en meer flexibel inzetbaar is dan het huidige aan de Mortel 4, bijvoorbeeld waar het gaat om het kunnen tentoonstellen van grote objecten, de vaste collectie en het naar ’sHertogenbosch halen van grote internationale tentoonstellingen. Een nieuwe aansprekende plek kan dit extra versterken. 1.2.

Verhuizing geeft een belangrijke impuls aan de ontwikkeling en aantrekkingskracht van de Bossche Stadsdelta De herhuisvesting van het museum in de Bossche Stadsdelta biedt ook een kans voor de gebiedsontwikkeling. De Bossche Stadsdelta is onderdeel van de brede binnenstad en moet een dynamisch stedelijk gebied worden met ruimte voor ontmoeting, cultuur, sport, werk, wonen en duurzame innovatie. Het profiel van het museum past bij de visie voor dit gebied zoals benoemd in de kernwaarde “eeuwig jong” (Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta) en de ambitie “(inter)nationaal aansprekend” zoals beschreven in het Position Paper Brede www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Binnenstad.verder invulling aan het cultuurprofiel in dit gebied, stimuleren we ontmoeting en geven we daarmee een belangrijke impuls aan de ontwikkeling en aantrekkingskracht van de Bossche Stadsdelta. Juist ook omdat we verwachten dat het museum samen met de reeds in het gebied gevestigde culturele organisaties en mogelijke nieuwe culturele spelers veel meer worden dan de som der delen. We benutten hiermee een unieke kans. 1.3. Ruimte voor inhuizing langdurige bruikleen Het Noordbrabants Museum Met de herhuisvesting van Design Museum Den Bosch komt het pand aan De Mortel 4 vacant. Het Noordbrabants Museum heeft aangegeven een voorkeur te hebben voor dit pand voor de inhuizing van de collectie van JK Art Foundation. De doorlopende bruikleen van deze topcollectie versterkt de (inter)nationale positie van het museum. Ook deze ontwikkeling draagt bij aan onze profilering als Cultuurstad van het Zuiden. Over de afspraken die we hierover maken komen wij terug in het voorstel aan uw raad waarmee we u vragen een voorbereidingskrediet te verstrekken ten behoeve van het project Herhuisvesting Design Museum Den Bosch. 1.4. De herhuisvesting van Design Museum Den Bosch voldoet aan de voorwaarden van het gemeentelijk structuurfonds Het gemeentelijk structuurfonds heeft een aantal voorwaarden waaraan projecten dienen te voldoen om opgevoerd te kunnen worden.

De voorwaarden behorend bij het gemeentelijk structuurfonds zijn:  het project is van bovenstedelijk strategisch belang voor de gemeente ’s-Hertogenbosch;  de totale investering bedraagt ten minste € 5,0 mln. De herhuisvesting van Design Museum Den Bosch voldoet hieraan, doordat de huisvesting van het museum in de Bossche Stadsdelta een impuls geeft aan de dynamiek, cultuur en ontmoeten in het gebied De Bossche Stadsdelta en de mogelijkheid biedt voor twee musea met bovenstedelijke aantrekkingskracht hun (inter)nationale positie verder te ontwikkelen. Daarnaast vraagt de herhuisvesting een grote investering. Kanttekeningen en risico’s www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Dit raadsvoorstel betreft een procedurele stap om het project op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijke structuurfonds. Vanwege dit procedurele karakter zijn inhoudelijke kanttekeningen en risico's hier niet op zijn plaats, en daarom niet opgenomen in dit voorstel. Deze zullen uiteraard wel onderdeel zijn van het raadsvoorstel met betrekking tot het voorbereidingskrediet, dat we uw raad eind 2022/begin 2023 ter besluitvorming voorleggen.

Financiën In de raadsinformatiebrief van 15 februari jl. is aangegeven dat het de verwachting is dat de verkoopopbrengst uit het pand aan de Mortel niet toereikend is voor de herhuisvesting en doorontwikkeling van DMDB. Daarmee is een aanvullende gemeentelijke financiële bijdrage aan deze investering noodzakelijk. Omdat ons college deze investering als van bovenstedelijk strategisch belang beschouwt, is in het bestuursakkoord een claim opgenomen van € 30 miljoen op het Structuurfonds voor de herhuisvesting van het Design Museum. In de volgende fase zal deze raming uitgewerkt en onderbouwd worden. De ontwikkeling heeft ook consequenties voor de jaarlijkse exploitatielasten van het museum. Het uitgangspunt nu is een exploitatiesubsidie die gelijk is of iets hoger dan de huidige. Het museum verwacht als gevolg van de ontwikkelingen meer mogelijkheden om meer structurele (landelijke en provinciale) financiering te kunnen ontvangen. Meer inzicht in zowel de kosten als de dekking verwachten we stapsgewijs in de volgende fases. Bij de volgende stappen in het proces zullen we hier dan ook uitgebreider op ingaan. In het bestuursakkoord is voorgenomen incidentele middelen aan het museum beschikbaar te stellen van €250.000 per jaar (2023-2026) voor de eerste fase van de doorontwikkeling. Over de inzet van deze middelen zullen we jaarlijks afspraken maken met het Design Museum.

Deze afspraken staan los van de meerjarenafspraken over de BCB-subsidie.

Duurzaamheid www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bij de herhuisvesting van Design Museum Den Bosch zetten we conform de visie Duurzaam ’s-Hertogenbosch en het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta hoog in op duurzaamheidsambities. Participatie en communicatie In de verdere uitwerking zullen de directie van het museum, grondeigenaren en andere belanghebbenden, waaronder culturele instellingen in het gebied van de Bossche Stadsdelta, betrokken worden. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘sHertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. N.v.t.

Registratienummer Bevoegdheid raad

14111066 budgettair www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

Van der Geld 19 oktober 2022 SB/CULT F.J.J. van Hest f.vanhest@s-hertogenbosch.nl (073) 6155856

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 14111066 Raadsvergadering 8 november 2022 Onderwerp

Opnemen herhuisvesting Design Museum Den Bosch in verkenningsfase structuurfonds

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 27 september 2022, besluit: De herhuisvesting van Design Museum Den Bosch op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijk structuurfonds. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 8 november 2022.

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704