Openstaande moties OMGEVING 28-10-2025

7 oktober 2025: de inhoud van deze motie is opgenomen in de Actualisatie Uitvoeringsprogramma Woonvisie, en is daarmee verankerd in beleid. Zoals benoemd in de RIB Actualisatie Uitvoeringsprogramma Woonvisie (reg nr 079618062596) beschouwen we de motie daarmee als afgedaan.

Uit brief aan de raad d.d. 30 augustus 2024: we maken in 2025 een annex op de huidige woonvisie met daarin de aangenomen moties en belangrijkste veranderingen in het woonbeleid (t.o.v. 2020). Op een later moment gaan we aan de slag met een Volkshuisvestingsprogramma, waarbij uiteraard een meer uitgebreide analyse en gesprekken met de partners onderdeel van het proces zijn.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: met het vaststellen van de Actualisatie Uitvoeringsprogramma Woonvisieis is deze motie afgedaan. Zie ook RIB Actualisatie Uitvoeringsprogramma Woonvisie (reg nr 079618062596).

Commissie OMGEVING Datum Titel 30 03-07-2024 Innovatie in de bouw stimuleren om klimaatdoelstellingen te halen

Toelichting Het college wordt verzocht: - Met corporaties in de actualisatie van het duurzaamheidsakkoord afspraken te maken over innovatieve oplossingen in de woningbouw met als doel zoveel mogelijk CO2 besparing (inclusief de materiaalgebonden CO2-uitstoot), met inachtneming van de ambities m.b.t productie, de (betaalbare) Bossche mix, haalbaarheid, gemeenschappelijk wonen etc; - Bij toekomstige gunning van gronden ook andere bouwende partijen op dit vlak maximaal uit te dagen en de score op CO2 besparing (inclusief de materiaalgebonden CO2uitstoot),mee te nemen in de gunning, eveneens met inachtneming van de ambities b.t productie, de (betaalbare) Bossche mix, haalbaarheid, gemeenschappelijk wonen etc; - Bij het rijk aan te dringen op een stappenplan en subsidieregeling klimaatneutraal bouwen en hierop het bouwbesluit stapsgewijs aan te pakken; De gemeenteraad middels het reguliere instrumentarium te informeren over afspraken en effecten van deze aanpak.

31 10-09-2024 Gemeentelijke visie op OV

Het college wordt verzocht: 1. Voor het zomerreces van 2025 de in het bestuursakkoord RAP Geers aangekondigde visie op mobiliteit uit te werken.2. Hierin op te nemen hoe het gebruik van openbaar vervoer ten opzichte van autogebruik in de gemeente te vergroten en de bereikbaarheid van alle wijken en dorpen met openbaar vervoer te verbeteren.3. De gemeenteraad middels een discussienotitie in de ontwikkeling van deze visie te betrekken.4. De gemeenteraad voorafgaand aan deze discussienotitie te informeren over de staat en het gebruik van het openbaar vervoer in Den Bosch. Het college wordt verzocht: om bij de verdere uitwerking van het Ontwikkelplan Bossche M Craste Stadsdelta in gebiedspaspoorten en de uitwerking van plannen in de noordelijke Spoorzone ruimte te reserveren voor basisvoorzieningen als kinderopvang, basisschool en buitenschoolse opvang.

32 08-10-2024 Ruimte reserveren voor opvang en basisonderwijsvoorziening in de Bossche Stadsdelta

Portefeuillehouder P Slikker

33 08-10-2024 Ambitie en uitdaging op verticaal groen

Het college wordt verzocht: - in samenwerking met de ontwikkelaars te kijken of nieuwe M Craste gebouwen in het ontwikkelplan Bossche Stadsdelta waar mogelijk op ambitieuze en innovatieve wijze van extra verticaal groen te voorzien zijn, bijvoorbeeld door het toepassen van plantenbakken met een groene uitstraling op de balkons of levende wanden, om bij te dragen aan de groene uitstraling van de hoogbouw,- te onderzoeken hoe voor de groen- en duurzaamheidsopgave in de Bossche Stadsdelta het NL Greenlabel als gebiedslabel toe te passen is, waarbij gestreefd wordt naar een waarde A en minimaal label B en in de gebiedspaspoorten hier nader over te informeren. 34 08-10-2024 Realiseer Studentenwoningen in de Bossche Stadsdelta Het college wordt verzocht: - Om in het bruisende hart van de Bossche Stadsdelta in te zetten op M Craste de realisatie van studentenwoningen;- Hierbij voorkeur te geven aan groepswoningen;- De raad te informeren over de mogelijkheden voor het realiseren van studentenwoningen in de Bossche Stadsdelta. 35 13-11-2024 Onderzoek naar reconstructie van de Groote Stroom

Het college wordt verzocht: - een plan van aanpak Groote Stroom voor een bevaarbare, P Slikker verlengde Binnendieze, waarbij de haalbaarheid (ruimtelijk, financieel en technisch) in kaart wordt gebracht;- hierbij tevens de meekoppelkansen en mogelijke knelpunten in de bestaande en nieuwe bouwontwikkelingen in kaart te brengen;- de raad hierover te zijner tijd te informeren en in stelling te brengen.

36 10-12-2024 Participatie, Gemeenschappelijkheid en Betrokkenheid Het college wordt verzocht: per direct, of zo snel als mogelijk, een onafhankelijke bij de binnenstadconfiguratie (GEWIJZIGD) begeleidingsgroep in te stellen.

RAP Geers

Voortgang Uit brief aan de raad d.d. 30 augustus 2024: onze ambitie om in 2045 klimaatneutraal te zijn geldt vanzelfsprekend ook voor de woningbouw. In de periode daar naartoe willen we stapsgewijs sturen op duurzamere nieuwbouw. De belangrijkste kaders hiervoor komen vanuit het rijk. De VNG zet zich namens de gemeenten in voor landelijke aanscherping van normen van onder andere het Bouwbesluit. Hier sluiten wij bij aan. Daarnaast bekijken we de mogelijkheden om als gemeente ontwikkelaars en woningcorporaties te stimuleren om nu al extra stappen te zetten. Met betrekking tot de sociale woningvoorraad zal dit een plek krijgen in het Duurzaamheidsakkoord 2.0. De gesprekken hierover voeren we momenteel met de woningcorporaties. Naast woningcorporaties willen we ook andere bouwende partijen uitdagen om extra duurzame stappen te zetten. Het uitgangspunt zal worden ‘duurzaam, tenzij’. Het gaat daarbij niet alleen om energie, maar ook over materialen en klimaatbestendigheid. De ‘tenzij’ heeft te maken haalbaarheid t.o.v. andere ambities op het gebied van woningproductie, betaalbaarheid, differentiatie, bereikbaarheid e.d. We maken de komende tijd een nadere uitwerking van deze duurzaamheidsambitie en geven dit een plek in de nieuwe Nota Duurzaam.

We leggen deze nota in 2025 voor aan u als raad en informeren u daarnaast over de voortgang via de jaarlijkse begrotingscyclus.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: het Duurzaamheidsakkoord 2025-2030 bespreken we binnenkort in het college met als voorstel om dit op 10 oktober te ondertekenen samen met de woningcorporaties, Stedelijk Huurdersplatform en de gemeente. Hierin staat dat we onze gezamenlijk maximaal inzetten om in 2045 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Dit is een versnelling t.o.v. het vorige duurzaamheidsakkoord. Circulariteit is één van de pijlers van het akkoord. De woningcorporaties nemen het voortouw voor het toepassen van circulaire en biobased materialen bij nieuwbouw en renovatieprojecten. Dit verlaagt de materiaalgebonden CO2-uitstoot. De gemeente ondersteunt deze transitie door het wegnemen van gemeentelijke belemmeringen en stimuleert in haar eigen bedrijfsvoering het gebruik van biobased en circulaire materialen. Ook in de vastgestelde nota ‘Verder Werken aan een duurzaam ’s-Hertogenbosch’ is circulariteit een speerpunt. Voor de uitwerking hiervan starten we dit jaar met het opstellen van een koersnota met uitvoeringsprogramma, waarin we onze doelen verder concretiseren.Hierin komt ook aandacht voor onze positie als grondeigenaar bij de uitgifte van gronden.

De VNG zet zich namens de gemeenten in voor landelijke aanscherping van normen van onder andere het Bouwbesluit. Hier sluiten wij bij aan. Uit brief aan de raad d.d. 1 oktober 2024: een uitwerking op collectief vervoer wordt opgenomen in de mobiliteitsvisie. In november informeren we u over de planning en aanpak, en hebben we meer inzicht in wanneer en op welke manier de raad wordt betrokken. Uitgangspunten bij de opdracht zijn oa de huidige beleidskaders, zoals het stimuleren van duurzaam vervoer en de bereikbaarheid van wijken en dorpen. We kunnen op dit moment niet vooruitlopen op de uitkomsten van de mobiliteitsvisie, bijvoorbeeld zoals voorgesteld in een algemene prioritering tussen modaliteiten.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: het proces van het mobiliteitsbeleid loopt. De raad is middels een discussienotitie in de eerste helft van 2025 over geïnformeerd. We beschouwen hiermee de motie als afgedaan. Uit brief aan de raad d.d. 31 oktober 2024: het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta biedt mogelijkheden voor scholing/kinderopvang binnen het niet-wonen programma (45.000 m2): werken, cultuur en andere voorzieningen. De mogelijkheid om het niet-wonen programma in te vullen naargelang de behoefte van de wijk zal maximaal bijdragen aan de leefbaarheid van de wijk.

Die invulling is nu nog niet concreet, maar wordt in de diverse Gebiedspaspoorten passend binnen de kaders uitgewerkt en naar behoefte ingevuld. Ook zijn we dit jaar met de schoolbesturen gestart met het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de periode 2026-2042. Hierin kijken we breed naar alle ontwikkelingen in onze gemeente. Daarmee wordt duidelijk wanneer er rekening gehouden dient te worden met een basisschool. Het IHP wordt naar verwachting in februari/maart 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: in het Integraal Huisvestingsplan (IHP), vastgesteld 1-4-2025, zijn er in verband met diverse nieuwbouw- en inbreidingswijken financiele middelen opgenomen. Dit betreft o.a. de Spoorzone. Voor in-/uitbreidingswijken (Spoorzone, Vliert) is een reservering voor nieuwe onderwijshuisvesting opgenomen afhankelijk van de behoefte (monitoren effecten woningbouw) in termijn 2 (2030-2033). Dit betekent, dat benodigde ruimte gerserveerd moet worden. Uit brief aan de raad d.d. 31 oktober 2024: voor groen is in de verordening ‘Bomen, Water en Groen, ’s-Hertogenbosch 2021’ per gebied een groennorm vastgelegd. Voor dit gebied is een kwantitatieve norm van 15% bepaald. Groene gevels worden extra gestimuleerd. Het oppervlak van de groene gevel telt 4x mee in de groenscore (zie bijlage 4a bij de Verordening).

Ook in de kwalitatieve score kan met groene gevels punten gescoord worden. Bij de uitwerking van de plannen kijken we expliciet naar de mogelijkheden om extra verticaal groen in te passen. Dit komt terug bij de Gebiedspaspoorten of later in de bouwplanuitwerking per deelgebied. We bekijken of het commerciële NL Greenlabel toepasbaar is en informeren daarover de gemeenteraad.

Uit brief aan de raad d.d. 31 oktober 2024: de Bossche Stadsdelta is een plek waar studentenwoningen ook kunnen landen. De vraag is nog wel ‘hoe’ dat gebeurt. De uitwerking bijvoorbeeld in de vorm van groepswoningen is nog niet bepaald, maar is vanuit studenten ook (deels) een wens en vanuit financiële optiek soms ook een must. We leggen ons niet vast op de vorm, maar bekijken of studentenwoningen in de vorm van “friendscontracten” of door middel van woningdelen gerealiseerd kunnen worden. We informeren daarover de gemeenteraad bij de uitwerking van de plannen. Dit komt terug bij de Gebiedspaspoorten per deelgebied. Uit brief aan de raad d.d. 3 december 2024: we gaan de haalbaarheid (ruimtelijk, financieel en technisch) onderzoeken van het verlengen van de Binnendieze en maken hiervoor een plan van aanpak. Hierbij onderzoeken we ook de mogelijke fasering en ontwikkelstrategie. We maken hierbij gebruik van ‘Wel-varen van waterpoort tot sluis’, de studie naar herstel van de gedempte Grootte Stroom van Waterpoort naar Geertruisluis van juni 2009 en het Plan van Aanpak Wel-varen van waterpoort tot sluis, van verbeelding naar realisatie van maart 2010. We betrekken deze motie bij het haalbaarheidsonderzoek naar de herontwikkeling van de locatie ‘STOA – Tolbruggarage’. De ruimtelijke en programmatische uitgangspunten willen we vastleggen in een ontwikkelkader.

Begin volgend jaar willen we starten met de omgevingsdialoog. We zijn een brief aan het opstellen met afspraken met ontwikkelaar MWPO om te komen tot een eerste globaal onderzoek (eerste fase), zodat MWPO en gemeente tot een afweging kunnen komen van haalbaarheid en wenselijkheid (vanuit inhoudelijk en financieel oogpunt) van deze herontwikkeling. Het doel is om te komen tot besluitvorming over commitment voor het vervolg. Het ontwikkelkader moet worden vastgesteld door de gemeenteraad. Na gebleken haalbaarheid en instemming door de raad kan gestart worden met de concrete uitwerking van het initiatief (tweede fase). We verwachten in Q3 2025 het plan van aanpak verlengen Binnendieze en het ontwikkelkader STOA – Tolbruggarage ter vaststelling aan de gemeenteraad voor te kunnen leggen.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: de omgevingsdialoog is in het tweede kwartaal van 2025 gestart met een inloopbijeenkomst en daarna vervolgd met focusgroepen. Dit najaar zullen opnieuw een aantal bijeenkomst en worden georganiseerd. Doel is afronding van de omgevingsdialoog eind vierde kwartaal 2025, waarna we een concept-ontwikkelkader gaan opstellen ter besluitvorming in college en raad in het tweede of derde kwartaal van 2026. Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: de onafhankelijke begeleidingsgroep wordt, na afstemming met de stakeholders, ingesteld.

De begeleidingsgroep richt zich het begeleiden van het participatieproces en bestaat dan ook uit deskundigen op dit gebied. Er wordt in Q1 een voorstel uitgewerkt en getoetst bij de stakeholders. Gezamenlijk kijken we terug naar de participatie van het afgelopen jaar om zo de ervaringen mee te kunnen laten nemen in de begeleidingscommissie. We veronderstellen naar verwachting in Q2 2025 de begeleidingsroep geïnstalleerd te hebben. De raad wordt hierover nader geïnformeerd, waarna de motie als afgedaan wordt beschouwd.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: op 6 oktober wordt een startbijeenkomst georganiseerd met betrekking tot de Integrale Aanpak Brede Binnenstad (IABB) met alle stakeholders. Uit deze brede groep van stakeholders willen we een klankbordgroep formeren. Met deze klankbordgroep willen we voorts een onafhankelijke begeleidingsgroep vormgeven voor IABB. Eerder was de gedachte om dit al in het eerste kwartaal te doen ter begeleiding van het opstellen van de Startnotitie. Een onafhankelijke begeleidingsgroep had echter op dat moment nog te weinig meerwaarde. De planning is nu gericht op eind 2025/ begin 2026.

Commissie OMGEVING Datum Titel 37 10-12-2024 Binnenstad in Balans met hulp van een Binnenstadsfonds

Toelichting Het college wordt verzocht: - Voor de behandeling van de Voorjaarsnota 2026, een plan op te stellen voor een Binnenstadsfonds, gericht op het versterken van de Brede Binnenstad. Hierbij aan te geven welke budgetten daarvoor beschikbaar zijn, voor de korte en middellange termijn en uit welke bestaande programma’s deze kunnen worden gefinancierd. In dit plan de participatie van stakeholders te borgen;- Het plan van het Binnenstadsfonds aan de raad ter goedkeuring voor te leggen;- De raad periodiek te informeren over de voortgang.

Portefeuillehouder RAP Geers

Voortgang Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: we onderzoeken welke onderdelen mogelijk in het binnenstadsfonds zouden kunnen komen en gaan hierover gesprekken aan met belanghebbenden. Het college komt hier naar verwachting in Q2 2025 op terug met de startnotitie voor de integrale kwaliteitsverbetering van de Brede Binnenstad. Zodra de startnotitie beschikbaar is voor de raad kan deze motie als afgedaan worden beschouwd.Uit brief aan de raad d.d. 15 april 2025: we willen de kwaliteitsverbetering op een gebiedsgerichte werkwijze gaan bewerkstellingen door meerdere activiteiten in de openbare ruimte te combineren in de Brede Binnenstad en daartoe gelden bijeen te brengen. Bij deze werkwijze past een intensieve vorm van participatie en monitoring. Dit vorm te geven, uit te voeren en in te richten vergt (tijdelijk) extra en intensieve inzet op de sturing op samenhang van alle activiteiten in de openbare ruimte in de Brede Binnenstad en afstemming hieromtrent tussen diverse beleidsvelden en belanghebbenden. We willen onze uit te voeren werkzaamheden over- en inzichtelijk maken voor belanghebbenden in een uitvoeringsprogramma en daartoe inzetten op één aanspreekpunt binnen de organisatie voor deze doelgroep. We hebben deze (tijdelijk) extra werkzaamheden geraamd.

Deze exploitatiekosten -geen investeringskosten- zijn niet gedekt en zullen voor de eerste jaren opgevoerd worden in de Voorjaarsnota 2026.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: Deze motie is gericht op het versterken van de Brede Binnenstad en de wens om dit te faciliteren door diverse budgetten binnen één (binnenstad)fonds bijeen te brengen om daarover voorts in prioritering van opgaven ‘vrijelijk’ over te kunnen beschikken. Dit is niet mogelijk. Met name vervangings- en beheergelden zijn één-op-één gekoppeld aan de reeds aanwezige assets. Deze gelden hebben dus al een bestemming en zijn niet vrijelijk inzetbaar. Voorgaande tekst is opgenomen in de vastgestelde Startnotitie IABB. De motie beschouwen we daarmee als afgedaan.

38 10-12-2024 Optimalisatie kernwinkelgebied

Het college wordt verzocht: met de verdere uitvoering van dit besluit tevens te overwegen het kernwinkelgebied uit te breiden met de volgende straten: Lange Putstraat, Waterstraat, Uilenburg, Sint Jansstraat en Visstraat, en deze straten onderdeel uit te laten maken van een autoluw winkelgebied ter bevordering van de leefbaarheid, veiligheid en winkelbeleving.

RAP Geers

Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: het college neemt dit verzoek mee in de verdere uitwerking van STS voor het kernwinkelgebied in de herijking van schil 1 van het kernwinkelgebied en zal de Raad hierover naar verwachting in Q2 2025 informeren. Daarnaast zullen de volgende stappen worden gezet met betrekking tot de tweede schil als invulling van de motie autoluwere binnenstad.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: deze onderzoeksvraag wordt opgepakt in samenhang met het project Selectieve Toegang, in deze opgave kijken we niet alleen naar het inrichten van een tweede schil, ook de beleidsregels, begrenzing en vervanging van het toegangssysteem van de eerste schil wordt hierin meegenomen. De invulling van de onderzoeksvraag is opgestart, voor de eerste schil wordt een apart adviespanel samengesteld. De uitbreiding van het kernwinkelgebied wordt in eerste aanzet met het adviespanel besproken.

39 10-12-2024 Toegangsregime parkeergarages op binnenstadsring

Het college wordt verzocht: uitwerking te geven aan een Toegangsregime parkeergarages Wolvenhoek, Sint Josephstraat, Tolburg en Arena op de binnenstadsring via voorsortering en kentekenherkenning.

RAP Geers

40 10-12-2024 Kiss & Ride

Het college wordt verzocht: zodanige kiss & ride zones op strategische locaties aan de randen RAP Geers van het kernwinkelgebied te realiseren, dat de doorstroming van verkeer wordt gewaarborgd en verkeersdruk wordt beperkt.

41 10-12-2024 Touringcarhaltes in de binnenstad

Het college wordt verzocht: om bij de verdere uitvoering van dit besluit in te zetten op de facilitering van touringcars door:- Het realiseren van touringcarhaltes op strategische locaties nabij de Parade en aan de Arena-zijde van de stad, om het in- en uitstappen van passagiers te faciliteren;- Het faciliteren/sturen van langparkeren van touringcars op de transferia, zodat verkeersdruk in de binnenstad wordt voorkomen en de doorstroming behouden blijft.

Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: als onderdeel van het parkeervisieproject vindt er momenteel onderzoek plaats naar de haalbaarheid van dit toegangsregime. Het college komt hier na de zomer van 2025 op terug samen met de parkeervisie. Zodra de parkeervisie beschikbaar is voor de raad kan deze motie als afgedaan worden beschouwd.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: de motie is als uit te voeren maatregel opgenomen in de vastgestelde Startnotitie Integrale Aanpak Brede Binnenstad (IABB). De maatregelen worden in afstemming met stakeholders in planning gezet, uitgewerkt en uitgevoerd. De motie kan daarmee als afgedaan worden beschouwd. Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: het college komt hier na de zomer van 2025 op terug als onderdeel van de parkeervisie. Zodra de parkeervisie beschikbaar is voor de raad kan deze motie als afgedaan worden beschouwd.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: de motie is als uit te voeren maatregel opgenomen in de vastgestelde Startnotitie Integrale Aanpak Brede Binnenstad (IABB). De maatregelen worden in afstemming met stakeholders in planning gezet, uitgewerkt en uitgevoerd. De motie kan daarmee als afgedaan worden beschouwd. Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: het college komt hier in Q2 op terug met de startnotitie voor de integrale kwaliteitsverbetering van de Brede Binnenstad.

Zodra de startnotitie beschikbaar is voor de raad kan deze motie als afgedaan worden beschouwd.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: de motie is als uit te voeren maatregel opgenomen in de vastgestelde Startnotitie IABB. De maatregelen worden in afstemming met stakeholders in planning gezet, uitgewerkt en uitgevoerd. De motie kan daarmee als afgedaan worden beschouwd.

42 10-12-2024 Verkeersstructuur

Het college wordt verzocht: - Zo snel mogelijk werk te maken van enkele randvoorwaarden om RAP Geers bestemmingsverkeer naar de binnenstad te blijven trekken, zoals een route- en parkeerverwijssysteem en de campagne koop lokaal;- Zo snel mogelijk werk te maken van randvoorwaarden en maatregelen om de binnenstad aantrekkelijker te maken, zoals het opknappen van de openbare ruimte en het vergroenen;- Een analyse te maken van het tekort aan fietsenstallingsmogelijkheden, inclusief mogelijkheden voor inpandige stallingen, en hier in de startnotitie enkele oplossingsmogelijkheden voor aan de raad voor te leggen;- Uiterlijk Q1 2026 overgegaan zijn tot het realiseren van de hierboven genoemde maatregelen. Het college wordt verzocht: 1. grondbeginselen voor ontmoeting op te stellen die gebruikt MAB van der Sloot kunnen worden als basisontwerpprincipe bij (her-)ontwikkelingen zodat ontmoeting geborgd wordt in de openbare ruimte en in wijken gemeenschappen kunnen ontstaan om zo de sociale interactie en verbinding binnen de gemeente te bevorderen met aandacht voor toegankelijkheid, veiligheid, comfort en faciliteiten;2. in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie deze grondbeginselen terug te laten komen zodat deze beginselen bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen kunnen dienen als denkkader;3. deze beginselen voor te leggen aan de gemeenteraad.

Het college wordt verzocht: - in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie op te nemen dat HMM Vermin naast het stimuleren van sporten en bewegen ook gewerkt dient te worden aan het creëren van een gezond voedselaanbod in het bijzonder in de nabijheid van onderwijsinstellingen, sportverenigingen en jongerencentra;- te onderzoeken hoe in het omgevingsplan concrete bijpassende maatregelen te nemen zijn om een gezonder voedselaanbod te creëren en de groei van het aantal fastfoodzaken te stoppen met een terugkoppeling bij de behandeling van het beleid Samen Gezond.

Uit brief aan de raad d.d. 25 januari 2025: het college komt hier in Q2 op terug met startnotitie voor de integrale kwaliteitsverbetering van de Brede Binnenstad. Zodra de startnotitie beschikbaar is voor de raad kan deze motie als afgedaan worden beschouwd.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: de diverse onderdelen uit de motie zijn als uit te voeren maatregelen opgenomen in de vastgestelde Startnotitie Integrale Aanpak Brede Binnenstad. De motie kan daarmee als afgedaan worden beschouwd. In verband met een zorgvuldige voorbereiding kunnen niet alle maatregelen, met uitzondering van campagne Kooplokaal, al in het eerste kwartaal van 2026 worden gerealiseerd. De maatregelen worden binnen de Integrale Aanpak Brede Binnenstad in afstemming met stakeholders uitgewerkt, in planning gezet en uitgevoerd.

Het college wordt verzocht: in de definitieve versie van de omgevingsvisie de ambitie voor een station Maaspoort als ook een ‘zoekgebied (hoog)stedelijke woonvormen’ beargumenteerd op te nemen. Zowel in woorden als in de kaart behorende bij de ambitie ‘vorstelijk verbinden’ en ‘bouwen aan generaties’.

Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: we zullen de ambitie voor een station in Maaspoort opnemen in de omgevingsvisie en daarbij de volgordelijkheid opnemen dat dit volgt na een eventueel station in Nuland. Hierbij zoeken we net zoals in Nuland de randvoorwaardelijke samenhang tussen station en hoogstedelijk programma. Bij vaststelling van de omgevingsvisie kan deze motie als afgehandeld beschouwd worden.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: motie is verwerkt in de op 9 september vastgestelde omgevingsvisie en is daarmee afgedaan, zoals ook beschreven in de brief aan de raad met reacties op de moties van 28 januari 2025.

43 28-01-2025 Grondbeginselen van ontmoeting

44 28-01-2025 Gezond Voedselaanbod: liever gezond dan te rond

45 28-01-2025 Station Maaspoort

RAP Geers

RAP Geers

Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: De in de concept-omgevingsvisie opgenomen principes voor het ordenen van de ruimte - nabij, compact en meervoudig - zijn er alledrie op gericht om de ruimte in de stad en dorpen beter te benutten. Doordat hiermee de (openbare) ruimte en publieke gebouwen voor meer doeleinden worden gebruikt, wordt de mogelijkheid tot ontmoeting, sociale interactie en verbinding vergroot. Hieraan draagt ook de inzet op gemengde wijken qua woningaanbod en gebruiksvormen (werk en voorzieningen) bij. In het verlengde hiervan nemen wij in de omgevingsvisie de grondbeginselen van ontmoeting op, die wij vervolgens nader zullen uitwerken in de bestaande programma's Sociale Structuur en Samen Gezond, de uitwerking van ons accommodatiebeleid, het beleid bewegen, spelen en ontmoeten in de openbare ruimte.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: nu de omgevingsvisie is vastgesteld, gaan we aan de slag met het verwerken van deze motie in de lopende programma’s Sociale Structuur, Samen Gezond, de uitwerking van ons accommodatiebeleid en het beleid bewegen, spelen en ontmoeten in de openbare ruimte. Uit brief aan de raad d.d.

18 februari 2025: in de concept-Omgevingsvisie is in het kader van het doel ‘het creëren van een doorwaadbare en gezonde leefomgeving’ geformuleerd dat de ruimtelijke opzet van buurten en wijken en de inrichting van de openbare ruimte bewust of onbewust kunnen leiden tot gezondere keuzes en gedrag. En, dat we tegen die achtergrond bij de (her)inrichting van openbare ruimtes aan de hand van een gezonde leefomgevingsanalyse het gezondheidsperspectief meenemen met het doel om zoveel mogelijk de juiste randvoorwaarden te creëren voor een gezonde leefstijl. Dit zullen we in de omgevingsvisie aanpassen, zodat de gezonde leefomgevingsanalyse in breder perspectief wordt toegepast dan alleen bij de (her)inrichting van openbare ruimtes. Specifiek zullen we daarbij ingaan op ‘fastfood in de nabijheid van onderwijsinstellingen, sportverenigingen en jongerencentra’. De verdere uitvoering van de motie vindt plaats in het programma Samen Gezond 's-Hertogenbosch. In het programmaplan hebben we eerder al aangegeven dat we de mogelijkheden om vestiging van fastfoodaanbieders en tabaksverkooppunten bij scholen te verbieden of ontmoedigen willen verkennen. In de loop van het jaar willen we starten met deze verkenning.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: sinds april van dit jaar is de gemeente ’s-Hertogenbosch aangesloten bij de City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving.

In dat verband verkennen we samen met andere steden de (on)mogelijkheden van het weren van fastfood. Dit traject loopt tot en met 2027. Als City Deal gemeenten geven we ook input voor de Voedselwet. De Voedselwet is de wet die gemeenten meer instrumenten zou kunnen gaan geven voor maatregelen ten aanzien van fastfoodaanbieders. We verwachten dat deze wet in 2026 wordt aangeboden aan de Tweede Kamer.

Commissie OMGEVING Datum Titel 46 28-01-2025 Een visie op hoogbouw

Toelichting Het college wordt verzocht: - in de definitieve omgevingsvisie bij ‘Bouwen aan generaties’ een afwegingskader voor hoogbouw op te nemen;- in 2025 te starten met het opstellen van een Nota Verdichting en de raad te informeren over de voortgang.

Portefeuillehouder M Craste

47 28-01-2025 Meer ruimte voor Groen en Natuur, voorkom stilstand Het college wordt verzocht:- om bij verdere uitwerking van de omgevingsvisie expliciet rekening (GEWIJZIGD) te houden met de mogelijkheid om de natuur een extra stimulans te geven, door naast de inzet op agrarische natuur, ook in te zetten op de mogelijkheid om de bestemming agrarisch om te zetten in de bestemming natuur;- om bij verdere uitwerking van de omgevingsvisie een zoekgebied aan te wijzen voor nieuwe bossen in de gemeente;- om de raad te informeren bij wijzigingen in het stikstofdossier.

RAP Geers

48 28-01-2025 Behoud en versterken van karakter in dorpen en wijken Het college wordt verzocht: in het kader van behoud van karakter:1. de gebiedspaspoorten (GEWIJZIGD) groen en klimaatbestendig en buurtmonitor als uitgangspunt te nemen om onze wijken en dorpen te identificeren;2. inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief te blijven betrekken bij het opstellen van ruimtelijke ontwikkelingen en de uitvoering daarvan;3. in de onderbouwing van ruimtelijke ontwikkelingen vast te leggen welke impact dit heeft op de identiteit en leefbaarheid van dorpen en wijken, met name bij gebiedsontwikkelingen.

RAP Geers

49 28-01-2025 Groene ontmoetingen - parken en verbindende routes Het college wordt verzocht: 1. in de omgevingsvisie te benadrukken dat parken, natuurgebieden RJJ Geers voor iedereen en verbindingsroutes inclusieve en toegankelijke ontmoetingsplekken worden, door de infrastructuur (deels) geschikt te maken voor rolstoelen, kinderwagens en andere hulpmiddelen, uiteraard met respect voor de natuur;2. het principe van ‘groene ontmoetingen’ uit te werken als integraal onderdeel van toekomstige gebiedsontwikkelingen, waarbij parken en verbindingsroutes worden ontwikkeld en doorontwikkeld als plekken die zowel natuurbeleving als sociale interactie bevorderen. 50 28-01-2025 (Omgevings)Visie op veiligheid en betere Het college wordt verzocht: - in de definitieve omgevingsvisie de bereikbaarheid voor iedereen RAP Geers bereikbaarheid en het belang van alle vervoersmiddelen te benadrukken zonder vervoersmiddelen uit te sluiten en ruimte te houden voor toekomstige innovaties;- de formulering in de Omgevingsvisie zodanig aan te passen dat deze inzet op het maximaal verbeteren van de bereikbaarheid voor alle vervoersvormen, inclusief degenen die de komende 25 jaar ontwikkeld gaan worden. 51 01-04-2025 Studentensociëteit: een ontmoetings en verbindingsplek voor studenten 52 01-04-2025 Openbaar parkeren in buurt Bloemenkampkwartier Gastvrij voor bezoek

53 08-05-2025 Oprichten Bossche huurteam

54 07-05-2025 Duurzaam bouwen op de Vliert en daarbuiten

55 07-05-2025 Onderzoek naar ontmoetingsgerichte winkelvoorziening in De Vliert

56 07-05-2025 Je kan het dak op

Voortgang Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: in de omgevingsvisie zullen we een verwijzing naar het afwegingskader van de nota hoogbouw opnemen. Na vaststelling van de omgevingsvisie in 2025 zullen we starten met het opstellen van de gevraagde nota.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: nu de omgevingsvisie is vastgesteld, gaan we aan de slag met het opstellen van een plan van aanpak voor het opstellen van de Nota Verdichting. Uw raad wordt in het proces van het opstellen van de nota betrokken. Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: de concept-omgevingsvisie biedt ruimte om natuur te realiseren, zoals ook nieuwe bossen. In het provinciaal Natuurbeheerplan 2024 is een ambitiekaart (no. 11) opgenomen met zoekgebieden voor nieuwe bossen vanuit een breed en integraal perspectief. Voor de gemeente 's-Hertogenboschbeperkt zich dit tot de oostelijke oevers van de Dieze aan de noordzijde van de Ertveldplas (Franse Wielen, Engelse dijk e.o.) en ten zuiden van de A59. Deze zoekgebieden zullen we specifiek aanduiden op de kaart Groots vergroenen (waar het al binnen past) van de omgevingsvisie en zal het karakter van een moerasbos krijgen. Aanvullend hierop zullen we ook het klimaatlandschap bij de Groote Wielen als zoekgebied voor bos aanduiden. Het informeren van de raad over wijzigingen in het stikstofdossier is reeds ingeregeld.

Bij vaststelling van de omgevingsvisie kan deze motie als afgehandeld beschouwd worden.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: motie is verwerkt in de op 9 september vastgestelde omgevingsvisie en is daarmee afgedaan, zoals ook beschreven in de Brief aan de raad reactie motie 28 januari 2025. Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: bij iedere ontwikkeling zijn de bestaande situatie (tabula scripta) en bodem, water en cultuurhistorie vertrekpunt. Dit is deels terug te vinden in de gebiedspaspoorten en buurtmonitor. Aanvullend stellen we in de concept-omgevingsvisie voor om bij woningbouwprojecten een demografische en impactanalyse te doen van de 'ontvangende' buurt om zo goed mogelijk op de demografische vraag in te kunnen spelen en daarnaast de voorzieningen te ondersteunen of juist te ontlasten. Dit zal bijdragen aan het behoud van het karakter van een gebied. Via het participatiebeleid (wat er al is en nog gemaakt wordt) worden inwoners, ondernemers en belanghebbenden betrokken hierbij. In motiveringen van ruimtelijke plannen zal het effect van het planvoornemen op het podium en circus beschreven worden. Bij vaststelling van de omgevingsvisie kan deze motie als afgehandeld beschouwd worden.Uit brief aan de raad d.d.

7 oktober 2025: motie is verwerkt in de op 9 september vastgestelde omgevingsvisie en is daarmee afgedaan, zoals ook beschreven in de Brief aan de raad reactie motie 28 januari 2025. Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: bij de inrichting van gemeentelijke groene gebieden - parken, verbindingsroutes en natuurgebieden -gaan we altijd uit van inclusieve toegankelijkheid, natuurbeleving en het bevorderen van sociale interactie. Wij zullen dit nadrukkelijker opnemen in de omgevingsvisie. In de planvorming van (gebieds)ontwikkelingen is reeds ingebed dat we diverse organisaties en burgers betrekken, ook zij die een goed oog hebben voor specifieke doelgroepen. Uitgezonderd gebieden waar het primaire doel natuurontwikkeling is. Die gebieden zijn niet gebaat bij ontmoetingsplekken en menselijke aanwezigheid. Bij vaststelling van de omgevingsvisie kan deze motie als afgehandeld beschouwd worden.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: motie is verwerkt in de op 9 september vastgestelde omgevingsvisie en is daarmee afgedaan, zoals ook beschreven in de Brief aan de raad reactie motie 28 januari 2025. Uit brief aan de raad d.d. 18 februari 2025: we werken in de tekst van de omgevingsvisie een mobiliteitsverhaal uit, waarbij alle modaliteiten in evenwicht hun plek hebben.

Bij vaststelling van de omgevingsvisie kan deze motie als afgehandeld beschouwd worden.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: motie is verwerkt in de op 9 september vastgestelde omgevingsvisie en is daarmee afgedaan, zoals ook beschreven in de Brief aan de raad reactie motie 28 januari 2025.

Het college wordt verzocht: - zicht te houden op de realisatie van een studentensociëteit op de P Slikker Campus 300;- alternatieven te bespreken met de onderwijsinstellingen en studentenvereniging(en) indien de studentensociëteit niet zal landen in de Campus 300. Het college wordt verzocht: 1. te garanderen dat de wegvallende openbare parkeerplekken P Slikker binnen het Bloemenkampkwartier in de directe nabijheid (in parkeerzone 4 “Noord” waarin de Bloemenkamp gelegen is) behouden blijven;2. de raad hierover te informeren door in de verdere uitwerking van het Ontwikkelkader Bloemenkampkwartier concreet vast te leggen hoe, waar en wanneer de openbare parkeerplekken zullen worden gecompenseerd. Het college wordt verzocht: - het Bossche huurteam op te richten dat proactief gaat handhaven P Slikker op de regels uit de wet betaalbare huur en wet goed verhuurderschap door misstanden op te sporen en aan te pakken;- hiervoor de middelen in te zetten die we van het Rijk ontvangen voor uitvoering van de wet betaalbare huur;- via de VNG en eigen inzet bij het rijk te lobbyen om haast te maken met het instellen van een landelijk huurregister;- een vinger aan de pols te houden met betrekking tot het aanbod huurwoningen door de monitoring van dit huuraanbod waar mogelijk mee te nemen in het woondashboard.

Het college wordt verzocht: binnen het ontwikkelkader de Vliert en bij andere, toekomstige M Craste gebiedsontwikkelingen waarvan de gemeente initiatiefnemer is, te streven naar bouw waarbij primair hernieuwbare en gerecyclede bouwmaterialen gebruikt worden en daarbij in ieder geval:1. voor deze gebiedsontwikkelingen materiaalgebonden CO2-uitstoot expliciet onderdeel te maken van de gunningscriteria bij aanbestedingen voor ontwikkelaars en corporaties;2. de gemeenteraad te informeren over de resultaten hiervan. Het college wordt verzocht: te onderzoeken of en hoe binnen de gebiedsontwikkeling van De M Craste Vliert een winkelvoorziening met een duidelijke ontmoetingsfunctie gerealiseerd kan worden, waarbij ook ruimte is voor aanvullende maatschappelijke of leer-/werkfuncties, in samenwerking met bijvoorbeeld partijen als Huis73, het Koning Willem I College of zorgpartners.

Uit brief aan de raad d.d. 6 mei 2025: Avans onderzoekt de haalbaarheid van een nieuwe ontmoetingsruimte voor en door studenten in het toekomstige grand café in Campus 300 aan de Onderwijsboulevard. We houden dat als gemeente in de gaten. We informeren de Raad zodra hierover meer duidelijkheid is. Mocht dit niet lukken dan gaan we met onderwijspartijen gezamenlijk in gesprek om te kijken waar elders in de Brede binnenstad mogelijkheden zijn. Uit brief aan de raad d.d. 6 mei 2025: het vervallen van de bestaande, openbare parkeerplaatsen binnen het Bloemenkampkwartier is pas aan de orde vanaf Fase 4 van de gebiedsontwikkeling (globale planning vanaf circa 2033). Deze langjarige gebiedsontwikkeling biedt ruimte om te bekijken wat de daadwerkelijke behoefte aan openbare parkeerplekken op dat moment is. Een eventuele reductie van het aantal openbare parkeerplaatsen past in het bestuursakkoord en het beleid van de gemeente. Bij de uitwerking van de deelplannen wordt vastgelegd hoe en waar de openbare parkeerplekken worden gecompenseerd. Dit vindt plaats in de motivering behorende bij de omgevingsvergunning(en). Uit brief aan de raad d.d. 26 mei 2025: van de beschikbare rijksmiddelen formeren we een klein huurteam wat zich vooral zal richten op het reageren van signalen en het geven van advies.

Een separate lobby voeren over dit onderwerp achten we niet heel zinvol, maar we zullen het aankaarten in onze contacten met de woordvoerders wonen in de Tweede Kamer en in het G40-(woon)overleg om via die weg te onderzoeken of hiervoor een lobby georganiseerd kan worden. We gaan monitoren hoe de vraagprijzen in de huur zich verder gaan ontwikkelen. Vooralsnog levert dat geen betrouwbare info op voor het dashboard wonen waardoor we die info nu nog niet in het dashboard verwerken.

Het college wordt verzocht: - bij de verdere uitwerking van het ontwikkelkader De Vliert fase 1 zoveel als mogelijk het toepassen te stimuleren van dubbelgebruik van daken indien deze bestemd zijn voor energievoorzieningen;- in aanvulling op de motie Wind op dak: een win(d)win(d) situatie ook in overleg te treden met andere gemeenten die meer ervaring hebben met deze vorm van binnenstedelijke opwek van duurzame energie om lessen te leren voor de mogelijke toepassing binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch.

Uit brief aan de raad d.d. 26 mei 2025: in de beeldkwaliteitscriteria in het ontwikkelkader staat opgenomen dat we daken voor dubbelgebruik willen benutten. Op basis hiervan wordt bij de planbegeleiding en planbeoordeling het dubbelgebruik gestimuleerd. Ook in de aanbestedingen zullen we aandacht vragen voor dit aspect. Ook via de BENG-eisen is aanvullend de prikkel ingebouwd om duurzame energieopwek toe te passen. Die toepassing maken we niet op voorhand prioritair, teneinde marktpartijen ruimte te geven voor een optimale inzet van de daken. We informeren de raad over de verdere voortgang van de planuitwerking via raadsinformatiebrieven, waarin we ook de wijze waarop de duurzaamheidsaspecten worden betrokken toelichten. Voor de motie “Wind op dak: een win(d)win(d) situatie” zijn reeds stappen gezet, onder andere wordt een onderzoek uitgevoerd n.a.v. de gedane toezegging bij de behandeling van de Citadelpoort. De aanvullende vraag inzake overleg met andere gemeenten die hiermee ervaring hebben, zal indien relevant integraal meegenomen worden in de terugkoppeling aan de raad vanuit die eerdere motie.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: dit is een voortdurend proces gedurende de doorlooptijd van de gebiedsontwikkeling.

M Craste

Uit brief aan de raad d.d. 26 mei 2025: in de te doorlopen aanbestedingen vormt het integrale aspect duurzaamheid een onderdeel van de gunningscriteria. De materiaal gebonden CO2-uitstoot moet daarbij als onderdeel van de integrale duurzaamheidsparagraaf (als onderdeel van de onderbouwing voor de Milieu Prestatie Gebouwen-score) worden toegelicht. Wij informeren de raad via raadsinformatiebrieven over de verdere voortgang, waarin we ook rapporteren over de wijze waarop dit aspect wordt meegenomen.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: dit is een voortdurend proces gedurende de doorlooptijd van de gebiedsontwikkeling. Uit brief aan de raad d.d. 26 mei 2025: we voorzien 2 lijnen om aan dit onderzoek naar een winkelvoorziening binnen de gebiedsontwikkeling vorm te geven. Gekoppeld aan fase 2 onderzoeken we of het verplaatsen van een volledige volwaardige bestaande winkelstrip in de nabijheid hiernaartoe mogelijk is. Dat onderzoek kan starten zodra we starten met de visievorming voor fase 2. We nemen dat te zijner tijd dus mee in de integrale aanpak van fase 2. Vooruitlopend hierop zullen we in fase 1 onderzoeken of een kleinschalige winkelvoorziening met een bredere ontmoetingsfunctie en ruimte voor aanvullende maatschappelijke of leer-/werkfuncties, mogelijk en haalbaar is.

Daartoe consulteren we de markt en treden we in overleg met de diverse denkbare partners die hier vanuit hun zorg, onderwijs-, of culturele achtergrond mogelijk een rol kunnen spelen. Bij maatschappelijk georiënteerde concepten is meestal geen sprake van een sluitende businesscase. Indien blijkt dat een sluitende businesscase niet haalbaar is, komen we bij uw raad terug met de vraag om financiële dekking. Zoals in de motie aangegeven mag dit onderzoek gericht op samenwerking met maatschappelijke partners de voortgang van de woningbouw niet negatief beïnvloeden. De resultaten van dit onderzoek zullen we u nog dit jaar via een raadsinformatiebrief rapporteren.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: het onderzoek loopt.

Commissie OMGEVING Datum Titel Toelichting 57 03-06-2025 De noordelijke ontsluiting van Den Bosch is vitaal voor Het college wordt verzocht: om te bespreken met het ministerie van Infrastructuur en haar ontwikkeling Waterstaat in Den Haag of wij door een deel van onze NAVO-norm aan infrastructuur te besteden ook projecten, zoals de MIRT-A2, weer op gang gebracht kunnen worden.

Portefeuillehouder RAP Geers

58 10-09-2025 Stip op de horizon voor mobiliteitsbeleid 2040 GEWIJZIGD

Het college wordt verzocht: - Het STOMP-principe als leidraad voor mobiliteitsontwikkeling RAP Geers gemeentebreed toe te passen, met ruimte voor maatwerk per dorp en wijk;- Het fietsnetwerk 3.0 verder te versterken door het verbeteren van goede, veilige en logische fietsroutes tussen dorpen en wijken, en van en naar centra, en het uitbreiden van fietsparkeervoorzieningen op strategische locaties zoals centra, OV-haltes en woonwijken, met bijzondere aandacht voor wijken zonder inpandige stallingsmogelijkheden;- Deelmobiliteit actief te ondersteunen als onderdeel van de mobiliteitstransitie, door:a. De Aanpak Deelmobiliteit te actualiseren en te versterken, inclusief meer inzet van gemeentelijke kennis, capaciteit en ondersteuning, ook voor coöperatieve initiatieven;b.

Commerciële aanbieders van deelmobiliteit te faciliteren bij de uitrol, met aandacht voor toegankelijkheid en fatsoenlijk gebruik, zonder directe financiële steun;- Te onderzoeken hoe een koppeling gemaakt kan worden met de Bossche pas, zodat ook mensen met een smalle beurs toegang hebben tot (deel)mobiliteit;- De routes van en naar OVhaltes en de haltes zelf sociaal veilig, aantrekkelijk en gebruiksvriendelijk in te richten;- Bij de ontwikkeling en uitvoering van het mobiliteitsbeleid 2040 nadrukkelijk het principe van de 15minutenstad te betrekken, waarbij basisvoorzieningen en vervoersknooppunten zoveel mogelijk bereikbaar zijn binnen 15 minuten ten behoeve van leefbaarheid en bereikbaarheid in dorpen en wijken.- Hierbij een concrete doelstelling in de mobiliteitsvisie 2040 met het principe op te nemen van bereikbaarheid binnen 15 minuten van A naar B in de gemeente, met een maximum voor uitzonderingen van 20 minuten voor uithoeken- Het parkeerbeleid gebiedsgericht verder uit te werken, waarbij:a. Bij bestaande bouw duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd zonder beperkende maatregelen in het parkeerbeleid;b. In gebieden met parkeren op straat deze groen en klimaatadaptief in te richten;c.

Bij nieuwe stedelijke gebiedsontwikkelingen wordt gestuurd met STOMP, inclusief sturend parkeerbeleid bij nieuwbouw en faciliterend parkeerbeleid bij bestaande bouw, gebaseerd op de behoeften van de omgeving en de aanwezigheid van volwaardige alternatieven;d. Transferia worden ingezet als aanvullende capaciteit voor woonwijken met hoge parkeerdruk;- Bij de behandeling van het mobiliteitsbeleid in Q4 2025 een doorkijk te geven in de (meerjarige) planning van de uitvoering en de bijbehorende financiële raming

59 10-09-2025 Auto van jou, auto van mij, auto van ons allebei

Het college wordt verzocht: 1. extra inspanningen te verrichten om de beschikbaarheid van RAP Geers deelauto’s, commercieel en coöperatief, door de gehele gemeente te vergroten, door onder andere:a. inwoners meer informatie te verschaffen over de mogelijkheden en voordelen van het kiezen voor een deelauto, waarbij gekeken kan worden naar de informatie die de gemeente Amsterdam hiervoor aanbiedt;b. samenwerking op te zoeken met relevante marktpartijen en non-profit initiatieven, zoals vereniging deelauto, waarbij de gemeente een faciliterend rol neemt en als het ware “de groene loper” uitlegt voor deelauto-initiatieven;|2. dit op te nemen in het nieuwe mobiliteitsbeleid en indien mogelijk uitvoering van deze plannen eerder en zo snel mogelijk te starten. Het college wordt verzocht: de gemeente ’s-Hertogenbosch aan te melden voor het experiment RAP Geers “Verminderen massa-en snelheidsverschillen op fietspaden".

60 10-09-2025 Veiligheid op fietspaden en voetgangersgebieden

61 09-09-2025 Nieuwe Omgevingsvisie ‘s-Hertogenbosch eenmalig eerder evalueren

Het college wordt verzocht: het wenselijk is om de eerste herijking van de Omgevingsvisie van de RAP Geers gemeente ‘s-Hertogenbosch reeds halverwege de bestuursperiode plaats te laten vinden om de impact en effecten van de visie met de raad te evalueren en waar nodig, bij te sturen.

62 10-09-2025 Structurele borging oostelijke ontsluiting binnen MOsH Het college wordt verzocht: - het totale mobiliteitspakket voor de oostzijde van de gemeente verder uit te werken, waarbij de oostelijke ontsluiting nadrukkelijk wordt meegenomen als mogelijke maatregel, in samenhang met andere oplossingen op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzame mobiliteit;- de raad uiterlijk in Q1 2026 een voorstel daartoe aan de raad voor te leggen, waarbij een prognose van de planologische en financiële consequenties is meegenomen;- bij het Rijk maximaal inzetten op mogelijkheden voor cofinanciering van dit maatregelenpakket voor de doorbraaklocatie De Groote Wielen.

RAP Geers

Voortgang Uit brief aan de raad d.d. 24 juni 2025: er wordt uitvoering gegeven aan deze motie in het lobbytraject, waarin we al in gesprek zijn met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. We nemen deze boodschap hierin mee.Uit brief aan de raad d.d. 7 oktober 2025: het lobbytraject is de afgelopen maanden verder voortgezet. Op aandringen van de regionale partijen heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een onderzoek aangekondigd naar alternatieve oplossingsrichtingen voor de eerder voorziene wegverbreding van de A2 (inmiddels begroot op circa €1 miljard). Hierin wordt samen met de regio gezocht naar oplossingen die wel het gewenste effect sorteren maar minder kosten. Het onderzoek wordt uitgevoerd met behulp van de methodiek van ‘value engineering’ en start in oktober 2025. Als regiopartij wordt gemeente ’s-Hertogenbosch ook betrokken in dit onderzoek. Naast het kostenaspect zullen we daarin ook expliciet aandacht vragen voor de mogelijkheden van bekostiging waaronder defensiebudget in relatie tot de NAVO-norm. Het resultaat van dit onderzoek wordt verwacht voor de zomer van 2026. We beschouwen deze motie als afgedaan. Uit brief aan de raad d.d. 30 september 2025: wij herkennen ons in de uitgangspunten van deze motie, die goed aansluiten bij onze koers naar een duurzame, inclusieve en toekomstbestendige mobiliteit voor alle inwoners.

Op verschillende onderdelen zijn we al in uitvoering; deze motie bevestigt en versterkt die beweging. De motie past binnen het huidige en toekomstige mobiliteitsbeleid en sluit aan bij de uitkomsten van de discussienotitie. We zullen het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a Service en Privévervoer) als leidraad voor mobiliteitsontwikkeling gemeentebreed toepassen. Er wordt ruimte gelaten voor maatwerk per dorp en wijk, rekening houdend met de specifieke karakteristieken en behoeften van verschillende gebieden binnen onze gemeente. De genoemde aandachtspunten over fietsnetwerk 3.0 zullen, voor zover deze nog niet in fietsnetwerk 3.0 zijn opgenomen, aanvullend worden opgenomen in het Mobiliteitsbeleid ’s-Hertogenbosch 2040. We zullen deelmobiliteit actief ondersteunen als onderdeel van de mobiliteitstransitie. Hierbij wordt de samenhang met de motie Auto van jou, auto van mij, auto van ons allebei benadrukt. We onderzoeken of en hoe een koppeling gemaakt kan worden met de Bossche pas, zodat ook mensen met een smalle beurs toegang hebben tot (deel)mobiliteit. Dit draagt bij aan de inclusiviteit van ons mobiliteitsaanbod. De routes van en naar OVhaltes en de haltes zelf worden sociaal veilig, aantrekkelijk en gebruiksvriendelijk ingericht als onderdeel van de algemene aanpak voor betere mobiliteitsvoorzieningen.

Bij de ontwikkeling en uitvoering van het mobiliteitsbeleid 2040 wordt nadrukkelijk het principe van de 15-minutenstad betrokken. Het principe van de 15-minutenstad is een filosofie vanuit de omgevingsvisie onder het begrip nabijheid en niet bedoeld als exacte meeteenheid. We merken daarbij op dat een maximale reistijd van 15-20 minuten een zeer stevige uitdaging vormt. Dit is niet alleen omdat we over provinciale en rijks-infrastructuur geen zeggenschap hebben, maar ook vanwege de geografische en ruimtelijke realiteit van onze gemeente. We zullen onderzoeken in welke mate dit haalbaar is en hoe dit aansluit bij de bereikbaarheidsvisie voor iedereen vanuit het mobiliteitsbeleid van het Rijk. We zullen een slimme invulling zoeken die recht doet aan de intentie van de motie zonder onrealistische verwachtingen te wekken. Het parkeerbeleid wordt gebiedsgericht verder uitgewerkt, zoveel mogelijk volgens de in de motie genoemde uitgangspunten.

Uit brief aan de raad d.d. 30 september 2025: we zijn van mening dat het stimuleren van deelmobiliteit en deelauto's past binnen de huidige kaders en een middel kan zijn om autobezit terug te dringen en/of toegang tot mobiliteit te verbeteren. Het stimuleren van deelmobiliteit kan inderdaad een krachtig instrument zijn om in de toekomst het autobezit te verminderen, de openbare ruimte efficiënter te benutten en mobiliteit toegankelijker te maken voor iedereen. Het draagt bovendien bij aan een duurzamer mobiliteitssysteem en ondersteunt onze ambitie om vervoerskeuzes slimmer, groener en inclusiever te maken. We zullen extra inspanningen verrichten om de beschikbaarheid van deelauto's, zowel commercieel als coöperatief, door de gehele gemeente te vergroten door informatievoorziening aan inwoners en samenwerking met marktpartijen en non-profit initiatieven. De gemeente neemt hierbij een faciliterende rol. De steun van de gemeente is gericht op het samenwerken en faciliteren van deelmobiliteit, en niet op directe financiële steun. Financiële steun voor deelmobiliteit wordt gezien als een marktaangelegenheid of een kwestie van bewonerscoöperaties zelf.

Uit raadsinformatiebulletin week 39: naar aanleiding van de motie die op 10 september 2025 is aangenomen, hebben we ons via de bijgevoegde brief aangemeld bij het ministerie om mee te doen aan de pilot ‘verminderen massa- en snelheidsverschillen op het fietspad’. We hebben uitgelegd waarom we dit onderwerp belangrijk vinden en ’s-Hertogenbosch als fietsstad gepresenteerd. We hopen hiermee onze bijdrage te kunnen leveren aan meer veiligheid op het fietspad.Uit brief aan de raad d.d. 30 september 2025: er gaat binnenkort een brief naar het ministerie waarmee we deelname van de gemeente ’s-Hertogenbosch aan één van de pilots ‘verminderen massa- en snelheidsverschillen op het fietspad’ kenbaar maken.Uit brief aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 23 september 2025: Via deze brief wil ik deelname van de gemeente ’s-Hertogenbosch aan één van uw pilots ‘verminderen massa- en snelheidsverschillen op het fietspad’ kenbaar maken. Uit brief aan de raad d.d. 30 september 2025: de motie is in lijn met de door de raad vastgestelde stukken van de omgevingsvisie. De eerste actualisatie van de omgevingsvisie zal tijdig worden voorbereid. De raad wordt daarover op een later moment verder in meegenomen.

Ons voorstel is in ieder geval om, als onderdeel van de inwerkbijeenkomsten van nieuwe raadsleden in 2026, aandacht te besteden aan de omgevingsvisie en de actualisatie daarvan. Uit brieven aan de raad d.d. 30 september 2025 en 7 oktober 2025: deze motie nemen we mee in het onderzoek en daarna raadsvoorstel MOsH dat staat gepland voor de raad van 9 december 2025. Met de rijksregeling Woningbouw Korte Termijn (WoKT) zagen we een kans om invulling te geven aan uw verzoek om maximaal in te zetten op mogelijkheden voor cofinanciering voor dit maatregelenpakket voor de doorbraaklocatie De Groote Wielen. We hebben daarom recent een WoKT-aanvraag ingediend onder voorbehoud van nadere bestuurlijke besluitvorming. In voornoemd raadsvoorstel gaan we hier nader op in.

Commissie OMGEVING Datum Titel 63 10-09-2025 Groen, groener, vergroening - de volgende stap

Toelichting Portefeuillehouder Het college wordt verzocht: - De werking van de groennorm zowel kwantitatief (hoeveel groen) P Slikker als kwalitatief (welke kwaliteit groen) te evalueren op proces en resultaat;- In die evaluatie ook te onderzoeken hoe de groennorm beter kan aansluiten op de huidige opgaven, zoals binnenstedelijk bouwen en nieuwe technologieën;- Met woningcorporaties en ontwikkelaars op basis van de evaluatie waar nodig concrete afspraken te maken over de vergroening van de (bestaande) woningvoorraad, en deze vast te leggen in de groennorm, prestatieafspraken of het duurzaamheidsakkoord;- Te stimuleren dat samen met corporaties, huurdersverenigingen, (stads)ecologen en de gemeente een praktische handreiking wordt ontwikkeld voor het aanvragen, aanleggen en onderhouden van verticaal groen en groene daken/daktuinen, gebaseerd op best practices;- De raad te informeren over de uitkomsten van de evaluatie, de praktische handreiking en de genomen vervolgstappen in de zomer van 2026.

64 07-10-2025 Voetgangersgebied Driesprong Rosmalen

Het college wordt verzocht: - in samenspraak met wijkraad, ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden een plan uit te werken voor de inrichting van de Driesprong, waarbij de mogelijkheid van een voetgangersgebied (al dan niet met venstertijden voor fietsers) wordt meegenomen;- in aansluiting op dit plan de voorbereidingen te starten voor het aanpassen van de hoofdfietsroute, zodat fietsers veilig gebruik kunnen maken van alternatieve routes en de druk op de Driesprong vermindert.

RAP Geers

Voortgang Uit brief aan de raad d.d. 30 september 2025: wij zullen de groennorm zowel kwantitatief als kwalitatief evalueren, waarbij we ook het proces en voor zover mogelijk de resultaten meenemen. Daarbij onderzoeken we nadrukkelijk hoe de groennorm beter kan aansluiten bij actuele opgaven, zoals binnenstedelijk bouwen en nieuwe technologieën. Het nieuwe Duurzaamheidsakkoord 2025-2030 met de woningcorporaties en Stedelijk Huurdersplatform is inmiddels gereed. Dit bespreken wij binnenkort in ons college. Voor nieuwe ontwikkelingen gelden de regels uit de Verordening Bomen, Water en Groen. Bij de eerste wijziging van het Omgevingsplan worden deze regels, samen met aanvullingen en aanscherpingen uit de Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig, hierin opgenomen. Deze overgang is beleidsneutraal: de inhoudelijke regels blijven hetzelfde. Wanneer de evaluatie daartoe aanleiding geeft, kunnen de regels in het Omgevingsplan worden herzien. Voor de ontwikkeling van een praktische handreiking onderzoeken we de mogelijkheid om dit uit te voeren als studentenproject, in samenwerking met HAS of Avans. We streven ernaar de raad in de zomer van 2026 te informeren over de uitkomsten van de evaluatie, de handreiking en de vervolgstappen.