Onderzoeksrapport fatbike-overlast gemeente 's-Hertogenbosch

Onderzoeksrapport fatbike-overlast gemeente 's-Hertogenbosch Ervaren overlast door fatbikes op de Markt en op de Driesprong

Opdrachtgever:

Gemeenteraad 's-Hertogenbosch

Bijlage bij:

Initiatiefvoorstel gebiedsverbod fatbikes

Datum:

Juni 2026

Status:

Definitief

Pagina 1

Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Vraag- en doelstelling 3 1.2 Leeswijzer 3 2. Onderzoek fatbikes in 's-Hertogenbosch en Rosmalen 3 2.1 Werkwijze & Methodologie 3 2.2 Resultaten fatbike overlast onderzoek 5 2.3 Resultaten uitgesplitst per locatie 8 3. Conclusie 10 Bijlage 1: Open antwoorden respondenten 11

Pagina 2

1. Inleiding 1.1 Vraag- en doelstelling In navolging van de motie "Aanpak fatbikers hoogste tijd" is de roep om effectieve handhaving tegen de verkeersonveiligheid en overlast van fatbikes in de gemeente 'sHertogenbosch toegenomen. Om het initiatiefvoorstel voor een tijd- en plaatsgebonden rijverbod voor fatbikes (APV) op de Markt van 's-Hertogenbosch en het centrum van Rosmalen empirisch te onderbouwen, is dit onderzoek uitgevoerd. Het doel is inzichtelijk te maken hoeveel passanten recentelijk overlast hebben ervaren van fatbikes binnen de locaties van de Selectieve Toegangssysteem-gebieden.

1.2 Leeswijzer In deze rapportage wordt eerst ingegaan op de werkwijze van het veldonderzoek, de locaties waar de data is verzameld en de maatregelen om objectiviteit te waarborgen. Vervolgens worden de algemene resultaten en de locatiespecifieke uitsplitsingen gepresenteerd, ondersteund door grafieken. Tenslotte worden de belangrijkste bevindingen samengevat in de conclusie en zijn de open antwoorden van respondenten opgenomen in de bijlage.

2. Onderzoek fatbikes in 's-Hertogenbosch en Rosmalen In mei en juni 2026 is er onderzoek uitgevoerd naar de ervaren overlast van fatbikes. Hierbij is aan passanten in de respectievelijke kernwinkelgebieden gevraagd of zij last hebben of hebben gehad van fatbikes. In dit hoofdstuk is de werkwijze en methodologie van het onderzoek te vinden, gevolgd door de resultaten.

2.1 Werkwijze & Methodologie De straatenquêtes zijn afgenomen op de volgende onderzoekslocaties, die deel uitmaken van het voorgestelde Selectief Toegangssysteem: • De Markt in de binnenstad van 's-Hertogenbosch (totaal 159 geldige respondenten verdeeld over drie geplande meetmomenten) • De Driesprong in het centrum van Rosmalen (totaal 53 geldige respondenten gedurende één gepland meetmoment)

Pagina 3

De peilingen vonden in de desbetreffende gebieden plaats in meerdere sessies, specifiek op zaterdagen tussen 11:00 en 13:00 uur, en op woensdag tussen 17:00 en 19:00 uur. De straatenquêtes zijn afgenomen door leden van de partijen Bossche VVD en Leefbaar 'sHertogenbosch. Om de validiteit en objectiviteit van het onderzoek te waarborgen, is er nadrukkelijk voor gekozen om de lijsttrekkers niet te laten deelnemen vanwege hun herkenbaarheid in de gemeente. Daarnaast is er specifieke en zorgvuldige aandacht besteed aan het voorkomen van beïnvloeding van potentiële respondenten. Zo droegen de interviewers neutrale kleding zonder partijlogo's of andere politieke uitingen. Tot slot is er tijdens de loop van het onderzoek bewust geen aandacht aan besteed via traditionele media of sociale media, om te voorkomen dat passanten vooraf met de thematiek of het politieke initiatief geconfronteerd zouden worden, wat de antwoorden had kunnen vertekenen. De hoofdvraag in de enquête luidde: "Heeft u overlast ervaren van fatbikes?" Indien de passant aangaf overlast te hebben ervaren, werden er enkele vervolgvragen gesteld. Namelijk: • Heeft u de overlast zelf ervaren of van horen zeggen? • Was er sprake van een aanrijding, bijna ongeval of enkel irritatie? • Hoe vaak ervaart u dit? (Eenmalig, meermaals, vaak of elke keer?)

Pagina 4

2.2 Resultaten fatbike overlast onderzoek Voor deze analyse zijn uitsluitend de antwoorden meegenomen van respondenten die een eenduidig "Ja" of "Nee" antwoord hebben gegeven op de hoofdvraag. Tijdens de interviewmomenten zijn in totaal 212 van deze geldige antwoorden geregistreerd. Van deze groep heeft in totaal 73% (155 personen) overlast ervaren van fatbikes in de kernwinkelgebieden.

Figuur 1: Percentage ondervraagden met overlastervaringen.

Pagina 5

Zoals weergegeven in de Figuur 2 hebben respondenten de mogelijkheid gehad om aan te geven of de overlast "zelf ervaren" of "van horen zeggen" was, en het was daarbij mogelijk om beide opties aan te geven. Vanuit de 155 personen met overlast, werd dit in 153 gevallen (ook) direct zelf waargenomen. Een ruime meerderheid geeft hiermee dus aan de overlast zelf direct te ervaren en niet enkel van horen zeggen te hebben.

Figuur 2: Vorm van waarneming (meerdere opties mogelijk).

Pagina 6

De algemene aard van de ervaren incidenten is uitgesplitst in Figuur 3. Respondenten konden eveneens meerdere antwoorden geven indien zij gedurende de periode meerdere soorten incidenten hadden meegemaakt. Het is noemenswaardig dat een substantieel aantal respondenten betrokken was bij een gevaarlijke verkeerssituatie.

Figuur 3: Aantal incidenten per overlastvorm in totaal (meerdere opties mogelijk).

Pagina 7

De mate van herhaling van de overlast die respondenten hebben aangegeven, is te vinden in Figuur 4. Uit het onderzoek blijkt dat overlast vrijwel nooit een opzichzelfstaand incident is; maar liefst 97% van de gehinderden ervaart de overlast herhaaldelijk.

Figuur 4: Mate van herhaling van de ervaren overlast.

2.3 Resultaten uitgesplitst per locatie Omdat

het

veldonderzoek

heeft

plaatsgevonden

in

twee

onderscheidende

kernwinkelgebieden binnen de gemeente, biedt een uitsplitsing van de data inzage in de spreiding van de problematiek. Hoewel de aard van de overlast overal vergelijkbaar is, tonen de resultaten aan in welke mate de gebieden in 's-Hertogenbosch en Rosmalen specifiek geraakt worden.

Pagina 8

De Markt ('s-Hertogenbosch) Op en rond de Markt in de Bossche binnenstad zijn 159 geldige respondenten geregistreerd gedurende drie meetmomenten. Hiervan gaf 74% aan overlast te ervaren. Naast gevoelens van irritatie werden hier 52 bijna-ongevallen en 6 daadwerkelijke aanrijdingen door fatbikes gemeld. Deze relatief grote aantallen bevestigen het beeld dat de drukke, gedeelde ruimte tussen voetgangers en fatbikes een direct risico vormt voor de verkeersveiligheid.

De Driesprong (Rosmalen) In het centrum van Rosmalen, bij De Driesprong, zijn 53 personen met een geldig antwoord geënquêteerd tijdens één meetmoment. Ook hier is de ervaren overlast aanzienlijk: 72% van de ondervraagden benoemde hinder. In dit gebied rapporteerden passanten 22 bijnaongevallen en 2 aanrijdingen. Dit laat zien dat de ervaren overlast zich niet beperkt tot de drukke Bossche binnenstad, maar eveneens een actuele en vergelijkbare uitdaging vormt in het kernwinkelgebied van Rosmalen.

Figuur 5: Percentage van de passanten dat overlast ervaart, vergeleken tussen De Markt en De Driesprong.

Pagina 9

3. Conclusie Gebaseerd op de resultaten van de straatenquêtes gehouden op de Markt ('sHertogenbosch) en de Driesprong (Rosmalen), kunnen de volgende conclusies worden getrokken ter onderbouwing van het initiatiefvoorstel voor een gebiedsverbod: • Van de 212 ondervraagde passanten heeft 73% aangegeven overlast van fatbikes te hebben ervaren binnen de gebieden van het Selectief Toegangssysteem. Zowel de Markt (74%) als De Driesprong (72%) scoren hier hoog in. • Naast een algemeen gevoel van irritatie, is er sprake van zware verkeersonveiligheid: over beide gebieden heen waren 74 respondenten betrokken bij een bijna-ongeval en er werden 8 daadwerkelijke aanrijdingen gerapporteerd. • De ervaren overlast is van structurele aard. Voor nagenoeg alle gehinderde respondenten is de overlast een terugkerend probleem; maar liefst 97% ervaart dit herhaaldelijk.

Pagina 10

Bijlage 1: Open antwoorden respondenten Hieronder volgt een overzicht van de open toelichtingen die door de respondenten zijn gegeven gedurende de straatenquêtes. Het betreft letterlijke overnames van de gemaakte opmerkingen. • Fatbikes voelen zichzelf vrij • Helmplicht, kentekenplicht • Alles wat te hard rijdt aanpakken • Fatbikes + e-bikes + fietsen weren uit de binnenstad, alleen voetgangers • Asociaal • Zelfs op een maandag • Rondlopen op de markt en hoorde ze voorbij flitsen • Je hoort ze aankomen en dat je iemand verrast wordt, ook maaltijdbezorgers, 30-35 km per uur • Als je ergens loopt word je afgesneden, ten aanzien van voetgangers zijn ze asociaal • Als ik achter de kraam sta schrikken de oudere mensen • Wegspringen als ze door de markt rijden en niet van excuses krijgen • Het is ook omdat er veel mensen erover hebben dat de overlast meer opvalt en irritatie verergert • Ze voelen zich sterker en intimideren als ze voorbij rijden • Het gaat niet om de fatbikes, maar om de bestuurders. Als je ze begrenst met een helm en maximale snelheid zoals in Amsterdam waar we wonen neemt het af. • De fietsers rijden asocialer dan de fatbikes op de markt. Betere paden geven meer ruimte voor iedereen. De irritatie komt door gebrek aan ruimte.

• Er wordt in de avond ritjes gehouden en getoeterd, fast & furious wedstrijden • Met meerdere mensen op de fatbike en nonchalant voorbij rijden, zelfs in de trein hebben ze het mee • Ze kijken niet en nemen vorrang, dit brengt gevaar mee • Je bent bang dat je omver wordt gereden terwijl je aan het lopen bent • Ik heb er geen last van, kan mij voorstellen dat de snelheid irriteert • Irritante jongeren die hard door de straat fietsen • Electrische fietsen en fatbikes die gaan rekening houden. Het is wel afgenomen door de politie controle bij de Mondriaan

Pagina 11

• Dan fiets je en dan komt een fatbike de hoek om en je afgesneden wordt. De angst krijg je doordat ze heel hard rijden. • Ik begrijp dat er mensen zijn die er last van hebben, maar ik doe het zelf ook. Een leeftijdsgrens zou een idee kunnen zijn. Het moet alleen niet van fatbikes gaan naar normale fietsen die er niet doorheen mogen. • Dan loop je ergens en als je oversteekt wordt geen rekening gehouden. Het is alsof ze zich boven de wet stellen. Zich verheven voelen tegenover anderen. • Je loopt door de winkelstraat en zonder dat je ze laat rijden ze langs en raak je uit je balans • De fatbikes rijden dan op plekken waar niet gefietst mag worden. Dan heb ik er last van. Op geschikte en minder drukke wegen ervaar ik geen overlast. • Je moet opzij springen als voetganger op de markt als ze langsrijden. En vooral bij jonge kinderen die lopen op straat en de markt. • Ze wilde oversteken em als er kinderen oversteken letten ze niet op. Ook zitten ze op de fatbike met attitude.

• Wel in de rest vd winkelstraten • Druk, met hoge snelheid doorheen fietsen • Met winkelen op de markt (ook bij in- en uitladen) • Zeer onveilig voor de kinderen die samen met hun ouders gezellig op de markt rondlopen • Ik kom wekelijks op de markt en zie het elke keer weer: met hoge snelheid, asociaal volk • Niet alleen fatbikes de stad uit, oudere fietsers ook! Lopen! • Rekening houden met voetgangers, snelheid lager • Op zaterdag niet / andere dagen af en toe • Ook electrische fietsen • Uberhaupt niet fietsen op straat • Juist overlast van normale e-bikes • Onveilige situatie, ook met normale e-bikes, vooral op drukke momenten, op andere momenten acceptabel • Onderzoek nodig waar ze geproduceerd worden en het ontwerp van de fatbike van meerdere bronnen • Tijdens het winkelen tussen het winkelend publiek door zigzaggen: levensgevaarlijk! • Als je met je kinderen er loopt is het regelmatig opletten • Afgesneden voor fatbike, overlast • Kleinkind bijna overreden • Veel jongeren die blijven hangen en geluidsoverlast geven tot laat in de nacht

Pagina 12

• Ze doen groeperen voor de lidl heel storen • Hard rijden over de Harryp Coppensstraat en dan niet in de gaten hebben dat er voetganger van links en rechts komen • Te snelle fatbikes in shared space = springen • Jongeren met 2 of meer personen die volgens mij geen verkeersregels kennen en niet op andere verkeersdeelnemers letten • Plus Fietsers • Hard rijden, geen oog voor anderen, brutaal als je opmerking maakt • Scheurend vlak langs je en met weinig oog voor de onveilige situatie die zij veroorzaken • Tijdens het winkelen tussen het winkelend publiek door zigzaggen: levensgevaarlijk! • Driesprong fatbike vrij • Heel veel overlast en irritatie • Als je er wat van zegt krijg je een grote mond omdat ze veel te hard en roekeloos over het plein rijden • Mevrouw is woest • Geen verkeers regels • Komt uit het Oosten van het land • Vooral Hinthammerpromenade • Niks bijzonders • Ja moet goed opletten • Kinderen er bijna onder • Waarom de promenade niet afsluiten + Overlast fietsers • Vrouw komt niet uit Den Bosch, ervaart wel overlast • Als je wat zegt krijg je agressie • Verkeersregels niet gehanteerd • Meneer vindt Fietsen en Fatbikes in dit soort gebieden niet op zijn plaats • Komen hier niet vandaan, wel op andere plekken overlast! • Dat niet • Scheldpartijen als je er iets van zegt • Grote bek krijgen • Ze zijn de baas denken ze • Ze zijn te snel • Op zaterdag niet toestaan +

wordt niet gehandhaafd • Loop met rollater, moet echt oppassen

Pagina 13

• Hier hoort niet gefietst te worden • Nu niet, soms overlast • Allemaal de stad uit • Je moet erg opletten zelf • Je moet ontzettend uitkijken • Tijdens winkeltijden geen fietsen in de stad • Alles uit de stad, met name fatbikes. Je moet echt uitkijken • Woon in de binnenstad, is flink probleem, totaal fietsverbod • Geen overlast • Levensgevaarlijk, fietsen uit de stad, vooral fatbikes • Ze rijden soms als idioten, belachelijk dat je in de stad mag fietsen • Vreselijk irritant, fietsen uit de stad • Moet niet kunnen dat in de stad gefietst wordt • Je kunt hier niet voorzichtig genoeg zijn. Je komt ogen en oren tekort. • Zo, heel erg, fietsverbod tijdens winkeltijden • Aangereden voor Fatbike • Te hard aanscheuren, grote mond • Associale jongeren • Te hard rijde • Hinthammerstraat, helemaal niet meer fietsen, scooters op de markt

Pagina 14