Notulen raadsvergadering 2026-01-28

VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN 's-HERTOGENBOSCH OP 28 JANUARI 2026 AANVANG 19.00 UUR Voorzitter:

drs. J.M.L.N. Mikkers

Griffier:

drs. W.G. Amesz

Leden aanwezig:

drs. E.M.M.P. Altenburg-Collin, H.B. Bos, O. Çifçi, M. Claessen, J.J.E.L. van Creij, A.M. Cremers, mr. Y. Doğan, J.J.M. Gersjes, F.J. van Haren, A.W.J.A. van Hattem LLB, drs. J. Hendrickx, A. Hernández, W.B.G. Hoeben, F. Hoekstra-Wittebol, J.A.B. Huibers, drs. P.E. Kagie, M.A.J.T. Korver-van Weegberg, J. Kouwenberg, A.A.J. van der Leest, mr. drs. R. Lipman, H.J.M. Mees, ir. V.P.T. Muller-Laumans, mr. S.J.M. Peters, M.C.J.M. Ploegmakers, M.G.H. van Rens, B.F.C. Roovers, E. Samshuijzen, A.C. van Silfhout, drs. ing. G.M.M. Verbruggen, N.R. Verreijt, C.K.J. Visscher en J.P.M. Welten-van Doremalen

Tevens aanwezig de wethouders: Afwezig:

M. Craste bc, ing. R.A.P. Geers, R.J.J. Geers, P. Slikker, mr. M.A.B. van der Sloot en H.M.M. Vermin J. Broekmeulen, B. El Amraoui, S.J.A. Elders BA, W. de Groot MSc, mr. drs. N.M.C. Huijbrechts RO CIA, R.F. van der Kallen-van der Donk en W.M. van de Leemput

ACTUELE MOTIES – BESPROKEN IN COMMISSIE 10.

Actuele motie Voorkom verdrinkingsgevaar voor dieren in Bossche wateren

11. Scope en rolneming gemeente in ruimtelijk economisch beleid 11.a Actuele motie Onderzoek naar fondsen voor Bedrijventerreinen 11.b Actuele motie Lokale verbondenheid zwaarwegend bij uitgifte bedrijfskavels 12. 12.a 12.b 12.c

Gevolgen aanpak spoortrillingen Actuele motie Doorpakken op de Kanaalboulevard Actuele motie Afspraak is Afspraak Actuele motie De Bossche Regeling voor alle be-TROC-cenen

13.

Actuele motie Onderzoek Woo Rekenkamer

14.

Actuele motie Laat Knoflook niet verdwijnen uit 's-Hertogenbosch

15.

Actuele motie Driemaal is scheepsrecht, stop de giftige bollenteelt

Heropening De VOORZITTER: Dames en heren, iedereen van harte welkom bij het vervolg van de vergadering van gisteravond. Er zijn wat personele wisselingen geweest gedurende de theepauze, van gisteren tot vandaag. De heer Van Silfhout is weer aanwezig, van harte welkom. Mevrouw De Groot en de heer Broekmeulen zijn nog steeds afwezig en we hebben nog extra afwezigen in de personen van mevrouw Huijbrechts, mevrouw Van der Kallen, de heer El Amraoui, de heer Elders, mevrouw Van de Leemput. Ik mis nog de heer Van Hattem, mevrouw Hoekstra mis ik niet meer, dus ik verwacht alleen de heer Van Hattem nog. 1

Mevrouw HENDRICKX: Ik wil toch even ook naar de collega's opmerken dat we niet al te lang geleden een goed gesprek gehad hebben met de fractievoorzitters in het overleg en gezegd: die avonden worden te vol, dus het wordt gewoon een tweede avond. En dan vind ik het toch opmerkelijk dat er zoveel collega's niet zijn, dus ik zou eigenlijk een oproep willen doen: laten we dat wel proberen vast te houden, want anders zitten we met zo'n kleine afvaardiging. Ik dacht dat we daar goede afspraken over gemaakt hadden, dus ik vind het een beetje jammer dat heel veel mensen er nu niet zijn. Gewoon even vanuit mij een oproep, een zorg. Mevrouw WELTEN: Als we dan toch aan het oproepen zijn, zou ik ook graag een oproep doen om als we ergens een B-stuk van hebben gemaakt daar niet een C-stuk van te maken. De VOORZITTER: Laten we de oproepen beperken tot dadelijk een keer in het fractievoorzittersoverleg, want anders gaan we de tijd weer volmaken met allerlei procedurezaken vandaag. ACTUELE MOTIES – BESPROKEN IN COMMISSIE 10.

Actuele motie Voorkom verdrinkingsgevaar voor dieren in Bossche wateren

De VOORZITTER: We hebben nog een aantal moties vreemd, actuele moties die zijn besproken in de commissie, waarvan er een is doorgeschoven vanuit de vorige vergadering. Dat is de eerste motie. Een aantal betreft debatstukken, en dit is onder andere een debatstuk, de motie Voorkom verdrinkingsgevaar voor dieren in Bossche wateren, van de PvdD, De Bossche Groenen en SP. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Inderdaad, de PvdD, de Bossche Groenen en de SP dienen samen de motie Voorkom verdrinkingsgevaar voor dieren in Bossche wateren in, omdat wij meldingen ontvangen van inwoners over dieren die verdronken zijn, met name katten in de Binnendieze. Wanneer er katten verdrinken weten we dus dat er ook een risico is voor andere dieren, zoals jonge vogels, egels en muizen. De meldingen laten zien dat er een structureel risico zou kunnen zijn. Dieren verdrinken dus in onze publieke buitenruimte, en dat maakt het ook onze verantwoordelijkheid om daar wat aan te doen. Wat ons zorgen baart is natuurlijk dat dieren verdrinken, maar ook hoe er met de meldingen wordt omgegaan, want wanneer inwoners dit soort meldingen bij de gemeente doen, dan krijgen ze te horen of er geen probleem is sowieso, en of hier geen verantwoordelijkheid voor gedragen wordt door de gemeente en er wordt in ieder geval niets mee gedaan. Daarmee verdwijnen dan belangrijke signalen die juist inzicht geven in waar dieren gevaar lopen.

In andere steden wordt hier wel zorgvuldig mee omgegaan, bijvoorbeeld in Utrecht, Amsterdam en Leiden. Daar worden meldingen van te water geraakte dieren actief geregistreerd. En op basis daarvan kunnen dan eenvoudige maatregelen genomen worden, bijvoorbeeld de faunauittredingsplaatsen, korter gezegd de FUP's, kattentouwen of kleine vlonders. Dat zijn heel praktische betaalbare oplossingen die aantoonbaar helpen om verdrinking te voorkomen. Het is daarom vreemd om te redeneren dat er in Den Bosch geen probleem zou zijn omdat wij geen meldingen in beeld hebben gebracht op dit moment. Mevrouw MULLER: Hoe kijkt u ernaar dat als de dierenambulance de meldingen doorgeeft of aan de gemeente doorgeeft: daar zijn problemen. Dus dat de bewoners het niet doorgeven aan de gemeente maar dat de dierenambulance dat contact heeft. Hoe kijkt u daarnaar? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Op dit moment registreert de dierenambulance in zijn rittenadministratie niet waarvoor ze uitrijden, dus waar er verdrinkingen zijn, dus dat wordt niet geadministreerd. Wel roepen we in de motie op om juist met de dierenambulance te onderzoeken hoe die meldingen wel in kaart gebracht kunnen worden, dus of er mogelijk wel gemeld kan worden bij de dierenambulance. Dat zou een optie zijn. Ik zal zo in mijn bijdrage ook komen op een andere optie, dat de gemeente bijvoorbeeld de meldingen verzamelt.

Wat ons betreft kan dat heel goed onderzocht worden in gesprek tussen gemeente en dierenambulance. Als er maar een plek is waar mensen terechtkunnen, dat in beeld is waar er wat speelt en dat mensen nu als ze bijvoorbeeld naar de gemeente bellen of mailen eigenlijk geen gehoor krijgen en dan weten we het niet precies en dan is er dus niets in beeld. Dat is jammer.

2

Mevrouw MULLER: Heeft de dierenambulance de capaciteit om te registreren als er een dier verdrinkt, om die administratie bij te houden? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wat wij zo hebben begrepen, niet om dat zo in de rittenadministratie bij te houden. Dus wat ons betreft zou het heel goed zijn als de gemeente juist in overleg zou gaan op wat voor manier we het samen wel ergens in beeld kunnen brengen, omdat de dierenambulance het heel druk heeft, de vrijwilligers werken al ontzettend hard en rijden voor heel veel dieren uit. Dan willen we wel voorkomen dat er bij hen extra druk gelegd wordt terwijl ze dat eigenlijk niet kunnen dragen, dus dan lijkt het ons goed om doelgericht te gaan werken en in overleg te gaan kijken hoe het wel kan. Dan, er zijn meldingen en als die niet worden bijgehouden dan kunnen ze ook niet opgevolgd worden. Je weet gewoon niet wat er speelt. En de vraag is wat ons betreft dan ook niet zozeer of er een probleem is, want we hebben niet voldoende informatie in beeld op dit moment. Het gaat erom dat er signalen zijn en dan is de vraag of de bereidheid er is om in beeld te brengen of en hoe dat probleem er dan uit zou kunnen zien. Met de motie willen we dat de gemeente in ieder geval de meldingen serieus gaat nemen en registreren, in overleg met de dierenambulance.

Het kan bijvoorbeeld bij de dierenambulance maar ook meldingskanalen van de gemeente, zoals meldingen openbare ruimte. De heer MEES: U stelt dus voor om allerlei maatregelen te treffen en u noemt wat andere steden. Is ook bekend wat het effect van die maatregelen is in die andere steden? Hoeveel dieren worden er gered? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Er is in ieder geval bekend dat de meldingen van dieren die verdrinken heel erg naar beneden gaan, want daar zijn maatregelen genomen naar aanleiding van cijfers die er waren over waar dieren verdrinken. Er zijn maatregelen genomen en er verdrinken geen dieren meer, of er zijn geen meldingen van dieren die verdrinken, laat ik het dan zo heel genuanceerd formuleren. Dat is ook wat wij voorstellen, breng nu eens in beeld wat er aan de hand is, of er iets aan de hand is. En als er ergens wat aan de hand is, neem een passende maatregel zodat het opgelost wordt. De heer MEES: Is ook bekend welke dieren wel en niet kunnen zwemmen? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Zeker, ik kan hier een spreekbeurt gaan geven over de zwemvaardigheid van dieren, maar dat zal ik u besparen. Het gaat erom dat er bijvoorbeeld in de Binnendieze katten vallen. We kennen allemaal de Binnendieze, daar zijn heel hoge muren. En ook al kan een kat zwemmen, het water is koud en er is geen manier om eruit te kunnen want het zijn heel hoge muren en er zijn geen uitklimmogelijkheden.

En dat kan dus verholpen worden door te kijken: wat zijn nu plekken waar je bijvoorbeeld met een touw een uitklimmogelijkheid kan faciliteren of een vlondertje zodat een kat ergens op kan. Want wat er nu gebeurt, ook al wordt er gezien dat er een kat in het water ligt, mensen kunnen er niet bij. Het gaat te snel, de kat is overleden op het moment dat hij uit het water gehaald wordt. Dus met zo'n simpele maatregel kunnen we zoiets voorkomen. Waarom niet? Het gaat er dus om of die bereidwilligheid er is om het gewoon in beeld te brengen zodat we weten wat er zou moeten kunnen gebeuren. Op het moment dat er dus met de dierenambulance naar zo'n oplossing gekeken wordt, dat kan dus ook via de melding openbare ruimte wellicht, kunnen inwoners makkelijk melden, zonder dat vrijwilligers van de dierenambulance daarmee extra belast worden. Want het is dus ook gewoon wel onze openbare ruimte. Daar moeten we wel verantwoordelijkheid voor nemen. Op deze manier kunnen we de informatie dus in beeld brengen en de hotspots in kaart brengen. Dan is het een kleine stap om daar vervolgens wat mee te doen. Wij roepen om te luisteren naar inwoners, hun meldingen serieus te nemen en verantwoordelijkheid te nemen. Het is een kleine moeite met wel een heel groot verschil voor dieren en ook een duidelijk signaal naar inwoners met hun terechte zorgen dat die ertoe doen.

De heer VAN HATTEM: Ik begrijp wel het punt, maar we hebben het hier in de commissie ook over gehad. Je krijgt bij de Binnendieze wel een situatie met die hoge muren, je hebt er weinig ruimte, je hebt er rondvaartboten die er nog doorheen moeten. Is dit überhaupt wel praktisch op te lossen op die locaties of moeten we straks een heel onderzoek optuigen en tot de conclusie komen dat daar eigenlijk geen mogelijkheden voor zijn en dat je het probleem nog behoudt, hoe treurig het ook is? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wat ons betreft valt er prima te onderzoeken of we bijvoorbeeld 3

met het ophangen van wat scheepstouwen, die geen ruimte innemen, of een vlondertje dat zo groot kan zijn waar een dier op kan kruipen, dat niks blokkeert voor rondvaartboten, dat zijn allemaal prima mogelijkheden om in beeld te brengen. Daarmee wil ik niet nu voorschrijven hoe het tot op de centimeter moet, maar wel dat er denk ik mogelijkheden zijn waar met mensen die daar meer verstand van hebben dan ik, naar gekeken kan worden. De heer VAN HATTEM: Is het dan niet veel praktischer om daar gewoon met omwonenden in het gebied daar eens naar te kijken? Pandeigenaren die hun panden aan de Binnendieze hebben, eigenaren van de kademuren, voor een deel misschien ook de gemeente, om daar gewoon even naar praktische oplossingen te kijken in plaats van nu een heel ingewikkeld systeem neer te leggen waarbij zowel vrijwilligers van de dierenambulance als anderen hier een hoop werk in moeten steken terwijl het gewoon misschien in een dag tijd opgelost is. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dat zijn we helemaal met u eens. In het eerste dictum hebben we ook opgenomen om te kijken hoe die gegevens verzameld kunnen worden en wellicht naar oplossingen te kijken, om daar inderdaad juist ook inwoners bij te betrekken, want zij weten wat er speelt en die kennis moeten we absoluut ook benutten.

De heer VAN CREIJ: Daarop aanhakend, want u zegt nu in dictum 1 wat onderzocht moet worden, maar eigenlijk in 2 en 3 zegt u al dat er iets moet gebeuren. Moet 2 en 3 niet in mijn ogen gewoon vervallen? Laten we eens kijken wat er eventueel kan, want u zegt in dictum 2 ook: binnen bestaand budget. Dan ben ik wel benieuwd wat er eventueel moet komen te vallen binnen dat bestaande budget. Voor hetzelfde geld is dadelijk de dierenambulance weg bij wijze van spreken omdat we dit wel willen betalen en het andere niet. Dus met 1 zouden we kunnen leven en met 2 en 3 niet. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wij zeggen in dictum 2 ook: voortvloeiend uit de inzichten over risico's en hotspots, dus juist: ga doelgericht te werk. Kijk waar er echt wat moet gebeuren. Het hoeven dan geen enorm dure constructies te zijn wat ons betreft. Een scheepstouw of een klein vlondertje hoeft denk ik niet zo heel duur te zijn. Maar kijk wat er mogelijk is en waar het nodig is, want we hoeven niet overal de hele stad vol te gaan leggen met vlondertjes, maar ga juist doelgericht te werk om, waar collega Van Hattem het over heeft, juist te kijken waar het nodig is en dat op een makkelijke manier op te kunnen lossen. Mevrouw MULLER: Heeft de dierenambulance geen zicht op waar die hotspots zijn? Mevrouw SAMSHUIJZEN: De dierenambulance weet natuurlijk ongeveer waar er af en toe wat speelt.

Maar wanneer er bij inwoners bijvoorbeeld in de binnenstad dus katten verdrinken, dan is dat niet altijd in beeld natuurlijk. Want op het moment dat er al wat gebeurd is, nemen inwoners niet altijd contact op. Er moet wel bekend zijn dat ze daar hun melding moeten doen wil het in beeld zijn bij de dierenambulance. De VOORZITTER: Ik merk wel dat de discussie en sommige vragen wel heel erg commissiegerelateerd zijn. Volgens mij is die commissie in december geweest, dus ik zou u wel willen wijzen op de hoofdlijn van de motie en volgens mij is dat ook het doel van dit debat. Wethouder RALPH GEERS: Uiteraard gaat ook de veiligheid en de gezondheid van de dieren ons aan en vandaar dat we in het uitgebreide traject over natuurvriendelijke oevers, die wij in de hele gemeente aanleggen, of juist werken aan een talud dat schuin loopt en ook doorloopt in het water, zodat eventuele dieren makkelijk het water uit kunnen. Waar ik met deze motie wat meer zit, is dat door de wijze van beschrijven het heel erg op het niveau zit alsof we een soort oplossing hebben waar we een probleem bij krijgen. Want in de vragen die vorig jaar zijn beantwoord was zegge en schrijve één kat verdronken.

Dat wordt nu heel groot, dus als je kijkt naar wat er ook bij de dierenambulance bekend is, die zeggen: op 3700 ritten die er per jaar zijn, krijgen zij in de periode maart tot mei twintig tot dertig meldingen van dieren die moeite hebben met zwemmen. Dat zijn pulletjes, jonge eendjes die niet verdrinken. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wij krijgen meer meldingen dan over één kat, zowel bij de PvdD als volgens mij ook bij de andere partijen hebben meer inwoners zich gemeld die aangeven: mijn kat is verdronken, de kat van de buren is in het water beland. Dus even om deze woorden wat te 4

nuanceren. Wethouder RALPH GEERS: We hebben zowel bij de dierenambulance als in ons eigen systeem één melding van een verdronken kat in 2024. Daar verwijs ik naar, dat hebben we ook september 2025 in de beantwoording op die vragen aangegeven. Mevrouw HENDRICKX: Ja goed, wij hebben ook onze eigen research gedaan als De Bossche Groenen, en wij gebruiken daar moderne middelen voor. Zoals jullie waarschijnlijk allemaal al weten zijn wij vrij actief op sociale media en wij hebben een post geplaatst ook naar aanleiding van de zorgen die PvdD had. Ik zou u willen verwijzen naar de comments onder de post. Het was een herkenbaar probleem. Veel katteneigenaren zijn heel erg verdrietig over het feit dat die dieren er in vallen wat eigenlijk met een simpele maatregel opgelost kunnen worden. Heeft u zich ook breder georiënteerd op het vraagstuk en wellicht bijvoorbeeld op een andere manier gezocht naar misschien mensen die daar wel dieren hebben die verdrinken. Want die signalen zijn ons wel bekend. Wethouder RALPH GEERS: Zowel de notitie als deze motie gaan over signalen die dan wel bij de gemeente dan wel bij de dierenambulance binnenkomen. Daar hebben wij dus ook navraag gedaan. Maar nogmaals, wij vinden de veiligheid van dieren ook van belang.

Vandaar dat wij met die natuurvriendelijke oevers er juist ook voor zorgen, ik plaats hem wel in perspectief dat de dierenambulance inderdaad aangeeft dat zij meldingen krijgen. Dat zit in het voorjaar als er nieuwe eendjes komen, waarmee inwoners dan af en toe zien dat die moeite hebben met zwemmen, dan bellen, en vaak krijgen ze dan de tip hoe daarmee om te gaan en dan is het probleem ook opgelost. Dus daarmee hebben we ook die interactie en doen we wat er mogelijk is. We hebben ook naar aanleiding van de discussienotitie richting deze motie dus ook contact gehad met de dierenambulance over wat er wel en niet mogelijk is en wat voor hen ook haalbaar is. Dan voel ik wel wat voor wat mevrouw Muller aangeeft: kun je met de dierenambulance afspraken maken over dat zij hotspots die zij merken aan ons kunnen doorgeven zodat we kunnen kijken wat er mogelijk is. Zij hebben ook wel moeite met de administratielast als zij ineens naar een soort rittenregistratie moeten met oorzaken et cetera, omdat ze zeker ook in deze periode met vogelgriep al zwaar belast zijn, dus wij zouden hem ook ontraden op een aantal elementen, waaronder ook op dit element en dat onderschrijft de dierenambulance ook. Tegelijkertijd wel dus die informele tellingen die zij doen.

Mevrouw VISSCHER: Maar als je zegt: zij kunnen hotspots aanbieden, dan moeten ze dat op de een of andere manier natuurlijk ook bijhouden, waar een hotspot is. Dat weet je alleen maar als je daar iets toch van bijhoudt, lijkt mij. Dat hoeft allemaal niet zo heel opgetuigd te worden, maar in ieder geval dat zou dan al heel goed zijn, als ze een beetje bijhouden: daar gebeurt het vaker. Dat is een hotspot. Wethouder RALPH GEERS: Zeker, en wat je merkt is dat de vrijwilligers in de praktijkervaring heel erg merken: we krijgen veel telefoontjes uit die en die hoek, kunnen we daar iets mee? Absoluut, dat kunnen we doen. Dat is iets anders dan een heel administratief systeem, waarvan ook de dierenambulance dat niet bij de vrijwilligers wil neerleggen. En ook wij aan onze kant de administratieve druk ook op dit moment niet passend vinden bij waar wij dat probleem nu zien. Dus wij zien wel de kans als het gaat om die hotspots in kaart te brengen. Tegelijkertijd staan oplossingen niet op zichzelf. Dus je kunt ergens een klein vlondertje of een touw neerhangen, maar hoe ga je vervolgens van dat vlondertje of dat touw weer door? Dus het vraagt iets meer dan een kleine oplossing, maar als er een hotspot uitkomt gaan wij daarnaar kijken.

Wel ontraden wij dus de motie ook om de elementen net genoemd, en als je echt zegt met elkaar als raad: wij willen meer van die fauna-uittreedplaatsen hebben, is dat nieuw beleid en past het dus niet in het reguliere onderhoud en vraagt dat ook daarmee middelen om dat mogelijk te maken. Want binnen in ons vervangingsbudget hebben we geen ruimte om beleidstoevoegingen te doen. Mevrouw VISSCHER: Even kijkend naar de motie, zou dan het verwijderen van het woord structureel uit het eerste dictum u op weg helpen? Wethouder RALPH GEERS: Dan is hij eigenlijk zonder gevolg, want dat hebben we al gedaan. Met de dierenambulance kunnen wij eigenlijk zo de afspraak maken dat zij inderdaad die hotspots periodiek aan ons doorgeven en dat wij kijken hoe wij daar in regulier werk mee om kunnen gaan. 5

Mevrouw HENDRICKX: Ik snap uw zorgen omtrent de eerste bullet, dat hoor ik ook D66 zeggen, de administratielast, de administratiedruk. Ik denk, waar de indieners van deze motie naartoe willen, is: ga in de samenleving ophalen waar die plekken zijn. Ik denk dat die kennis echt wel voorhanden is. Bent u bereid om daar moeite voor te doen? En bent u bereid op een aantal plekken een aantal maatregelen te nemen, zoals een trappetje ophangen waardoor die dieren eruit kunnen. Ik las vandaag het artikel op Teletekst dat wij nogal wat geld hebben liggen. Ik zie ook bij de jaarrekening dat er nogal wat geld overblijft. Ziet u nu geen mogelijkheden om op kleine bescheiden schaal een aantal van die fauna-uittreedplaatsen te plaatsen? Er zijn al veel gemeenten ons voorgegaan. Zou u dat willen doen en bij ons terug willen komen met uw bevindingen? De VOORZITTER: Ik hoop dat u die informatie over onze begroting eerder had dan via Teletekst mevrouw Hendrickx. Mevrouw HENDRICKX: Wat bedoelt u voorzitter? De VOORZITTER: Dat we er financieel kwalitatief er goed voorstaan dat is op basis van onze begroting. Mevrouw HENDRICKX: Bij de jaarrekening heb ik daar het een en ander over gezegd. Het is onderuitputting, we krijgen ons geld niet weggezet omdat er heel veel taken blijven liggen. De VOORZITTER: Maar ik hoop niet dat de informatie van Teletekst was.

Wethouder RALPH GEERS: Ja, het klopt, wij zijn als college ook erg trots dat wij in de top 3 van best financieel presterende gemeenten van Nederland staan, juist omdat we daarmee ook gewoon duurzaam en toekomstbestendig zekerheid voor onze inwoners, zowel qua dienstverlening als lage lasten kunnen blijven bieden. Dus ja, daar zijn we trots op. Wat ik juist in mijn beantwoording ook aangeef is dat we nu al in de natuurvriendelijke oevers juist er rekening mee houden, dat we juist in overleg zijn met de dierenambulance hoe we op de hotspots maatregelen met elkaar kunnen nemen. Dus de inzet die u vraagt, leveren wij al. Dan is de vraag: heeft u daar specifiek een motie bij nodig en hoe gaat u die formuleren? Onze inzet blijft, waar we de situatie voor dieren kunnen verbeteren doen we dat. Als u er structureel of als u er specifiek een beleidsambitie van wilt maken met overal plekken creëren, dan moet uw raad er ook de middelen bij zetten. Maar volgens mij vinden we elkaar dat we zeggen: waar het nodig is zijn wij bereid een en ander te doen. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ja inderdaad, ik denk dat we het helemaal eens zijn op het punt dat we dat niet lukraak overal hoeven te doen, dat we het moeten doen waar het nodig is. Waar het om gaat is, precies het punt waar we eerder in dit debat op kwamen, dat mensen eigenlijk niet weten waar ze dan moeten zijn met die melding.

Mensen die bijvoorbeeld met hun huisdier ergens tegen aanlopen, een kat die te water raakt. Kunnen zij dan ergens terecht en zo ja, bij wie? Zodat het in ieder geval in beeld is welke signalen er zijn. Dat die signalen ofwel bij de wethouder of bij de dierenambulance terechtkomen. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Wethouder RALPH GEERS: We zien gelukkig dat heel veel mensen ook de dierenambulance daarvoor weten te vinden. Ik ga ook nog wel even na of wij in onze eigen meldingensysteem als gemeente de categorie rond dieren hebben, want dan kunnen we die informatie, als we die nog niet hebben, toevoegen zodat we zorgen dat we die informatie goed eruit kunnen filteren. En we blijven ook gewoon in gesprek met de dierenambulance om al die hotspots op te lossen. De heer VAN HATTEM: Misschien nog wel, want ik hoor de wethouder eigenlijk zeggen op hoofdpunten is het eigenlijk overbodig want we doen het al. Toch wordt de motie ontraden. Waar zit dan precies het verschil in waarom die motie dan niet zou kunnen? Als die niet nodig is, kunnen we ook zeggen: we laten hem zitten en het is ondersteuning van beleid. Maar waar zit dan het punt dat de wethouder zegt: ik vind het toch echt geen haalbare motie. Wethouder RALHP GEERS: Die zat op twee elementen. Enerzijds op de administratieve druk richting organisatie en vrijwilligers in dictum 1.

En bij beslispunt 2 gaat het uiteindelijk om een nieuw beleidselement, namelijk FUP's creëren, en daar horen dan ook middelen bij om dat beleidselement te kunnen uitvoeren. Dat ontbreekt in die motie, dus om die twee redenen ontraad ik de motie. Maar 6

in de geest van de motie en wellicht heeft u er iets aan als we dat als toezegging dan maar beschouwen dat ik zeg: wij gaan met de dierenambulance afspraken maken hoe wij die meldingen goed kunnen doen zodat we kunnen kijken wat we aan hotspots kunnen doen. Als dat voor u de geruststelling biedt, ben ik daartoe bereid. Maar dat is de reden waarom ik de motie ontraad. Mevrouw HENDRICKX: Ik houd altijd van heel duidelijke taal. Zegt u nu: ik ga kijken en ik ga er die FUP's plaatsen of niet? Dat blijft toch een beetje boven de markt. Gaat u dat nu doen? Is dat nieuw beleid, u zegt nee. Maar gaat u nu het wel doen, het blijft een beetje boven de markt hangen. Kunt u daar wat duidelijker in zijn? Wethouder RALPH GEERS: Wat ik zeg is ten eerste, waar wij natuurvriendelijke oevers aanleggen houden wij waar dat kan er al rekening mee, met het doorlopend talud, zodat dieren eruit kunnen. Wij gaan met de dierenambulance de afspraak maken dat wij regelmatig met elkaar het gesprek voeren: waar zien jullie hotspots en kijken of daar iets aan te doen is. Want de heer Van Hattem had ook al een aantal relevante vragen over wat je kunt doen met de hoogte van de kademuren en de waterstand. Dus ik kan ook geen oplossing toezeggen, maar die hotspots delen ze dan met ons. Wij gaan dan kijken: is daar makkelijk iets in te doen, ja dan wel nee? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Een interruptie nog.

Ik ben blij dat de wethouder aangeeft dat hij daar heus wel eens verder naar wil kijken en wat de wethouder eerder aangaf, even kijken of die categorie dieren bij een melding doen ook toegevoegd kan worden. En kunt u dan bij ons daarop terugkomen over een tijdje, om te weten wat er mee is gedaan, wat die opvolging is, zodat wij gewoon op de hoogte zijn. Wethouder RALPH GEERS: Ik moet inderdaad even nagaan of wij die categorie in ons meldingssysteem hebben en als die er niet is moeten wij hem creëren. En ik vind het prima om u over een tijdje even een brief te sturen, ook wat we met de dierenambulance besproken hebben en of daar signalen uitkomen. Mevrouw VISSCHER: Wij zijn ook blij met de toezeggingen die u heeft gedaan en ik wil u ook namens Maximus Octavius Visscher hartelijk bedanken hiervoor. De VOORZITTER: Dat is de kat neem ik aan. Mevrouw HENDRICKX: Daar sluit ik me bij aan. Ik kijk even naar de initiatiefnemers. Ik denk dat we de motie van tafel halen en ik ben blij dat u gewoon die FUP’s gaat plaatsen waar het nodig is. Daar was het allemaal voor bedoeld. Dus dank wethouder. De VOORZITTER: Mevrouw Samshuijzen, u bent de hoofdindiener dus ik geef u even het woord.

Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wij zijn in ieder geval blij dat de wethouder aangeeft mee te willen denken en met de dierenambulance in gesprek te willen gaan, even naar de website te willen kijken of er op dieren gemeld kan worden en bij ons terug te komen. Dat er daarmee gewoon goed gekeken wordt en dan horen we hier graag binnenkort over terug wat de resultaten daarvan zijn en dan nemen we de motie nu terug. LICHTE BESPREEKSTUKKEN (B) 11 Scope en rolneming gemeente in ruimtelijk economisch beleid 11.a Actuele motie Onderzoek naar fondsen voor Bedrijventerreinen 11.b Actuele motie Lokale verbondenheid zwaarwegend bij uitgifte bedrijfskavels De VOORZITTER: Dan ga ik over naar agendapunt 11. Er zijn twee moties voor ingediend. Het zijn lichte bespreekstukken. Voor degenen op de publieke tribune en thuis, dat betekent een korte pitch van de hoofdindiener, daarna een korte reactie van de portefeuillehouder en daarna stemming. Als eerste geef ik het woord over de actuele motie Onderzoek naar fondsen voor Bedrijventerreinen, ingediend door VVD, Rosmalens Belang, GroenLinks, PvdA, D66, 50PLUS en CDA.

7

De heer ALTENBURG-COLLIN: Onze gemeente beschikt over meerdere bedrijventerreinen met uiteenlopende opgaven op het gebied van verduurzaming, vergroening en herstructurering en dat gebeurt nu met bedrijveninvesteringszones. Dat is een belangrijk instrument om collectieve investeringen door ondernemers in de Bossche binnenstad en Rosmalen mogelijk te maken. Bedrijveninvesteringszones zijn tijdelijk en er bestaan meerdere mogelijkheden om collectief te investeren, zoals de reclamebelasting, de huidige BIZ, een ondernemersfonds en als vierde een toekomstfonds voor bedrijventerreinen. En VNO-NCW Brabant, Zeeland, kring 's-Hertogenbosch bepleit de invoering van een ondernemersfonds en mogelijk biedt zo'n fonds meer samenhang, schaalvoordeel en flexibiliteit dan meerdere instrumenten, zijnde de huidige bedrijveninvesteringszone, aangevuld met een toekomstfonds voor bedrijventerreinen. Dus daarom het verzoek aan het college om deze vier genoemde mogelijkheden om collectief te investeren te onderzoeken en daarna met deze onderzoeksresultaten in gesprek te gaan met ondernemersverenigingen en belangenorganisaties en graag ook op tijd een korte terugkoppeling te geven, in elk geval over de eerste onderzoeksresultaten, zodat we wat mee kunnen nemen in het bestuursakkoord.

De VOORZITTER: Dan motie 11b, de motie van Rosmalens Belang, VVD, CDA, Leefbaar 'sHertogenbosch, 50PLUS, VOOR Den Bosch, gewoon ge-DREVEN en SP. De heer KOUWENBERG: Met deze motie maken we een volgende stap na de eerder aangenomen motie Lokaal ondernemerschap behouden en versterken. Toen heeft de raad gezegd dat lokale verbondenheid belangrijk is. Met deze motie zorgen we dat dat ook echt gaat meetellen bij de uitgifte van bedrijfskavels. Bedrijfskavels zijn schaars. Dat betekent dat we keuzes moeten maken en die keuzes hebben directe gevolgen voor ondernemers die hier al jaren actief zijn, mensen in dienst hebben en betrokken zijn bij onze gemeente. Ze zorgen voor werkgelegenheid, leefbaarheid en binding met wijk en dorp. Ze zijn vaak langdurig aan onze gemeente verbonden en bereid om te investeren in de kwaliteit en duurzaamheid. Andere criteria zoals duurzaamheid, circulariteit, innovatie en ruimtelijke kwaliteit blijven gewoon onderdeel van de afweging, dus deze motie van ons sluit niets uit, maar zorgt ervoor dat lokale verbondenheid niet vrijblijvend blijft en bij gelijke geschiktheid ook echt gewicht krijgt. Wij stellen daarom voor om lokale verbondenheid zwaarwegend te laten meewegen bij uitgifte van bedrijfskavels. Wethouder RALPH GEERS: Te beginnen bij de motie van de VVD cum suis.

Er wordt al lang hier in de gemeente gesproken over wat de beste opzet is, dus voor u in kaart brengen wat de verschillen zijn en wat de meerwaarde van verschillende is zeggen we graag toe. Ik heb geen bezwaar op die motie. Ik hoor ook in uw bijdrage gelukkig wel de volgtijdelijkheid. We zien het voor ons dat we in ieder geval de komende weken de technische uiteenzetting van de verschillende varianten brengen. Het gesprek voeren ook in het kader van draagvlak is een wat langeretermijnproces. Ik hoop dus dat uw raad ook er begrip voor heeft dat we dat dan eventueel op een later moment doen, zodat u eerst op de techniek richting kunt geven in het bestuursakkoord en we dan draagvlak kunnen creëren. Dat geeft ons ook de ruimte met VNO-NCW en hun proces af te stemmen zodat we dat niet doorkruisen met elkaar. Dan de motie van Rosmalens Belang over de lokale verbondenheid. Ja, volgens mij zijn we hier allemaal trots op onze lokale ondernemers en de meerwaarde die zij hebben. Ik ben wel blij met de wijze waarop de motie ook geformuleerd is, ook bij gelijke geschiktheid. Omdat je natuurlijk een diversiteit aan bedrijven wilt en ook juist bedrijven die iets toevoegen aan onze economie van buiten wilt halen.

Dus daarom dat het geen absoluut criterium is, maar wel een van de elementen en wij zien dit als een versterking op hetgeen de motie eerder is geweest, dus we hebben ook geen bezwaar tegen die motie. Motie 11.a, Actuele motie Onderzoek naar fondsen voor Bedrijventerreinen, van VVD, Rosmalens Belang, GroenLinks, PvdA, D66, 50PLUS en CDA De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal instemmen met deze motie omdat het een onderzoek is en zeker geen besluit, ook gehoord hebbende de wethouder dat het geen besluit is dat nog terugkomt, kunnen we ermee instemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal tegen deze motie stemmen. We vinden het geen goede ontwikkeling om geld van ondernemers op afstand te zetten in een fonds en zeker niet als het dan voor verduurzaming, vergroening en dat soort zaken bedoeld wordt. Dat geld laten we liever aan de ondernemers zelf om daarover te beslissen in plaats van het onder overheidsvleugels 8

te brengen, dus tegen deze motie. De heer MEES (stemverklaring): Wij sluiten ons aan bij het betoog van collega Van Hattem. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Wij vinden het een goed initiatief om in de breedte bedrijven in beweging te brengen om juist die stap naar voren te doen, dus wij zullen voor de motie stemmen. De motie wordt door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben tegengestemd. Motie 11.b, Actuele motie Lokale verbondenheid zwaarwegend bij uitgifte bedrijfskavels, van Rosmalens Belang, VVD, CDA, Leefbaar 's-Hertogenbosch, 50PLUS, VOOR Den Bosch, gewoon ge-DREVEN en SP De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Deze motie zullen wij steunen. We hadden hem zelfs overwogen mede in te dienen. Alleen in een bepaald begrippenkader dat erin zit over duurzaamheid en circulariteit kunnen we ons iets minder vinden, dus tekstueel sloot dat niet zo goed aan, maar de insteek kunnen we wel volgen, dus voor de motie. De heer PETERS (stemverklaring): Als GroenLinks en PvdA zien we de meerwaarde van lokaal betrokken ondernemers. Onderdeel daarvan moet wel zijn dat ze ook een maatschappelijke bijdrage leveren in het belang van een sociaal en duurzaam Den Bosch. Als meerdere partijen die maatschappelijke bijdrage in gelijke mate leveren, geven ook wij de voorkeur aan lokaal verbonden ondernemers.

Daarom kunnen we instemmen met deze motie. De heer HOEBEN (stemverklaring): Wij zullen voor de motie stemmen. Weliswaar zijn we heel erg voor het lokaal ondernemerschap. Echter, als we de afweging moeten maken tussen een duurzaam bedrijf van buiten versus een vervuilend bedrijf, dan hebben we er wel twijfels over, maar we willen het een kans geven, dus we zullen voor de motie stemmen. De heer CREMERS (stemverklaring): Wij hebben ons als D66 sterk gemaakt voor clustering voor bedrijventerreinen en duurzaamheid en dat zien wij goed terugkomen in deze motie, dus daarom zullen wij voorstemmen. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Wij volgen helemaal de stemverklaring van De Bossche Groenen, maar voor ons is het juist een reden om toch tegen te stemmen. Wij vinden lokale bedrijven, lokale ondernemers heel belangrijk, maar dat kan ook juist betekenen dat dat geen duurzame bedrijven kunnen zijn en externe bedrijven wel, dus daarom stemmen wij tegen. De motie wordt door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van PvdD (Samshuijzen) heeft tegengestemd. 12. 12.a 12.b 12.c

Gevolgen aanpak spoortrillingen Actuele motie Doorpakken op de Kanaalboulevard Actuele motie Afspraak is Afspraak Actuele motie De Bossche Regeling voor alle be-TROC-cenen

De VOORZITTER: Dan ga ik naar het agendapunt Gevolgen aanpak spoortrillingen. Daar zijn drie moties bij ingediend en het is ook een licht bespreekstuk, dus dat betekent pitch, reactie portefeuillehouder en daarna stemming. Als eerste de actuele motie Doorpakken op de Kanaalboulevard, ingediend door D66, De Bossche Groenen, GroenLinks, PvdD, PvdA, SP, CDA, 50PLUS, Leefbaar 's-Hertogenbosch en Volt. De heer VAN RENS: In 2024 koos deze raad voor de Verkeersstructuur 2030, een duidelijke stap naar een leefbare en bereikbare binnenstad. Geen doorgaand verkeer meer op de Binnenstadsring, wel ruimte voor mensen. De tijdelijke maatregelen voor de Magistratenlaan veranderen daar niets aan en daarom zegt D66: geen vertraging maar vooruitgang. In zijn brief van november 2025 schetst het college twee scenario's: uitstel tot 2028 of doorpakken in 2026. Onze keuze daarin is helder. In 2026 voortgang en de aanleg van de eerste dynamische knip en de 9

realisatie van randvoorwaarden. We doen wat we hebben afgesproken. Het kan wel en daarom dient mijn fractie samen met De Bossche Groenen, GroenLinks, PvdA, PvdD, SP, CDA, Leefbaar 'sHertogenbosch, 50PLUS en Volt de motie Doorpakken op de Kanaalboulevard in. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik over naar de motie Afspraak is afspraak, ingediend door de VVD. Mevrouw WELTEN: Hier ligt een motie voor die vooral attendeert op wat we hebben afgesproken, niets meer en niets minder. Aan het participatieproces hebben ondernemers en bewoners deelgenomen en menig uurtje vrijgemaakt om tot goede afspraken te komen met het vertrouwen dat deze afspraken ook daadwerkelijk worden nagekomen. Dit participatieproces werd in het oorspronkelijke raadsvoorstel zelfs aangeduid als cruciale basis. Afspraken als knip ZuidWillemsvaart en eerst de randvoorwaarden op orde en dan maatregelen nemen, voor de VVD was dat destijds om in te kunnen stemmen met het vaststellen van de nieuwe verkeersstructuur voor de Brede Binnenstad. De basis op orde en dan verkeersmaatregelen nemen. Vandaar deze motie waarbij een economisch vitale binnenstad centraal staat. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is er een derde motie, De Bossche regeling voor alle beTROC-cenen, van GroenLinks, PvdA, De Bossche Groenen, PvdD en D66.

De heer BOS: In de commissie hebben we uitgebreid gesproken over de gevolgen aanpak spoortrillingen, althans, dat was de titel van de discussienotitie. In de praktijk hebben we opnieuw lang gesproken over de Binnenstadsring en de knips. En laten GroenLinks en PvdA daar duidelijk over zijn. We zijn voor het aanleggen van de knips, die nodig zijn om het doorgaand verkeer dat onze binnenstad nu als afsnijroute gebruikt te weren en zo de leefbaarheid en bereikbaarheid van de binnenstad verbeteren. Tegelijkertijd investeren we in de binnenstad door te vergroenen en te werken aan een prettig verblijfsklimaat en die inzet zien we terug in de motie die we samen met D66 indienen. Maar in de discussienotitie ontbreekt een belangrijk vervolg, de impact voor de omwonenden van het spoor. Op slechts enkele meters van woningen wordt straks diep gegraven voor de plaatsing van de noodzakelijke TROC. Bouwverkeer en langdurige overlast zullen gedurende 2026 en 2027 aan de orde van de dag zijn en voor omwonenden heeft het aanzienlijke impact. Hoewel de werkzaamheden door ProRail worden uitgevoerd, vinden GroenLinks en PvdA, samen met de mede-indieners van deze motie dat de gemeente hier een duidelijke positie moet innemen, een positie naast onze inwoners in aanvulling op de rol van ProRail.

Wij hopen dat samen met GroenLinks, PvdA en de mede-indieners van deze motie meer partijen ervoor kiezen en gaan staan naast de betrokkenen. Wethouder ROY GEERS: Twee moties betreffende de start van de verkeersstructuur, de uitvoering daarvan. De tweede motie Afspraak is afspraak heeft daarbij ook een sprekende titel, waarbij de afspraak ook is dat de maatregelen die effect hebben op de Magistratenlaan vooraf worden gegaan aan het opwaarderen van de Magistratenlaan. We hebben u ook meegeven dat de maatregel die we nu voornemens zijn, de eerste maatregel, geen effect heeft op de Magistratenlaan. Uiteraard werken we wel aan de opwaardering van de Magistratenlaan, zodat bij de volgende maatregelen die wel invloed hebben op de Magistratenlaan die ook op orde is. En in het raadsvoorstel staat ook een globale planning opgenomen, en ook daarvan vinden we het belangrijk dat we dat als uitgangspunt zien en we ook die afspraken nakomen. De motie zoals u die nu heeft vormgegeven zorgt ervoor dat we de globale planning niet na kunnen komen en daarmee ontraden we ook deze motie. De andere motie om door te pakken sluit wel aan bij het raadsvoorstel dat er ligt en ook bij de raadsinformatiebrief zoals we die eerder naar u hebben toegestuurd.

Daarin hebben we ook aangegeven dat we zoveel als mogelijk die uitgangspunten die we genoemd hebben uitwerken, dat we in gesprek gaan met alle belanghebbenden, dat we er ook voor gaan zorgen dat we alle input ophalen via een ontwerpverkeersbesluit. Daar zijn we op dit moment ook volop mee bezig en in de raadsinformatiebrief maar ook in de beantwoording van de schriftelijke vragen die recent zijn gesteld hebben we ook aangegeven dat we als college voornemens zijn om in begin februari een afweging te maken of daar voldoende aan is voldaan om op dat moment ook als college het besluit te nemen of we de knip inderdaad op korte termijn kunnen realiseren. Omdat de motie in die lijn is opgeschreven, heeft die motie dan ook geen bezwaar voor ons. Dan is er een derde motie over de be-TROC-cenen, een mooie woordspeling. De lijn van de motie onderschrijft het college volledig. De impact van de werkzaamheden is fors en wij zijn volop in gesprek met ProRail om ervoor te zorgen dat de hinder van die werkzaamheden richting onze inwoners, of ze nu op de fiets 10

zitten, in een auto of in hun huis, zo min mogelijk is. Daar zijn we zeer intensief over in gesprek met ProRail, zowel ambtelijk als bestuurlijk, en daar hoort ook het juiste communicatieproces bij. Het college vindt wel dat dat primair vanuit ProRail en de Alliantie moet zijn en de motie gaat wat ons betreft nog wel erg uit van een zware rol vanuit het college. Wij gaan ProRail daar wel stevig op wijzen en ik kan er ook voor zorgen dat in lijn met de motie zoals u die heeft, we ProRail vragen om dat nog een keer goed uiteen te zetten, zodat ik u ook kan informeren. Ik zal ook vragen om dat in ieder geval in februari ook nog naar u toe te laten komen, zodat u daar ook een goede afweging in kunt maken. Verder verwachten wij in april een raadsinformatiebrief waar we ook nadrukkelijk aandacht hebben voor het omgevingsmanagement, zodat u op dat moment ook kunt afwegen of dat voldoende wordt opgepakt vanuit degene die ook verantwoordelijk is daarvoor, zijnde ProRail en de Alliantie. Het verzoek van het college is daarom om de motie aan te houden tot u die informatie heeft. Mocht u de motie vanavond wel in stemming willen brengen, dan zijn we van mening dat we de motie op dit moment moeten ontraden, omdat de rol van het college veel groter is dan eigenlijk zou moeten. Die rol hoort bij ProRail thuis, zodat er ook één loket is en de inwoner daar het best bij gediend is.

De heer BOS: Nog een punt van orde op basis van de reactie van de wethouder. Ik begrijp dat de wethouder heeft toegezegd dat er volgende maand een brief komt over hoe ProRail ernaar kijkt. Ik kijk ook naar de mede-indieners. Dan vind ik het redelijk om die af te wachten en in die zin die motie nu aan te houden. Dan is die bij dezen aangehouden. De VOORZITTER: Kunt u de toezegging nog een keer herhalen? Wethouder ROY GEERS: Ik zeg u toe dat ik ProRail ga vragen om zo snel mogelijk het omgevingsmanagement in hoofdlijnen echt duidelijk op papier te zetten zodat ik u dat ook kan toezenden. En er komt in ongeveer april een raadsinformatiebrief waar we wat dieper dan de hoofdlijnen dat kunnen toelichten. De heer BOS: Dank voor deze toezegging. Dan houd ik de motie aan. 12.a, Actuele motie Doorpakken op de Kanaalboulevard, van D66, De Bossche Groenen, GroenLinks, PvdD, PvdA, SP, CDA, 50PLUS, Leefbaar 's-Hertogenbosch en Volt Mevrouw VERREIJT (stemverklaring): Voor ons is monitoring en vooral het juiste moment van de monitoring een belangrijke reden om voor deze motie te stemmen. Mevrouw LIPMAN (stemverklaring): Het op orde brengen van de randvoorwaarden, onder andere de monitoring maar ook het parkeerverwijssysteem en het Binnenstadsfonds is voor ons essentieel voor we die dynamische knip gaan zetten, voor die ondernemers en voor die bewoners.

Daarom, laten we nu snel doorpakken en de voorwaarden zo snel mogelijk op orde brengen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal tegen de motie stemmen. Gisteren hebben we nog uitgebreid gesproken over participatie en we treden dit nu alweer met voeten. De heer GERSJES (stemverklaring): Wij stemmen tegen deze motie, om de reden dat we ook tegen de Verkeersstructuur 2030 hebben gestemd. De VOORZITTER: Ik wil heel even melding maken, want ik krijg ook ingefluisterd vanuit de griffie: het is niet de bedoeling dat u stemverklaringen geeft bij een motie die u zelf indient. Daar bent u voor, daar ga ik in ieder geval van uit. Dus mevrouw Lipman, ik had u moeten corrigeren, maar dat heb ik niet gedaan. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Maar ik corrigeer mezelf nu. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): De PVV zal tegen deze motie stemmen. Alleen al vanwege het eerste punt van het dictum, de voorbereidingen voor de aanleg van de knips op de Binnenstadsring conform de Verkeersstructuur 2030 voort te zetten. Daar hebben wij als PVV tegengestemd, evenals 50PLUS en gewoon ge-DREVEN. De overige fracties hebben daar allemaal voorgestemd. Dus alleen al dat punt is voor ons genoeg om tegen deze motie te stemmen. Wij zijn tegen de knips op de Binnenstadsring dus ook tegen deze motie. De VOORZITTER: Helder, maar wat anderen doen is trouwens niet relevant voor de 11

stemverklaring. De motie wordt door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van VVD (AltenburgCollin, Van Haren, Welten), PVV (Van Hattem), VOOR Den Bosch (Gersjes) en gewoon geDREVEN (Van Creij) hebben tegengestemd. 12.b, Actuele motie Afspraak is Afspraak, van VVD De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): We staan al best vaak stil op de Magistratenlaan. Dat zal ook nog wel een tijdje zo blijven. Maar als we deze motie gaan volgen, dan komt de hele stad tot stilstand en dat moet de VVD niet willen. Ik ben tegen. De VOORZITTER: Het gaat erom wat u vindt, niet wat anderen vinden. Mevrouw LIPMAN (stemverklaring): Wij stemmen tegen deze motie, want zoals gezegd, de randvoorwaarden moeten op orde zijn voordat we de dynamische knip realiseren. Echter, wat ons betreft behoort de doorstroom op de Magistratenlaan daar niet bij en daarom zijn wij genoodzaakt om tegen te stemmen. De rest van de motie steunen we wel. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal voor deze motie stemmen, met daarbij wel opgemerkt dat we niet alleen de knips willen uitstellen, maar dat ze helemaal van tafel moeten. Desalniettemin, gegeven de omstandigheden, in ieder geval uitstellen maar het liefst helemaal weg met die knips. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Een motie uit de grond van ons hart, dus van harte voor. De heer HOEBEN (stemverklaring): Wij zullen tegen deze motie stemmen.

Deze motie is gericht op verder uitstel, en wij kiezen er liever voor om samen met ondernemers en bewoners vooruit te kijken en onze stad bereikbaar en leefbaar te houden. Met elkaar, en niet zoals afgelopen jaren tegenover elkaar. Ook daarin heeft het college een rol te vervullen. De VOORZITTER: Het gaat erom wat u vindt. De motie wordt door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van VVD (AltenburgCollin, Van Haren, Welten), PVV (Van Hattem), VOOR Den Bosch (Gersjes) en gewoon geDREVEN (Van Creij) hebben voorgestemd. DEBATSTUKKEN (C) 13.

Actuele motie Onderzoek Woo Rekenkamer

De VOORZITTER: Aangezien ik portefeuillehouder ben verzoek ik graag de heer Kagie als plaatsvervangend voorzitter. Het is een debatstuk. De PLV. VOORZITTER: Agendapunt 13, Onderzoek Wet open overheid door de Rekenkamer, ingediend door De Bossche Groenen, Leefbaar 's-Hertogenbosch, VOOR Den Bosch, gewoon geDREVEN, SP, 50PLUS en PvdD. Mevrouw HENDRICKX: Om de overheid te kunnen controleren is het heel erg belangrijk dat onze inwoners toegang hebben tot alle informatie die ze nodig hebben om zich te kunnen verdedigen of op te kunnen komen voor hun eigen belang. Dat is geregeld in de Wet open overheid, en de laatste tijd hebben een aantal signalen ons bereikt dat de wijze waarop die informatieverstrekking gebeurt, toch wat vragen oproept. Het ligt in lijn met dat er kosten worden gerekend, soms ook te laat wordt aangeleverd, waardoor het voor inwoners heel moeilijk is om zich nog te verweren tegen de gemeente en ook wordt gevraagd waarom informatie nodig is. Dat gaat eigenlijk in tegen de letter van de wet. Je mag dat niet vragen als gemeente, het doet niet ertoe waarom iemand die informatie nodig heeft. Maar ook als die informatie dan beschikbaar wordt gesteld, dat cruciale informatie is weggelakt, waardoor het voor inwoners gewoon heel lastig is om die informatie te kunnen lezen en te kunnen gebruiken om in verweer te komen en te controleren of 12

wat de gemeente doet ook echt juist is. Het mag duidelijk zijn dat het alleen maar signalen zijn en wij kunnen eigenlijk vanuit onze fractie maar ook medeondertekenaars niet goed beoordelen of dit incidenten zijn of dat er misschien een patroon aan ten grondslag ligt. De Bossche Groenen vindt het heel erg belangrijk dat wij vanuit onze controlerende taak als gemeenteraad ons verdiepen in die signalen en dat we daarom vragen aan de Rekenkamer om eens te kijken wat hier nu eigenlijk aan de hand is. Want nogmaals, ik kan het niet beoordelen, wij kunnen het niet beoordelen, maar het is wel belangrijk om redenen die ik net heb genoemd. De Rekenkamer is een instrument van ons, daar betalen we ook jaarlijks behoorlijk wat geld aan en terecht, want het is een belangrijk instrument. Het is een instrument dat ons kan helpen om ons eigen werk goed te kunnen doen en vandaar dat ik hun vraag om voor ons te onderzoeken hoe het zit met de Woo, op basis waarvan wij dan ons eigen oordeel zouden kunnen vellen. De heer ROOVERS: Zoals ik ook in de commissie heb aangegeven is de Wet open overheid geen gunst aan inwoners maar gewoon een wettelijke taak en verplichting van deze gemeente, zoals bijvoorbeeld ook de Participatiewet dat is.

Die voeren wij zonder morren uit, en op het moment dat er signalen zouden zijn dat deze wet beter uitgevoerd zou kunnen worden door de gemeente zou dat eigenlijk geen politieke tegenstelling in de raad moeten veroorzaken, maar dan zou dat eigenlijk de vraag moeten oproepen: zijn er inderdaad dingen die we kunnen doen om die wet beter uit te voeren? De gevallen die in de discussienotitie in de commissie zijn genoemd zijn in de commissie ook verschillend geïnterpreteerd. We kunnen ook niet anders dan daar een interpretatie op geven, maar wat mijn fractie betreft is het wel zo dat al die gevallen die in die discussienotitie genoemd zijn wel voor de vraag zorgen: is het een onderzoek waard naar de uitvoering van de Woo? En dat gaat niet over politiek, dat gaat niet over afrekening. Ik proefde een beetje in de commissie dat het op die manier wordt geïnterpreteerd. Nee, we moeten onszelf de vraag stellen of wij onze wettelijke taken goed uitvoeren. En om nu te voorkomen dat we daar heel erg in interpretaties verzanden, hoop ik dat wij gewoon een onafhankelijk instituut als de Rekenkamer kunnen vragen om dat onderzoek voor ons te doen, zodat wij ook een op feiten gebaseerde discussie kunnen voeren als dat onderzoek er is.

De heer VAN HATTEM: Voor de goede orde, ik heb de motie ook nog mede ingediend, dus als dat nog toegevoegd is, is dat correct, want de PVV ondersteunt deze motie ook zeer van harte. We vinden het ook heel hard nodig. Er lopen op dit moment ook landelijk verschillende onderzoeken naar de informatiehuishouding binnen de overheid en de toepassing van de Wet open overheid. Het lijkt me heel goed om hier in onze gemeente de zaken tegen het licht te houden. Het voorbeeld, dat hebben we ook in de commissie uitgebreid aangehaald, over GROEN inZICHT, die negen maanden hebben moeten wachten op de stukken die ze hadden opgevraagd op basis van een Woo-verzoek, en pas op het einde van de termijn dat ze een zienswijze konden indienen hun stukken kregen, en dan nog heel veel dingen zwartgelakt. Dat is maar één voorbeeld. Ik kreeg laatst ook nog een burger te spreken die met een Woo-verzoek bezig was en direct al een verzoek kreeg vanuit de gemeente, van: we willen de termijn gaan verlengen. Het is heel goed als we eens gaan kijken of hier eigenlijk wel op een goede manier wordt omgegaan met onze burgers die een Woo-verzoek indienen, dus vandaar ook de noodzaak en het nut van deze motie. Portefeuillehouder MIKKERS: Laat ik even vanaf een start beginnen. Volgens mij is het iedereen gebaat bij een transparante overheid die functioneert zoals het hoort.

En dat betekent informatieverstrekking die hoort en op een manier die ook passend is voor zowel de burger alsook voor de mensen die hier binnen deze organisatie werken. Dus het lakken kan betekenen dat er een persoonlijke beleidsopvatting in zit of zo, dat zou kunnen betekenen dat we daar op een bepaalde manier mee omgaan. Maar een goed uitgangspunt rondom de Woo lijkt mij voor iedereen helder. Ik ga niet over de aard van de motie, want dat is een verzoek van u aan de Rekenkamer. Daar ga ik niet over. Dat is aan elke partij de mogelijkheid om dat te doen. Dus als u dat via een motie wilt doen, is dat aan u. Wat ik wel van belang vind, en dat is dus gehoord de discussie in de commissie zoals die geweest is, dat er ook tijdens de commissie aannames zijn gedaan over hoe wij functioneren rondom de Woo. Daar heb ik me wel op een aantal vlakken zorgen over gemaakt, daarom vind ik het belangrijk om ook aan u een factsheet te verstrekken, los van het feit of deze motie wel of niet wordt aangenomen. Daarin geven wij aan wat op dit moment de stand van zaken is rond de uitvoering van de Woo, hoe we dat georganiseerd hebben, wie, hoe het zit met de TBV's, dus taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden rondom dat thema, zodat u beter inzicht hebt op wat dat betekent. Want in de commissie heb ik bijvoorbeeld gehoord: er zijn geen Woo-juristen.

Of degene die het behandeld heeft moet ook de Woo behandelen. Dat soort zaken hebben we echt 13

gescheiden en dat zijn zaken die ik wel van belang vind om met u te delen zodat u weet vanuit welke uitgangspositie en naar welke beleidsopdracht de Woo-functionarissen daarmee werken en ook hoe we dat willen uitvoeren. Gaat alles dan goed? Dat wil niet betekenen dat alles goed gaat. Daar kunnen we ook van leren, maar het lijkt me wel helder dat ik u die factsheet toezeg en of u de motie aanneemt ja of nee, dat is een opdracht aan uzelf richting de Rekenkamer, dus dat laat ik aan u als een politiek oordeel. Mevrouw HENDRICKX: Ik begrijp best dat de burgemeester zegt: die voorbeelden dat is ook niet niets. Ik kan me ook best voorstellen dat hij zich dat aantrekt, maar ik vind het wel goed om dat soort incidenten, ook al is dat niet leuk om te horen, wel hier op tafel te kunnen leggen, want als we daar het gesprek niet meer over kunnen voeren met elkaar, dan lijkt het er ook niet te zijn. Daarom ook mijn verzoek om daar toch eens nadrukkelijk naar te kijken, omdat ik gewoon ook niet precies weet hoe het zit. Ik begrijp uit de woorden van de portefeuillehouder dat hij bereid is om een overzicht te geven van hoe de Woo nu hier geregeld is. Ik denk dat dat een heel mooie eerste stap zou kunnen zijn om ons als raad wat meer te verdiepen in hoe dat nu intern zit.

En op basis daarvan kunnen we altijd nog kijken of die informatie toereikend is om antwoord te kunnen geven op de vragen die ik eigenlijk heb gesteld in de memo. Dus wat mij betreft omarmen wij deze suggestie van de portefeuillehouder en zullen we ook de motie als dusdanig aanhouden en de informatie beoordelen en aan de hand daarvan wellicht nog een keer terugkomen bij u. Mevrouw WELTEN: We hebben ons kritisch geuit ook, tijdens de commissie. We vroegen ons wel af bij welke instantie je duidelijkheid zou kunnen scheppen omtrent het functioneren van de Woo, als ik het even zo mag noemen. Even terugkomend op de tekst, ik hoor u nu, ik houd hem aan. Dat is al prettig wat ons betreft, omdat het toch ook een aantal dingen zijn die niet helemaal kloppen. Goed dat de portefeuillehouder aangeeft: laat ik nu eens wat meer informatie geven hoe het daadwerkelijk gaat. Ook wij hebben navraag gedaan: hebben we geen experts? Ja, we hebben er vijf, om maar even iets te noemen. En wat betreft die factsheet die is toegezegd door de portefeuillehouder even een vraag richting de portefeuillehouder: geeft dat ons ook inzicht waar het soms fout gaat of waar soms de termijnen worden overschreden, omdat we dan ook met elkaar kunnen kijken: misschien moeten we op die punten eens even kijken of we daar iets anders mee om kunnen gaan. Dat is eigenlijk een voorstel van ons.

En dan richt ik me even tot de portefeuillehouder, om die factsheet aan te vullen met dat inzicht. Portefeuillehouder MIKKERS: Even om geen verkeerde interpretatie te krijgen. Ik heb niets aan kwalificatie willen doen over de incidenten die u noemt want die zijn erg, laat ik het zo maar omschrijven en het betekent dat die onderzocht moeten worden. Waar het mij om ging was tijdens de discussie, en ik heb ook geen namen en rugnummers werden genoemd, dat er aannames werden gedaan in de commissie die niet helemaal conform de werkelijkheid waren en ik vond het van belang om die zuiverheid wel te betrachten. Dat is ook de aard van de factsheet. En ik ben het met mevrouw Welten eens dat we ook inzicht kunnen geven over waar nog leereffecten zitten, waar we de afgelopen jaren ook tegen aangelopen zijn, waar we ook intervisie over hebben gehad met andere gemeenten om te kijken hoe dat beter kan, dus dat inzicht kan ik u geven in die factsheet waar we ook een doorkijk geven over de leereffecten van de afgelopen jaren. PLV. VOORZITTER: Ik begrijp dat na deze toezegging van de portefeuillehouder de motie wordt ingetrokken en dan sluit ik dit agendapunt. 15.

Actuele motie Driemaal is scheepsrecht, stop de giftige bollenteelt

De VOORZITTER: De laatste motie voor vandaag, de motie Driemaal is scheepsrecht, stop de giftige bollenteelt. Vanuit de indiener was het een licht bespreekstuk, vanuit de fractie van de PVV is het verzoek geweest om het als C-stuk te behandelen dus dat gaan we ook doen. De motie is ingediend door de fractie van de PvdD, GroenLinks, PvdA, De Bossche Groenen, Volt, D66, gewoon ge-DREVEN, SP en 50PLUS. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Gaat vanavond het sluitstuk zijn van het dossier Bollenteelt? In 2024 was deze raad duidelijk, in 2025 nog duidelijker en vanavond geven we dan helemaal de uitgeschreven werkwijze om de uitbreiding van de giftige bollenteelt een halt toe te roepen en de omgeving van bestaande bollenvelden veiliger te maken door spuitvrije zones van 250 meter. Je zou zeggen dat op zich de financieel belanghebbenden inmiddels wel op de hoogte waren van dat 14

voornemen en daarbij prevaleert gezondheid boven geld en ook willen we dat er nu een knoop wordt doorgehakt, definitief, en dat er gehandeld wordt. We hebben in de commissie de wensen gehoord van partijen om financieel veilig te spelen en nadeelcompensatie te voorkomen. Daarom wordt nu met deze motie men formeel op de hoogte gebracht van het voornemen van de gemeente Den Bosch om die uitbreiding van de bollenteelt te gaan verbieden, waarmee de nadeelcompensatie voorkomen wordt. Om dan vervolgens per 1 maart volgend jaar die langgekoesterde wens in vervulling te laten gaan. En dan is het afgelopen met de pop-upvelden van giftige bollenteelt en wordt eindelijk die knoop doorgehakt voor gezondheid, natuur en leefbaarheid. Dus daarom dient de PvdD samen met GroenLinks, met speciale dank aan collega Scholten voor zijn inzet en samenwerking en ook met andere partijen, de PvdA, de Bossche Groenen, Volt, D66, gewoon geDREVEN, SP en 50PLUS deze motie in. Driemaal is scheepsrecht, minder gif, meer gezondheid, zeggen wij. Stop de giftige bollenteelt. De heer VAN HATTEM: Ik moet heel eerlijk zeggen dat dit een motie is waar ik heel erg over twijfel en oprecht over twijfel, want ik zie twee kanten aan dit verhaal. Enerzijds het belang van omwonenden, dat moet absoluut vooropstaan en hun gezondheid gewaarborgd worden, dus dat is heel belangrijk.