Notulen raadsvergadering 2025-10-07

Daarvan zeggen we: daar willen we niet aan meewerken, want die statushouders worden al genoeg in de watten gelegd in dit land en daar moet maar eens een keer paal en perk aan worden gesteld. Dan kom ik tot een afronding. Dit 16

amendement is voor ons wel essentieel. Als dat verhaal over die statushouders eruit gaat en dit amendement wordt aangenomen, dan zullen we dit actieplan voor de schuldaanpak steunen en anders niet. Mevrouw HOEKSTRA: 6500 mensen hebben in ons Den Bosch problematische schulden en als we niet oppassen worden het er alsmaar meer. We hebben de mond vol over maatwerk, maar als je het financieel niet redt, wil je gewoon dat die overheid dicht bij je staat en jou de hand uitreikt. En dat is eigenlijk nog zo vaak niet het geval. We hebben in Den Bosch echt meer dan prachtige armoede-initiatieven die heel veel leed verzachten, maar meer dan verzachten lukt ook eigenlijk niet. Want we hebben in dit land echt een stelselmatig probleem met hoe we naar mensen in armoede kijken. Lui, dom, eigen schuld, stomme keuzes en ga zo maar door, een aantal van de vooroordelen over mensen in armoede en met schulden. Er is geen groep zo divers die zo stevig wordt gediscrimineerd en wordt buitengesloten. En van dat beeld moeten we af. Daarom dienen wij vanavond de motie ꞌZelf een sociale schuldeiser zijnꞌ in. Want we kunnen echt als gemeente een enorm verschil maken in hoe we kijken naar mensen. Laten we elkaar vertrouwen in plaats van elkaar wantrouwen. En als iemand een vergissing maakt die meteen grote consequenties heeft in iemands leven, laten we dan compassie tonen.

Laten we mensen tegemoet treden vanuit het vertrouwen dat we de goede bedoeling hebben en dat een vergissing maken menselijk is. Het kan en mag niet zo zijn dat je door een kleine vergissing bij die overheid die naast je zou moeten staan, direct in de schulden terechtkomt. En ik geef u een klein voorbeeld. Vorige maand sprak ik een bewoner in Het Zand. Hij was door alle stress thuis van alleen voor de kinderen zorgen, werken in de ploegendienst en net uit de schuldhulpverlening, helemaal vergeten zijn al tien jaar lopende gehandicaptenparkeervergunning te verlengen. Met als gevolg zeven dagen achter elkaar een boete op zijn foutgeparkeerde auto. Deze waren alle zeven in de spam van zijn mail terechtgekomen. Tot zijn buurman hem wees op het feit dat hij de boetes door de parkeerwacht had zien uitschrijven, was hij zich daar niet van bewust. En de totaalsom van de boetes was enorm. De moed zakte hem in de schoenen, en toch raapte hij zich bijeen en belde de gemeente Den Bosch. En het antwoord was er snel. Nee, er is niks mogelijk. Zeven keer € 90 op een minimuminkomen van zo'n € 1.600. Het was direct weer terug in de schulden en direct weer terug in de stress die net was weggewerkt. Voorzitter, we doen echt allemaal wel eens iets doms en dat heeft dan gevolgen. Maar de consequentie in dit geval is echt buitenproportioneel. En dat zou wat ons betreft echt anders moeten.

Dus daarom deze motie. Daarnaast dienen we ook van harte de motie van de SP mee in voor meer ogen voor kinderen met ouders in de schuldhulpverlening, want kinderen zijn de stille slachtoffers van ouders die thuis in de spanning zitten, veroorzaakt door continue stress door gebrek aan geld en daar kunnen we echt niet genoeg aan besteden. Verder steunen we van harte de motie van de PvdD over betere voorlichting over betaalsystemen zoals Klarna. En ook motie 2 over het wijkloket en het onderzoek kunnen wij van harte steunen. De heer VAN CREIJ: Soms heb je dat de werkelijkheid heel anders is dan de praktijk. Wij waren heel positief over dit aanvalsplan en dat zijn we nog steeds. Maar als je dan het Rekenkamerrapport leest wat er toch weer allemaal misgaat, dan denk je: er is een wezenlijk verschil met de dagelijkse praktijk. Ik heb even een vraag aan de wethouder, want nu moeten we door met het aanvalsplan om op tijd te zijn dat het 1 januari 2026 in kan gaan, maar de vorige keer is het in juni voorgelegd aan de gemeenteraad. Wat is er misgegaan in de planning dat dat eventueel niet gebeurd is? En dan een persoonlijke uitspraak die ik altijd gebruik, is: haast je wanneer je tijd hebt dan heb je tijd wanneer je haast hebt. Dan had dit misschien voorkomen kunnen worden. Dan ga ik even terug naar onze eigen motie, ꞌToegankelijke wijklokettenꞌ.

Het is net besproken, bladzijde 28, daar staan maar drie of vier zinnen in, en toch kennelijk heel belangrijk, want op bladzijde 28 staat ook: we gaan onderzoeken of de wijkloketten kunnen komen, maar dat is wel in de wijkpleinen. En als ik dan kijk bijvoorbeeld voor Nuland, op donderdag tussen 10.00 en 12.00 uur. In Vinkel 's middags tussen 13.00 en 15.00 uur. Is dat nu echt toegankelijk? Er staat bij punt 2 van ons dictum, dat soort zaken, dan ben je niet echt toegankelijk als je twee uurtjes daar aanwezig bent. Dus dat is eigenlijk de achtergrond van onze motie om het breder te trekken. Kijk nu eens wat er voor mogelijkheden zijn in Den Bosch, sec aan deze kant van het kanaal zijn er heel veel wijkpleinen. Er is een wijkplein in Rosmalen voor alles aan die kant. Dus bekijk het nu eens in een breder verband. Dan ga ik even de andere moties langs. Het recht op een vergissing, daar zijn wij in principe helemaal voor. Alleen hebben wij eigenlijk begrepen vanuit de ambtelijke organisatie dat er geen respijt gegeven kan worden. Dan de pilot huisbezoeken. We weten eigenlijk niet concreet, maar misschien dat we dadelijk horen wat er echt te doen is, want we willen de wethouder op pad sturen. Het is onduidelijk over welke mensen dit gaat, welke hulp ze willen ontvangen en onbekende 17

hulpverstrekkers, dus wat vraag ik nu eigenlijk? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Op het Aanvalsplan 's-Hertogenbosch Schuldenvrij 2026 en verder hebben we als hoofdindiener twee moties ingediend en die zal ik daarom even toelichten. Vervolgens zal ik ook toelichten hoe wij tegenover de andere moties en het amendement staan. Allereerst de motie over koop nu, betaal later-diensten. Met de opkomst van platforms als Klarna en Riverty is er een sluiproute naar schulden gecreëerd waarvan vooral jongeren het slachtoffer kunnen worden omdat die nog niet altijd helemaal goed kunnen overzien wat de gevolgen zijn. Met de motie die we indienen, samen met de SP, De Bossche Groenen, D66 en Leefbaar 's-Hertogenbosch, vragen we om landelijke regulering om daarop aan te sturen. Want het is een groot systeemprobleem, dat we op lokaal niveau niet volledig kunnen oplossen. Dus daarom vragen we de wethouder om via de VNG te lobbyen voor het landelijk aan banden leggen van dit soort nachtmerriediensten, noem ik het maar, wat onze wethouder zeker met een belangrijke rol die zij heeft binnen de VNG goed kan oppakken. De heer VAN HATTEM: Ik vind het op zich een sympathieke motie, alleen heb ik een beetje moeite met het idee om allemaal dingen via de VNG landelijk onder de aandacht te brengen die op een landelijk niveau geregeld moeten worden.

Is het dan überhaupt wel iets wat in deze raad op deze manier hier neergelegd moet worden als we er zelf toch niet over gaan? Mevrouw SAMSHUIJZEN: De motie heeft nog een tweede dictumpunt dat ik ook zal toelichten. Wij vinden wel ook dat juist dit iets is wat via de VNG geadresseerd moet worden, juist omdat de schuldenproblematiek bij de gemeenten neerkomt om op te lossen. Dus bij de gemeenten liggen de problemen. Daarom met die probleemsignalering en het aansturen op systeemverandering ligt er een heel belangrijke indicatietaak, dus via gemeenten, via de VNG, om het niet als Den Bosch apart op te trekken maar daar de banden met andere gemeenten samen in op te zoeken. En als u mij toestaat zal ik zo ook even dictum 2 toelichten. Want wij vinden tegelijkertijd dat wij lokaal wel iets kunnen doen natuurlijk, en dat is namelijk jongeren voorlichten bijvoorbeeld via scholen, jongerenwerk, maatschappelijke partners, omdat financiële weerbaarheid ook begint met bewustwording. En daarom vragen we om partnerorganisaties die hiervoor aan de knoppen zitten hiertoe op te roepen om dat te doen. Dan de motie over de pilot huisbezoeken signalen van financiële problematiek. Deze motie dienen we in samen met de SP, De Bossche Groenen en Leefbaar 's-Hertogenbosch. Veel inwoners met schulden zoeken pas hulp als het eigenlijk al te laat is, heel laat is.

Want schaamte, angst of wantrouwen houdt mensen tegen om aan te kloppen voor hulp. En juist dan kan een persoonlijk contactmoment, een huisbezoek, een gesprek aan de deur, het verschil maken, om juist te laten zien dat de gemeente naast ze staat en om de drempel om hulp te zoeken weg te nemen en de hulp letterlijk aan te reiken. Met deze moties versterken we dan de ambitie van het aanvalsplan en brengen we de schuldenaanpak een stap dichterbij waar we uiteindelijk met zijn allen naartoe willen, namelijk een gemeente waar iedereen de kans krijgt om financieel gezond te blijven, zonder schaamte, zonder drempels. Verder kijken we ook uit naar het debat in december over het rapport van de Rekenkamer, maar hier zullen we vandaag verder niet op vooruitlopen. Dan over de andere moties en het amendement. Amendement 1 steunen we niet. Motie 1 steunen we, motie 2 steunen we ook, motie 5 steunen we en dienen we ook mede in. Bij motie 6 vragen we ons af in hoeverre de privacy van betrokkenen in het geding is bij de gesprekken en ook hoe het zich verhoudt tot mogelijke bewuste keuzes in de inrichting ten behoeve van de veiligheid van medewerkers. Maar goed, we gaan ervan uit dat de indiener van motie 6 daar straks vast wat over zal toelichten en de wethouder hier ook een reactie op zal geven.

Mevrouw VISSCHER: Een paar weken geleden kwam de kinderombudsman met een rapport over kinderen in armoede. Deze kinderen geven hun leven een lager cijfer, voelen zich vaker gestrest, ongelukkig en buitengesloten. Een aanbeveling uit het rapport is om met kinderen in armoede zelf te praten en ze actief te ondersteunen en daarnaast tot een integraal jeugdarmoedebeleid te komen. Kinderen van wie de ouders of verzorgers in de schuldhulpverlening zijn, zijn kinderen in armoede en daarom zijn deze aanbevelingen heel relevant voor dit voorstel. Samen met D66, PvdA, GroenLinks, De Bossche Groenen, PvdD, 50PLUS, Leefbaar 'sHertogenbosch, VOOR Den Bosch dient de SP daarom de volgende motie in. Ik zal me even beperken tot het verzoek. Wij vragen het college om indien gewenst gesprekken te voeren met kinderen in de schuldhulpverlening, waarbij wordt gekeken naar hun verwachtingen, waar ze tegenaan lopen, wat ze eventueel nodig hebben, om te kijken hoe de problemen waar zij tegenaan lopen verlicht of opgelost kunnen worden binnen de mogelijkheden die er in onze gemeente bestaan 18

voor kinderen in het algemeen en kinderen in armoede in het bijzonder. En dat indien er sterke signalen uit gesprekken komen die wijzen op eventuele hiaten in ons kinderarmoedebeleid, deze signalen worden gebruikt om lering uit te trekken. Afgezien hiervan zitten er heel veel goede plannen in het voorstel. Het kan een mooie aanpak zijn. Op punten kan het nog wat getweakt worden, vandaar dat wij een aantal moties mee indienen of steunen, zoals de motie van gewoon geDREVEN die vraagt om meer wijkloketten. Voor sommige mensen zal het juist een drempel zijn om dicht in de buurt te gaan praten over hun schulden, maar voor heel veel mensen zal het ook juist net dat zetje kunnen geven dat ze daar wel in hun buurt mee terechtkunnen. Het is voor de SP een langgekoesterde wens om hulpverlening dichter naar mensen toe te brengen. Met de PvdA dienen we het recht op vergissing in. Ik heb het vroeger al eens onbedoeld frauderen genoemd als mensen bijvoorbeeld een formulier te laat inleveren of iets te laat doen waardoor ze opeens geconfronteerd worden met grote gevolgen. De menselijke maat moet wat ons betreft daarin terug. En als we het Rekenkamerrapport gaan bespreken kunnen we het wederom hebben over de vindbaarheid en de laagdrempeligheid van het armoedebeleid in het algemeen. De heer GERSJES: Een stad is pas sterk als iedereen mee kan doen, en dat begint bij financiële zekerheid.

Achter elke schuld schuilt een verhaal. In Den Bosch mogen we niet accepteren dat deze verhalen eindigen in machteloosheid en uitsluiting. Het zijn verhalen van onze buren, vrienden, collega's, mensen uit onze wijken en daarom is het zo belangrijk dat we met het aanvalsplan schuldhulpverlening nu echt doorpakken. Neem bijvoorbeeld een alleenstaande moeder in de Maaspoort die door onverwachte medische kosten maandenlang haar rekeningen niet kon betalen. Of een gezin in het Paleiskwartier, dat na een ontslag met oplopende schulden zit en daardoor ook de schoolspullen voor hun kinderen niet kon betalen. En dan is er mijnheer X uit de Hambaken die jarenlang worstelde met stapels brieven en incasso's, maar door intensieve schuldhulpverlening weer grip op zijn leven kreeg. Hij zegt zelf: schuldhulpverlening gaf mij niet alleen financiële rust, maar ook mijn leven terug. En deze verhalen zijn helaas geen uitzondering. In onze stad zijn er veel mensen die vastlopen in de wirwar van regelingen, instanties en bureaucratie. Ze raken ontmoedigd en daardoor verliezen we ze uit het oog. Dat kan en mag niet langer. Het aanvalsplan dat we vandaag bespreken is een plan dat niet alleen hulp biedt maar ook voorkomt dat mensen diep in de schulden raken. Vroege signalering is cruciaal.

Scholen, huisartsen, wijkteams en zelfs vrijwilligers kunnen sneller problemen herkennen, denk bijvoorbeeld aan het project Schuldpreventie in de klas, waar leerkrachten signaleren, en signalen krijgen van financiële stress bij leerlingen en die herkennen en ouders ondersteunen voordat schulden uit de hand lopen. Daarnaast is maatwerk noodzakelijk. Niet iedereen heeft dezelfde hulp nodig en dat weten we. Daarom moeten we investeren in persoonlijke begeleiding. We weten ook dat schulden veel meer kosten dan alleen het geld. Stress en zorgen leiden tot gezondheidsproblemen, relatieproblemen en sociale uitsluiting. Hierdoor stijgen de zorgkosten en neemt de druk op onze maatschappelijke voorzieningen toe. Door nu te investeren in schuldhulpverlening besparen we op de lange termijn dus veel meer. Aan de wethouder wil ik de vraag stellen: hoe gaat het college ervoor zorgen dat het aanvalsplan echt integraal en dicht bij de inwoners wordt uitgevoerd? Hoe waarborgt u dat mensen niet tussen wal en schip vallen, maar snel en effectief geholpen worden, juist in onze kwetsbare wijken? Dit plan is een investering in onze mensen en de toekomst van Den Bosch. Elke euro die we nu investeren in schuldhulpverlening levert ons dubbel en dwars iets terug. Minder stress bij inwoners, minder druk op de zorg en sterkere wijken waar mensen weer vertrouwen hebben.

Laten we dit plan niet als een losse maatregel zien, maar als een onderdeel van onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Samen maken we Den Bosch tot de stad waarin niemand financieel verloren gaat. Ik wil afsluiten met een beeld dat mij persoonlijk aanspreekt. Schulden zijn als een zware storm op zee. Zonder hulp dreigen mensen te verzuipen in problemen. Met het aanvalsplan geven wij onze inwoners niet alleen een reddingsboei, maar ook een kompas en een koers naar rustiger wateren. Zo maken wij van Den Bosch een veilige haven voor iedereen. Ik zal onze motie even toelichten. Ik steun alle moties als VOOR Den Bosch. Onze motie gaat erover dat er bij de Weener XL geen privacy is voor de aanvrager, omdat mensen daar gewoon open, en plein public, hun zaken moeten regelen. Ik hoop dat u die steunt, dan kan die morgen worden uitgevoerd. Mevrouw VISSCHER: Even ter verduidelijking, u zegt dat u alle moties steunt, maar u had net een heel warm pleidooi over alle mensen in Den Bosch. Wat doet u dan met het amendement over de statushouders? De heer GERSJES: Ik steun de moties en het amendement laat ik voor lief.

19

De heer VAN HAREN: Een vraag over de motie van de heer Gersjes, want wij hebben de indruk uit de jaarlijkse werkbezoeken aan Weener XL dat deze ruimtes er sinds de opening van het nieuwe gebouw wel degelijk zijn. Dus kan de heer Gersjes toelichten wat zijn motie toevoegt aan de bestaande situatie? De heer GERSJES: De heer Van Haren, als mensen daar voor de eerste keer binnenkomen zitten ze in een soort treinstationwagen, een bank. Daar lopen allerlei mensen door die daar hun activiteiten, hun werk uitvoeren. De ervaring van de mensen die bij mij op de vloer komen, op de mat komen, hun klachten deponeren, is dat ze zich niet prettig voelen, dat ze hun privacy niet hebben. Ik vind dat daar gewoon een afgesloten ruimte voor moet zijn waar je gewoon veilig met je zaken kunt omgaan en die kunt vertellen. Dat is de situatie. De heer VAN HATTEM: Ik heb een vraag aan de heer Gersjes, want hij zei straks dat hij het amendement voor lief neemt. Bedoelt hij daarmee dat hij het niet gaat steunen en betekent dat dan dat hij het wel prima vindt dat statushouders in onze gemeente bij de schuldhulpverlening met een voorkeursbehandeling worden behandeld ten opzichte van Bosschenaren? De heer GERSJES: Ik steun uw amendement niet en verder hoef ik hier geen toelichting te geven, want dat betekent eigenlijk al wat erin staat.

De heer MEES: Mijnheer Gersjes, u stelt dat mensen totaal geen privacy hebben bij Weener XL. Dat heeft u van de mensen gehoord. Maar heeft u daar ook met Weener XL contact over gehad? De heer GERSJES: Ik heb geen contact met Weener XL. Ik hoef dat ook niet. Het gaat om de mensen die bij mij komen en die ondersteun ik. De heer VAN SILFHOUT: Er staat natuurlijk ook iets in het aanvalsplan over meer met de wijkpleinen samenwerken en meer op locatie. Als dan juist die grote ruimte bij de Weener waar we niets aan gaan doen door dat iets anders in te richten, waar gewoon veel mensen zitten, dat zal altijd intimiderend blijven. Als we dat dan kunnen vervangen door in de wijk, juist kleinschalig, waar u wel die privacy heeft, gewoon ruimte te creëren, dan zijn we er toch? De heer GERSJES: De heer Van Silfhout heeft wel een punt, maar ik weet niet of u bij de laatste vergadering van Sociaal was waar ik voorzitter was. Toen zei de wethouder wel degelijk dat we Weener XL wel als een centraal punt willen blijven houden. Dan kom je er niet onderuit hè. Mevrouw VAN DE LEEMPUT: Ik heb ook een vraag aan de heer Gersjes. U zegt: ik heb niet gesproken met Weener XL. Vlak na de opening hebben wij als Bosch Belang wel gesproken met Weener XL en dit probleem aangekaart en daar hebben ze ons wel aangegeven dat ze daar werk van zouden maken.

Dus voordat ik met die motie in kan stemmen, wil ik heel graag weten: wat hebben ze er voor werk van gemaakt? Want het is een bekend probleem dat toen iedereen in die hal zat, maar dat mensen nu wel in een klein kamertje in privacy hun verhaal kunnen doen. De heer GERSJES: Mevrouw Van de Leemput, het is zo dat dit de situatie is op dit moment, zeer vers, de personen in kwestie maken dit mee bij hun gesprekken, voelen zich hier niet lekker bij. En u zult zo meteen het antwoord van de wethouder horen hoe de situatie daar is. Het kan niet anders zijn dan er in de motie staat, anders kan ik deze motie niet hier inbrengen. De heer MEES: Jammer genoeg is er niet gekozen om dit plan te combineren met de uitkomsten van het Rekenkameronderzoek. Wat ons betreft een gemiste kans. Zeker als we kijken naar de conclusies daaruit. Die zijn niet mals. Een integrale benadering van het armoedevraagstuk had en heeft nog steeds onze voorkeur. De behandeling van het Rekenkameronderzoek in december kan dan natuurlijk wel leiden tot aanpassing van het plan. De heer Van Hattem had het daar ook al over en ook in de commissie heeft de wethouder al toegezegd dat het niet in beton gegoten zit en dat als de raad moties en amendementen aanneemt, dat altijd kan. Dus daar gaan we dan ook van uit. Wat ook gezegd werd was voortvarendheid. Dat was nodig om het plan ook snel te behandelen.

En wij gaan ervan uit dat wij dit ook terugzien in de aanpak, dus er moet tempo gemaakt worden. Instrumenten hebben we genoeg maar de crux zit nu juist in de uitvoering. Want dit is in feite een uitvoeringsplan. Daarom moeten we als raad kunnen volgen hoe ambities en doelstellingen worden gerealiseerd. Bij de monitoring is het zaak om niet louter naar de output te 20

kijken, maar ook naar de realisatie ten opzichte van het plan dat nu voorligt. We lazen nu dat 12% vroegsignalering werd gehaald, maar daar komen we dan pas laat achter en dat willen we wel goed kunnen volgen in de toekomst, dat we daar niet pas later achter komen. En de wethouder was het daar overigens mee eens en dan gaan wij er ook van uit dat het zo gerealiseerd wordt. Ook hebben wij gepleit om ondernemers beter te bereiken en een integrale aanpak te realiseren. En ook daarin vonden wij een gewillig oor. Dan de moties die wij steunen. Daarbij zien wij nu al aanknopingspunten bij de aanbevelingen van de Rekenkamer. Kijken we naar motie 1, dan zien we daar de mogelijkheid om maatwerk toe te passen, iets waar de Rekenkamer ook aandacht voor vraagt. In feite moet je een soort hardheidsclausule heel ruimhartig toepassen, uitgaande van het verhaal van de mensen. Dan kom ik bij gewoon ge-DREVEN, de wijkloketten. Dienstverlening dicht bij de burger spreekt ons aan. Die ervaring hebben wij ook opgedaan bij het bezoek aan alle wijkpleinen eerder in deze periode. Dat heb ik gedaan met de voorganger van mevrouw Claessen. Daar zijn wij alle wijkpleinen af geweest en daar liggen echt kansen.

Maar dan kun je dus niet het gebruik terugdringen, maar dat betekent wel dat je die wijkpleinen goed moet equiperen en vooral ook goed zichtbaar in de wijk maken want sommige wijkpleinen lijken wel heel erg geheim te zijn. Motie 3, Bescherm jongeren tegen schulden. Voor ons spreekt dat voor zich. Voorkomen is beter dan genezen en preventie is altijd goed. Dan de pilot Huisbezoeken van de PvdD. Ook daarin kan vroegsignalering een verbetering geven, dus ook die steunen wij en dat was ook iets waar de Rekenkamer aandacht voor vroeg. En dan Oog voor kinderen met ouders in de schuldhulpverlening. Voor ons is het zo: kinderarmoede moeten we zo goed mogelijk bestrijden. De aanbeveling van de kinderombudsman gaan we natuurlijk niet in de wind slaan. Dan amendement 1, Statushouders, gaan we niet steunen. En voor wat betreft de privacy en Weener XL wachten we graag de reactie van de wethouder af, omdat we ook het verhaal van Weener XL willen horen. De heer VAN HAREN: Een korte bijdrage over de ingediende moties, want over de steun aan dit voorstel waren wij in de commissievergadering al duidelijk. Belangrijk om de succesvolle werkwijze van hulp bij schulden voor inwoners en ondernemers in onze gemeente de komende vier jaar vast te houden.

Er is altijd ruimte voor verbeteringen en het aanvalsplan verbetert op een aantal goede punten en het inkijkje in het rapport van de Rekenkamer leert ons dat we hier de komende maanden over gaan doorpraten. Voor ons met name over de thema's vereenvoudiging, vroegsignalering en menselijke dienstverlening voor minima, en dat brengt mij bij de ingediende moties. Motie 1 van de PvdA, motie van 2 van gewoon ge-DREVEN en motie 4 van de PvdD raken deze thema's. In onze ogen vult de huidige werkwijze van de gemeente, versterkt met het nieuwe aanvalsplan de genoemde zorgen in de moties nu voldoende in of kondigt, zoals het geval van de locaties in de wijken, een eigen verkenning aan voor afspraken over de hele gemeente. Er is zeker wat te zeggen om deze onderwerpen breder te zien dan enkel schuldhulpverlening en naar effectieve vroegsignalering en eenvoudige dienstverlening te kijken voor de minimadoelgroep als geheel. Het Rekenkamerrapport zal ons daarbij helpen en de Bossche VVD kijkt uit naar de behandeling daarvan. Daarom gaan wij, vasthoudend aan de koers van dit aanvalsplan en in afwachting van de Rekenkamer niet mee in deze drie moties. Moties 3 en 5 van de PvdD en SP geven een terecht en duidelijk signaal af, passend bij dit Aanvalsplan 's-Hertogenbosch Schuldenvrij 2026 en verder.

Voorlichting en gesprekken over omgaan met geld aan jongeren vanaf jonge leeftijd is voor de Bossche VVD een belangrijk onderwerp. We horen graag de lezing op uitvoerbaarheid van de wethouder, maar zullen deze moties zeer waarschijnlijk steunen. Dan tot slot motie 6, niet om in een welles-nietes met de heer Gersjes niet te belanden, maar ik kan hem van harte het volgende werkbezoek aan Weener XL aanraden, want wij hebben de indruk dat sinds de opening van het nieuwe gebouw er altijd de mogelijkheid is voor inwoners om gesprekken in een vertrouwelijke ruimte te voeren en zien niet wat deze motie daaraan toevoegt en zullen deze dan ook niet steunen. Mevrouw HENDRICKX: Vanavond praten we over het Aanvalsplan 's-Hertogenbosch Schuldenvrij 2026 en verder. Vooraf willen wij eigenlijk één punt nadrukkelijk hier maken. Wij zijn het niet eens met de wijze waarop wij dit behandelen. Zoals u weet komt er eind van dit jaar het rapport van de Rekenkamer. We betreuren het dat we niet in staat zijn met zijn allen om het zo te organiseren dat we dat gelijktijdig met elkaar kunnen bespreken. Wij denken dat het rapport een aantal waardevolle punten behelst waarmee we ons voordeel kunnen doen als raad en die ook direct relevant zijn voor het voorstel dat we vanavond gaan vaststellen, het aanvalsplan.

We hebben hierover al eerder ook een ordevoorstel ingediend, tijdens de commissiebehandeling, samen met Leefbaar 's-Hertogenbosch. Het ordevoorstel heeft het helaas niet gered, waardoor we er vanavond toch over moeten spreken en stemmen. Wij vinden het eigenlijk een omgekeerde wereld. De Rekenkamer kan alleen maar functioneren als zij het volledige vertrouwen heeft van de raad. Door 21

eerst een plan te behandelen zonder het Rekenkamerrapport daarin mee te nemen, nemen wij onszelf als raad niet serieus. Dit punt willen we hier nadrukkelijk markeren, en we willen ook naar de toekomst toe uitspreken dat wij hopen dat dit ook niet meer gebeurt. Het moet voor het college toch mogelijk zijn om in de planning samen met de Rekenkamer en met onze raad te komen tot het zwaluwstaarten van een aantal rapporten, waardoor we met zijn allen ook ons voordeel kunnen doen met de voorstellen van de Rekenkamer. Mevrouw MULLER: U zegt dat we ons als raad dan niet serieus nemen, maar we gaan dat Rekenkamerrapport nog uitgebreid bespreken, dus dat begrijp ik eigenlijk niet. Ja, ik begrijp dat u het liever samen had gehad, maar goed, dat kon niet qua planning. Mevrouw HENDRICKX: Mijn voorganger illustreerde het probleem heel mooi. De heer Van Haren geeft eigenlijk aan: ik steun vanavond de moties van de collega's niet, want ik wil eerst dat rapport van de Rekenkamer bespreken en daar heeft hij gewoon een terecht punt. We hebben hier in feite een deel van het verhaal. We zouden gewoon het hele verhaal moeten kunnen zien om te kunnen wegen wat voor soort voorstellen nu eigenlijk zinvol zijn, in reactie op D66. Mevrouw MULLER: Maar goed, dat zou dan in december kunnen. In december hebben we het hele verhaal.

Mevrouw HENDRICKX: We hebben het er allemaal over hoe we het druk we het hier met elkaar hebben in deze raad. Dat wil ik nog een keer benadrukken. Los van de bestuurlijke drukte die we ons allemaal zelf aandoen, vind ik het gewoon een brevet van onvermogen dat we niet in staat zijn geweest om aan de voorkant het zo met elkaar te organiseren dat die rapporten gewoon gelijktijdig worden aangeboden en niet in de volgorde zoals we het nu doen met elkaar. Dan gaan we straks weer een discussie voeren, terwijl we nu met elkaar wel een plan vaststellen. Dus het is een beetje gek en ik vind het voor de buitenwacht en voor partijen die met ons samenwerken er niet zo netjes uitzien. Dus ik vind dat een betrouwbare, goed functionerende overheid gewoon zorgt dat die zaken netjes geregeld zijn en dat hebben we gewoon niet gedaan. En daarom mijn wens om dat richting de toekomst gewoon beter met elkaar te organiseren. Want als raad besteden we € 200.000 aan onze Rekenkamer. Laten we dan ook alstublieft ons voordeel doen met die rapporten. Dus dat punt wil ik gemaakt hebben over het Rekenkamerrapport. Mevrouw MULLER: Dan wil ik toch even gezegd hebben dat we dat Rekenkamerrapport wel degelijk zeer serieus gaan nemen. Het is geen vraag, maar.

Mevrouw HENDRICKX: Ik vind het fijn om te horen dat D66 zichzelf in ieder geval serieus neemt en er straks ook de aandacht aan gaat besteden die het rapport van ons vraagt. Dat zullen wij ook zeker doen en ik heb ook begrepen dat de wethouder ook heeft aangegeven daar ook nog heel serieus naar het rapport te kijken en te kijken op wat voor wijze er wellicht nog aanpassingen zouden kunnen komen naar aanleiding van het rapport. Dat gezegd hebbende kunnen wij ons in hoofdlijnen heel goed vinden in het voorstel dat nu voorligt. Het is een goede aanzet, mits er inderdaad nog aanpassingen kunnen worden gedaan. Maar dat hebben we volgens mij in de commissie uitvoerig met elkaar gewisseld. Onze opmerkingen bij het plan en de moties die wij steunen. Een punt ten aanzien van die financiering. Er wordt een beroep gedaan op incidentele middelen en daarna ligt het aan de raad om een nieuw budget beschikbaar te stellen. De continuïteit is daarmee onzeker. We pleiten er dan ook voor dat het dan structureel gefinancierd wordt, zodat die succesvolle maatregelen niet wegvallen. Als het gaat om de vroegsignalering, het plan richt zich daarop en het snel schuldenvrij maken en een duurzame uitstroom. Dat ondersteunen wij, maar preventie ontbreekt echter als apart aandachtspunt en we vragen nadrukkelijk aandacht voor deze preventieve maatregelen.

En de specifieke moties die wij zullen mee indienen en steunen. Dat is de eerste motie van PvdA en GroenLinks, de gemeente als sociale schuldeiser. Onderzoek naar het recht op vergissing om te voorkomen dat inwoners onnodig in de schulden terechtkomen, sluit ook aan bij de Rekenkamerbevindingen over het belang van maatwerk in de schuldhulpverlening. De motie van de PvdD, Bescherming van jongeren tegen buy now, pay later-diensten. Voorkomen dat jongeren vroeg in de schulden terechtkomen is een vorm van preventie die ook in lijn is met de toekomstige aanbeveling van de Rekenkamer over vroegsignalering. De PvdD-motie over huisbezoeken, vroegtijdige ondersteuning voor inwoners die nu nog geen hulp ontvangen. Ook daar is steun voor, ook die maatregel sluit aan bij de Rekenkamer-aanbeveling. Tot slot de motie van de SP over kinderen van ouders in de schuldhulpverlening. Inzicht krijgen in hun behoeften en onzekerheden en 22

waar mogelijk ondersteuning bieden. Dit sluit ook aan op het advies, dus dat zullen we ook zeker ondersteunen. Samengevat, wij steunen het plan als heel goede aanzet, met de nadruk op structurele financiering, preventie, maatwerk en het meenemen van de uitkomsten van het Rekenkamerrapport. De heer GERSJES: Mevrouw Hendrickx, u bent zelf van diverse Rekenkamers voorzitter. Hoe kijkt u aan tegen het idee dat een voorzitter van een Rekenkamer, als hij al van tevoren weet wat de onderwerpen zijn waar hij op gaat onderzoeken, dat afstemt met het college? Dan hadden we dit gedoe niet gehad. Wat vindt u daarvan? Mevrouw HENDRICKX: Dat vind ik een heel interessante vraag. De Rekenkamer werkt primair in opdracht van de raad en niet voor het college dus het is aan ons als raad om de Rekenkamer serieus te nemen. En dat het het college dan even niet past of niet zo goed uitkomt, is natuurlijk niet leidend. Het gaat erom dat er een rapport komt waarmee we ons voordeel kunnen doen. En het is € 200.000 van ons budget, dus ik zou zeggen: neem het heel serieus, in de richting van de heer Gersjes. De heer GERSJES: Volgens mij heeft u het niet helemaal goed begrepen.

Ik zeg: waarom zou een Rekenkamervoorzitter, als hij weet welke onderwerpen hij in een jaar gaat behandelen qua onderzoek, in dit geval doet hij dat ook op dit gebied, niet afstemmen met het college dat je dan eenop-een loopt? Mevrouw HENDRICKX: Dat punt snap ik. We hebben contact opgenomen met de Rekenkamer en gevraagd: hoe kan dit nu zo gebeuren? Het argument van het college was dat het noodzakelijk was om op korte termijn dat plan vast te stellen. Maar goed, achteraf, en daar kan de wethouder misschien zelf wat over zeggen, blijkt dat niet waar. Afgelopen zomer had het er eigenlijk al moeten liggen. We zijn wat later, maar het maakt eigenlijk in de praktijk niet zoveel uit als het even wat langer blijft liggen. Dus ik vind het niet een heel sterk argument. Dus ik denk dat er aan de voorkant echt goed is gekeken naar planning, dat de ruimte er was voor de raad en ook voor het college om het iets later te behandelen en dat we dan een prachtig gemeenschappelijk voordeel hadden, zowel voor de wethouder als voor de raad. De heer GERSJES: En dan de laatste vraag. Mevrouw Hendrickx, wat zou u hebben kunnen doen als u niet had geweten dat er überhaupt een onderzoek zou zijn en de Rekenkamer zich er helemaal niet mee had bemoeid? Hoe had u dan dit aanvalsplan benaderd? Mevrouw HENDRICKX: Nou goed, zoals we ook hebben aangegeven, vinden we het in aanzet een heel goed plan.

Het ligt er nu. We hadden dat kunnen beoordelen. Daar hebben we volgens mij wat over gezegd, maar het enige punt dat ik maak is dat ik zie dat heel veel gemeenten het gewoon lukt om zo'n rapport aan te bieden aan de raad en het ons niet is gelukt en dat betreur ik. Want volgens mij moet dat in een gezonde volwassen gemeente gewoon lukken. En dat is een warme oproep van mij richting het college en bestuurders en raad om te komen tot een betere aanpassing van het een en ander. Mevrouw MULLER: Wij vinden dat het Aanvalsplan 's-Hertogenbosch Schuldenvrij 2026 en verder er goed uitziet. In de commissie heb ik aandacht gevraagd voor het rapport van de kinderombudsman en de opvolging van de aanbevelingen en de zorgen die wij hebben over het bereiken van jongeren met schulden. Hier komen wij verder op terug bij het debat over armoedebestrijding naar aanleiding van het Rekenkamerrapport. Dan de moties. De motie van de SP Oog voor kinderen met ouders in de schuldhulpverlening, over het in gesprek gaan met kinderen, dienen wij van harte mee in. Deze gaat over opvolging van een belangrijke aanbeveling van het rapport van de kinderombudsman. Heel belangrijk om dan ook uitvoering te geven aan de bevindingen van zo'n gesprek. Dus lever maatwerk. De motie van de PvdD voor wat betreft het beschermen van jongeren tegen schulden door buy now, pay later-diensten dienen wij ook van harte mee in.

We vinden het feit dat mensen hier zo laagdrempelig gebruik van kunnen maken een zorgelijke ontwikkeling. De motie van de PvdA dienen wij ook mee in. Heel belangrijk om zelf een sociale schuldeiser te zijn. Goed om de mogelijkheid van het recht op vergissen te onderzoeken, om te voorkomen dat inwoners onnodig in een stapeling van schulden komen. We hebben de toeslagenaffaire nog helder op het netvlies. Ik heb ook een technische vraag hierover gesteld. In hoeverre heeft de gemeente zich over gedupeerden van de toeslagenaffaire die in onze gemeente 23

wonen ontfermd? Wat is nu de stand van zaken omtrent deze dossiers? Daarop heb ik het antwoord gekregen dat er nog dit jaar een collegebrief komt over de stand van zaken van de hersteloperatie. De motie van het wijkloket zullen wij ook steunen en de andere moties steunen wij niet. De heer PLOEGMAKERS: In de commissievergadering heeft de CDA-fractie al aangegeven dat we blij zijn met het aanvalsplan en dat we dit ook van harte zullen ondersteunen. Het CDA vindt het belangrijk dat mensen met schuldenproblematiek op een adequate wijze worden geholpen. Hoe eerder uit de schulden hoe beter. Beter voor henzelf maar ook voor het gezin, zeker gezinnen met kinderen. Maar laten we ook de directe omgeving in dit verband niet vergeten. Het CDA kan zich goed vinden in de mensgerichte aanpak, de Bossche aanpak budgetbeheer en de inzet op samenwerking met maatschappelijke partners. Nu even naar het amendement en de moties. Amendement 1, Statushouders, zullen wij niet steunen. Motie 1, De gemeente een sociale schuldeiser, dienen wij mee in. Motie 2, Toegankelijke wijkloketten, zullen wij steunen. Bescherm jongeren tegen schulden zullen wij steunen. Pilot huisbezoeken bij signalen zullen wij niet steunen. Wij zijn voor een integrale benadering en willen graag voorkomen dat er meerdere partijen aan de deur gaan komen.

Motie 5, oog voor kinderen van ouders met schuldhulpverlening zullen wij steunen. En ten slotte motie 6, daar wachten wij de reactie van het college af. De heer VAN SILFHOUT: Ik ben heel even benieuwd welke andere partijen de heer Ploegmakers verwacht dat aan de deur gaan komen om vroegsignalering toe te passen naast Eerste Hulp Bij Geldzaken. De heer PLOEGMAKERS: Ik heb aangegeven dat wij voor die integrale aanpak zijn. Wat dat betreft, als er één partij is, één vertegenwoordiger, casemanager of hoe je het ook noemen wilt, die de problematiek aanpakt, vinden wij dat meer dan voldoende. Je kunt allerlei zaken bedenken waar er misschien meerdere mensen zijn en daar zijn wij dus geen voorstander van. Dus wij zijn voor een integrale, gecoördineerde aanpak middels een casemanager. De heer VAN SILFHOUT: Maar daarmee verschuift de heer Ploegmakers eigenlijk het probleem. Want het probleem is nu dat er niemand aan de deur komt. Het probleem is niet dat er meerdere mensen gaan komen. Het probleem is dat er op heel veel deuren niet wordt aangeklopt. Dan zijn dit toch de eerste mensen die gaan aankloppen? De heer PLOEGMAKERS: Wat ik net zei is dat we kiezen voor een adequate aanpak en wij vinden dat de situatie zoals ik het net zei, die integrale aanpak waardoor er één man of vrouw aan die deur komt, een adequate manier is van aanpakken.

We hebben er ook vertrouwen in, dus wat dat betreft kunnen we daar altijd in de toekomst mogelijk nog een keer naar kijken als dit geëvalueerd is. Maar wij vertrouwen erop dat deze aanpak zal werken, gaat werken, en ook op deze wijze zal uitgevoerd worden. De heer GERSJES: Ik moet er toch op terugkomen. Ik ben een beetje ontdaan van het feit dat er collega-partijen zijn die op basis van geen informatie een motie niet steunen, zoals u wel doet en dat waardeer ik. Bent u ook wel eens bij Weener XL binnen geweest op een werkbezoek? Het is toch totaal anders dan dat daar klanten zitten, of niet? De heer PLOEGMAKERS: Mijnheer Gersjes, ik heb geen voor of tegen gezegd als het gaat om uw motie, ik heb uitgesproken dat wij de reactie vanuit het college afwachten en dat heb ik ook meerdere collega's in deze zaal horen zeggen. Dus wij komen zo meteen erop terug bij motie 6. De heer GERSJES: Ik denk dat de vraag niet duidelijk is. Ik stel de vraag: bent u wel eens bij de Weener XL geweest? Want uw collega-partijen gaan op basis daarvan een oordeel vormen zonder dat ze de informatie hebben. Ik waardeer het echt dat u even wacht tot de uitspraak van de wethouder komt.

Bent u wel eens bij de Weener XL geweest en kunt u dan bevestigen dat daar mensen al dan niet privacy ondervinden die niet prettig is? De heer PLOEGMAKERS: Ja, maar mijnheer Gersjes, ik ben ook meermaals bij Weener XL geweest en we zijn met elkaar ook meermaals op werkbezoek geweest. Dus wat dat betreft hebben wij de operatie daar gezien. Ik vind overigens dat ze er uitstekend werk verrichten door samenwerking met meerdere partijen zoals de Belastingdienst et cetera. Dat is een adequate aanpak waar ik het net ook over had. Maar nogmaals, we wachten het antwoord van het college af. 24

De heer MEES: Ik word toch even getriggerd door dat huisbezoek. Ik snap het niet helemaal. We hebben te maken met vroegsignalering en een heel laag bereik. En brieven worden vaak niet gelezen. Dus waarom niet gewoon op huisbezoek gaan? En natuurlijk, je moet het goed afstemmen en je moet goed coördineren. Je hoeft niet allemaal verschillende partijen te hebben. Maar bent u tegen het instrument huisbezoek? De heer PLOEGMAKERS: Nee mijnheer Mees, dan heeft u mijn woorden niet goed begrepen, want ik heb juist ook in het debatje met de heer Van Silfhout gezegd dat wij daar juist ook in het kader van die adequate en kordate aanpak, laat ik het zo zeggen, zeker een voorstander van zijn. Dus daar zijn wij niet op tegen. Maar wij willen wel, en dan ga ik mee in datgene wat u zegt, maar eigenlijk bevestigt u wat ik net zelf zei, die integrale aanpak en die huisbezoeken, wat ons betreft kunnen die er onderdeel van zijn of uitmaken. De heer MEES: Dank, ik zal mijn best doen om het beter te begrijpen. De heer VAN SILFHOUT: Ik ben toch een beetje de weg kwijt. In de commissie heeft de wethouder juist gezegd dat zij helemaal niet zo'n fan is van het meer doen van huisbezoeken, omdat zij denkt dat inwoners daar niet op zitten te wachten. Dus ik kan die integrale aanpak van de heer Ploegmakers daarin niet vinden. En deze motie zegt: doe het gewoon wel wethouder.

Wat is nu de reden dat de heer Ploegmakers tegen is, want de wethouder zelf wilde het eigenlijk een stukje minder. De heer PLOEGMAKERS: De heer Van Silfhout, wat ik u hoor zeggen, maar laten we het vooropstellen, je kunt altijd om een huisbezoek vragen. Er wordt contact gelegd met mensen, er wordt met mensen gesproken. En als iemand dat op prijs stelt, waarom niet? Maar wij willen voorkomen, en dat heb ik zojuist ook gezegd, dat mensen benaderd worden door meerdere partijen, onzeker worden. Ze zitten al in een vervelende situatie. En laten we dat alsjeblieft zo goed mogelijk aanpakken. Mevrouw VAN DER KALLEN: Zoals wij in de commissie al aangaven vinden wij de vroegsignalering en de nazorg van groot belang. Daar kunnen nog wel wat stappen gezet worden. We komen daar zeker nog over te spreken na het Rekenkamerrapport. Ik houd het even bij de moties en amendement. Amendement 1, daar gaan wij niet in mee. Motie 1, we hebben het idee dat dit opgelost kan worden met maatwerk. Als straks het Rekenkamerrapport komt zal dit zeker nog verder uitgediept worden. Wij willen daar nog even niet op vooruitlopen en we willen dus het recht op vergissing niet vastleggen in regeltjes op dit moment. Motie 2, Toegankelijke wijkloketten. Ik begrijp hier even niet helemaal of het de bedoeling is om naast de wijkpleinen ook wijkloketten in te stellen.

Wat betreft de toegankelijkheid van de wijkpleinen valt inderdaad nog wel wat te verbeteren. Perron 3 zit ergens verscholen op de bovenverdieping. Reinier van Arkel, daar is ook niet duidelijk dat daar een wijkplein zit. En verder hebben we in ’t Zijl en De Meent ook vrijwilligers klaar zitten op donderdagochtend, maar dat staat niet eens op onze website, dus daar valt wel wat te verbeteren. Motie 3, Bescherm jongeren, steunen we. Pilot huisbezoeken. Hier vragen we in bullet 1 één ding, het huisbezoek aan te bieden bij het eerste contact, een prima aanvulling. Bullet 2 en 3 vind ik dan ook nogal wat. We moeten onderzoek wat het effect is op het bereiken van hulpverlening, het vertrouwen van inwoners en het voorkomen van escalatie. De resultaten van deze pilot te monitoren en de raad hierover te informeren, inclusief aanbevelingen voor eventuele structurele inzet, maar we moeten wel voorkomen dat de tijd van onze ambtenaren helemaal opgeslokt wordt door deze zaken. De effecten zullen echt niet altijd meetbaar zijn en dat hoeft ook niet altijd, als het in de toekomst maar merkbaar is. Motie 5 steunen we van harte. We staan volledig achter een integrale aanpak binnen de schuldhulpverlening.

Het roept enkel wel vervolgvragen bij ons op, aangezien wij van mening zijn dat dit in de basis standaarddiensten zijn bij een consulent binnen het sociaal domein om een brede blik te hebben in relatie tot één gezin, één plan. De vervolgvragen zijn wellicht voor nu te technisch, dus deze zullen we stellen en wellicht terugkomen met een discussienotitie. Motie 6, Privacy bij Weener XL. Dat zou er zeker moeten zijn, maar ik ben benieuwd wat de wethouder hierover te zeggen heeft. De heer VAN SILFHOUT: Er ligt vanuit de Rekenkamer een flinke set aanbevelingen waarvan we denken dat deze uiteindelijk zijn weg naar het beleid moeten vinden. Maar omdat we nog niet het hele rapport hebben, is het lastig om daar nu al het debat over te voeren. Dat maakt ons wel kritisch 25

op het aanvalsplan. Toch willen wij ook dat de verbeteringen die hierin staan natuurlijk worden uitgevoerd. We zijn blij met de toezegging van de wethouder uit de commissie dat aanbeveling 4 alvast wordt overgenomen, omdat we dan het niet-gebruik in kaart brengen en ook in kaart brengen waarom mensen niet gebruikmaken van regelingen. Dat doet de wethouder goed. Waar het iets minder goed gaat in dit stuk, want we hebben het nu heel veel over de uitvoering en individuele maatregelen, is wat Volt betreft opgave 3 van dit stuk. En het klinkt sympathiek, bewoners stromen duurzaam uit. Maar daar zit wat achter, namelijk de doorgeslagen individualisering van de samenleving, waarbij iedereen zichzelf moet kunnen redden, waarbij mensen het steuntje in de rug verliezen op het moment dat ze uitstromen. Ik weet nog niet precies wat er in het Rekenkamerrapport gaat staan over de nazorg. Daarom zal ik hier nu nog niet te veel op ingaan, maar die individualisering van de samenleving zit hier en daar ook verstopt in dit stuk. En daar hebben we moeite mee, omdat we als Volt denken dat je daar een verhaal van samen tegenover moet zetten. Sommige mensen zullen nooit uitstromen en zullen een steuntje in de rug nodig blijven hebben. Mevrouw VISSCHER: Ik kan me wel voorstellen dat mensen bijvoorbeeld langer hulp nodig hebben bij hun budget bijvoorbeeld, of hoe ze uitgaven doen.

Maar een leven lang in de schuldhulpverlening lijkt me toch niet de bedoeling. Dus wat bedoelt u dan precies? De heer VAN SILFHOUT: Dat is dus precies wat ik bedoel. Dat steuntje in de rug waarvan nu in dit stuk eigenlijk wordt gezegd dat het op een gegeven moment echt wel klaar is bij de gemeente, willen wij dat dus blijvend verankeren. We wachten daarin het Rekenkamerrapport af, om ook de inhoud erbij te hebben, maar daar maken we ons wel zorgen over in dit stuk. Wij steunen motie 2 over de wijkloketten. Daarbij ook de kanttekening dat natuurlijk al een pilot loopt om niet alleen naar de wijken te gaan maar ook in de wijken één loket te hebben waar je naartoe gaat, waar je één keer je verhaal vertelt, zodat je niet bij elk loketje je eigen verhaal moet vertellen. Dus ik hoop dat de wethouder, als deze motie wordt aangenomen, dat dan ook meeneemt. Dat niet alsnog in dat wijkgebouw iemand drie, vier keer bij verschillende instanties zijn verhaal moet doen. Dan de motie Buy now, pay later, die kunnen we steunen. De motie over het omkijken naar kinderen van wie de ouders in de schuldhulpverlening zitten kunnen we natuurlijk ook steunen. Over de eerste motie, toch kort voorzitter. We weten dat de verkiezingen eraan komen, we vinden het jammer dat elk debat wordt gebruikt om af te geven op statushouders, om een groep buitenspel te zetten in deze samenleving.

Laten we hopen dat dat niet te veel meer gaat gebeuren in de aanloop de komende weken. De wethouder voert hier gewoon verstandig beleid uit. Als wij van mensen nu al weten dat zij in de schulden gaan komen, dat gewoon laten gebeuren, dat is stupide, dat is stompzinnig. De wethouder wil dat niet en dat is te prijzen. We doen een beroep op de wethouder om in het maatwerk dat zij wil gaan toepassen, het maatwerk waar we het zo ook over hebben, ruimhartig te zijn, om daarbij aandacht te hebben voor mensen die iets meer en iets langer hulp nodig hebben dan anderen. Schorsing Wethouder VAN DER SLOOT: Dank voorzitter en dank aan u allemaal voor uw grote betrokkenheid bij dit belangrijke thema. Dat bleek ook al in de commissie, maar ik vind het ook mooi om dat in de raad opnieuw te horen. Het is ook belangrijk. Het gaat om schulden die zoveel impact kunnen hebben op het leven van iedereen, ook van kinderen, en wat van alles kan veroorzaken, waar een aantal van u ook al op heeft geduid. Het kan daadwerkelijk ervoor zorgen dat je geestelijke gesteldheid naar achter gaat, je gezondheid, dat je eenzaam wordt, niet mee kan doen, gelijke kansen wordt lastig. Allemaal zaken die we kunnen voorkomen als we ons goed inzetten op het voorkomen van schulden. U heeft een aantal zaken genoemd.

Mijn voorstel zou zijn dat ik start met het amendement en de moties en nog een paar losse opmerkingen meeneem die ook verder zijn gemaakt. Het enige amendement bij dit voorstel is het amendement Statushouders niet ontzorgen. Dat amendement ontraad ik op grond van de wet. Artikel 56A van de Participatiewet geeft aan dat wij deze statushouders bijstand geven en we ook een verplichting hebben om mensen te ontzorgen en dat zullen wij ook doen en blijven doen. Dan ga ik door naar de moties, het tweaken, zoals de SP het ook wel noemde van het plan dat er ligt. De eerste motie gaat over onze gemeente zelf. Onze gemeente als sociale schuldeiser, ook over het recht op vergissing. We hebben geen bezwaar tegen deze motie. We willen ook graag met elkaar een definitie maken van wat dat recht op vergissing dan ook is. Dat zal altijd een vorm van maatwerk in zich houden en het is een heel goed idee om daar ook als gemeente mee van start te gaan. Dan de tweede motie. 26

De heer VAN HAREN: Deze uitleg van de wethouder te horen maakt mij toch nieuwsgierig wat het recht op vergissen in haar belevenis dan het verschil is ten opzichte van huidig maatwerk. Wethouder VAN DER SLOOT: Wat we zien, er is landelijk ook een hele discussie geweest over het recht op vergissen. Wanneer er sprake is van een bewuste of een onbewuste vergissing, als ik het even zo mag noemen. In de geest die daar is besproken, ook landelijk, dat is ook overigens waar we het ook in de commissie over hadden, daar wil ik naar kijken. We hebben als gemeente 's-Hertogenbosch ook het landelijk convenant ondertekend dat we ook minnelijk schulden willen schikken of zelfs moeten schikken, als dat voorkomt. Dit betekent eigenlijk dat we met elkaar kijken: is daar nog een stapje verder in te gaan? Waarbij we wel een duidelijke definitie met elkaar moeten hebben, want het moet niet zo zijn dat als je geen zin hebt om een parkeerboete te betalen, en ik chargeer even, dat je daar dan mee wegkomt, maar het gaat denk ik juist om de gevallen die ook zijn aangehaald, hoe je daar op een goede manier mee om kunt gaan. Op dit moment doen we dat voor een groot deel al, dus we willen ook zo werken, maar we willen het dan ook vastleggen met elkaar en dat is wat de motie ook oproept. Dan ga ik door met de tweede motie. Die gaat over toegankelijke wijkloketten voor de uitvoering van het aanvalsplan.

Daar worden we opgeroepen om samen met maatschappelijke organisaties dit te onderzoeken en ook te kijken naar de verschillende delen in de gemeente. Zoals u in dit aanvalsplan heeft gezien, zoeken wij ook naar mogelijkheden om meer mensen te bereiken, omdat we dat ook heel erg belangrijk vinden. We zoeken naar aanvullende contactkanalen zoals we het hebben genoemd, en ook locaties. Met uw verzoek, met uw motie gaat u eigenlijk al een stukje verder, zegt u ook: iets over een soort invulling van locaties, wat wijkpleinen kunnen zijn maar misschien ook wel juist andere plekken in de wijk. Nu is het zo en dat wist u niet, maar er komt ook een raadsinformatiebrief naar u toe vanuit mijn collega Slikker die ook specifiek over het wijkgericht werken gaat. Die gaat dus over het wijkgericht werken op zorg, op welzijn, eigenlijk het hele sociale domein. Daarin kunnen we dit onderzoek ook meenemen, om te kijken hoe we daar ook juist de schuldenaanpak extra in meenemen. Dus dat betekent dat deze motie geen bezwaar krijgt. Motie 2, geen bezwaar. Dan ga ik door naar motie 3, Bescherm jongeren tegen schulden door buy now, pay later-diensten. Dat gaat echt over preventie, het belang van preventie.

Ik kan bijna niet uitdrukken hoezeer het relevant is dat we daar ook wat mee doen en om daar ook landelijk voor te pleiten in groter verband is een heel belangrijke en ook een actuele, dus dat is ook een motie die we geen bezwaar geven, want het geldt ook voor de voorlichting die een belangrijke rol speelt, zeker ook met partners, die er ook een rol in kunnen pakken. Dus wat dat betreft een heel belangrijke, preventie, dus motie 3 krijgt geen bezwaar. Dan ga ik door naar motie 4. Die gaat over de pilot huisbezoeken bij signalen van financiële problematiek. Ik heb ook het debat in uw raad gehoord en het is heel belangrijk dat we mensen kunnen bereiken die te maken hebben met deze problematiek. Het is ook belangrijk dat we mensen dichtbij kunnen bereiken en ook kunnen spreken op plekken die ook voor mensen prettig zijn, dat je soms ook misschien wel moet aanbellen om te kijken of je dichterbij kan komen. Dat zijn zaken die we ook juist relevant vinden. Wat er alleen ook speelt, is iets anders. We willen er wel voor zorgen dat we niet voor alle thematieken die we hebben, en dan noem ik even de huishoudelijke hulp, eenzaamheid, misschien wel huiselijk geweld, jeugdzorg, allemaal aparte mensen voor langs sturen.

Want dat doet ook iets met de mensen die het betreft en we merken ook dat het vertrouwen in de overheid ook niet zo is, dat als je aanbelt: hallo, wij zijn van de gemeente, we hebben gehoord dat u schulden heeft, dat iedereen de deur opendoet. Dus we hebben ook wel gemerkt dat we daar goed over na moeten denken en dat we dat ook juist gezamenlijk moeten combineren met één persoon die ook vertrouwd raakt met een huishouden of met een persoon, zodat het ook op een goede manier kan lopen. Dus dat maakt dat we helemaal snappen wat u bedoelt, de beweging die u wilt maken, maar de wijze waarop dit een enkele pilot is alleen voor schulden, die zouden we moeten ontraden. De heer GERSJES: Ik wilde van de wethouder weten, u zegt: wij willen niet iemand aan de deur sturen. Dat zal iemand zijn van de gemeente, maar u kunt toch ook andere instanties, waardoor de dreiging misschien wat minder groot is dan als iemand van de gemeente aan de deur staat, want dat is misschien wel zo'n orgaan waarvan we denken: oei, daar hebben we de gemeente weer, die moeten we niet hebben. Het kan ook een andere instantie zijn die u kunt aanwenden om dat te laten doen. Wat vindt u daarvan? Wethouder VAN DER SLOOT: De woorden die u gebruikt zou ik minder willen gebruiken over onze gemeente. Ik snap wel wat u bedoelt. Juist ook de Farenten van deze wereld, Humanitas en andere kunnen daar ook een rol in spelen.

Maar dan is het nog steeds het geval dat je bij één 27

huishouden er misschien wel vier over de vloer krijgt en we willen kijken hoe we dat ook voor de mensen zelf, mensen hechten ook aan privacy, hechten ook aan een vertrouwensband, dat we dat ook op een zo goed mogelijke manier kunnen doen, zodat mensen ook niet continu hun verhaal moeten doen, maar dat je dat gewoon bij één persoon op een goede manier kan doen, en die ook kan helpen naar alle verschillende loketten. En dat is dat wijkgerichte waar u dan 9 oktober a.s. ook verder over geïnformeerd wordt. De heer GERSJES: Dus in de toegezegde werkprocessen per 1 januari a.s. gaat u aangeven hoe gewerkt wordt in dit soort zaken? Wethouder VAN DER SLOOT: Nee, ik ben nu bezig met de beantwoording van deze motie die gaat over een pilot. Die ontraden wij, waarbij ik wel aangeef dat bij de beweging die wordt voorgesteld ik me wat kan voorstellen. Sterker nog, dat uw raad 9 oktober a.s. geïnformeerd wordt over een wijkgerichte aanpak die we in de breedte van de hele maatschappelijke ondersteuning, het hele sociaal domein gaan voorstellen. Het lijkt me wel een goed idee dat daarin ook schulden wordt meegenomen. Dat hoort u mij zeggen. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Op zich vind ik het niet gek wat de wethouder aangeeft, dat het niet zo moet zijn dat er overal losse mensen voor aan de deur komen.

Op dit moment komen er volgens mij nog niet per se mensen aan de deur, maar daar gaat dan dus wel iets in gebeuren in dat wijkgericht werken. Dan toch de vraag aan de wethouder, wat zij net ook al aangeeft, dat het geen gekke gedachte is, kan de wethouder dit dan expliciet daarin meenemen in overleg met de collega ook? Dat juist voor die schuldproblematiek ook die drempel verlaagd gaat worden, want dat is wel wat we hier beogen hiermee. Kan de wethouder daar wat mee? Wethouder VAN DER SLOOT: Mijn collega kijkt mij nu niet aan, maar hij heeft mij zojuist aangegeven dat hij dat ook een goed idee vindt. Dus hierbij, nee absoluut, dit is heel serieus, de toezegging dat we dit ook willen meenemen. Overigens kwamen we nu ook wel eens aan de deur, dus het is ook niet dat we er helemaal geen ervaring mee hebben, maar dat zal natuurlijk ook meegenomen worden in deze wijkaanpak. Dus die toezegging krijgt u van ons. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Met die toezegging zullen we voor nu dan de motie aanhouden en dan gaan we ervan uit dat dat op deze manier wordt opgepakt. En dan zien wij graag de uitwerking daarvan tegemoet. De VOORZITTER: Motie 4 wordt aangehouden. Wethouder VAN DER SLOOT: Ik heb nog twee moties, motie 5, Oog voor kinderen met ouders in schuldhulpverlening. Het rapport van de kinderombudsman hebben we ook gelezen.

De effecten van armoede op kinderen zijn gigantisch en we willen deze motie ook heel graag uitvoeren, dus geen bezwaar. Dan de laatste motie, Privacy bij behandeling aanvraag schuldhulpverlening bij Weener XL. Ik kom ook wel eens bij Weener XL. De laatste keer dat ik er was heb ik meer dan tien spreekkamers en cabines geteld. Wat we namelijk hebben gedaan toen we het pand bouwden is juist ook extra aandacht hebben voor die privacy, maar we hebben sinds we erin getrokken zijn gezien dat er nog meer privacy nodig is. We hebben in de tijd nog meer mogelijkheden om ook juist in een beschutte omgeving een gesprek te hebben. Die hebben we ook toegevoegd, waarbij het voor ons wel altijd een balans is tussen privacy en ook veiligheid voor mensen op de werkvloer, want die is ook heel erg relevant. Maar de ruimtes zijn er meer dan tien, dus dat is meer dan voldoende voor wat we nu nodig hebben. De heer GERSJES: Wethouder, ik snap dat privacy hoog in het vaandel staat bij u en dat u Weener XL verdedigt. Ik kan morgen de persoon in kwestie laten komen om te zeggen wat hij ervan vindt en dat hij in een open ruimte, tot drie keer toe al, gewoon gesprekken voert, waar iedereen langsloopt, waar hij zijn papieren open en bloot heeft, waar mensen kunnen horen wat hij zegt, en dat vind ik geen privacy.

Het zal misschien een incident zijn, maar het gebeurt wel en ik verzoek u om daar dan wat scherper op te zijn. En ik had van u verwacht dat u zou zeggen: misschien doet het zich voor, maar we willen ervoor zorgen dat we daar gewoon in het vervolg gewoon beter mee om zullen gaan. Dat had ik een fijn antwoord gevonden. Wat vindt u hiervan? Wethouder VAN DER SLOOT: De vraag en ook de motie die ik van u gekregen heb, gaat over 28

het aantal ruimtes. Daar geef ik ook een antwoord op. En verder wil ik u ook graag uitnodigen voor het werkbezoek op 7 november a.s. Dan komt de commissie ook op werkbezoek, zodat u het ook met eigen ogen kan zien. De VOORZITTER: U heeft nog twintig seconden. Wethouder VAN DER SLOOT: Dan ga ik alleen nog iets zeggen over de monitoring. Daar heeft Leefbaar 's-Hertogenbosch naar gevraagd. Ja, die vinden we relevant, daar hebben we ook meer mogelijkheden toe. En natuurlijk gaan we dan ook kijken ten opzichte van het plan dat we nu hebben en hopelijk gaan vaststellen, hoe we daar ook toe staan. Dat wil ik zelf ook weten en wij als college ook. Dus dat lijkt me een goed idee. De VOORZITTER: Wie heeft er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw HENDRICKX: Ik heb naar de wethouder geluisterd. Ik heb mijn eerste termijn nogal stevig besteed aan de Rekenkamer. Ik heb helaas geen reactie van de wethouder daarop gekregen en dat zou ik eigenlijk graag nog willen. Hoe is dat nu zo gekomen, want navraag leidt toch echt tot een ander soort inzicht dat het wel prima had gekund. En ook de vraag of ze er zelf niet een beetje ongelukkig mee is.

En de belangrijkste vraag die ik eigenlijk heb: ziet de wethouder ook mogelijkheden om dit richting de toekomst toch echt anders met elkaar te gaan doen, waardoor we als raad ook echt het voordeel met die rapporten kunnen doen en u als lid van het college ook. De heer VAN HATTEM: Ik wil toch nog even reageren op de eerste termijn van de wethouder en dan met name op het amendement. Want ze zegt dat het gaat om een verplichting op basis van artikel 56A van de Participatiewet. Nu heb ik het artikel er even bij gepakt, en ik denk dat hier toch een interpretatieverschil in zit, want het artikel uit de Participatiewet gaat over als er bijstand wordt verleend aan statushouders, dat die statushouder dan ook verplicht is om mee te werken, dat er in naam van de statushouder door de gemeente als belanghebbende betalingen worden verricht vanuit de toegekende bijstand. En dat gaat dan om gas, water, licht en zorg. Zoals het ontzorgen in dit stuk staat, lijkt het gericht te zijn op schuldhulpverlening. Dit raadsvoorstel of dit stuk gaat dan ook echt over schuldhulpverlening en niet over betalingen vanuit de bijstand. Dus ik hoor dan toch graag van de wethouder waarom dat dan op deze manier als iets extra's te doen in het kader van schuldhulpverlening zo is neergezet. Want ik vind dat dit artikel er dan een beetje als gefundenes Fressen wordt bij gezocht naar mijn idee.