Notulen raadsvergadering 2024-01-30

VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN 's-HERTOGENBOSCH OP 30 JANUARI 2024 AANVANG 19.00 UUR

Voorzitter:

drs. J.M.L.N. Mikkers/mw. drs. J. Hendrickx

Griffier:

mr. drs. R. van der Meer

Leden aanwezig:

B. El Amraoui, J. Broekmeulen, mw. M. Craste bc, J.J.E.L. van Creij, mw. mr. Y. Doğan, F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, F.J. van Haren, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández, W.B.G. Hoeben, J.A.B. Huibers, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, drs. R.M.J. van den Kerkhof, mw. M.A.J.T. Korver-van Weegberg, J. Kouwenberg, P.M. van der Krabben, mw. mr. drs. R. Lipman, H.J.M. Mees, mw. ir. V.P.T. Muller-Laumans, mw. drs. E.W.M. van Opdorp, M.C.J.M. Ploegmakers, M.G.H. van Rens, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, mw. E. Samshuijzen, A.C. van Silfhout, drs. ing. G.M.M. Verbruggen, mw. N.R. Verreijt, mw. C.K.J. Visscher, K.M. Vossen, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen.

Tevens aanwezig de wethouders:

Afwezig:

ing. R.A.P. Geers, R.J.J. Geers, M.J.J. van der Geld MSc, P. Slikker, mw. mr. M.A.B. van der Sloot en H.M.M. Vermin drs. E.M.M.P. Altenburg-Collin, O. Çifçi, mw. W. de Groot MSc, mw. mr. drs. N.M.C Huijbrechts RO CIA

1.

Vragenhalfuurtje

2.

Vaststellen agenda van de raadsvergadering

3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 12 december 2023

4.

Ingekomen stukken en mededelingen

TERUGGENOMEN VOORSTELLEN 5.

Aanpassen verordening Fractieondersteuning

HAMERSTUKKEN (A) 6.

Technische aanpassing Verkenning De Groote Vliet voor mkb

7.

Bestemmingsplan herontwikkeling Terpeborch 1, Rosmalen

8.

Bestemmingsplan Kanaalpark, Burgemeester Jonkheer von Heijdenlaan 8

9.

Inkoopvisie Basisondersteuning en jongerenwerk 2025 en verder

10.

Wijziging van de programmabegroting voor het dienstjaar 2024

DEBATSTUKKEN (C) 11.

Sport- en beweegvisie gemeente 's-Hertogenbosch: Samen bewegen

12.

Initiatiefvoorstel De hondenbelasting herzien 1

MOTIES VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG – BESPROKEN IN COMMISSIE 13.

Motie vreemd aan de orde van de dag, Zorg voor leerlingen Sancta Maria en behoud kleinschalig onderwijs

14.

Verkeerveiligheid

14.a Motie vreemd aan de orde van de dag, Laagdrempelige participatie over zorgen rondom verkeersveiligheid 14.b Motie vreemd aan de orde van de dag, 30 km per uur, tenzij… 14.c Motie vreemd aan de orde van de dag, Een veilige schoolomgeving 14.d Motie vreemd aan de orde van de dag, Verkeersveiligheid op de fiets 14.e Motie vreemd aan de orde van de dag, Handhaving ter bevordering van de verkeersveiligheid 14.f

Motie vreemd aan de orde van de dag, Gegevens CBS en ziekenhuisopnames

15.

Azc

15.a Motie vreemd aan de orde van de dag, Geen azc bij de Gestelse Buurt 15.b Motie vreemd aan de orde van de dag, Spreiding azc-locaties 15.c Motie vreemd aan de orde van de dag Inzicht in weging locatiekeuze azc

De VOORZITTER: Dames en heren van harte welkom allemaal bij de raadsvergadering van 30 januari 2024, de eerste vergadering van dit jaar. Voordat we met de rest van de vergadering beginnen, verzoek ik eerst een moment van stilte. Stilte De VOORZITTER: Dank u wel. Raadsleden van harte welkom, mensen op de publieke tribune van harte welkom, pers van harte welkom bij deze raadsvergadering. We hebben een aantal berichten van verhindering, dat zijn mevrouw De Groot, de heer Altenburg-Collin, mevrouw Huijbrechts van GroenLinks en de heer Çifçi van de PvdA. Onze griffier is vanwege familieomstandigheden ook verhinderd en, misschien herkent u hem, Rick van der Meer is er als griffier. Hij heeft normaal geen pak aan, maar het is hem echt. Mevrouw Hendrickx is terug in ons gezelschap, van harte welkom. De heer Van Rens ook van harte welkom, ik begreep dat u even het woord wilt voeren. Kort, daar geef ik graag de mogelijkheid toe. De heer VAN RENS: Dank voorzitter, heel kort inderdaad. Ik ben blij om hier vandaag weer te zijn en ik wil even kort van de gelegenheid gebruikmaken om mijn collega Steven Elders te bedanken voor de afgelopen vier maanden dat hij hier heeft gezeten en u allen voor uw steun. De VOORZITTER: U hebt allemaal een cadeautje op uw tafel ontvangen en ik geef graag het woord aan wethouder Geers, het komt uit zijn naam. Wethouder Geers.

Wethouder RALPH GEERS Ja voorzitter, dank u wel. We hebben het hier vaak over de afvalstoffendienst en er is nu de unieke situatie dat hier 125 jaar lang een gemeentelijke inzameling plaatsvindt. Wat kun je dan beter doen als de afvalinzamelaar er hier in het Oeteldonkse samen met Beheer Openbare ruimte voor zorgt dat de stad met carnaval schoon is dan een echt carnavalsembleem op je Oeteldonkse of Zandhazendurpse kiel vast te maken. Bij dezen voor u allemaal. De VOORZITTER: Voor degenen die in Kafland of in 't Waoterrijk carnaval vieren, zij mogen 2

hem ook om. 1.

Vragenhalfuurtje

De VOORZITTER: Dan ga ik over naar agendapunt 1, het vragenhalfuurtje. Er zijn twee vragen binnengekomen. Een vraag van de Partij voor de Dieren, mevrouw Samshuijzen, ook namens mevrouw Huijbrechts van GroenLinks. De portefeuillehouder is de heer Vermin en ik geef mevrouw Samshuijzen graag het woord. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ja dank u voorzitter, ook namens mevrouw Huijbrechts van GroenLinks als mede-indiener. Onze vragen dragen de titel 'Waar is de Natural Step gebleven?' en dat is eigenlijk gewoon precies wat we ons afvragen maar aanleiding van de expertbijeenkomst op 11 januari jl. Middels het vaststellen van de visie 'Samenwerken aan een duurzaam 's-Hertogenbosch' in mei 2019 is besloten om een concrete stap richting een duurzaam Den Bosch te zetten door het hanteren van die duurzame uitgangspunten. In het visiedocument is ook aangegeven dat het voornemen is om hierin te groeien en te blijven verbeteren, dat is verder gespecificeerd in die visie. Ondanks dat het beleid is vastgesteld, blijft voor zowel ondergetekende als voor de sprekers en de bezoekers van die bijeenkomst op 11 januari jl. onduidelijk wat de status van de implementatie van de Natural Step is en we hebben daarover een viertal vragen gesteld. Ik lees die niet voor, die hebt u ook op papier en we horen graag uw antwoorden hierop. Dank u wel.

Wethouder VERMIN: Dank aan de fracties van de Partij voor de Dieren en GroenLinks voor de vragen. Ik moet vooraf zeggen, maar dat ligt wellicht aan mijn nieuwigheid hier, dat ik het vrij uitgebreide vragen voor het vragenhalfuurtje vind, maar dat daargelaten. De Natural Step is volgens mij een van de methodes die we gebruiken in onze visie 'Samenwerken aan een duurzaam 'sHertogenbosch'. We zijn daar in 2019 mee begonnen, er zijn vijftien collega's in een aantal bijeenkomsten opgeleid tot procesbegeleider en die hebben geleerd hoe zij de Natural Step kunnen toepassen in het duurzaam denken. Ook de andere afdelingen binnen de gemeente zijn benaderd om middels die trainingen duurzaamheid verder uit te dragen in de organisatie. In de coronatijd zijn die trainingen doorgegaan, maar dan online en zo hebben veel collega's die training gevolgd. Dat is niet de enige manier om in 's-Hertogenbosch aan duurzaamheid te werken, we hebben ook het Bossche Bespaarteam, de gemeentelijke deelname aan het NK Tegelwippen, de samenwerking met de club Duurzaam Doen en de woningcorporaties, we zijn op veel terreinen bezig, dus er is niet alleen de Natural Step. Ik ben natuurlijk nog redelijk nieuw hier binnen de gemeente en ik ben nog aan het verkennen wat we doen en waar we staan qua duurzaamheid.

In het bestuursakkoord is natuurlijk heel stevig ingezet op de energietransitie en ik ben serieus voornemens om te kijken naar vernieuwing van de nota 'Samenwerken aan een duurzaam 's-Hertogenbosch' en daarbij ook te kijken naar welke plek de Natural Step daarin krijgt. Daarover ga ik heel graag met u op een nader moment in gesprek. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wij kijken uit naar het vervolgmoment om hierover aanvullend in gesprek te gaan. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik over naar de tweede set vragen van de Partij voor de Dieren. Die gaan over het voorbestaan van paaldansschool GraviTease, ook van mevrouw Samshuijzen en de verantwoordelijk portefeuillehouder is mevrouw Van der Sloot. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dank u wel. Op 15 maart a.s. moet de paaldansschool GraviTease de locatie aan de Tolbrugstraat verlaten. Ze zitten hier al negen jaar, ze zijn zich ervan bewust dat het een tijdelijke locatie is en ze zijn doorlopend op zoek naar een permanente locatie, maar dat is tot op heden niet gelukt. Nu nadert de einddatum van de locatie en daarmee is er de noodzaak tot een nieuwe locatie.

GraviTease is gewoon doorlopend op zoek naar een nieuwe locatie, maar nu de einddatum nadert is de paaldansschool hierover ook in contact met de gemeente getreden: help, wat moet ik doen, waar moet ik naartoe? De BIM heeft uiteindelijk een nieuwe tijdelijke locatie aangeboden die eigenlijk niet voldoet en niet geschikt is. Lang verhaal kort, het lijkt er eigenlijk op dat er binnenkort geen paaldansschool meer in Den Bosch is en dat vinden we heel erg jammer omdat je gewoon hartstikke fit van paaldansen wordt en het ook bijdraagt aan het sportaanbod en de diversiteit daarvan. In de visie sport en bewegen die we later vanavond behandelen, staat ook 'samen met onze sportaanbieders zorgen we voor ieder wat wils'. Daarnaast wil de gemeente zich sterk maken voor sport- en leisureondernemers die zich hier willen vestigen en die op zoek zijn naar een geschikte locatie en dan zou het heel jammer zijn als GraviTease uit de gemeente zou moeten vertrekken. Daar hebben we ook wat vragen over gesteld en wij zijn benieuwd naar uw antwoorden. 3

Wethouder VAN DER SLOOT: Voordat iedereen zich afvraagt waarom ik een hechting in mijn wenkbrauw heb, dat heeft niets te maken met de winnaars van de Politieke klets of onveilige werkomstandigheden hier, ik moest even naar het ziekenhuis, doet geen pijn, komt goed en die hechting gaat er gewoon weer uit. Dat wilde ik even gezegd hebben. Dan de paaldansschool GraviTease. Het is mooi om uw enthousiasme voor de sport te zien, het is een mooie sport. Fijn ook dat meerdere Bosschenaren hier enthousiast aan deelnemen, zelfs op wereldniveau, een Rosmalenaar, wat ook mooi is. Dit is iets wat ook weer in onze stad ontstaat en het is ook fijn dat er vanuit uw partij enthousiasme voor is. Wij zijn op de hoogte van de situatie waarin de paaldansschool zich bevindt, dat signaal is ook bij ons binnengekomen. Wij zijn ook in gesprek met überhaupt ondernemers, maar zeker ook met sportondernemers om hen de ruimte te bieden en te kijken of er mogelijkheden zijn om een passend sportaanbod op een passende locatie aan te bieden. Deze school vraagt natuurlijk net een andere locatie dan andere sporten en daar kijken we graag in mee, waarbij we wel zeggen dat we niet alles mogelijk kunnen maken, maar we denken en werken graag mee met verenigingen en ook ondernemende sportaanbieders zoals deze en we kijken graag wat passend is.

We zijn bereid om actief mee te kijken naar een passende oplossing, maar het is een tweede of die ook kan worden gerealiseerd. Dat doen we ook samen met GraviTease en mijn collega's van de ruimtelijke portefeuilles, die zullen daar actief in meedenken vanuit de BIM, maar ook vanuit andere portefeuilles. Dank u wel. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wij zijn gezien de korte tijd die er nog is wel een beetje bezorgd. Kan de portefeuillehouder ons de komende tijd op de hoogte houden van de ontwikkelingen en wat we in dezen kunnen verwachten? Wethouder VAN DER SLOOT: Ja, maar wel in de lijn zoals ik zojuist heb beantwoord. We gaan kijken wat er kan en niet alles kan, maar we zullen u zeker op de hoogte houden. 2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

De VOORZITTER: Dan ga ik over naar de vaststelling van de agenda van de raadsvergadering. Zijn daar opmerkingen over? De heer Van Creij. De heer VAN CREIJ: Dank u voorzitter. Gelet op de discussie in de commissie wil ik het voorstel over de hondenbelasting momenteel van de agenda halen en met een ander soort dekking terugbrengen. De VOORZITTER: Oké, u haalt dit van de agenda af. Bent u het daarmee eens? Ja. Anderen over de agenda? Ja, de heer Van Hattem en de heer Van der Krabben. De heer VAN HATTEM: Er is vanmiddag een mail rondgestuurd en er stonden ook enige berichten in de fractievoorzittersapp waarin wat zorg over de voortgang van de moties is uitgesproken. Mijn oproep is eigenlijk om de huidige systematiek niet te mechanisch toe te passen, waardoor we hier misschien morgenavond nog zitten en dat er enige souplesse wordt gehanteerd bij reacties, interrupties en reacties vanuit het college. De VOORZITTER: Het presidium doet het volgende voorstel, we kijken direct even of we dat moeten aanpassen. De debatstukken van vanavond zijn de Sport- en beweegvisie 's-Hertogenbosch en de discussie over het azc. De andere stukken zijn lichte bespreekstukken waarbij er een verzoek is geweest om bij de moties over de verkeersveiligheid een interruptiemogelijkheid voor de portefeuillehouder te creëren omdat hij die mogelijkheid in de commissie niet heeft gekregen.

Het presidium heeft daarin bemiddeld en dat zou mijn voorstel zijn. Als u andere onderwerpen hebt die u op dezelfde manier wilt behandelen dan moet u dat nu aangeven, dan weten we dat aan de voorkant en kan iedereen zich daarop voorbereiden. De heer VAN HATTEM: Het lijkt me prima dat in ieder geval die afspraak wordt gemaakt. Er staat dat we anders op 31 januari a.s. moeten terugkomen, dat we in ieder geval dat uitgangspunt niet hanteren. De VOORZITTER: Het uitgangspunt is dat we het vandaag afronden en daarom doe ik dit voorstel. Als iedereen het erover eens is dat we voldoende ruimte en flexibiliteit bieden met deze wijze van afhandeling... Het is ook gewoon lerendeweg naar aanleiding van de nieuwe debatstructuur, we 4

moeten er ook even soepel mee omgaan. De heer Van der Krabben. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, dit lag in lijn met wat ik wilde opmerken, dus mijn vraag is beantwoord. . De VOORZITTER: De kans dat we op 31 januari a.s. niet terug hoeven te komen, wordt steeds groter. Dank u wel, dan gaan we het op die manier doen. Ik zal voorafgaand aan de behandeling van het voorstel aangeven wat mijn voorstel voor de behandeling is. De agenda wordt vastgesteld. 3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 12 december 2023

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 4.

Ingekomen stukken en mededelingen

De VOORZITTER: Er heeft zich niemand gemeld. Misschien zijn er staande deze vergadering nog ingekomen stukken en mededelingen? Niet. Dank u wel. TERUGGENOMEN VOORSTELLEN 5.

Aanpassen verordening Fractieondersteuning

De VOORZITTER: Het voorstel Aanpassing verordening Fractieondersteuning is naar aanleiding van de behandeling in de commissie Bestuur teruggenomen en komt waarschijnlijk in de volgende ronde terug, dit wordt opnieuw in het presidium besproken Akkoord? HAMERSTUKKEN (A) 6.

Technische aanpassing Verkenning De Groote Vliet voor mkb

Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Een stemverklaring bij nummer 6. Daar gaan wij tegen stemmen omdat we dat ook bij het vorige voorstel hebben gedaan. Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. De fractie van PvdD heeft tegen gestemd. 7.

Bestemmingsplan herontwikkeling Terpeborch 1, Rosmalen

Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ja, alweer aan het woord. Deze motie is ook namens De Bossche Groenen. Het kantoorpand op de Terpeborch wordt omgebouwd tot woningen en dat is an sich hartstikke goed, hergebruik van een bestaand pand is in de basis positief, maar volledige herontwikkeling van het plangebied en de verdichting die plaatsvindt is wat ons betreft toch wel wat verdichten en verdienen en draagt niet bij aan een goed woon- en leefklimaat. De ruimte voor ontmoeten ontbreekt, groen is er zeer mondjesmaat en het gebruik van de parkeerplaatsen verandert door de veranderde functie van het terrein. Veel van deze zaken hebben met ruimtetekort te maken. Over al die zaken die rammelen aan de plannen roepen wij middels de ingediende motie, dus samen met De Bossche Groenen, het college op om in samenspraak met de initiatiefnemer en omwonenden tot concrete oplossingen te komen, het woon- en leefklimaat hiermee te borgen en de inpasbaarheid te verbeteren. Tot zover. Wethouder SLIKKER: Volgens mij hebben we hierover in de commissie uitgebreid gediscussieerd. Het gaat om een plan waarvan het college groot voorstander is en waarover een uitgebreide omgevingsdialoog is gevoerd die uiteraard niet altijd iedereen tevredenstelt.

Uw vraag over aanpassing van de parkeerplaatsen door de parkeernormen van 2016 toe te passen is overigens precies wat de bezwaarmakers niet willen, die willen meer parkeerplekken en dat is ook in strijd met het overgangsrecht. Wat betreft klimaatadaptatie is volgens mij in de commissie uitgebreid bediscussieerd waarom het college van mening is dat juist die groene daken, de groene inpassing et cetera een enorme plus zijn. Dan de haalbaarheid van het plan. In de commissie is ook al gezegd dat 5

we met het eruit halen van die twee koopwoningen geen haalbaar plan meer en dus geen plan meer hebben. Het zal u daarom niet verbazen dat het college deze motie zal ontraden. Dank u wel. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Zoals we onder andere tijdens Informeren & Ontmoeten hebben gemerkt, is de procedure rond de participatie van de omwonenden op zijn zachtst gezegd niet vlekkeloos verlopen. Er waren reacties in de sfeer van het dreigen met allerlei dingen zoals de vestiging van asielzoekers op die locatie. Er is nog steeds veel onvrede bij de omwonenden en die is met dit voorstel niet goed opgelost. De PVV-fractie wil hier daarom op dit moment niet mee instemmen en derhalve zal ik de motie steunen met dien verstande dat die is bedoeld voor een heroverweging, maar dat dit niet wil zeggen dat ik ook meega in het verhaal over de parkeernorm en de duurzaamheidsambities die erin zitten, maar wel met de heroverweging ervan. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Allereerst dank aan de wethouder dat hij na de commissievergadering nader met betrokken bewoners in gesprek is geweest. Er is simpel gezegd niets uitgekomen, maar toch alsnog dank dat de wethouder de handschoen heeft opgepakt. Wij zullen de motie steunen. Ik heb van mijn commissielid begrepen dat hij eigenlijk heeft toegezegd dat wij deze motie mede zouden indienen, maar wij zullen het voorstel steunen. Tot zover.

De heer BROEKMEULEN (stemverklaring): Met betrekking tot het voorstel. We hebben inderdaad de klachten over de omgevingsdialoog gehoord, wij hebben daar wat vraagtekens bij en wij willen middels een discussienotie op het principe omgevingsdialoog terugkomen. Motie 1, Kwalitatieve woon- en leefomgeving, sociale cohesie en klimaatadaptatie Terpeborch 1, van PvdD en De Bossche Groenen is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Het bestemmingsplan herontwikkeling Terpeborch 1, Rosmalen is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en PvdD (mevrouw Samshuijzen) hebben tegen gestemd. 8.

Bestemmingsplan Kanaalpark, Burgemeester Jonkheer von Heijdenlaan 8

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. De PvdD heeft tegen gestemd. 9.

Inkoopvisie Basisondersteuning en jongerenwerk 2025 en verder

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. 10.

Wijziging van de programmabegroting voor het dienstjaar 2024

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. De PVV heeft tegen gestemd. DEBATSTUKKEN (C) 11.

Sport- en beweegvisie gemeente 's-Hertogenbosch: Samen bewegen

De VOORZITTER: Dan ga ik over naar het debatstuk Sport- en beweegvisie 's-Hertogenbosch. Hierop zijn één amendement en zes moties ingediend. Zoals u weet, gaan we op basis van de amendementen en de moties de inventarisatie van de sprekers af en daarna kunnen we het aanvullen met de andere sprekers. Er is de mogelijkheid om via het spreekgestoelte de moties dan wel amendementen aan te kondigen en uw standpunt daarover mee te geven, daarna de mogelijkheid voor de portefeuillehouder om daarop te reageren en dan een tweede termijn. Ik begin met het amendement van mevrouw Craste, dan mevrouw Van Opdorp, de heer Kouwenberg, mevrouw Van der Kallen, mevrouw Samshuijzen en de heer Mees. Zijn er anderen voor de eerste termijn? Mevrouw Doğan, de heer Van Silfhout en de heer Kabbouti. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Craste van D66. 6

Mevrouw CRASTE: Ja, dank u wel voorzitter. Sport en bewegen zijn belangrijk, het helpt ons om gezond te blijven, samen te zijn en te groeien als persoon en sport en beweging vergroot ook de kwaliteit van het leven van al onze inwoners. D66 staat dan ook pal voor de waarde van sport in onze samenleving. Of het nou gaat om die ene beginnende jogger in de Maaspoort, de enthousiaste paaldanser, de doorgewinterde hockeyer op Zuid of de student die na een avondje stappen dat wegwerkt in het Sportiom, iedereen heeft zijn eigen voorkeuren, doelen en redenen om te sporten en te bewegen. De vorige Sportvisie was aan vernieuwing toe en is meer van deze tijd gemaakt en zoals mijn collega, de heer Elders, tijdens de commissie al vertelde, zijn we positief over deze nieuwe sportplannen. We constateren ook dat er vanuit verschillende partijen constructieve voorstellen zijn gedaan om de Sportvisie nog beter te laten shinen. D66 is dan ook overtuigd supporter van een aantal moties. We vinden het belangrijk dat sport voor iedereen is, zonder racisme of discriminatie, we zijn ook blij dat de Partij voor de Dieren hier een voorstel voor heeft en dat ondersteunen we ook. Daarnaast de motie van de heer Kouwenberg over de zichtbaarheid van topsporters, die dienen we mee in.

Die versterkt wat ons betreft ook het voorliggende amendement en we laten de verdediging van de motie dan ook graag aan de heer Kouwenberg over. De heer VAN DER KRABBEN: Even over het amendement, u spreekt over sportevenementen. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Krabben, zullen we eerst mevrouw Craste een toelichting op het amendement laten geven, dan weet het publiek ook waar het over gaat en dan kunt u daarna direct reageren, daar geef ik u graag de mogelijkheid toe. Mevrouw Craste. Mevrouw CRASTE: Dank u wel voorzitter. Mijn fractie zal nu alleen spreken over het amendement dat door de meerderheid van de raad is ingediend en waarvoor dank aan alle indieners. Voordat ik het vergeet, de heer Van Silfhout heeft zich hier ook bij aangesloten. D66 en de andere indieners van het amendement zijn grote sportfans, we zien hoe elk doelpunt, elke door een wielrenner gereden meter, elke gewonnen medaille en de supporters die zij aan zij staan als hun cluppie wint of juist verliest, meehelpen om te bouwen aan een vitaal 's-Hertogenbosch. Toen de Vuelta in Den Bosch was, stond een groot deel van onze fractie vooraan om te juichen voor de renners en ja, we hebben ook genoten van Imca Marina en samen met de voorzitter het optreden van John de Bever.

Tegelijkertijd voorzitter, hoezeer de indieners van dit amendement ook genieten van dit soort grote evenementen, we zijn hier als raad en politiek ook om keuzes te maken. De indieners van dit amendement leggen in de Sport- en beweegvisie graag de nadruk op het structureel stimuleren van de breedtesport en bewegen in de samenleving van Den Bosch, waarbij iedereen kan meedoen en daarom steunen we ook de motie van mevrouw Van der Kallen over sporten voor iedereen. We leggen niet de prioriteit om koste wat kost elke drie of vier jaar een groot evenement à la petanque binnen te halen, net zoals Nederland niet ieder jaar het songfestival wint, komen de Vuelta of de Giro ook niet aan de lopende band voorbij en als dat wel het geval is, maken we graag die afweging per moment. Als we keuzes moeten maken, kiezen wij er niet voor om het college nu op pad te sturen om proactief te lobbyen voor sportevenementen waarvan op de lange termijn de maatschappelijke effecten onduidelijk blijven. Voor ons blijft het de vraag of grote topsportevenementen kinderen uit bijvoorbeeld de Kruiskamp stimuleert om daadwerkelijk te sporten terwijl het rendement van projecten als… De heer VAN DER KRABBEN: Even terugkomen. FC Den Bosch is ook een sportclub en wij hebben daar toevallig schriftelijke vragen over gesteld. Wij gaan met het amendement mee ervan uitgaande dat die club daar ook onder valt.

Het bevorderen van de sport in zijn totaliteit, in de breedste zin van het woord. Mevrouw CRASTE: Ja, zeker. De heer VAN DER KRABBEN: Oké. Ik hoop dat het college het ook heeft gehoord. Mevrouw CRASTE: Misschien moet u het nog een keer herhalen. Terwijl het rendement van projecten als Sjors Sportief en de dagelijkse krachtinspanning die onze clubs leveren om vrijwilligers binnen te halen en kinderen te coachen elke dag hun maatschappelijk rendement tonen. D66, Rosmalens Belang, GroenLinks, De Bossche Groenen, de SP, de Partij voor de Dieren, de PVV en Volt kiezen dan ook voor een andere afweging op dat onderdeel en op de andere vijf onderdelen zeggen we 'ja'. Dank u wel. 7

Mevrouw VAN OPDORP: Met bril en hiërogliefen voor me, dus het wordt een uitdaging. Onze eigen motie gaat over de Sportvisie. Wij zijn natuurlijk helemaal voor sporten en bewegen voor iedereen in Den Bosch en waar we eigenlijk om vragen, en dat doen wij niet alleen maar dat doen we samen met Leefbaar 's-Hertogenbosch en met Partij voor de Dieren om te beginnen… Een visie is belangrijk en het is nog fijner als we een goede onderbouwing hebben, als we een kader stellen en als we na een aantal jaar weten wanneer we tevreden zijn. Deze visie heeft alle ingrediënten in zich, we vragen een tikkie meer kwaliteit, dus verhoging, indicatoren, cijfermatige onderbouwing, zodat we ook echt met elkaar bewuste keuzes kunnen maken. Natuurlijk is het fijn als ze de… De heer VAN HAREN: Ik deel het bezwaar van mevrouw Van Opdorp tegen vage visies, maar gelukkig krijgen we daar meestal een hele mooie uitvoeringsagenda in de vorm van de raadsinformatiebrief over en ik heb het vermoeden dat dit met dit stuk ook gaat gebeuren, Ik vraag aan mevrouw Van Opdorp wat haar motie daaraan verandert. Mevrouw VAN OPDORP: Ik ben erg blij met deze aanvulling. Wat deze motie eraan gaat veranderen, is dat we met elkaar gaan kiezen, en niet alleen bij deze visie maar bij alle visies, en dat we eigenlijk al op basis van de visie de SMART-doelstellingen her en der hebben geformuleerd.

Nu staat in een hele grote visie wat we allemaal willen, maar behoorlijk vaag een abstract en daarna gaan de ambtenaren met alle liefde en plezier aan de slag en krijgen we een uitvoeringsprogramma, maar dan gaan we er niet meer over. Wij willen nu al als raad kunnen kiezen, als we nu kiezen voor de groep 18 tot en met 35 dan wil ik weten waarom, dan wil ik weten waarom we niet kiezen voor specifiek kinderen of specifiek ouderen. Dat is eigenlijk de afweging, op basis van volledige informatie en onderbouwing kunnen wij veel doelbewustere keuzes maken met de nadruk op het woord 'bewust' en bijsturen niet te vergeten. De heer VAN HAREN: Daar gaan wij wel over, we moeten alleen de moeite nemen om het zelf op de agenda te zetten. Vind ik mevrouw Van Opdorp aan mijn zijde als we dit willen doen? Mevrouw VAN OPDORP: Om dit op de agenda te zetten? Sowieso de raadsinformatiebrief, maar los van de raadsinformatiebrief zou ik nog liever op de agenda willen hebben dat we elke visie voorzien van onderbouwende cijfermatige gegevens, zodat we kunnen sturen en bijsturen. Dit was eigenlijk al de kern van de zaak, precies wat hier wordt gezegd, een visie is prima, maar laten we net even dat stapje extra doen zodat we de onderbouwing hebben en weten waar we naartoe sturen en op basis waarvan we over drie jaar zeggen of we wel of niet tevreden zijn, dan kunnen we bijsturen.

Verder zijn we hartstikke blij met de visie. Topsport is belangrijk, betaalbaarheid voor iedereen, voor de zwembaden, voor het schaatsen, voor alles, is nog belangrijker en wij focussen liever op goed sporten en bewegen voor iedereen. Dat betekent wel dat wij uiteraard ook meedoen met de motie van mevrouw Van der Kallen, 'Iedereen moet kunnen meedoen'. Het woord inclusie hoef ik niet meer uit te leggen, tegen discriminatie. Duurzaamheid is absoluut van belang en ook hier geldt weer onderbouwen, het gaat gewoon over welke route we willen nemen. Dan komen we uiteraard bij het punt dat Leefbaar 's-Hertogenbosch heeft ingebracht, het doelen stellen voor zwemlessen en zwemmen en dat gaat niet alleen over informatie, maar ook over het ervoor zorgen dat alle kinderen kunnen zwemmen, ook daar staan wij volledig achter. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van Opdorp. Dan ga ik naar motie 2, de heer Kouwenberg namens Rosmalens Belang. De heer KOUWENBERG: Ik moet natuurlijk wel even opletten dat ik het goede verhaal houd en niet dat van 25 januari jl. natuurlijk. Ik zal onze beide moties behandelen, dan kan mevrouw Van der Kallen blijven zitten. Dit was oprecht goed bedoeld. Onze fractie kan de Sportvisie en de zes speerpunten onderschrijven, iedereen die wil moet kunnen sporten en naast zelf sporten ook van sport in onze gemeente kunnen genieten.

Gelukkig is zowel de hele raad als het college het met ons eens gezien de eerder raadsbreed aangenomen motie 'Iedereen moet mee kunnen sporten'. Toch staan wij hier nu met deel 2, met dezelfde motie om de eerdere motie te laten uitvoeren. Daar zijn we als fractie wel teleurgesteld over, maar door nu concreet te vragen om € 40.000 voor een halve fte en dan capaciteit beschikbaar te stellen, borgen we het eerdere doel alsnog en we danken iedereen opnieuw voor de steun. Dan de topsport in onze gemeente, daar is Rosmalens Belang ongelofelijk trots op. Denk bijvoorbeeld aan onze basketbalkampioenen de Heroes en de hockeydames van Den Bosch, maar ook korfbalkampioen Be Quick uit Nuland en natuurlijk FC Den Bosch. Dan heb ik het 8

nog niet over de individuele Bossche sporters zoals ex-kickbokskampioen Andy Souwer en PSVvoetballer Patrick van Aanholt, ook allemaal uit Den Bosch. Onze tweede motie vraagt om meer zichtbaarheid voor deze topsporters in onze gemeente. Topsportclubs en sporters hebben een bredere invloed op de samenleving en kunnen op verschillende manieren als rolmodel fungeren. Het succes van een topsportclub of sporter kan bijvoorbeeld lokale gemeenschappen en fans inspireren, een gevoel van trots… De heer VAN HATTEM: Ik had de heer Kouwenberg graag willen laten uitpraten, maar het punt is… Ik heb de motie gelezen, ik vind hem supersympathiek en kan hem ook van harte steunen, maar hij is wel heel eenzijdig op topsport gericht en dan kijk ik ook naar meerdere kernen in onze gemeente. Is het ook mogelijk om met de uitleg van deze motie bijvoorbeeld in Vinkel te zeggen 'EVVC heeft ook een banner in het dorp' of iets dergelijks? Hoe breed kan deze motie worden uitgelegd, zijn de amateurtoppers hier ook bij inbegrepen? De heer KOUWENBERG: Een goede vraag. Ik denk dat ze als rolmodellen een soort influencersfunctie kunnen vervullen. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Nu we aan het interrumperen zijn, sluit ik direct even aan want ik heb wel een vraag. Ik vind het op zich ook een hele sympathieke motie en het is natuurlijk goed om meer mensen te inspireren om te gaan sporten.

Wel een vraag aansluitend op bijvoorbeeld de amateursport. Vanuit welk budget wordt dit betaald? Een beetje met de zorg, het moet niet ten koste gaan van het budget voor de amateursport. Hebt u daar een beeld bij? De heer KOUWENBERG: Dat zien we natuurlijk graag terug in het plan. Er is natuurlijk al wat geschoven met budgetten, ook naar Den Bosch Partners en dergelijke en misschien zit daar wat ruimte, Ik hoor ook graag hoe dat plan wordt uitgevoerd, maar als wij die motie niet aannemen gaat dat natuurlijk komen, dus ik hoop op uw steun. Topsportclubs en sporters hebben een brede invloed op de samenleving en kunnen dus fungeren als rolmodel. Het succes van een topsportclub of sporter kan bijvoorbeeld lokale gemeenschappen en fans inspireren, een gevoel van trots en verbondenheid creëren en mensen motiveren om in hun eigen leven prestaties na te streven zoals meer sporten. We zien graag een plan om meer zichtbaarheid aan onze eigen topsporters te geven, daartoe roepen we in motie 2 op. Hierop sluit het mede door ons ingediende amendement aan. We benadrukken dat we zeker niet tegen topsportevenementen in onze stad zijn, sterker nog om de net al door mij genoemde redenen zien we die graag komen, maar we zien liever dat de voorkeur wordt gegeven aan evenementen die samenhangen met onze eigen topsporters en clubs.

In deze visie worden nut en noodzaak van het sparen om om de drie tot vier jaar een topsportevenement binnen te halen niet geheel duidelijk en daarvan zouden we graag wat meer duiding van de wethouder krijgen. Ik kom ook even terug op motie 6. We willen uiteraard dat zoveel mogelijk kinderen zwemdiploma A halen, daar staan we in principe natuurlijk ook in die motie positief tegenover mits het geen verzwaring voor het onderwijs oplevert. Dat is wat wij nog over die motie willen zeggen, dat horen we dan nog graag. Daar houd ik het even bij, dank u wel. Mevrouw SAMSHUIJZEN: De Sport- en beweegvisie. Mijn collega Van Diejen heeft in de commissie al aangegeven dat we het in grote lijnen een hele prima Sport- en beweegvisie vinden waarin hele mooie dingen staan en waarmee we kunnen instemmen. Zoals mijn collega ook aangaf zijn er wel verschillende punten waar wij nog wat verbetermogelijkheden zien en waar we middels enkele moties een aanvulling op doen. Ik zal de twee moties waarvan we zelf de hoofdindiener zijn even kort toelichten. 'Duidelijke duurzaamheidsdoelen Sportaccommodaties' samen met De Bossche Groenen en de SP en ik heb van Volt begrepen dat die deze motie ook graag mede wil indienen, bij dezen.

De Sport- en beweegvisie geeft aan sportlocaties te willen realiseren die klaar zijn voor de toekomst met het oog op duurzaamheid van de accommodaties en geeft ook aan bij de bouw en het gebruik van de accommodaties zoveel mogelijk extra duurzaamheidsmaatregelen te willen treffen, maar het is niet duidelijk welke doelen op het gebruik van duurzaamheid ten aanzien van de ontwikkel- en gebruiksfase worden gesteld. Er zijn geen concrete doelen, maar duidelijke doelstellingen zijn wel noodzakelijk om de raad zijn kaderstellende en controlerende rol te kunnen laten uitvoeren en we vragen met deze motie om duidelijkheid te verschaffen over de doelstellingen die we nastreven, zodat dit helder is. Dan de motie 'Oog voor inclusie en het tegengaan van discriminatie in de Sport- en beweegvisie'. Helaas moet er nog veel op het vlak van inclusie en het tegengaan van discriminatie worden gedaan, zeker ook in de sportwereld, maar dat is helaas niet in de Sport- en beweegvisie opgenomen. Wel geeft het college ook in de wethoudersbrief veel waarde 9

aan inclusie en het tegengaan van discriminatie te hechten en het geeft ook aan welke acties hier op dit moment op lopen, maar dat zien we op dit moment nog niet in de visie terug. Daarom dienen we deze motie in samen met De Bossche Groenen, de SP en D66 en we begrepen dat ook Volt deze graag mede wil indienen. Ik zie een interruptie, daar zal ik even op wachten. De heer VAN HAREN: Ik hoorde in de bijdrage van mevrouw Samshuijzen dat ze het wel heeft gelezen, maar niet in de visie. Is het dan voor mevrouw Samshuijzen belangrijk dat het beleid wordt gevoerd zoals we gelezen hebben in de brief of dat het puur op papier staat in de visie? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dat is eigenlijk tweeledig, we benadrukken dat het bij de visie hoort, maar in de 'spreekt uit' van de motie vinden wij het belangrijk om in ieder geval mee te geven dat wij er belang aan hechten dat hier ook oog voor is bij toekomstige raadsvoorstellen waarop het mogelijk van toepassing is, dat willen we gewoon even meegeven in de motie en in het dictum vragen we het college om ten aanzien van dit raadsvoorstel in ieder geval gewoon het vigerende beleid te continueren en dat waar mogelijk ook te versterken. Verder kunnen wij de andere moties steunen of die dienen we mee in.

Alleen de ene vraag die ik net ook stelde in de interruptie naar collega Kouwenberg over de financiering van het stimuleren van sport middels de sportinfluencers. Wij hopen dat daar nog wat verduidelijking op komt. Tot zover. De heer MEES: De motie onderschrijft de ambitie die breed wordt gedeeld; ieder kind dat naar de middelbare school gaat, een zwemdiploma. Ieder kind leert dus zwemmen, maar de praktijk leert helaas dat dit niet altijd het geval is, zo'n 7% van de kinderen heeft geen zwemdiploma. Je zou denken dat dit percentage te verwaarlozen is, maar als je weet dat er 1800 kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, dan spreken we dus over 126 kinderen die naar het voortgezet onderwijs gaan en niet kunnen zwemmen en dat elk jaar. Regionaal onderzoek leert ook nog eens dat het met name kinderen met een migratieachtergrond betreft. Er gebeurt al het nodige, maar met deze motie roepen wij op om te kijken of we het systeem nog verder kunnen verbeteren en even voor de vuist weg, denk ook eens aan de mogelijkheden om bijvoorbeeld de GGD erbij te betrekken als het gaat om het signaleren van het wel of niet kunnen zwemmen en het bijdragen aan de mogelijkheid dat je wel kunt zwemmen. In het licht van het ontwikkelen van de Bossche Pas kunnen we ook kijken hoe we het ondersteunen van het zwemmen hier goed in toepasbaar maken.

Kortom, een mooi moment om hier verder aan te werken en met een wethouder die sport en sociaal in haar portefeuille heeft, komen die lijnen ook nog eens een keer mooi samen. De motie wordt mede ingediend door D66. We zijn nog niet enthousiast over het amendement en als we kijken naar de brief van de wethouder dan geldt dat eigenlijk ook voor de moties 4 en 5, maar we horen daar straks graag het college nog even over. Verder vinden we het een goede Sportvisie en onze naam staat ook onder een aantal moties. Tot zover. Mevrouw DOĞAN: Ik wil namens GroenLinks graag onze waardering uitspreken voor de belangstelling voor sport en bewegen. Het verheugt ons te zien hoe centraal dit onderwerp op onze agenda staat. Sporten en bewegen zijn onderdelen van een gezonde levensstijl, het is niet alleen goed voor de fysieke gesteldheid, maar ook voor de mentale gesteldheid van de mens. GroenLinks wil dat sporten voor iedereen mogelijk is, dus ook voor kinderen, ouderen, mensen met een laag inkomen of een beperking. De openbare ruimte moet bovendien uitnodigen tot bewegen en sporten, maar ook het gemeentelijk beleid moet voldoende passend zijn voor alle inwoners van onze gemeente.

Wat me heel erg opviel, is dat tijdens de commissievergadering uitdrukkelijk werd stilgestaan bij de leeftijdscategorie 18- tot 35-jarigen, maar laten we vooral niet vergeten dat meisjes en vrouwen met een migratieachtergrond helaas nog niet deelnemen aan het sportaanbod. Omdat we het vanavond over de Sport- en beweegvisie hebben, zullen wij hierop later in de commissie terugkomen. Ik ga nu in op de moties en het amendement. Amendement 1, 'Topsportevenementen in Sportvisie' van D66 dienen wij mee in. Zoals door D66 toegelicht, geven wij ook prioriteit aan het stimuleren van de breedtesporten en bewegen in onze gemeente, zodat iedereen echt kan meedoen, dank voor het initiatief daarvoor. Motie 1, 'Extra onderbouwing Sport- en beweegvisie' van De Bossche Groenen. Omdat we het vanavond over een visie hebben en bij visies nooit een uitvoeringsprogramma zit, lijkt het ons overbodig maar we wachten wel even de reactie van de wethouder af. Motie 2, 'Zichtbaarheid van topsport vergroten' van Rosmalens Belang. Wij zullen deze motie niet steunen omdat het voor ons geen prioriteit heeft, voor GroenLinks is het belangrijker om breedtesport te stimuleren dan om capaciteit aan zichtbaarheid van topsport te besteden. Motie 3, 'Iedereen moet mee kunnen doen', het vervolg van 6 juni 2023. Die hebben wij ook mee ingediend en deze steunen wij ook van harte en dienen we mee in.

De aanhouder wint en nu hopen we dat het ook echt wordt gerealiseerd. Motie 4, 10

'Oog voor inclusie' van de Partij voor de Dieren. Dit is een hele sympathieke motie en GroenLinks vindt dit een belangrijk onderwerp, maar wij vinden dat deze motie meer aandacht verdient en wij zouden graag zien dat dit later wordt geagendeerd en dat we daar met zijn allen een goede discussie over kunnen voeren. Dan motie 5, 'Duidelijke duurzaamheidsdoelen', ook van de Partij voor de Dieren. GroenLinks vindt duurzaamheid uiteraard erg belangrijk, maar zoals eerder aangegeven, gaat het vanavond om een visie en we wachten de reactie van de wethouder af. Dan motie 6, 'Zwemdiploma A jongeren' van Leefbaar 's-Hertogenbosch. Dit is een hele sympathieke motie. We weten dat voor mensen met bijvoorbeeld een niet-Nederlandse achtergrond de weg naar een A-diploma lastig is te vinden en het op eigen initiatief en inzet van ouders aankomt. Informatievoorziening zou hierbij kunnen helpen, financieel is er al een regeling bij de Stichting Leergeld, maar ook bij deze motie wachten we even de reactie van de wethouder af. Tot zover voorzitter. De heer VAN SILFHOUT: Ik zal het kort houden, mevrouw Craste heeft al veel over amendement 1 gezegd, We hebben in de commissie ook gezegd dat uiteindelijk niet is bewezen dat topsportevenementen tot meer sportparticipatie leiden.

Wij zijn dan ook niet voor dit stuk in de Sportvisie, wij denken dat prima in een andere commissie zoals Bedrijvigheid kan worden besproken wat we met topsportevenementen willen, dat hoort niet thuis in de Sportvisie die voor onze inwoners is. Daarin gaat het over onze inwoners stimuleren en dat verband is gewoon niet bewezen. Dan over de moties. We zijn gewoon voor motie 1 van De Bossche Groenen, een extra onderbouwing. We zijn ook voor motie 2 van Rosmalens Belang over topsporters meer zichtbaarheid geven, maar wel met de kanttekening dat er voor ons vanuit de sporters ook een tegenprestatie moet zijn, dat zij zich naar de maatschappij openstellen en op die manier ook als rolmodel de mensen meenemen. Motie 3, 'Iedereen meedoen' van Rosmalens Belang is een no-brainer, natuurlijk zijn we daar voor en we staan er ook onder. Hetzelfde geldt voor motie 4 en 5 over inclusie en duurzaamheid van de Partij voor de Dieren en we zijn ook voor de motie over het zwemdiploma. Het is een positief avondje voorzitter. De heer KABBOUTI: Ik kan het ook kort houden. Ten aanzien van de Sportvisie in zijn algemeenheid, het is goed om sport te omarmen en daar een plek aan te geven.

Dat doen we over de volle breedte, van de amateursporter, en ik mag zeggen dat ik vandaag ook weer een keer heb gesport, ik schaar me echt tot het amateurgedeelte, maar ook tot de topsporters in onze gemeente en de verbinding daartussen. Ik hoorde hier vandaag een aantal partijen een goed verhaal over de moties neerleggen, waarbij ik me goed kan aansluiten, maar op een gegeven moment raakte ik ergens de draad kwijt en dat zit dan met name in het amendement gecombineerd met de zichtbaarheid van topsport, dus daar waar we in de motie topsport echt omarmen en zeggen dat dit met die voorbeeldfunctie beter moet worden uitgenut. Ik hoorde twee lijnen in de toelichting op het amendement. Enerzijds de lijn die Rosmalens Belang beschrijft, topsport moet wel een plek krijgen maar wel gebonden aan lokale sportactiviteiten en ik hoorde een aantal partijen in de toelichting zeggen dat dit voor hen helemaal geen urgentie heeft en Volt zei zelfs dat dit uit het stuk moet, maar die is wel mede-indiener van het amendement. Als ik dan kijk naar het amendement en naar het stuk dan vraag ik me oprecht af wat er feitelijk verandert want allebei de stukken beginnen met 'we investeren in topsport'. Ik vraag me dan echt af wat het gevolg van het amendement voor de visie is.

Ik ben het spoor op dit moment even bijster, ik ben vooral nieuwsgierig naar de reactie van het college, hoe het dit amendement interpreteert ten opzichte van het stuk zoals dat voorlag. Er staat 'bij voorkeur gekoppeld aan lokale sport', kan het college door als dat een keer niet gebeurt of willen we dan de handrem erop? Ik hoor hier twee verschillende signalen van de indieners en ik hoor ook graag hoe het college dat interpreteert. Het gemak waarmee vervolgens het tweede deel als het gaat om de financiële middelen uit de visie wordt weggestreept, maar wel de zin beginnen met 'we willen investeren in topsport'. Ik ben dan heel eventjes de weg kwijt en excuseer me want ik heb niet geïnterrumpeerd, maar ik zei het wel tegen mijn collega, ik was even in de veronderstelling dat we nog in de commissiepitsachtige variant zaten. Vandaar dat ik het even op deze manier doe. Ik wil daar in de tweede termijn echt nog wel even over van gedachten wisselen want ik weet nu niet waar we staan en wat we het college in een visie meegeven. De heer VAN SILFHOUT: Ik vraag me even af of de heer Kabbouti zich ervan bewust is dat de sporter als rolmodel iets heel anders is dan het binnenhalen van topsportevenementen waar je groot geld voor moet neerleggen, er is wetenschappelijk bewezen dat het ene wel en het andere niet een positieve invloed heeft.

De heer KABBOUTI: Ik ben me daar zeer van bewust, ik zie alleen de koppeling tussen topsport positioneren en een plek geven waarmee je kinderen, maar ook ouderen en alles wat daartussen zit 11

laat kennismaken met topsport en dat kan vanuit rolmodellen, maar dat kan ook met topsportevenementen. Dat kunnen topsportevenementen zijn die zijn gekoppeld aan lokaal aanbod, maar dat kunnen ook nieuwe topsporten zijn, sportaanbod dat we nog niet in de stad kennen. Ik zou het mijn en onze kinderen, ook de kinderen die niet veel sporten, zo ontzettend gunnen dat ze ook kennismaken met sporten waar ze niet dagelijks mee in aanraking komen. De heer VAN SILFHOUT: Even toch de verscherping want ik stelde mijn vraag en ik kreeg 'ja' als antwoord, maar vervolgens in de duiding een duidelijke 'nee'. Er is echt een verschil tussen topsportevenementen waarvan niet wetenschappelijk vaststaat dat die leiden tot meer sportdeelname van kinderen in onze gemeente of in het land en de rolmodellen die in de motie naar voren komen die wel een positieve invloed hebben op de gezondheid omdat mensen die rolmodellen willen volgen. U zegt 'ja' en u antwoordt dat u dat verschil ziet, maar vervolgens zegt u 'nee' en trekt u dat op één hoop. Is het ja of is het nee? De heer KABBOUTI: Nee, ik trek het niet op één hoop, ik constateer dat topsport vanuit de sporters die wij als rolmodel naar voren willen brengen een kennismaking kan zijn en een investering in onze jongeren is, maar dat dit ook zou kunnen met topsportevenementen.

We kunnen wisselen dat het wetenschappelijk niet is bewezen, et cetera, maar de praktijk is wel dat, als ik met mijn zoon naar Indoor Brabant, een tennisevenement of naar een hockeyevenement ga, het is maar net wat er langskomt aan topsport, dat ook een manier is waarop je met sporten kunt kennismaken en dat gun ik onze kinderen. Mevrouw VAN OPDORP: Mijnheer Kabbouti, bent u het met ons eens dat de nadruk ligt op het woord 'topsport' en dan vooral op het woord 'evenement'? Het verschil is dat we hier breed willen inzetten op alle sporters en alle bewoners en bij een topsportevenement, heb je het over een kortstondig evenement dat relatief heel veel geld kost. Als we dat al belangrijk vinden, zou het dan niet logischer zijn dat dit als zijnde evenement bij Bedrijvigheid en niet bij de afdeling Sport zit? De heer KABBOUTI: Dan gaan we heel gekunsteld naar onderwerpen kijken. Ik constateer, dat herhaal ik even, dat het amendement begint met 'we willen investeren in topsportevenementen', dat staat er en ik ben ontzettend benieuwd want ik hoorde net de toelichting van een aantal partijen die wisselt van 'ja, dat willen we' tot 'nee, dat mag geen onderdeel uitmaken van deze Sportvisie'. In die bandbreedte van de ondertekenaars ben ik ontzettend benieuwd hoe het college dit amendement interpreteert.

Mevrouw VAN OPDORP: Bent u het met mij eens dat investeren in een topsportevenement dat zich eenmalig ad hoc op wat voor manier dan ook voordoet een heel ander verhaal is dan het vastleggen in een visie en daarmee eigenlijk al geld apart zetten voor iets wat zich nog helemaal niet heeft aangediend? Een topsportevenement kan belangrijk zijn, maar niet als standaard, niet nu, niet in deze tijd. De heer KABBOUTI: Kunnen of willen. De ambitie die in dit amendement wordt uitgesproken is 'wij willen investeren' en gezien het gemak waarmee vervolgens de financiële koppeling in het stuk wordt weggestreept vraag ik me af waarin u wilt investeren en op welke wijze u dat wilt doen. Mevrouw CRASTE: Nu moet ik iets in een vraag doen, terwijl ik het liever andersom had gedaan, maar ik zal het proberen. Is mijnheer Kabbouti zich ervan bewust dat in het amendement staat 'Ja, we investeren graag in sporters en in sportevenementen' zoals we ook al doen, maar we sturen het college nu niet op pad om koste wat kost elke drie tot vier jaar een topsportevenement zoals het EK Petanque te organiseren en we vinden het niet terecht dat we vooraf gaan sparen, of dat nu is om een evenement binnen te halen of om het al voor te financieren. Begrijpt u dat? De heer KABBOUTI: Ik begrijp gelukkig best veel en ik heb ook best wel eens over dingen nagedacht, dat helpt ook in dit soort debatten.

Ik denk dat ik dan toch in herhaling val, op het moment dat we uitspreken dat we willen investeren in topsportevenementen… Daarmee begint het amendement en daarmee begint de visie ook, daar verschilt het niet. Als we dat als uitgangspunt nemen, dan zeggen we dus dat we daarop inzetten. Ik snap het heel goed dat u in de tweede alinea zet 'we willen een keer in de drie tot vier jaar zo'n topsportevenement'. Als er zou staan dat dit geen doel hoeft te zijn, had dat prima gekund, maar dat is niet de boodschap die hier zojuist op tafel is gelegd. De boodschap is, onder andere van mijnheer Van Silfhout 'dit maakt wat mij betreft geen 12

onderdeel uit van de Sportvisie, topsport moet dat niet zijn'. Aan de andere kant van de bandbreedte zegt Rosmalens Belang 'topsport mag echt wel, maar bij voorkeur gekoppeld aan lokaal beleid'. Die bandbreedte is voor mij op dit moment niet grijpbaar. Mevrouw CRASTE: Ik vind deze uitspraken best bijzonder. We hebben een Sportvisie waarin staat dat iedereen moet kunnen sporten en ik kan me voorstellen dat een partij als de PvdA dat zeker ziet zitten, maar daar geven we geen geld aan uit, terwijl de raad daar unaniem voor heeft gekozen omdat we dat heel belangrijk vinden. Anderzijds zeggen we dat topsport ook prioriteit heeft en dat we daarvoor gaan sparen. Snapt u dat daar een discrepantie in zit? De heer KABBOUTI: Nee, want volgens mij is dit een visiedocument en als het gaat om de middelen veiligstellen, is de raad nog aan zet in een afweging. Ik ben blij dat Rosmalens Belang de motie heeft ingediend in de vorm zoals die er nu is, namelijk 'wij vinden het met elkaar van belang dat iedereen moet kunnen sporten'. Omdat het een jaar heeft geduurd en we in de visie lezen dat daar geen middelen voor zijn, vind ik het eigenlijk best knap dat wij hier als raad vooruitlopend op de integrale afweging zeggen 'we kunnen afwegen wat we willen, maar dit gaan we doen', dat is een verschil en daar sta ik volledig achter.

Mevrouw CRASTE: Die integrale afweging hadden we toch al gemaakt bij de eerste motie van mevrouw Van der Kallen? Dan nogmaals de vraag. Daar worden geen middelen voor vrijgemaakt want dat doe je niet in een visie en aan de andere kant willen we wel voor topsportevenementen sparen. Dat is nou net de reden waarom we dat amendement hebben ingediend. De heer KABBOUTI: Het lijkt bijna alsof wij hier tegenstanders zijn op het vlak van iedereen moet sporten. Volgens mij is dat raadsbreed, de PvdA staat volgens mij ook stevig onder die motie, geen onderwerp van gesprek. Wat ik bijzonder vind is dat we zeggen dat we in topsport willen investeren, maar dat we weglopen als dat geld gaat kosten, daar zit mijn bezwaar en mijn inhoudelijke worsteling. Ik ben ontzettend benieuwd hoe het college dit interpreteert. De heer VAN HATTEM: Ik kan meevoelen met de worsteling van de heer Kabbouti, die had ik namelijk zelf ook in de commissievergadering. De heer Kabbouti citeert eigenlijk maar een halve zin uit het amendement, daarin staat letterlijk 'we willen investeren in de (top)sportevenementen die bij voorkeur voortkomen uit ons eigen lokale (top)sportaanbod'. Het is belangrijk dat die koppeling erin zit. Er zit natuurlijk ook nog een andere factor in en ik heb die vraag in de commissie aan de wethouder gesteld.

Als er een topsportevenement wordt georganiseerd, is vanuit deze visie daarbij niet al direct een financieel kader gegeven, maar stelt de raad nog onafhankelijk vast of dat moet plaatsvinden, er kan dus niet zomaar even op basis van dit een Vuelta worden georganiseerd. Mijn vraag aan de heer Kabbouti is of hij zich ervan bewust is dat de raad nog altijd aan zet is om een topsportevenement…, als het wordt georganiseerd dat het dan altijd uit het lokale aanbod moet voorkomen en dat de raad dan altijd aan zet is als het gaat over de middelen die daarvoor nog apart moeten worden vrijgemaakt. De heer KABBOUTI: Ik heb volgens mij in mijn bijdrage de volledige zin geciteerd, dus niet een deel. Er staat nu 'bij voorkeur' en op het moment dat de situatie zich voordoet dat dit niet aan het lokale topsportaanbod kan worden gekoppeld, zeggen we dan… Ik heb letterlijk gezegd 'trekken we dan aan de handrem of gaan we dan door?' Dat staat er niet, er staat 'bij voorkeur', dus ik interpreteer hem als 'dan gaan we door'. De heer VAN HATTEM: Een terechte opmerking van de heer Kabbouti en ik zou daar zelf ook niet zomaar klakkeloos in willen meegaan, maar er staat ook niet dat we zomaar doorgaan, dat er dan zomaar brood en spelen zoals de Romeinen het al noemden, worden georganiseerd.

Nee, er staat 'bij voorkeur' en zoals ik net zei, zijn we als raad aan zet, wij wegen dan zelf af of wij zo'n evenement willen financieren en als dat zo is dan is het aan ons. Is de heer Kabbouti het met me eens dat het niet zo kan zijn dat we dan maar gewoon automatisch doorgaan en dat we er dan nog altijd zelf met de pinken bij zijn en kunnen zeggen dat dit te veel een feestje is en dat we dit niet gaan doen? De heer KABBOUTI: Het lijkt alsof ik hier volledig niet word verstaan of ik leg het niet goed uit, maar volgens mij zei ik de hele tijd 'we investeren', daar sta ik voor, daar hebben we middelen voor ter beschikking te stellen. Die staan niet in deze visie, dus ik ben het volledig met de heer Van Hattem eens dat de raad daar nog voor aan zet is. Dat heb ik volgens mij zojuist ook al gezegd en dan blijft er eigenlijk… Dat is de vraag die ik dan heb, wat blijft er van het amendement over op het moment dat je 13

wel uitspreekt 'we gaan investeren'? Volgens mij heb ik dit nu al zeven keer gezegd, wat blijft er dan over van het amendement ten opzichte van de tekst die er ligt, welke ruimte verandert er dan? Ik zie het niet. Mevrouw VISSCHER: Is de heer Kabbouti het met mij eens dat juist het verdwijnen van de tweede alinea en dus ook de middelen die daaraan vastzitten het grote verschil maakt want we maken ook voor al die andere dingen vanavond geen geld vrij. Dan zou je ook verwachten dat er dan allerlei amendementen komen om de zwemlessen en alle andere dingen die wij willen regelen. Daar trekken we geen geld voor uit, alleen voor dit. Bent u het niet met mij eens dat dit nou juist het verschil is? De heer KABBOUTI: Ik lees de visie toch echt anders, wij trekken nu geen geld uit. Er wordt voorgesteld: als we dat zouden willen. Dat staat in dezelfde paragraaf over iedereen moet mee kunnen sporten, daar hebben we dit moment geen middelen voor. Als we het een zouden willen en we die visie omarmen dan zouden we daarvoor moeten sparen en daar kunnen we wat van vinden. Die wordt nu weggestreept, maar het investeren in topsportevenementen blijft wel het uitgangspunt, dus je zult daar op de een of andere manier een keer een afweging in moeten maken. Dat is een beetje in reactie op de vraag van de heer Van Hattem. Daar komen we nog over te spreken. Mevrouw VISSCHER: Ja dat hoop ik ook.

Ten tweede zou ik willen zeggen dat dit een compromis van heel veel partijen is, natuurlijk zit de een wat anders in topsport en de evenementen an sich dan de ander. Als de heer van Volt het net iets anders zegt dan ik, de tekst die hier staat zijn we met al die partijen overeengekomen en daarmee moet u het doen. Ik weet niet of u het principe van compromissen kent? De heer KABBOUTI: Ja en topsport vraagt ook om scherpte en een heel duidelijk doel als we in topsportkreten moeten praten, maar als de raad een amendement aanneemt waarin staat 'college, u mag aan het werk gaan en de bandbreedte is, doe iets of doe niets', dan vind ik dat een compromis van armoe. Mevrouw VISSCHER: Dan legt u de tekst van het amendement wel heel vreemd uit want er staat gewoon 'we willen het wel, maar niet zoals het op dit moment wordt gevraagd', namelijk er moet een keer per drie tot vier jaar iets worden binnengehaald en daarvoor zetten we ook middelen neer. De heer KABBOUTI: Ik leg volgens mij helemaal niets uit. Mevrouw VAN OPDORP: Een vraag over PvdA zelf dan, daar ben ik benieuwd naar. Als u moet kiezen, er zit niets anders op en er is maar € 1 uit te geven, kiest u dan voor topsport of voor breedtesport? De heer KABBOUTI: Als ik € 1 mag uitgeven, koop ik een zakje chips voor mijn zoontje bij de amateurclub.

Dit zijn natuurlijk vragen die helemaal nergens over gaan, laten we serieus blijven alsjeblieft. Wethouder VAN DER SLOOT: Dank u wel collega's voor de passie die ook in deze discussie zit, die was er in de commissie ook en dat is mooi. Dat hoort ook bij sport en ik denk dat we dat hier ook laten zien. Dank ook voor de grote steun en ook de constructieve bespreking die we hebben. We hebben hier een Sport- en beweegvisie, belangrijk, 'beweeg' is echt een nieuwe toevoeging, neergelegd bestaande uit zes speerpunten, het gaat van breedtesport naar topsport naar buiten bewegen naar verenigingen, sporten voor iedereen, alles zit daarin en het zijn ook allemaal speerpunten die relevant zijn om het geheel ook te dragen, maar ik denk dat daar al voldoende over is gezegd. Ik stel voor dat ik, ook met het rest van de avond nog in het achterhoofd, naar de moties ga. De eerste motie is de extra onderbouwing van de Sport- en beweegvisie. In onze systematiek, hoe we als raad en college samenwerken, ziet u altijd dat wij in de programmabegroting werken met die meetbare doelstellingen, daar kan de gemeenteraad ons op controleren, natuurlijk naast de informatie die wij u geven in tertiaalberichten, raadsinformatiebrieven en andere zaken die meer op de uitvoering zijn gericht.

Ik wil dit voor sport ook niet anders gaan regelen dan voor andere onderdelen binnen onze gemeente en dat maakt dat ik deze motie ontraad. Dan hebben we de moties 2 en 3, die pak ik even samen, 'Zichtbaarheid topsport' en 'Iedereen moet kunnen sporten'. Die lagen er ook al toen de commissie er was en die hebben allebei geen bezwaar. Dan ga ik naar de motie 'Oog voor inclusie', een heel erg belangrijk punt, juist ook voor sport en sportclubs, daar gebeurt ook ongelooflijk veel op. 14

Daar hebben we u ook in een brief verder over geïnformeerd. Het vigerende Inclusiebeleid continueren, versterken, dat ook doen bij sportclubs en straks natuurlijk ook het nieuwe Inclusiebeleid, dat doen wij al en daarom is deze motie zonder gevolg. Dan ga ik door naar motie 5, 'Duurzaamheidsdoelen voor sportaccommodaties'. Daarvoor geldt eigenlijk een beetje hetzelfde als voor de eerste motie. Dit vinden we heel erg belangrijk en we willen daar ook accommodaties neerzetten die ook duurzaam zijn. Dat heeft meerdere redenen, onder andere dat het iets doet met de kosten en de contributie, zodat er zoveel mogelijk mensen mee kunnen sporten, maar dit zijn ook weer panden die we als gemeente neerzetten en wij willen aansluiten op het gemeentelijk beleid op duurzaamheid. Ik wil geen aparte duurzaamheidseisen voor sport stellen, ik vind dat we met zijn allen heel ambitieus moeten zijn op die duurzaamheidseisen en dat sport daar geen uitzondering op moet zijn. Dus die ontraad ik ook. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik waardeer het dat de wethouder uitspreekt dat we ambitieus op duurzaamheidsdoelstellingen moeten zijn. Ik hoorde wethouder Vermin vanavond zeggen 'hoe zit dat nou met dat duurzaamheidsbeleid' en misschien moeten we daar toch binnenkort maar weer eens even fris naar kijken want daar staat het ook niet helemaal duidelijk in.