Notulen raadsvergadering 2022-10-05

Hij benoemt die motie nu al als kader en verantwoordelijkheid, maar het kan goed zijn dat die motie straks verworpen wordt, dat zou zomaar kunnen als mensen in dit debat nog op andere gedachten komen, ik heb genoeg argumenten genoemd. Luister maar een keer naar wat ik vertel, denk er nog eens goed over na en verwerp die motie of trek hem in, dat kan 26

ook, misschien trekken mensen hem wel in. De portefeuillehouder zegt nu eigenlijk dat hij toch al over een kader beschikt, terwijl dat kader er eigenlijk nog niet ligt. Hoe moet deze motie dan gelezen worden, kan de portefeuillehouder met deze motie in de hand zeggen 'ik vestig een azc in onze gemeente, een structurele opvang' zonder de raad vooraf te raadplegen? Portefeuillehouder MIKKERS: Ja dat voel ik en dat is geen keuze maar een verantwoordelijkheid en dat is iets heel anders. Volgens mij is dat de portee van de motie. We hebben een probleem in de wereld, dat lossen wij in Den Bosch op en daar willen wij als Den Bosch humane medewerking aan verlenen. Dat is geen keuze maar een verantwoordelijkheid en dat doe je voor mensen die niet de keuze hebben, daar doe je het voor. Volgens mij is dat de portee van de motie, als ik de ondersteuning van deze motie zie, de boodschap voor een groot deel van de raad en die randvoorwaarden wil ik graag meenemen. De heer VAN HATTEM: Ik vind het toch wel verstrekkend wat hier gebeurt. De burgemeester zegt feitelijk: Ik voel een verantwoordelijkheid, mensen komen hiernaartoe, die hebben geen keuze et cetera. Dat zal allemaal wel, maar nu wordt de raad eigenlijk gepasseerd, we kunnen er niets over zeggen.

Er wordt straks gewoon misschien een locatie aangewezen: als college en misschien wel als burgemeester besluiten wij eigenstandig 'hier moet een asielopvanglocatie komen' en u als volksvertegenwoordiging hebt daar verder niets meer over te zeggen, terwijl hier discussies waren over drie mogelijke opvanglocaties, Coudewater, het Michelinterrein et cetera. Toen is het nadrukkelijk met de raad en de omgeving besproken en nu wordt het van bovenaf opgelegd. Is dit wat de burgemeester en het college, ik weet niet of dit een burgemeestersbevoegdheid of een collegebevoegdheid is, of hier een collegeverantwoordelijkheid wordt neergelegd, aan onze gemeente oplegt? Dat vind ik toch wel een vergaande stap. Portefeuillehouder MIKKERS: Het is een vrij land en u mag alles vinden, maar er staat 'verzoekt het college', dus ik praat hier namens het college en niet als het bestuursorgaan burgemeester, dat is ook de reden dat ik in deze raad sta. Dat betekent dat het bestuursorgaan, het college, de kaders die de raad aangeeft volgt en volgens mij leggen we daar als college ook verantwoording aan af, of dat op een goede manier gebeurt. Mevrouw WELTEN: Toch richting de heer Van Hattem. De PLV. VOORZITTER: Mevrouw Welten, we hebben de afspraak dat u niet een interruptie op een interruptie doet, ik kan het niet mooier maken.

Dus u kunt niet reageren op de woorden van de heer Van Hattem, u mag alleen reageren op die van de heer Mikkers. Mevrouw WELTEN: Dan ga ik dat doen. Er is zojuist toegezegd dat ons middels een informatiebrief informatie wordt verstrekt zoals wij net aan de portefeuillehouder hebben gevraagd en daar zijn we heel blij mee. Dat wil zeggen dat we aan de voorkant informatie krijgen en dat wij als raad dan altijd aan zet zijn om die raadsinformatiebrief op een agenda te zetten en daar met elkaar over te spreken. U wilt nu per se die kaders en ik snap het want wij zijn ook uit op hoe wij als raad hierin kunnen ondersteunen of een rol kunnen vervullen, maar wat de portefeuillehouder ons nu toezegt, geeft ons die ruimte. Dat is wat ik even wil zeggen. Dank u wel. De heer VAN DER KRABBEN: Je voelt dat we nu op een cruciaal kruispunt staan. De heer Mikkers gaf een helder antwoord naar de raad, daar is niet iedereen het over eens en dat moet van elkaar geaccepteerd worden. Mijnheer Mikkers gaf aan: als die motie straks wordt aangenomen dan is dat voor mij het kader. Nee, voor u niet, maar voor de meerderheid die straks 'ja' zegt is het een kader. Mensen zoeken dan naar aantallen. Nee, wij zeggen de kaders en als het college die kaders vasthoudt dan mag het college handelen zoals de burgemeester aangaf.

Dus burgemeester en college ga op deze lijn door, zorg dat de bevolking erbij betrokken blijft en dat we de vrede bewaren zoals dat altijd gegaan is. Veel succes. De heer VAN CREIJ: Ik hoorde tot twee keer toe dat de kaders heel duidelijk zijn en ik hoorde de portefeuillehouder zeggen dat we geïnformeerd worden voordat er iets gebeurt. Is dat voordat er iets gebeurt of worden we geïnformeerd met 'we hebben besloten dat'? Dat dat is een wereld van verschil. Portefeuillehouder MIKKERS: Dat laatste. Het college gaat over de uitvoering en de raad gaat 27

over de kaders. U kunt achteraf toetsen of het college de kaders goed gevolgd heeft en of er bijgestuurd moet worden. Als u vindt dat het niet goed is, dan hebt u daar de politieke instrumenten voor. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, even een punt van orde. U hebt uw drie interrupties gehad, maar u krijgt straks nog uitgebreid een tweede termijn waarin u de ruimte kunt pakken, maar u hebt drie interrupties gehad en ik sta geen vier interruptie toe. U kunt straks in uw tweede termijn alle ruimte pakken, ook richting de portefeuillehouder. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, dan wil ik een punt van orde maken. Omdat de burgemeester hier ter plekke allerlei invulling geeft aan de motie en aan allerlei kaders die niet als zodanig in de commissievergadering besproken zijn, verzoek ik om eerst duidelijk op papier te zetten wat de burgemeester nu verstaat onder deze motie en welke kaders hij hieraan meent te ontlenen. Anders kunnen we hier geen ordelijk debat over voeren want nu wordt eigenlijk gewoon gezegd dat er een blanco cheque en een vrijbrief ligt. De PLV. VOORZITTER: Dit is geen ordevoorstel, u vraagt inhoudelijk om het op een andere manier te behandelen en ik vraag u dat in de tweede termijn in uw bijdrage mee te nemen.

De heer VAN HATTEM: Nee voorzitter, het is wel een ordevoorstel om deze beraadslagingen niet voor te zetten als dat betekent dat wij eigenlijk niet beschikken over de juiste informatie die niet in de commissievergadering is gedeeld. Er wordt nu een stap verder gezet dan werd verondersteld en mijn ordevoorstel is om deze beraadslagingen te staken en verder te spreken over de kaders die de burgemeester voor zich ziet. Anders kunnen we hier geen ordentelijk debat over voeren en mijn verzoek is om het debat niet verder voort te zetten. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, ik stel voor dat de heer Mikkers zijn verhaal afmaakt en dat we daarna uw ordevoorstel hier aan de orde hebben. Eerst de heer Mikkers, dan gaan we het daarna over het punt van orde hebben. Portefeuillehouder MIKKERS: Om daar even kort op in te gaan, dan is de vraag of de heer Van der Krabben gelijk heeft en of de indieners van de motie met diezelfde insteek als hoe ik het nu heb uitgelegd deze motie hebben ingediend. Dat hoor ik dan graag van de indieners. Dan de motie vreemd aan de orde van de dag van gewoon ge-DREVEN en Leefbaar 's-Hertogenbosch. Die kan ik niet ondersteunen omdat daar een soort voorbehoud wordt gemaakt dat de raad dan op de uitvoeringsstoel gaat zitten. Volgens mij is dat niet gewenst, volgens mij moet het gaan volgen op de kaders.

U kunt die kaders nog aan de voorliggende motie toevoegen, dat zou ik u dan adviseren, in plaats van op de procedure in te zetten. De motie 'Geen structurele opvang asielzoekers in 's-Hertogenbosch' kan ik niet ondersteunen als de motie vreemd aan de orde van de dag 'Humane opvang vluchtelingen' wordt ondersteund. Dan kom ik bij de motie vreemd aan de orde van de dag 'Statushouders aan het werk'. We spreken over twee groepen. Statushouders mogen vanaf dag 1 werken en daar zit dus geen bureaucratie op. In de motie lijkt het alsof er bureaucratische belemmeringen zijn bij het aan het werk zetten van statushouders, maar dat is niet zo. Als er statushouders in Den Bosch komen, mogen die vanaf dag 1 aan het werk en wij slagen erin om op dit moment 39% van de Bossche statushouders op korte termijn aan de slag te helpen en dat is een hoog percentage vergeleken met de rest van Nederland. Asielzoekers mogen pas na zes maanden aan het werk. Dat is het probleem en dat is ook waar de horeca over sprak, maar de motie gaat over statushouders en daarom moet ik de motie in deze vorm ontraden. Dan het einde van de voorrangurgentieregeling statushouders. Dat gaat niet over het individu statushouders, maar over de taakstelling die wij hebben richting de huisvesting van statushouders wat landelijk geregeld is.

Je kunt van iemand die hier komt nadat hij is gevlucht voor oorlog en geweld niet verwachten dat hij tien jaar op een wachtlijst heeft gestaan en daarom ben ik het eens met de opmerking van de heer Roovers. Dat is heel frustrerend, maar het is zoals het is. We hebben wel een laag percentage en daarmee is het niet hetzelfde als wat het college in de brief van 12 juli 2022 schreef. Daarin stond 'exclusieve voorrang en urgentie' en dat ging over de variant Utrecht die heeft gezegd: wij wijzen aan niemand woningen toe, alleen maar aan statushouders. Daarvan hebben wij gezegd 'dat gaan wij in 's-Hertogenbosch nooit doen' en dat hoeft ook niet omdat wij de afgelopen jaren heel keurig aan de taakstelling hebben voldaan. Tot zover voorzitter. De PLV. VOORZITTER: Dat was de reactie van de portefeuillehouder in de eerste termijn. Dan 28

ligt nu het ordevoorstel van de heer Van Hattem op tafel. U wilt de vijf moties die op dit moment voorliggen niet bespreken, maar alle informatie op tafel voordat die moties in stemming worden gebracht. Dat is het ordevoorstel. Dan open ik nu de stemming en dan kunt u daar uw stem over geven. De heer VAN SILFHOUT: Even ter verheldering, als je tegen bent dan gaat de vergadering gewoon door met dit punt? De PLV. VOORZITTER: Als u de min indrukt dan wordt het verzoek van de heer Van Hattem afgewezen, dan gaan we gewoon door met de beraadslagingen en de stemming. Als u op de plus drukt, wil dat eigenlijk zeggen: eerst die informatie op tafel en dan pas, op een later moment, de moties in stemming brengen. Het ordevoorstel wordt door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben voor gestemd. De PLV. VOORZITTER: We gaan nu naar de tweede termijn. Ik kijk even rond, zijn er sprekers voor de tweede termijn? De heer KABBOUTI: Voorzitter, misschien even een ordevoorstel. Kunnen we dan heel even vijf minuten schorsen voordat we naar de tweede termijn gaan? De PLV. VOORZITTER: Dat kan, prima. Dat sta ik toe, ik snap dat het een lange zit is. We schorsen even tien minuten, dan kunt u allemaal even pauzeren. Schorsing De PLV.

VOORZITTER: Ik wil de vergadering weer openen en doorgaan waar we waren gebleven. We hebben even de benen kunnen strekken, een drankje kunnen drinken en we zijn gebleven bij de tweede termijn. Ik kijk even rond en ik zie de heer Kagie, de heer Van Hattem, en mevrouw Craste. Ik wil nog een punt van orde maken. Ik heb een aantal van u in de pauze gesproken over hoe lang we doorgaan en ik wil u even informeren dat daarover wordt gesproken als de burgemeester hier straks weer zit, we maken eerste dit punt even af. Mijnheer Kagie, u hebt het woord. Tweede termijn De heer KAGIE: Voorzitter, ik heb vlijtig zitten schrijven en meer in het bijzonder toen de portefeuillehouder ging reageren, het zijn drie A4'tjes uitgeschreven tekst geworden. Voorzitter, de bijdrage van de portefeuillehouder heeft mij verbaasd. Er is maar één bestuurlijk orgaan in deze stad dat gaat over het bewaken van het draagvlak onder de bevolking als er moeilijke maatschappelijke vraagstukken aan de orde zijn. Dan gaat deze groep van 39 mensen daarover en dat is geen uitvoeringskwestie, maar dat zijn de toetsers, zij zijn de ontvangers van signalen en moeten dat in alle openbaarheid wegen.

Natuurlijk wordt er van de uitvoerders verwacht dat ze daar een antenne voor hebben en als in de motie van D66 en andere wordt gesproken over uitbouw van voorzieningen, opvangvoorzieningen in een bepaalde maatvoering, wij onderkennen dat het de komende jaren wel eens nog tochtiger in de wereld kan worden en dat we daarvoor open moeten staan, dan zijn wij het die, kijkend naar het draagvlak, toetsen hoe ver we kunnen gaan in de maatvoering met support en op basis van voorstellen van het college, van de portefeuillehouder in het bijzonder. De reactie van de portefeuillehouder heeft mij verbaasd en ik twijfel niet over zijn intenties en zijn goede bedoelingen en ik vind dat het de afgelopen twee jaar goed is gegaan, maar het kan niet waar zijn dat wij de komende maanden, het komende jaar, gaan meemaken wat we het afgelopen jaar hebben meegemaakt, dat er een particulier opstaat, en ik noem geen naam maar die is toevallig eigenaar van een groot hotel, die zegt 'ik heb 100 plekken'. Waar blijf je dan met je toets op spreiding en aanvullende voorzieningen, dat mag ons niet overkomen. Fantastisch als er particuliere initiatieven zijn, maar de weging op de essentie van de spreiding en de maatvoering van voorzieningen ligt hier en nergens anders. De heer VAN HATTEM: Ik vind het schandalig wat hier vanavond gebeurt.

We worden hier door de portefeuillehouder, door de burgemeester, eigenlijk voor een voldongen feit gesteld, we worden niet goed geïnformeerd, het is eigenlijk een gewoon een totale schande wat zich hier afspeelt en daar 29

zal de PVV zich krachtig tegen blijven verzetten en onze bevolking blijven oproepen om hiertegen in verzet te komen, want dit kan absoluut niet gebeuren. De raad wordt hier eigenlijk buiten werking gesteld door een motie die zover wordt opgerekt dat het college eigenlijk zich alle mogelijke bevoegdheden toe-eigent om maar te kunnen doen en laten wat het wil op dit vlak. We zien het nu al gebeuren want ik kreeg net actuele informatie door waarover we als raad niet eerder zijn geïnformeerd, het COA heeft besloten om volgende week een aanvraag in te dienen voor verlenging van de noodopvang op het IPECO-terrein. Er is ook nooit een omgevingsvergunning voor deze tijdelijke opvang afgegeven waardoor de omwonenden ook nooit bezwaar hebben kunnen maken. Dus er gebeuren hier dingen die echt niet door de beugel kunnen. Overigens heeft een meerderheid van de omwonenden vanavond aangegeven tegen de verlenging van de noodopvang te zijn. Dus als D66 komt met percentages en meer meerderheden voor of tegen, er is hier al een meerderheid tegen. Als we zien hoe wij hier buitenspel worden gezet met een motie die gewoon een totale blanco cheque is, een totale vrijbrief om die asielopvang maar door te drukken, dan zijn wij geen gemeenteraad meer maar dan is het hier gewoon een deugddoema en daar werken wij niet aan mee.

Dit moet niet geaccepteerd worden en ik hoor graag van de burgemeester, van de portefeuillehouder, hoe hij dit kan verantwoorden richting de gemeente als intussen in de motie wordt gesproken over in gesprek te blijven gaan met de omwonenden. Waarom worden de omwonenden hier gewoon eigenlijk totaal buitenspel gezet? En de raad wordt daarbij ook buitenspel gezet. Kunnen we niet gewoon zeggen 'we luisteren naar onze inwoners'? Houd maar een referendum als je iets wilt en luister naar de gemeenteraad, maar trek niet al deze bevoegdheden naar je toe. Ik hoor graag van de portefeuillehouder hoe hij met deze kaders omgaat. De portefeuillehouder zei ook dat er helemaal geen regionaal verdeelplan is, maar er is wel degelijk een uitvoeringsagenda Flexibilisering asielketen op basis waarvan asielzoekers over de verschillende regio's worden verdeeld. Dus wat is dan de status van die uitvoeringsagenda waaraan deze burgemeester zich waarschijnlijk ook gaat committeren. Ik hoor het graag en nogmaals, de PVV-fractie zal zich op alle manieren blijven verzetten tegen dit verschrikkelijke deugdplan. Tot zover voorzitter. De heer VAN CREIJ: Ik heb het in eerste instantie ook al gezegd, we zijn natuurlijk voor humane opvang en ik vind het eigenlijk jammer dat we over woordkeuzes moeten bakkeleien, over hoe het verder moet om het zo maar te zeggen.

Ik heb de portefeuillehouder horen zeggen dat de kaders die hij in deze motie meekrijgt duidelijk zijn. Daarin staat bijvoorbeeld 'ruim voldoende', is dat nou echt een kader? In mijn optiek kan ruim voldoende voor mij anders zijn dan voor een willekeurig ander iemand. Er staat in 'goed onderwijs, goede medische zorg', daar kan ik iets anders onder verstaan dan een ander. Dus zo strikt zij die kaders niet en ik hoor graag van de portefeuillehouder welke kaders hij exact meekrijgt. Ik ben nog steeds niet happy met het achteraf informeren. Portefeuillehouder MIKKERS: Ja voorzitter, ik vind dat er een aantal grote woorden wordt gebruikt 'voldongen feit', 'blanco cheque', dat de raad alleen maar gaat over wat de samenleving vindt en dat de uitvoering daar niet mee belast is. Waar het om gaat, is dat ik duidelijkheid wilde verschaffen over het kader dat de motie heeft aangegeven. Ik heb aangegeven hoe ik dat interpreteer en ik heb ook aangegeven dat het in uw raad naar voren zou moeten als de interpretatie anders ligt. U gaat over de kaders en wij gaan over de uitvoering, volgens mij is dat de opdracht en ook de taakverdeling zoals we die hebben. Wij gaan nooit over particuliere initiatieven, als het past binnen wat een particulier doet en als het al kan dan is een particulier bevoegd om dat te doen, daar gaat een gemeenteraad niet over en daar gaat ook een college niet over.

Soms is dat spijtig en het enige wat we kunnen doen als we dat signaal horen is onze zorg delen op basis van wat we aan de voorkant in november jl. al hebben gehoord over wat u als raad belangrijk vond, dat hebben we ook gedaan en zo zou ik ook willen blijven acteren. Ik begreep net ook dat er vanavond inderdaad een informatieavond voor de omwonenden is geweest. Die stond al gepland en daarbij waren ook ambtenaren aanwezig. Het COA kan een verzoek doen en we hebben ook aangegeven dat wij het belangrijk vinden om te wegen wat de samenleving vindt. Volgens mij is dat ook het kader dat hier is aangegeven en dan zal er een conclusie moeten worden getrokken op basis van de informatie die ik dan compleet heb, niet alleen naar aanleiding van vanavond, maar eventueel ook naar aanleiding van een aanvraag van het COA, ik ben daarvan niet op de hoogte. Het kader is volgens mij wel helder mijnheer Van Creij want we hebben de afgelopen jaren al ervaring opgedaan met de wijze waarop het gaat en we vinden het belangrijk om dat op een goede manier in te richten. Als u het kader wilt aanpassen, dan moet u de motie verder aanpassen, ik vind dat allemaal prima, dat vind ik ook alleen maar goed. Wat voor mij van belang is, is dat u als raad een duidelijke uitspraak doet over wat u van ons verwacht.

Voor mij is deze motie duidelijk, als die nog duidelijker moet dan kan dat en ik zal me daarbinnen houden zoals dat hoort, maar wel in de duidelijke taakverdeling tussen college en raad. 30

De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de portefeuillehouder, de burgemeester, een paar dingen zeggen die me bevreemden. Allereerst dat hij zegt 'ik heb geen weet van de die aanvraag van het COA', maar er al wel ambtenaren aanwezig zijn om erover te spreken, dat vind ik een merkwaardige situatie. Ook dat er geen omgevingsvergunning is aangevraagd en ik hoor graag van de burgemeester hoe dat dan zit met die vergunning. Waar het me vooral om gaat, is het volgende. Deze motie ligt nu voor en nergens in die motie staat dat de raad niet vooraf betrokken kan worden, die invulling geeft de portefeuillehouder er zelf aan. Waar haalt de portefeuillehouder het vandaan dat de raad niet vooraf betrokken kan worden als er een dergelijk besluit moet worden genomen? Portefeuillehouder MIKKERS: Volgens mij is de essentie van de motie duidelijk: verzoekt het college conform de randvoorwaarden humane opvang te organiseren. Dat is volgens mij een uitvoeringstaak en doen we dan ook. De heer VAN HATTEM: Ja voorzitter, maar dat wil niet zeggen, dat staat nergens, dat de raad bij die uitvoeringstaak niet vooraf wordt geraadpleegd over de wijze waarop daar invulling aan zou worden gegeven. Daar wordt nu volledig voorbijgegaan. Ik hoor toch graag van de portefeuillehouder hoe hij erbij komt dat dit, zonder de raad vooraf te betrekken, een uitvoeringstaak zou zijn.

Dit staat nergens in de desbetreffende motie vermeld en daarmee worden de kaders naar mijn idee veel te ver opgerekt. Portefeuillehouder MIKKERS: Dan hebben we daar een verschil van inzicht over. Volgens mij heb ik de opgave duidelijk gehoord van degenen die de motie hebben ingediend. Daarvan heb ik een interpretatie gegeven zoals ik hem zie. De heer Van der Krabben heeft duidelijk geventileerd hoe hij mijn interpretatie ziet en ik hoor nog geen andere invulling van de indieners van de motie, dus ik ga ervan uit dat dit het dan ook is. De heer VAN HATTEM: Dan haal ik een concreet voorbeeld aan dat mij ter ore is gekomen. Stel dat nu het nieuwe gebouw van Weener XL wordt opgeleverd en het oude gebouw vrijkomt en de burgemeester op eigen houtje zegt 'dit wordt een opvanglocatie voor asielzoekers', dit is een besluit en er gaat zoals mevrouw Welten vroeg, een briefje naar de raad 'dit is mijn besluit, het college heeft besloten dat asielzoekers worden opgevangen in het oude gebouw van Weener XL'. Is dat de strekking die de burgemeester aan deze motie wil geven en dat de raad vervolgens helemaal niets meer heeft te zeggen over het aantal mensen dat daar wordt opgevangen, over het feit dat daar een opvang wordt georganiseerd of anderszins? Dat gerucht over Weener XL gaat overigens al. Portefeuillehouder MIKKERS: Ik ken het gerucht niet.

Het enige waar het mij om gaat is dat, als wij een locatie hebben, in de kaderstelling heel duidelijke randvoorwaarden worden gegeven over onder andere spreiding in de gemeente, hoe de opvang is geregeld, wat het betekent voor de dagbesteding en hoe we met het onderwijs omgaan, om maar een aantal punten uit die zaken te noemen. Ik vind het ook van belang dat we aan uw raad terugkoppelen hoe we dat dan georganiseerd hebben, als het zo zou zijn, hoe we dat gaan regelen, hoe we ervoor zorgdragen dat de veiligheid van de samenleving gewaarborgd is en hoe we de communicatie zowel aan de voorkant als aan de achterkant en gedurende het proces hebben geregeld. Het is dus niet de simpele opgave zoals u die net omschreef, maar juist de checklist en de kaders zoals die in de motie gemeld zijn volgend. Het college vindt dat we antwoord moeten geven op al die vragen uit die kaderstelling, een antwoord dat hout snijdt. De heer KAGIE: In de motie van D66 en anderen staat 'goede spreiding van opvanglocaties over de gemeente, actief informeren, in gesprek te gaan en te blijven met omwonenden'. Actief informeren van omwonenden, als de antenne dan toch wordt uitgezet dan lijkt het me ook goed dat je de raad actief informeert.

Daarnaast zegt de portefeuillehouder 'ja het kan zijn dat een particulier toch 100 opvangplekken heeft en daar gaan wij dan niet over, daar zijn ze vrij in', maar dat is toch geen redenering als je het hebt over of we het aankunnen qua van voorzieningen, zorg, onderwijs en dergelijke. Dan moet je die toets toch ergens leggen, die moet toch ergens liggen, dan moet degene die zelf die kaderstellende richtinggevende uitspraken doet toch ook kunnen wegen. Voorzitter, daarbij wil ik het laten. Portefeuillehouder MIKKERS: Nu wordt de suggestie gewekt dat wij gaan over de particulier en dat gaan we niet. Wij vinden, en volgens mij is dat ook de insteek van het COA, het wel belangrijk dat 31

ze ons als gemeente daarover horen, zeker bij een langdurige periode. Dat gold onder andere bij de huisvesting van die vijftig, daarvan hebben wij toen gezegd 'dit zijn de randvoorwaarden die wij als gemeente van belang vinden' en ze hebben voldaan aan alle eisen die wij als gemeente van belang vonden. Dat is de insteek, maar dat betekent niet, en volgens mij is dat het verschil van inzicht… Mevrouw Welten vroeg: worden wij aan de voorkant geïnformeerd? Ja. Dat heb ik ook toegezegd en dat blijf ik ook doen. De motie stelt ook 'actieve betrokkenheid van de samenleving' en ook van de bewoners en het zou dan heel raar zijn als ik u als raad niet zou informeren. Waar het om gaat, is dat ik het besluit hier in de raad voorleg, dat is iets anders want u neemt niet het besluit, dat doet het college en die verantwoordelijkheid hebben we ook te nemen. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem excuus, ik begrijp dat u nog iets wilt zeggen maar ik sta geen vierde interruptie toe, helaas. U hebt er drie van mij gekregen en ik moet me aan de orde houden, dus ik wil u toch vragen om het hierbij te laten en er op een ander moment nog een keer over door te spreken. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, dan wil ik een punt van orde maken want dit is wel een heel belangrijk debat met een motie waarvan de strekking heel breed wordt uitgelegd.

Als wij nu geen duidelijkheid krijgen over wat deze strekking is, en er zit hier nu een punt in dat de burgemeester maakt over informeren en dan gaat het ook over een recht dat wij als raad hebben met betrekking tot de actieve informatieplicht, dan wil ik wel duidelijk hebben waarover wij geïnformeerd worden, of het ook beleidsvoornemens zijn, of het voornemens zijn om bijvoorbeeld een azc te vestigen of pas op het moment dat het besluit door het college genomen is. Als we daar geen duidelijkheid over hebben dan is dit debat ook onzuiver. De PLV. VOORZITTER: De portefeuillehouder gaf aan dat hij u zal informeren en ik hoorde in dit punt geen punt van orde. U kunt dit soort reacties nog geven in uw stemverklaring en ik wil nu eigenlijk met u overgaan naar de stemming. Er liggen vijf moties voor en ik wil beginnen bij de eerste motie. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, ik wil een hoofdelijke stemming over de motie Humane opvang vluchtelingen. De PLV. VOORZITTER: Dat gaan we regelen mijnheer Van Hattem. Motie 19 vreemd aan de orde van de dag, Humane opvang vluchtelingen, van D66, PvdA, GroenLinks, CDA, Rosmalens Belang, Volt, Partij voor de Dieren SP, Bosch Belang, VOOR Den Bosch, De Bossche Groenen, en 50PLUS. Mevrouw CRASTE: Voor. De heer VAN CREIJ: Tegen. Mevrouw DOGAN: Voor. De heer GERSJES: Voor. Mevrouw DE GROOT: Tegen. De heer VAN HAREN: Tegen. De heer VAN HATTEM: Tegen.

Mevrouw HENDRICKX: Voor, voor. Mevrouw HERNÁNDEZ: Voor. De heer HOEBEN: Voor. De heer HUIBERS: Voor.

32

De heer KABBOUTI: Voor. De heer KAGIE: Gelet op de uitleg van de portefeuillehouder tegen. Mevrouw VAN DER KALLEN: Voor. De heer VAN DEN KERKHOF: Voor. Mevrouw KORVER: Voor. De heer KOUWENBERG: Voor. De heer VAN DER KRABBEN: Voor. Mevrouw LIPMAN: Voor. De heer MEES: Ik sluit me aan bij de heer Kagie, tegen. Mevrouw MULLER: Voor. Mevrouw OPDORP: Voor. De heer PLOEGMAKERS: Voor. De heer VAN RENS: Voor. De heer ROOVERS: Voor. De heer VAN ROSMALEN: Voor. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Voor. De heer VAN SILFHOUT: Voor. De heer VERBRUGGEN: Voor. Mevrouw VERREIJT: Voor. Mevrouw VISSCHER: Voor. Mevrouw WELTEN: Tegen. De heer ALTENBURG-COLLIN: Tegen. De heer EL AMRAOUI: Voor. De heer BROEKMEULEN: Tegen. Motie 19 vreemd aan de orde van de dag is door de gemeenteraad aangenomen met 26 stemmen voor en 9 stemmen tegen. Motie 20 vreemd aan de orde van de dag, Gemeenteraad en bewoners ook aan zet bij de verdere opbouw van opvangvoorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen in de regio Noordoost-Brabant, van gewoon ge-DREVEN en Leefbaar 's-Hertogenbosch. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Gezien de toezegging van de portefeuillehouder in het kader van een brief die naar de raad zou worden gestuurd om ons te informeren ga ik tegen deze motie stemmen. Mevrouw WELTEN (stemverklaring): Wij hebben eigenlijk een verzoek richting Leefbaar 33

's-Hertogenbosch en anderen met betrekking tot deze motie. Wij zijn heel blij met de toezegging van onze portefeuillehouder. Wij gaan daar met elkaar een werkwijze op loslaten en wij vinden de rol van de raad van belang, dus ik vraag om hem aan te houden. De PLV. VOORZITTER: Mevrouw Welten, Ik begrijp dat u graag een vraag wilt stellen, maar dat kan niet. Dit is een stemverklaring: ik ben voor of tegen omdat. Meer ruimte is er in een stemverklaring niet. Dus u bent voor of tegen. Bent u nu klaar met uw punt? Mevrouw WELTEN: Gaat dit hoofdelijk? De PLV. VOORZITTER: Nee, u bent voor of tegen en u krijgt nog een kans om uw stem toe te lichten. Mevrouw WELTEN: Dan zijn wij tegen. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Ik ben tegen. Wij vinden het heel belangrijk om met omwonenden in gesprek te zijn en wij zien het ook al opgenomen in motie 19. Daarom zien wij ons genoodzaakt om tegen te stemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): De overwegingen in deze motie onderschrijven we als PVV-fractie zeker niet. Wat er wordt uitgesproken in het dictum, daar zeggen we duidelijk van dat er geen azc moet komen, geen opvang voor vluchtelingen moet plaatsvinden, maar het dictum, 'verzoekt het college om vooraf te beraadslagen in de raad' kunnen steunen. Dus met dien verstande zullen we de motie steunen. De PLV.

VOORZITTER: De heer Gersjes heeft gemeld dat hij de vergadering heeft verlaten, dat heeft hij netjes aan griffier gemeld. Motie 20 vreemd aan de orde van de dag is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), SP (Roovers, mw. Visscher) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), hebben voor gestemd. Motie 21 vreemd aan de orde van de dag, Geen (structurele) opvang asielzoekers in Den Bosch, van de PVV is door de gemeenteraad verworpen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft voor gestemd. Motie 22 vreemd aan de orde van de dag, Statushouders aan het werk in 's-Hertogenbosch, van SP, gewoon ge-DREVEN en Leefbaar 's-Hertogenbosch. De heer KAGIE (stemverklaring): Wij trekken deze motie terug en wij komen in de commissie van december a.s. terug om goed met elkaar te beraadslagen. Motie 23 vreemd aan de orde van de dag, Einde aan voorrangurgentieregeling statushouders, van de PVV. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal voor stemmen, gelijke monniken, gelijke kappen. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Statushouders zijn niet de oorzaak van de wooncrisis en statushouders als zondebok aanwijzen leidt af van het probleem dat we echt moeten oplossen. Statushouders de urgentiestatus ontnemen lost niets op en daarom zijn we tegen. Motie 23 vreemd aan de orde van de dag is door de gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd. De PLV. VOORZITTER: Dan zijn we klaar met dit agendapunt en geef ik het stokje door aan de burgemeester voor het resterende deel van de vergadering. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter een compliment voor hoe u het hebt gedaan. 34

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hendrickx voor het behartigen van de belangen van de voorzitter. Dames en heren wij hebben op 4 oktober jl. tot 22.30 uur vergaderd en we hebben vanavond nog een aantal moties staan. Ik kan u al melden dat het college straks niet meer compleet is en zeker niet bij de behandeling van de moties 27, 28 en 29 omdat er ook gewoon oppassen naar huis moeten et cetera. Er zijn twee voorstellen van mijn kant. Of we gaan op 6 oktober a.s. door of we schuiven deze vijf moties door naar de vergadering van de begroting en behandelen die dan bij de start van de begroting. Dat is mijn voorstel van orde. Mevrouw DOGAN: Voorzitter, ik wil een ordevoorstel doen. Als mijn collega's het ermee eens zijn, wil ik dat mijn motie naar voren wordt gehaald want ik vind het belangrijk dat daar op dit moment over wordt gestemd, het wordt sowieso breed gesteund. De VOORZITTER: Nee, dit is het voorstel. Als u een ander ordevoorstel hebt dan hoor ik dat graag, maar ik ga niet in de volgorde van moties knijpen. Mevrouw DOGAN: Dit is een ordevoorstel, dat mijn motie naar voren wordt gehaald en niet wordt doorgeschoven. De heer VAN CREIJ: Ik ben best bereid om de motie aan te houden, maar dan wil ik wel van de wethouder weten dat dit geen impact heeft en dat straks wordt gezegd 'de uitwerking van de MER is al in werking gesteld, dus u bent te laat'.

De VOORZITTER: Dan doe ik een derde poging. De moties waar geen discussie meer over is, timmeren we vandaag af. Dan is het alleen kort indienen van de indiener en echt kort, een minuut, stemming en klaar, dan is het dat ook. De andere moties worden dan doorgeschoven naar 6 oktober a.s. of naar de begrotingsbehandeling. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter, ik wil in ieder geval vanuit onze fractie een voorstel doen. We hebben nog twee moties vreemd aan de orde van de dag op de agenda, de Sint Joost en de Troubadour, beide onderwerpen die wij belangrijk vinden en die we goed besproken willen hebben. Wij stellen voor om onze twee moties over de begroting heen te tillen en in december a.s. te agenderen, zodat we daar breed met elkaar over kunnen spreken. De VOORZITTER: Dat is goed, dan hebben we nog 27, 28 en 29 over. De heer MEES: Voorzitter, gelet op de discussie in de commissie denk ik dat die snel kan gaan, tenzij ik voor verrassingen komt te staan. De VOORZITTER: Dat kan alleen maar met een stemverklaring. De heer MEES: Dat bedoel ik, ik bedoelde juist dat ik uw voorstel over die minuut onderschrijf. De heer ROOVERS: De moties van mijn fractie over de energietoeslag passen wat ons betreft goed bij de begroting. Dus wat ons betreft gaan die daar naartoe. 24.

Motie vreemd aan de orde van de dag Notitie Reikwijdte en detailniveau Duurzame Polder

De VOORZITTER: Dan begin ik bij de motie over... Doe het maar vanaf de tafel, dat is het gemakkelijkste want het is alleen een korte stemverklaring. De heer VAN CREIJ: Gelukkig voorzitter, gewoon op de ouderwetse manier. We hebben het in de commissie uitdrukkelijk behandeld en ik wil nogmaals benadrukken dat het zeker niet onze intentie is om de boel op te houden, we willen alleen maar duidelijkheid richting de op te stellen MER. We hebben net heel lang gediscussieerd over kaders en nu geven we een kader mee over wat wij belangrijk vinden. Dat is onze intentie in het hele gebeuren. Op dit moment kunnen we nog zeggen wat wel en niet belangrijk is. Dat is heel kort samengevat wat er is besproken en waar het over gaat. Wethouder VAN DER GELD: Wij ontraden deze motie. Gezondheid en natuur worden natuurlijk meegenomen in de NAD en vervolgens ook de MER. U doet de belangenafweging uiteindelijk later, dan zit u ook als raad volledig aan de knoppen. Dus als het gaat over de weging van de verschillende 35

belangen komt u nog volledig aan zet. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij vinden gezondheid en natuur ongelofelijk belangrijk. We hebben de portefeuillehouder gehoord, dat is onderdeel van het afwegingskader. We komen aan zet, dus wij stemmen niet voor het voorstel van de heer Van Creij. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Wat de PVV betreft, moet dat hele windpark in de Duurzame Polder er niet komen, maar gelet op deze motie die toch een steuntje in de rug kan zijn voor de inspraakreacties van de omwonenden en de belangen die daarbij spelen, zullen we de motie steunen. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Wij zijn het eens met de wethouder die zegt dat het ook nog bij de MER aan de orde zal komen en dat het daarmee in principe al afgevangen is, maar wij zijn het ook helemaal met de indiener eens dat veiligheid en gezondheid heel belangrijk zijn. Anders dan sommige andere fracties vinden wij het erg belangrijk om het ook te ondersteunen als wij het in essentie ergens mee eens zijn. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Naast de beantwoording van de wethouder, waar we op zich achter staan, kunnen we het ook niet steunen omdat er staat 'topprioriteit' terwijl het voor ons een van de vele prioriteiten in dit dossier is. De heer KOUWENBERG (stemverklaring): Voor Rosmalens Belang staat gezondheid vanzelfsprekend voorop.

In het RND wordt maar liefst twaalfmaal over gezondheid gesproken en verder sluiten we ons aan bij de woorden van de wethouder. Wij stemmen tegen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Voor ons staat gezondheid op de eerste plaats en wij steunen deze motie volledig. Motie 24 vreemd aan de orde van de dag, Notitie Reikwijdte en detailniveau Duurzame Polder, van gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. 25.

Verkeersveiligheid Troubadour en andere scholen

Dit agendapunt wordt doorgeschoven naar de raadsvergadering van december 2022. 26.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Sint Joost; kloppend hart van EKP-terrein

Dit agendapunt wordt doorgeschoven naar de raadsvergadering van december 2022 27.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Maak het sneller

Dit agendapunt wordt doorgeschoven naar de begrotingsraad. 28.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Maak het makkelijk

Dit agendapunt wordt doorgeschoven naar de begrotingsraad. 29.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Bereik energietoeslag en aanvullende maatregelen

VOORZITTER: Dan ga ik over naar agendapunt 29, de motie vreemd aan de orde van de dag Bereik energietoeslag. Een korte toelichting van de heer Mees. De heer MEES: Ja, ik zal het bij een pitch houden. We kennen nu een energieplafond, maar daarmee is nog lang niet alles opgelost. Wij blijven als gemeente verantwoordelijk voor de energietoeslag en voor de mensen die daarmee niet voldoende geholpen zijn. Vandaar onze motie om het bereik en de bekendheid nadrukkelijk onder de aandacht te brengen en om het instrument Bijzondere bijstand, waar we echt veel mee kunnen, ten volle te gaan uitnutten, Wij denken dat de rest allemaal netjes in de motie staat en hier laat ik het bij.

36

Wethouder VAN DER SLOOT: Geen bezwaar. Motie 29 vreemd aan de orde van de dag, Bereik Energietoeslag en aanvullende maatregelen, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, CDA en De Bossche Groenen is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. 30.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Meer MUPS in Den Bosch

De VOORZITTER: Dan gaan we naar motie 30 vreemd aan de orde van de dag, Meer MUPS in Den Bosch. Mevrouw Doğan. Mevrouw DOGAN: We hebben in de commissie Sociaal een mooie discussie gevoerd en we zijn het met elkaar eens dat het onwenselijk is dat vrouwen en meisjes te kampen hebben met menstruatiearmoede. Met deze motie wil ik dat er meer MUPS in Den Bosch worden gerealiseerd, daarvoor hebben we budget nodig en ik wil van de wethouder horen of dat mogelijk is. Wethouder VAN DER SLOOT: Dat hebt u allemaal in de motie beschreven en de motie zoals die hier voorligt heeft geen bezwaar. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Wij zullen tegen de motie stemmen, je kunt alles wel willen regelen, wij zijn tegen. De heer VAN HAREN (stemverklaring): In de commissie waren wij kritisch over dit verzoek van GroenLinks, maar wij kunnen instemmen met de huidige bewoording van de voorliggende motie. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Wij zijn groot voorstander van het beschikbaarstellen van menstruatieproducten voor vrouwen die dat nodig hebben. We hadden graag gezien dat er een iets royaler bedrag was besteed, maar we kunnen leven met dit als eerste stap in deze motie. Wij zijn voor. Mevrouw VAN DER KALLEN (stemverklaring): Wij stemmen voor deze motie. Motie 30 vreemd aan de orde van de dag, Meer MUPS in Den Bosch, van D66 en Rosmalens Belang is door de gemeenteraad aangenomen.

De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en PVV (Van Hattem) hebben tegen gestemd. De VOORZITTER: Ik dank u hartelijk voor twee enerverende avonden en ik sluit hierbij de vergadering. Sluiting 22.47 uur Vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad d.d. 8 november 2022

37