Notulen raadsvergadering 2022-10-05

-

Vervolg van vergadering 4 oktober 2022

VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN 's-HERTOGENBOSCH OP 5 OKTOBER 2022 AANVANG 19.30 UUR

Voorzitter:

drs. J.M.L.N. Mikkers/mw. drs. J. Hendrickx

Griffier:

drs. W. Amesz

Leden aanwezig:

drs. E.M.M.P. Altenburg-Collin, B. el Amraoui, J. Broekmeulen mw. M. Craste BC, J.J.E.L. van Creij, mw. mr. Y. Doğan, J.J.M. Gersjes, mw. W. de Groot MSc, F.J. van Haren, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández, W.B.G. Hoeben, J.A.B. Huibers, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, mw. R.F. van der Kallenvan der Donk, drs. R.M.J. van den Kerkhof, mw. M.A.J.T. Korver-van Weegberg, J. Kouwenberg, P.M. van der Krabben, mw. mr. drs. R. Lipman, H.J.M. Mees, mw. ir. V.P.T. Muller-Laumans, mw. drs. E.W.M. van Opdorp, M.C.J.M. Ploegmakers, M.G.H. van Rens, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, mw. E. Samshuijzen, A.C. van Silfhout, drs. ing. G.M.M. Verbruggen, mw. N.R. Verreijt, mw. C.K.J. Visscher, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen

Tevens aanwezig de wethouders:

Afwezig:

ing. R.A.P. Geers, R.J.J. Geers, M.J.J. van der Geld MSc, P. Slikker, mw. mr. M.A.B. van der Sloot en U. Kâhya F.G.F. van Genugten, mw. J.M.C. van Gool, mw. N.M.C Huijbrechts, mw. A.R. Volgers-van Wijk

1.

Vragenhalfuurtje

2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 12 juli 2022

4.

Ingekomen stukken en mededelingen

5.

Raadsinformatiebrieven

VOORSTELLEN WAAROVER GEEN DISCUSSIE MEER WORDT VERWACHT 6.

Herziening bestemmingsplan Hondsberg 13 te Rosmalen

7.

Bestemmingsplan Coudewater (landgoed en boszone)

8.

Bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan Kantorenstrook Werklandschap Rosmalense Plas

9.

Bindend adviesrecht buitenplanse Omgevingsplanactiviteiten en categorieaanwijzing als bedoeld in artikel 6.5 lid 3 BOR voor 100 woningen

10.

Bestemmingsplan Weerscheut 47 Vinkel

11.

Aanpassing huisvestingsverordening over verdeling huurwoonwagenstandplaatsen

12.

Fractievergoedingen 2021

1

VOORSTELLEN WAAROVER NOG DISCUSSIE WORDT VERWACHT 13.

Bouwstenen Transitievisie Warmte 2.0

14.

Plan Water en Riolering (PWR)

15.

Bestemmingsplan Onderwijsboulevard 256

16.

Onderzoek Rekenkamercommissie Grondbeleid gemeente 's-Hertogenbosch

17.

Integraal Veiligheidsplan 's-Hertogenbosch 2023-2026

18.

Concept Regionaal Veiligheidsplan RVP 2023-2026

MOTIES VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG – BESPROKEN IN COMMISSIES 19.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Humane opvang vluchtelingen

20.

Motie vreemd aan de orde van de dag Gemeenteraad en bewoners ook aan zet bij de verdere opbouw van opvangvoorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen in de regio NoordoostBrabant

21.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Geen (structurele) opvang asielzoekers in Den Bosch

22.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Statushouders aan het werk in 's-Hertogenbosch

23.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Einde aan voorrang/urgentieregeling statushouders

24.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Notitie Reikwijdte en detailniveau Duurzame Polder

25.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Verkeersveiligheid Troubadour en andere scholen

26.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Sint Joost; kloppend hart van EKP-terrein

27.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Maak het sneller

28.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Maak het makkelijk

29.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Bereik energietoeslag en aanvullende maatregelen

30.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Meer MUPS in Den Bosch

De PLV. VOORZITTER: Goedenavond allemaal, ik heropen hierbij de vergadering, avond 2. Er was op 4 oktober jl. een volle agenda en het is niet gelukt om die helemaal af te krijgen en vandaag zitten we opnieuw bij elkaar om de resterende agendapunten nog even met elkaar door te lopen, dat zijn er nogal wat, maar het gaat ons vast lukken om die op deze tweede avond met elkaar af te werken. Ik begin met een aantal afwezigen. Mevrouw Van Gool is vanavond niet in ons midden, mevrouw Huibers en de heer Van Genugten zijn afwezig en mevrouw Volgers van de PvdA is vanavond ook niet hier. 17. 18.

Integraal Veiligheidsplan 's-Hertogenbosch 2023-2026 Concept Regionaal Veiligheidsplan RVP 2023-2026

De PLV. VOORZITTER: We beginnen met de agendapunten 17 en 18, het Integraal Veiligheidsplan en het Regionaal Veiligheidsplan, en net als in de commissie zullen we beide agendapunten samen bespreken. Misschien overbodig, maar ik wil u er toch op wijzen dat u de commissie niet moet overdoen. Er is een aantal punten overgebleven en het is de bedoeling dat u daar vanavond nog even het een en ander op scherpstelt. Er is een aantal amendementen en moties binnengekomen en daar gaan we het als eerste met elkaar over hebben. Er is een amendement, 'Focus op veiligheid en leefbaarheid in de wijken' van de fractie van de PVV, de heer Van Hattem. Er 2

is een motie binnengekomen, 'Dierveiligheid onderdeel van de basistaken van de politie' van de fracties van de Partij voor de Dieren, gewoon ge-DREVEN, de PVV, Volt en de SP. Er is een tweede motie binnengekomen, 'Betrek het netwerk Met elkaar Bosschenaar niet bij het IVP', van de fractie van de PVV, de heer Van Hattem. Er is een derde motie binnengekomen, 'Breng de raad in stelling bij uitbreiden bevoegdheden BOA's' van de fracties van Volt, Bosch Belang en de SP. Er is één amendement op agendapunt 18 binnengekomen en dat is het Regionaal Veiligheidsplan. Dat is van de Partij voor de Dieren, 'Geweld tegen huisdieren onderdeel van de cirkel tegen geweld, de 360gradenaanpak huiselijk geweld' van de fracties van de Partij voor de Dieren, gewoon ge-DREVEN, PVV en de SP. Ik wil beginnen met de eerste termijn en de indieners van het amendement en de moties als eerste het woord geven. Ik zal daarna inventariseren wie verder daarover in de eerste termijn wil spreken. De heer Van Hattem, ik nodig u uit om als eerste uw amendement en uw motie, motie 2 en amendement 1, toe te lichten. De heer VAN HATTEM: Dank voorzitter, we hebben in de commissie Bestuur uitgebreid gesproken over het Integraal Veiligheidsplan en het Regionaal Veiligheidsplan.

Zoals bekend heeft bij de PVV-fractie veiligheid altijd de allerhoogste prioriteit en daarom hebben we in de commissievergadering een aantal punten aangegeven waar wat ons betreft meer aandacht naartoe mag, maar één punt blijft in het Integraal Veiligheidsplan te zwaar onderbelicht. Er is namelijk in het Integraal Veiligheidsplan een aantal focuspunten opgenomen en de focus ligt in deze periode op ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid, maar de PVV vindt dat we er vooral voor moeten zorgen dat de mensen zich in de wijken en de buurten veilig voelen, dat ze daar veilig over straat kunnen, daar moet de allerhoogste prioriteit liggen. Inmiddels zijn de wijkveiligheidsscans aan de raad aangeboden en op 4 oktober jl. kwam de laatste, die van Noord, dat toch wel een van de belangrijkste wijken is waar dingen spelen. Die is nu pas aangeboden en ik begreep dat er af en toe wat verwarring was over of die wel of niet bij dit Integraal Veiligheidsplan betrokken wordt of separaat wordt behandeld, maar we begrepen op 4 oktober jl. van de burgemeester dat dit bij het Integraal Veiligheidsplan betrokken wordt en daarom wil ik gelet op dit amendement toch even verwijzen naar wat er in de wijkveiligheidsscan staat, althans in de notie aan de raad daarbij, over Den Bosch-Noord en dan specifiek over de Hambaken.

Daar wordt eigenlijk heel gemakkelijk gesteld: over het algemeen blijkt uit de gesprekken dat bewoners prettig wonen in de Hambaken. Nou, ik spreek vaak bewoners uit de Hambaken en die hebben toch wel een heel ander beeld van overlast van jongeren op straat, over dealen bij hen in de straat, criminaliteit, branden die gesticht worden en noem maar op, het is eigenlijk een grote puinhoop en dat zien we ook terugkomen in de stukken die bij het wijkveiligheidsplan zitten zoals in de mooie grafiekjes erbij. Bij heel veel wijken in Noord kleurt de veiligheidssituatie oranje en vaak diep donkerrood en dat is toch een ander beeld dan in de stukken staat, dat het er over het algemeen prettig wonen is. Dus, ter onderbouwing van dit amendement, er moet gewoon veel meer garen op de klos, er moet gewoon focus liggen op de veiligheid in onze wijken en buurten en vooral ook op de leefbaarheid daar. Mensen noemen hele concrete voorbeelden als dat het bij een brandgang waar veel overlast is en waar gedeald wordt vaak veel en veel te lang duurt voordat er een hek wordt geplaatst, zodat die overlast uit die brandgang verdwijnt en lui die daar niets te zoeken hebben daar ook buiten blijven, om maar een voorbeeld te noemen van hoe leefbaarheid en veiligheid in elkaar overlopen. Dat moet echt een van de focuspunten zijn naast de punten die in het IVP genoemd worden.

Dan kom ik mijn motie die gaat over dat netwerk 'Met elkaar Bosschenaar', dat wordt aan het Integraal Veiligheidsplan gekoppeld in het kader van maatschappelijke onrust en polarisatie. Er is onlangs een bijeenkomst georganiseerd in de nieuwe Orhangazimoskee hier in de Schutskamp. Dat is een ISN-moskee, ISN staat voor Islamitische Stichting Nederland die onder direct gezag van de Turkse overheid valt. De PVV vindt het onacceptabel om activiteiten te organiseren en te subsidiëren – ik heb het nog even technisch nagevraagd en er is ook subsidie naar deze bijeenkomst gegaan – in een moskee die onder direct gezag van Erdogan valt. Wij vinden dat dit niet in een Integraal Veiligheidsplan hoort, dat netwerk 'Met elkaar Bosschenaar' is gewoon op een heel foute weg bezig en daarvan zeggen we: stop ermee, hef voor mijn part het hele netwerk 'Met elkaar Bosschenaar' op, maar dat staat nu niet op de agenda, en betrek dat in ieder geval niet bij het Integraal Veiligheidsplan. Voorzitter, daarom deze motie. Dan hoop ik dat we dit Integraal Veiligheidsplan, als het wordt uitgevoerd, in ieder geval zorgt voor meer veiligheid in onze stad en we zullen ook de komende vier jaar als raad scherp in de gaten houden of dat ook gebeurt er waar nodig de burgemeester erop aanspreken. Tot zover voorzitter in de eerste termijn. De PLV. VOORZITTER: Heel netjes binnen de tijd, dank u wel.

Ik kijk naar mevrouw Samshuijzen van de Partij voor de Dieren, u hebt een motie, 'Dierveiligheid onderdeel van de 3

basistaak van de politie' die u met een aantal fracties indient en een amendement, 'Geweld tegen huisdieren'. Misschien kunt u beide alvast toelichten. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, zoals we in de commissie Bestuur reeds hebben aangegeven, zien wij in het voorgelegde Integraal Veiligheidsplan en ook in het Regionaal Veiligheidsplan nergens dierveiligheid terug. Alle prioriteiten die zijn aangegeven zijn nu enkel gericht op de veiligheid van mensen waardoor veiligheid voor dieren een ondergeschoven kindje lijkt te worden. Ook zien we in de aangegeven prioriteiten koppelkansen die zowel de dier- als de mensveiligheid ten goede komen. Daarom hebben wij op het Integraal Veiligheidsplan een motie ingediend om te onderstrepen dat dierveiligheid een onderdeel van de basistaak van de politie is en daarmee verzoeken wij het college ook om dit in het oog te houden en dat deze dierveiligheid niet ondersneeuwt door alle andere taakstellingen en prioriteiten. Dat wil zeggen dat dierveiligheid al een onderdeel van de basistaak is en puur even een extra attentie dat dit niet de laatste prioriteit dreigt te worden en dreigt te verdrinken onder de berg andere zaken die speelt. Ten aanzien van het Regionaal Veiligheidsplan wordt de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling als een van de prioriteiten gesteld.

Dierenmishandeling valt echter binnen dezelfde cirkel van geweld als huiselijk geweld tegen mensen. Het expliciet betrekken van geweld tegen huisdieren bij deze aanpak van huiselijk geweld leidt tot een dubbele signaalfunctie, huiselijk geweld kan zowel via geweld tegen mensen als geweld tegen dieren worden gesignaleerd. Dit vergroot de mogelijkheid tot tijdig interveniëren en het zorgt ook voor een bredere blik op de afhankelijkheidspositie van menselijke slachtoffers omdat hier ook de verantwoordelijkheid voor een huisdier onder valt. De aanpak van deze zaken maakt duidelijk dat ze samen opgepakt moeten worden omdat er zo'n sterke samenhang is en ze elkaar eigenlijk alleen maar beïnvloeden en versterken. Hierop hebben wij dan ook een amendement ingediend. Eigenlijk stond het natuurlijk op 4 oktober jl. op dierendag op de agenda en dat vond ik een heel mooi symbolisch moment, maar wanneer we daar wat verder over nadenken, kunnen we natuurlijk beseffen dat dierveiligheid niet alleen op 4 oktober belangrijk is, maar 365 dagen per jaar. Daarom vraag ik uw steun voor deze motie en dit amendement, niet alleen op 4 oktober, maar 365 dagen per jaar. Dan ga ik in op de andere ingediende moties en amendementen.

Amendement 1 op het Integraal Veiligheidsplan zullen wij niet steunen omdat wij overlast van jongeren niet als zodanig willen bestempelen en wij deze route niet als de meest effectieve manier zien om het aan te vliegen. Als er problemen zijn dan lijkt ons dit niet de meest handige manier om met elkaar in gesprek te gaan. Motie 2, 'Met elkaar Bosschenaar niet in het IVP'. Dat is ook een zaak die wij niet zullen steunen. Motie 3 daarentegen zullen wij wel steunen. Tot zover voorzitter. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Samshuijzen. We gaan naar de derde motie en dat is de heer Van Silfhout met 'Breng de raad in stelling bij uitbreiden bevoegdheden BOA's', van de fracties van Volt, Bosch Belang en de SP. De heer VAN SILFHOUT: Dank voor het woord voorzitter. We hebben het Integraal Veiligheidsplan bekeken en eigenlijk is Volt hier best positief over. We zijn blij dat er prioritaire thema's of beter focusthema's zijn aangewezen waar we de komende vier jaar hard voor gaan werken, om te regelen dat Den Bosch veilig is en blijft. Er was deze zomer veel onrust onder de politieke jongerenorganisaties in Den Bosch over het veiligheidsbeleid van deze gemeente.

Deze zomer is er namelijk een aanvraag gedaan om de BOA's weer met wapenstokken uit te rusten en de jongerenorganisaties hebben aan de voorkant daar eigenlijk niet over kunnen meepraten en ze zijn geschrokken door de plotselinge toekenning hiervan deze zomer. Omdat Volt het belangrijk vindt dat ook de stem van de jongere generatie in de raad gehoord wordt, hebben wij een motie in deze discussie ingebracht die heet 'Breng de raad in stelling bij uitbreiden bevoegdheden BOA's. Die gaat er eigenlijk over dat we dan als raad wel in stelling worden gebracht om het er aan de voorkant over te kunnen hebben als wij meer geweldsmiddelen of privacyschendende middelen willen toekennen en al dan niet het belang afwegen van wat een BOA nodig heeft versus wat de burger nodig heeft. De laatste strofe van de motie luidt dan ook 'om geen aanvragen voor uitbreidingen van de uitrusting van BOA's met bijvoorbeeld pepperspray, geweldsmiddelen of bodycams te doen voordat deze raad in de gelegenheid is gesteld om hierover te discussiëren en zich uit te spreken'. Als wij verdergaan in deze uitbreiding van de bevoegdheden willen wij graag bij deze discussies betrokken worden.

De heer VAN DEN KERKHOF: Ik ben het eens met Volt als het gaat over het risico van de bewapening van BOA's en de glijdende schaal en wat ik ook met Volt eens ben is dat we moeten voorkomen dat we een nieuwe gemeentepolitie creëren, Vandaar ook dat wij in 2019 hier in de raad hebben gestemd tegen de motie over het uitbreiden van de bewapening van de BOA's met 4

pepperspray. Fair enough, die discussie is wel al hier in de raad gevoerd en ook al was ik het niet eens met die uitkomst, deze raad heeft al wel een uitspraak gedaan en mijn vraag aan de heer Van Silfhout is of hij bekend is met die uitspraak die er al ligt en of hij die niet respecteert en niet begrijpt dat dit gewoon verwerkt is in het beleid dat nu voorligt. De heer VAN SILFHOUT: Dank u wel voor de vraag. Ja, daar ben ik me terdege van bewust, maar er is natuurlijk veel veranderd sinds 2019 toen deze motie is aangenomen, we hebben een coronapandemie met veel onrust in deze stad gehad, jongeren staan sinds die tijd onder zware druk en er zijn veel eenzaamheid en problemen onder de jonge generatie. Juist die groep geeft nu aan: wij maken ons zorgen over de uitbreiding van de bevoegdheden. Dus juist daarom roepen wij nu op om daar dan inderdaad toch een kleine pas op de plaats te maken om ook de jongeren toch weer de kans te geven om via politieke partijen zoals Volt, die er toch ook voor de jongere generatie is, hun mening over dit soort onderwerpen kenbaar te maken. De heer VAN DEN KERKHOF: Een aanvullende vraag. Is de heer Van Silfhout dan bereid om zelf het initiatief te nemen om die discussie hier te starten? Want de motie roept op om eigenlijk terug te trekken, maar er geen vervolg aan te geven.

Gaat u dan zelf het initiatief nemen dat de raad er een uitspraak over kan doen of laat u de bal in het midden liggen? De heer VAN SILFHOUT: Ik leg nu de bal bij het college om, als het daadwerkelijk die aanvraag over de pepperspray doet, eerst de raad in stelling te brengen om daar een discussie over te voeren. Dat is wat deze motie zegt, dus als we hem aannemen dan gaan wij de discussie voeren. De heer VAN DEN KERKHOF: Maar er ligt al een uitspraak van de raad die het college uitvoert. Dus als u het anders zou willen, dat is niet waartoe de motie oproept, dan moet u dat echt naar uzelf hier in de raad trekken en tot een nieuwe uitspraak zien te komen in plaats van dat u de bal bij het college legt die met een andere uitspraak zit. Bent u het daarmee eens? De heer VAN SILFHOUT: Tot op zekere hoogte. Ik snap dat pepperspray hierin het bijzondere beestje is omdat daar een motie over ligt, maar na pepperspray komt ook een lange wapenstok, tasers en uiteindelijk vuurwapens. Dat zijn allemaal dingen die in het geweldspectrum toegepast zouden kunnen worden en deze motie roept breed op om daarover de discussie aan te gaan. Als het college na deze motie met pepperspray denkt alsnog de aanvraag te kunnen doen dan zullen wij daar natuurlijk wel verder op doorgaan om daar zelf een initiatief voor te nemen, dat ben ik met u eens.

De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Van Silfhout van Volt een heleboel dingen opnoemen die eigenlijk gewoon helemaal buiten het domein liggen waar een BOA hier op straat mee te maken heeft. Vuurwapens worden erbij gehaald, maar die zijn alleen voor heel specifieke BOAtakken zoals milieu-BOA's e.d., die kunnen in bijzondere situaties dergelijke verdedigingsmiddelen krijgen, maar wat nu speelt is dat mensen zich moeten kunnen beschermen. Ik ben het met de heer Van Silfhout eens dat BOA's niet moeten beschikken over geweldsmiddelen om zaken te handhaven die bij de politie liggen, bijvoorbeeld coronamaatregelen handhaven moet niet met een wapenstok, absoluut niet, dat moet niet aan de orde zijn, maar er wordt nu wel een beeld geschetst alsof hier van alles kan gaan gebeuren. De heer Van Silfhout heeft het over jongeren en mijn vraag aan hem is: beseft hij ook dat BOA's ook onze jongeren zijn, dat er in deze stad ook heel veel jonge mensen als BOA werken. Zij worden vaak agressief bejegend of fysiek aangevallen en zij moeten zich ook kunnen verdedigen. Is Volt er ook voor de jongeren in deze stad die het beroep van BOA uitoefenen? De heer VAN SILFHOUT: Zeker en daarom spreekt de motie ook letterlijk uit dat het goed werkgeverschap is om de BOA's te voorzien van de juiste spullen om hun werk veilig te kunnen doen.

Wat dat werk dan precies gaat zijn met de middelen die ze hebben dat is waarover wij dan ooit een discussie moeten voeren: hoever willen we gaan en in welke gevaarsetting willen we de BOA's brengen. Daarover moet de raad discussiëren. Wij zijn het ermee eens dat, zoals de burgemeester in de commissie al aangaf, dat het goed werkgeverschap is om hun werk veilig te kunnen doen, ook de jonge generatie die BOA is. De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Van Silfhout van Volt goed werkgeverschap noemen, maar het is juist vanuit goed werkgeverschap van belang om de BOA's over zelfverdedigingsmiddelen te laten beschikken. Daar gaat het om, het gaat om zelfverdedigingsmiddelen en niet om aanvalswapens of de zwaardmacht van de politie, maar om zelfverdediging als ze agressief bejegend 5

worden. Kan de heer Van Silfhout aangeven of hij bereid is om de burgemeester in ieder geval het vertrouwen te geven dat deze middelen kunnen worden ingezet als het nodig is vanuit goed werkgeverschap of dat hij toch overal over dwars wil gaan liggen, overal een punt van wil maken en wil discussiëren met alle politieke jongerenorganisaties die wellicht ook een mening hebben over tig andere onderwerpen. De heer VAN SILFHOUT: Ik zie niet echt een tegenstelling met de motie want wij zeggen 'het is goed werkgeverschap om mensen veilig het werk te kunnen laten doen', maar wij denken wel dat, als de conclusie is dat goed werkgeverschap betekent dat we verder moeten gaan in het toerusten met verdedigingsmiddelen of geweldsmiddelen, de raad het er toch wel eens over moet hebben of wij de BOA's niet op te zware taken zetten en of de politie misschien meer zou moeten doen. Dus ik steun volledig de oproep om de burgemeester daar zeker in…. Volgens mij is het meeste in deze discussie gezegd door de interrupties, dus ik laat het hierbij. Laat vooral de jongerenorganisatie spreken. Ik ga nog even kort in op de andere moties. Wij steunen de motie en het amendement van de PVV niet.

We hebben de motie van de Partij voor de Dieren bij het Integraal Veiligheidsplan mede-ingediend en bij het Regionaal Veiligheidsplan zien wij niet heel veel toegevoegde waarde in het aanscherpen van de zienswijze omdat wij niet heel veel kunnen sturen op dat Regionaal Veiligheidsplan, dus we houden het bij die twee. De heer KAGIE: Voorzitter, wij hebben in de commissie een prima discussie gehad en die zullen we niet overdoen, maar het is een belangrijk plan en het is toch wel goed om even stil te staan bij de belangrijkste ontwikkelingen, in positieve zin maar ook in negatieve zin. Als je kijkt naar de cijfers, vooral wat betreft de veiligheid, auto-inbraken, autodiefstallen en inbraken in huizen, kantoren en bedrijven dan tekent zich dat positief af. Daarnaast staat dat het aantal ernstige delicten toeneemt en dat zijn natuurlijk verontrustende zaken, maar het meest verontrustende is de indringende stijging van de overlastcijfers, overlast groeiend en indringend aan de orde in de hoeken en gaten van deze stad, met name in de stadswijken en ik geef een voorbeeld. Is het nou overlast als op driehoog-achter op de galerij van een flat een scooter geparkeerd staat die uit veiligheidsoverwegingen, zodat hij niet gestolen wordt, iedere dag in de lift wordt meegenomen? Als de buren daar iets van zeggen dan kunnen die het wel krijgen.

Dat is intimidatie en we zien de volgende kwalijke combinatie van zaken die zich meer en meer in verschillende hoeken en gaten van de oude stadswijken, Kruiskamp, Maaspoort, Noord, Aawijk voordoen, groeiende en intimiderende overlast, alcohol en drugs, verwarde personen en dat komt tot uiting in woonhuizen van vaak die verwarde personen die worden gebruikt als thuisbasis voor handel in drugs en gestolen goed. Wij zien dat jeugdigen daarbij aanhaken en er zijn verschillende plekken in Den Bosch waar je deze verschijnselen kunt zien. Ik heb het in de commissie gezegd, achter de San Salvator, de voormalige seniorenwoningen, verontrustende ontwikkelingen, verloederend en intimiderend voor de mensen die eromheen wonen en in dit overzichtelijke Dorf moet het toch mogelijk zijn om deze ontwikkelingen te keren. Bij de begrotingsbehandeling komen wij hierop terug want dit keren kost extra geld. Waar in de stukken opvalt dat men wel weet in welke combinatie van interventies moet worden gewerkt, politie, zorg en andere professionals die achter de voordeur moeten komen, dieper de wijken in moeten gaan. Dat slimmere werken is 1, maar er moet ook geld bij om dat bij voortduring op een goed niveau vol te houden. Voorzitter, de motie van de heer Van Hattem, 'Focus op veiligheid en leefbaarheid in de wijken' sluit daar volledig bij aan. Voorzitter, dat was mijn bijdrage.

Mevrouw HERNÁNDEZ: Ik heb een korte concrete bijdrage, het gaat namelijk om een vraag aan de burgemeester. Wij hebben voor ons een Integraal Veiligheidsplan en een Regionaal Veiligheidsplan, maar zoals wij in de commissie hebben besproken en we net van onze collega van Leefbaar 's-Hertogenbosch hoorden doet de situatie zich voor in de wijken van Den Bosch en onze vraag is waarom er geen uitvoeringsplan voor 's-Hertogenbosch komt, een uitvoeringsplan dat erop is gericht om onze straten, wijken en buitengebieden veilig te maken. Wij weten dat dit geld kost en ook dat dit niet voor de begroting geregeld kan zijn, maar wij komen bij de begroting wel terug met voorstellen hiervoor. Wij gaan amendement 1 zeker steunen omdat dit het enige voorstel is dat in deze richting gaat. Dus wij steunen amendement 1. Wij hebben wel een beetje moeite met motie 1, maar we wachten het antwoord van de portefeuillehouder af. Wij hebben hier vaak gezegd dat we voorzichtig moeten zijn met de moties die wij indienen want die moeten te handhaven zijn en ik vraag me af of deze motie te handhaven is. 50PLUS heeft huiselijk geweld vaker bespreekbaar gemaakt, maar ik maak me eerlijk gezegd meer zorgen over ouderenmishandeling. Wij steunen motie 2 niet. Dan motie 3.

Ik ga concreet zijn, wij maken ons zorgen over onze BOA's en wij denken dat we ook die mensen een veilige werkomgeving moeten bieden en daarom steunen wij deze motie niet. 6

De heer ROOVERS: Voorzitter, het voorliggende veiligheidsplan is er een van drie thematische doelstellingen, digitale veiligheid, ondermijning en maatschappelijk onrust, ook van concrete meetbare resultaten die zijn geformuleerd binnen het veiligheidsplan en vanuit het principe van transparantie en controleerbaarheid van het beleid zijn dat goede en uitlegbare uitgangspunten die mijn fractie ook kan ondersteunen, maar voorzitter veiligheid is op de eerste plaats een psychologische ervaring, een gevoel, dat zoals ik in de commissie al aangaf veel meer gaat over begrippen als zichtbaarheid, toegankelijkheid en aanspreekbaarheid, dat gaat over een gemeenschap, veiligheid als project van een gemeenschap en een hechte gemeenschap die ook nodig is als voorwaarde voor veiligheid. Voorzitter, de overheid heeft zich steeds meer teruggetrokken uit de wijken en de dorpen en daar waar de overheid de leefbaarheid niet of minder faciliteert en minder in de gemeenschap investeert, gaan mensen zelf verbanden leggen, verbanden waar wij minder zicht op hebben en verbanden die ook zaken doen waar wij het misschien minder mee eens zijn. Daar ontstaat de ondermijning en daar hebben wij ook geen zicht meer op de maatschappelijke onrust die ontstaat, daar is de overheid geen bondgenoot meer van de mensen. Voorzitter als je dat zo bekijkt, is dit Integraal Veiligheidsplan niet zo heel erg integraal.

Wij zullen wel voor het Integraal Veiligheidsplan stemmen omdat wij het eens zijn met de doelstellingen, maar mijn fractie heeft de behoefte om meer te spreken over de rol van de overheid in het faciliteren van de leefbaarheid van de wijken en de dorpen en wij zullen deze discussie de komende tijd dan ook aanzwengelen. Voorzitter, vanuit mijn verhaal over leefbaarheid in de wijken en dorpen staan wij positief tegenover het amendement van de PVV. Wij zijn daarnaast ook medeindiener van een amendement en twee moties. Eén amendement en een motie gaan over het geweld tegen dieren, om dat in ieder geval te conceptualiseren als ook een probleem binnen veiligheid. Voorzitter, wij steunen de motie van Volt ook. Zoals u van ons weet, zitten wij als het gaat om de uitbreiding van de bevoegdheden van de handhavers in een ongemakkelijke positie, aan de ene kant hebben wij grote ook ideologische bezwaren tegen het feit dat de BOA's steeds meer bevoegdheden krijgen, ook in het geweldsdomein omdat de overheid minder levert als het gaat om de politie, maar aan de andere kant willen wij de mensen die voor ons het werk doen niet in de steek laten en hen in staat stellen om het werk te doen waar wij hen voor vragen.

Daarom vind ik het ook een terechte oproep van mijnheer Van Silfhout van Volt om in ieder geval te waarborgen dat de discussie over het uitbreiden van de taken van de BOA's centraal in de raad wordt geagendeerd. Voorzitter, wij zullen de tweede motie, die van de PVV, niet steunen. Hoewel de banden met het regime in Turkije niet uitlegbaar zijn, heeft de PVV wat ons betreft niet duidelijk gemaakt waarom het weren van deze organisatie uit de veiligheidsnetwerken van de stad zou bijdragen aan de veiligheid en de leefbaarheid in Den Bosch. Ik hoorde daar in ieder geval geen uitleg over in de bijdrage van de heer Van Hattem, dat zal hij misschien nog proberen. De heer VAN HATTEM: Allereerst dank aan de heer Roovers voor zijn betoog over wat we wel de verweesde samenleving kunnen noemen, om Pim Fortuyn te citeren, daar herken ik wel iets in. Het punt is over wat het bijdraagt als we dit netwerk niet meer gebruiken.

Dit netwerk werkt in mijn ogen contraproductief, het netwerk 'met elkaar Bosschenaar' organiseert en faciliteert activiteiten in een moskee die banden onderhoudt met het Erdoganregime in Turkije, die daar onder direct gezag van staat, en daarvan zeggen we: als een netwerk op die manier wordt gebruikt, is het juist contraproductief voor de veiligheid en de samenhang in onze samenleving en daarom zeg ik dat we daarmee moeten stoppen en die in ieder geval niet meer laten bijdragen in het IVP. De heer ROOVERS: Ik wil hier wel op reageren, dat is eigenlijk het punt dat ik net maakte. Dat er banden met een bepaald regime zijn is één ding, maar ten tweede moet wat mij betreft bij de motie worden aangetoond dat het weren van zo'n organisatie uit de veiligheidsnetwerken ook bijdraagt aan de leefbaarheid en de veiligheid van de stad. De kerk waarin ik gedoopt ben, heeft banden met de dictator van Vaticaanstad, maar dat zou voor mij geen reden zijn om die kerk, de katholieke kerk, te weren uit de veiligheidsnetwerken die wij in deze stad hebben. Om die reden zullen wij die motie niet steunen. Tot zover voorzitter. De heer HOEBEN: Wij missen in het Integraal Veiligheidsplan het accent op huftergedrag, verkeersgeweld, hardrijden, straatterreur. De wijkscans spreken daar eigenlijk heel duidelijk over, bovenaan de lijstjes staat overal dat accent. Wij hoorden op 4 oktober jl.

dat de wijkscans daar al in uitgewerkt zijn en dan beginnen we toch te twijfelen, maar goed als we het goed lezen dan staat er ook 'de uitvoering zelf komt nog terug in de uit te werken uitvoeringsplannen' en dan heb ik maar de ijdele hoop dat een van die uitwerkingen dan toch over de items gaat die ik zojuist noemde, die bovenaan de lijst van de wijkscans staan. Anders moeten we ze gewoon zelf agenderen, we moeten 7

toch iets doen want we moeten daarmee aan de slag. Dan de moties en amendementen. Ja voorzitter wij kunnen A1 helaas niet steunen, dat zit hem in details maar helaas geen steun, ik zal ik nog wel eens een-op-een uitleggen waarom niet. Wij gaan mee met motie 1. We steunen motie 2 niet. Motie 3, ik ga eigenlijk helemaal mee in het verhaal van de heer Van den Kerkhof en ik roep de heer Van Silfhout op om toch eens goed te kijken of we er misschien toch nog een bespreeknotitie van moeten maken om dat nog een keer opnieuw te agenderen. Ik wil wel meegaan in de motie om te kijken hoe het hier valt in de raad, maar er zit wel een dingetje in wat de heer Van den Kerkhof uitsprak. Dan hebben we nog het Regionaal Veiligheidsplan, dat zullen we steunen. Tot zover voorzitter. Portefeuillehouder MIKKERS: Er zijn veel vragen gesteld en er is een aantal moties en amendementen die ik straks zal behandelen. Naar aanleiding van de discussie die net werd gevoerd, is voor mij nog wel één ding van belang. Wat is de portee van het veiligheidsplan. Eén focuspunt is het allerbelangrijkste en dat is de basis op orde en dat gaat verder dan veiligheidsbeleid, dat is de portee van de hele notitie. Daarbij zijn drie focuspunten specifiek voor het veiligheidsbeleid benoemd, digitale veiligheid, ondermijning en maatschappelijke onrust, maar de basis op orde is een opdracht van ons allemaal.

Dan kom ik bij het amendement van de heer Van Hattem over leefbaarheid. De basis op orde is de grootste prioriteit en dat betekent dus die leefbaarheid en de kracht van de samenleving zoals de heer Roovers dat ook noemde. Ik ben het helemaal eens met wat hij vertelde want je kunt wel alleen naar de repressieve kant kijken, maar het gaat om huftergedrag, ontmoeten we elkaar nog wel, hebben we het gesprek nog met elkaar, staan we open voor elkaar, willen we de maatregelen nemen die noodzakelijk zijn om de veiligheid in onze stad en onze dorpen op een goede manier op peil te brengen. Dat betekent dus dat ik niet zeg 'steun het amendement over leefbaarheid in de wijken', maar ga uit van de basis op orde en dat is breder dan het veiligheidsbeleid want dat is ook verkeersveiligheidsbeleid, openbare ruimte en eigenlijk al mijn collega's zullen moeten helpen om dat voor elkaar te krijgen. De heer VAN DER KRABBEN: Er werd net gesproken over het hufterig gedrag. Er loopt een grote actie in de stad, ook ondersteund door raadsleden die hier zitten. Ik liep op 4 oktober jl. naar de vergadering en er kwamen drie van die grote motoren met die helmpjes met die puntjes erop, dat zien we regelmatig. Iedereen ergert zich daaraan, hebt u daar een oplossing voor? Daar vragen de mensen naar. Portefeuillehouder MIKKERS: Ik zou willen dat ik daar een oplossing voor had mijnheer Van der Krabben.

Kennelijk hebben bepaalde mensen daar hele gemakkelijke oplossing voor, maar het loket Gemakkelijke oplossingen is wel gesloten want we willen allemaal bereikbaar zijn, we willen dat wegen open zijn, we willen dat er ruimte is om voertuigen te laten gaan. Ik zit niet op die boot, ik rijd niet te hard en we kunnen volgens mij niet op elke hoek van de straat een BOA of een politieagent neerzetten om te meten. Dus zou ik er iets aan willen doen? Heel graag. Hebben we daar acties voor? Zeker. Maar kan ik alles voorkomen wat u nu zegt? Nee, daarbij heb ik mijn collega van Verkeer nodig, daarbij heb ik mijn collega nodig om mensen aan te spreken in de wijken en de buurten en ik zal zelf ook actie moeten zetten op het repressieve plan, maar dat is wel een gezamenlijke puzzel die we gezamenlijk moeten leggen. De heer VAN DER KRABBEN: Ik ben het helemaal eens met de uitleg van de burgemeester, het lontje is bij iedereen steeds korter geworden en de Bosschenaren vragen steeds wat de gemeente hieraan kan doen. Hetzelfde geldt voor de rotzooi die altijd bij de ondergrondse containers ligt, precies hetzelfde, wat kunnen we daaraan doen? Hopelijk kunt u ook in het kader van communicatie, zoals u dat hier uitlegt, meer naar de burgers toe uitleggen wat u probeert te doen.

Portefeuillehouder MIKKERS: Ik zal het nog gemakkelijker maken mijnheer Van der Krabben, ik zou willen dat de poster op 160.000 plekken hangt, dat 160.000 mensen die poster in Den Bosch ophangen en dat ze zich ook aan dat gedrag houden want dan hoef ik nooit meer te handhaven. Daar gaat het om. De heer VAN DER KRABBEN: Laat dan ook naar buiten merken dat u als college zo'n actie ondersteunt Portefeuillehouder MIKKERS: Dat is iets anders want als er aangifte naar mij toe wordt gedaan, in de actie, dan vind ik dat wel buiten de orde. Het gaat mij erom dat ik die verkeershufters graag wil aanpakken, maar wel in gezamenlijkheid met het college en niet alleen vanuit het veiligheidsbeleid, 8

maar ook met de inrichting van de openbare ruimte, het gesprek met burgers, zorgen dat burgers sociale wezens zijn in onze samenleving en dat we daar ook de ruimte voor geven op verschillende terreinen zoals het sociaaleconomisch en het maatschappelijke klimaat, maar ook de inrichting van de infrastructuur. Dat is het amendement. De heer KAGIE: Ik heb begrepen dat we binnenkort spreken over de actie Stop verkeersgeweld, maar een vraag. In het Integraal Veiligheidsplan wordt alles benoemd en aangeraakt, maar er zijn vraagstukken die eruit springen, bijvoorbeeld die indringende verloedering en overlast rond die huizen waar ik het over had. Die worden dan benoemd, overlasthuizen met handel in coke, drugs en gestolen goed en midden in de nacht allerlei bedrijvigheid. Dat zijn zo een aantal plekken in de oude wijken die je zo kunt benoemen. Die schuiven als een rondtrekkend circus in zo'n wijk rond en de vraag is wie de eigenaar van zo'n vraagstuk is want een Integraal Veiligheidsplan is natuurlijk om een mooie paraplu, maar wie is de eigenaar? Portefeuillehouder MIKKERS: Dat ligt eraan. Op het moment dat het gaat om een burger die een koophuis heeft, zal ik de eigenaar van het probleem zijn om het op te lossen en op het moment dat er iets gevonden wordt het pand te sluiten.

Als er ook zorg wordt aangeboden zijn we met verschillende partijen zoals de woningcorporatie en de zorgpartijen om ervoor te zorgen dat de personen die daar wonen op een goede manier geholpen worden. Dan is de vraag of ze dader of slachtoffer zijn en ook dat vraagstuk moeten we volgens mij op de goede manier adresseren en arresteren. Het loket Gemakkelijke oplossingen is ook op dat punt niet geopend. De heer KAGIE: Het is mij wel bekend dat er geen gemakkelijke oplossingen voor dat soort vraagstukken zijn, maar het gaat erom dat bijvoorbeeld de woningbouwcorporatie en de zorgwerkers die met deze huizen van doen hebben onmacht uitstralen omdat ze geen connectie met de repressieve lijn hebben en ze daar niet echt gezamenlijk consequent op kunnen handelen. Dat moet toch ook tot u zijn doorgedrongen. Portefeuillehouder MIKKERS: Zeker en dat is volgens mij ook het onderdeel dat we hebben rondom wat ik bedoel met de basis op orde. Dat betekent dat we met de werkers in de wijken op wijkniveau, maar ook op stadsniveau en gemeentelijk niveau met elkaar communiceren over op welke manier we die casussen aanpakken.

We hebben drie zorg- en veiligheidsmedewerkers die alleen maar op zorg en veiligheid zitten en die juist dit soort voorstellen oppakken en gezamenlijk kijken we wat de beste oplossing voor die situatie is, maar ook zij hebben te maken met knoppen, ook rechtsstatelijke knoppen, waar ze wel mee worstelen. De heer KAGIE: Ik denk dat het goed is om op basis van het eerste uitvoeringsplan dat wij in december a.s. ter kennisname van het college aanreikt krijgen te proeven met welke maatregelen en urgentie daarop gehandeld wordt. Mevrouw WELTEN: Toch even richting de burgemeester over wat de PVV in het amendement aankaart. Wij twijfelen daaraan omdat we zien dat er ontzettend veel aandacht aan wordt besteed, we hebben een extra jeugd-BOA. Ontraadt u dit amendement of vindt u dat het toch nog wel iets toevoegt, 'het versterkt mij bij waar ik mee bezig ben'? Portefeuillehouder MIKKERS: Volgens mij hebben we afgesproken dat het veiligheidsbeleid over het veiligheidsbeleid moet gaan en ik denk dat de problematiek die u benoemt en die wij als college allemaal belangrijk vinden, dat staat ook zo in het bestuursakkoord, dat de leefbaarheid een van de grootste thema's in deze samenleving is. Leefbaarheid en vertrouwen en oog en oor hebben voor de inwoners. Dat zijn belangrijke thema's en dat kunnen we alleen gezamenlijk doen.

Dus bij alleen een focus op het Integraal Veiligheidsplan kijk je alleen vanuit de repressieve hoek. Het is belangrijk dat we dat gezamenlijk doen. Dat is een collegebrede opdracht en ik zou het zo ook willen oppakken, dat is wat ik bedoel met de basis op orde. De heer VAN HATTEM: Ik vraag me dan wel af of de burgemeester het dictum van het amendement wel goed heeft gelezen want het gaat niet alleen om leefbaarheid, maar om veiligheid en leefbaarheid en dan specifiek jongerenoverlast, dat wordt benoemd als een van de grotere zorgpunten. Ik hoorde de burgemeester zeggen 'we gaan voor de basis op orde' en tegelijkertijd worden focuspunten aangegeven, maar om die basis op orde te krijgen zeggen we met dit amendement als raad eigenlijk, want het IVP is ook een instrument van de raad om dit te kunnen 9

sturen: neem dit ook als focuspunt mee om die basis op orde te krijgen, sterker nog om een surplus op die basis te kunnen zetten, zodat het nog beter wordt want, ik heb het net ook al aangehaald, als we naar de wijkveiligheidsscans kijken dan staan die voor sommige wijken, zie de Sprookjesbuurt, op diep donkerrood, slechts 34% van de bevolking voelt zich veilig. Mijn vraag aan de burgemeester is: kan dit met deze uitleg van het amendement niet juist worden gezien als een steun in de rug om die basis op orde te krijgen? Portefeuillehouder MIKKERS: Nogmaals het antwoord. Ik ontraad het amendement en ik heb ook aangegeven waarom, omdat ik het namelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het hele college vind. Volgens mij staat dat ook in het bestuursakkoord, daarom staat die tekst er zoals die er staat, en het is juist belangrijk dat wij gezamenlijk, bijvoorbeeld rond de keten Jeugd, de inrichting van de openbare ruimte en de aanpak van verkeer, kijken naar die oplossing en niet alleen vanuit een veiligheidsbril. Daarom zie ik het als een totale oplossing en is mijn grootste prioriteit, samen met het hele college, om de leefbaarheid en veiligheid in de wijken op een goede manier in te richten. Ik ben het eens met de SP, vandaar dat ik het amendement uiteindelijk steun. Dan de motie 'Met elkaar Bosschenaar'.

Het is belangrijk dat we met elkaar in gesprek zijn en de locatie is dan voor mij minder relevant want de locatie is iedere keer ergens anders. Het gaat erom dat we met elkaar in gesprek blijven en met de Bosschenaren die daarin actief zijn juist zorgen dat we zien waar de onrust zit, waar het broeit, om op die manier daar goed op te interveniëren. Dus ik wil die motie ontraden. Dan de dierveiligheid als onderdeel van de basis. Ik vind het prima, ik kan deze motie benoemen als zonder gevolg omdat het belangrijk is dat we ook naar dierveiligheid kijken. Als het beeld is dat dit niet zo is bij de basis op orde dan is dat onjuist, maar als het extra bevestigd moet worden door een motie dan vind ik dat prima en kan het alleen maar een aansporing zijn om ook op dat thema met een goede bril te kijken om het maar zo te noemen. Voor mij is die zonder gevolg. Dan de cirkel van huiselijk geweld en het amendement. Dat zou ik willen ontraden omdat we eigenlijk al die 360-gradenscan doen. Wij kijken naar de thuissituatie van mensen waarin geweld of andere problematiek speelt, wij kijken naar huiselijk geweld, maar ook naar dierengeweld, dat matchen we wel met elkaar. Ik zou het jammer vinden om richting de professionals aan te geven dat ze dat niet doen want dat zit namelijk al in hun opleiding en het is juist erg belangrijk dat via Veilig thuis op die manier gekeken wordt.

Dus daarom zou ik hem willen ontraden. Dan het in stelling brengen van de raad. Laten we helder zijn, het college is van de uitvoering en de raad is van de kaders. Ik ga het dus niet aan uw raad voorleggen, als wij een plan hebben, zeggen 'wat vindt u daarvan?'. U stelt de kaders aan de voorkant. Als u zegt geen andere middelen voor de BOA's te willen dan is dat de uitspraak die als raad moet doen en dan is dat het kader waarmee ik te werken heb, maar niet andersom. De indruk die ik krijg van uw motie is dat u ook zegt 'we kunnen over alles praten en de BOA's worden gewoon een soort gemeentepolitie'. Absoluut niet want met betrekking tot wat de BOA's mogen doen hebben we te maken met een ministeriële regeling en met partners in de driehoek en dat is volgens mij een duidelijke zaak. Ik heb in de commissie al gezegd dat goed werkgeverschap daarbij past, dat is het belangrijkste. Tot zover. Tweede termijn De heer VAN HATTEM: Omdat ik uitvoerig in mijn interruptie was, kan in de tweede termijn wat korter zijn. Ik wil toch even reageren op een paar dingen die de burgemeester net naar voren bracht. Over het amendement.

Ik vind het eigenlijk onbegrijpelijk dat de burgemeester zegt 'ik moet het ontraden' omdat het amendement juist die gezamenlijke aanpak vanuit de verschillende portefeuilles verstevigt want het gaat juist om die leefbaarheid waar al die aspecten van zorg tot goede ruimtelijke ordeningen, tot schone, veilige, hele wijken allemaal bij elkaar komen. Daarom staat veiligheid en leefbaarheid in de wijken juist als een gezamenlijke opdracht. Het is niet alleen repressie, het gaat echt om die brede aanpak, maar dit thema moet gewoon duidelijker in het IVP benoemd worden, zodat wij daar als raad op kunnen sturen, controleren en bijsturen indien nodig. Dan is het natuurlijk vreemd als je zegt 'we gaan wel op een aantal punten de focus leggen'. Als je op die punten de focus legt dan kun je daar net zo goed van zeggen 'die gaan ten koste van de integraliteit en de samenwerking met zijn allen'. Dan moet je zeggen 'we leggen helemaal geen focuspunten, het is allemaal een groot geheel en het loket Gemakkelijke oplossing is gesloten', wat overigens helemaal een dooddoener is. Het gaat er juist om dat we met veiligheid en leefbaarheid moeten zorgen dat dit gewoon goed samen wordt opgepakt. Ik wil het zien als een ondersteuning van het beleid. Dan kom ik bij motie 2, 'Met elkaar Bosschenaar', waarvan de burgemeester zegt dat de locatie niet belangrijk is.

Ik denk juist dat de locatie essentieel is want door met zo'n door gemeente gefinancierd geïnstitutionaliseerd netwerk, dat ook nog eens wordt betrokken bij veiligheidsbeleid, op een specifieke locatie te gaan zitten, legitimeer je die locatie, dan legitimeer je dat een organisatie die onder het gezag van Erdogan staat daar status aan kan ontlenen. Daarvan moet je zeggen 'daar 10

moeten we niet aan meewerken'. Dat is juist de relevantie van een locatie. De heer KABBOUTI: Het gemak waarmee de heer Van Hattem hier toch wel een redelijk significante gemeenschap wegzet als zijnde niet bijdragende aan het netwerk 'Met elkaar Bosschenaar'. Ik vraag me dan in alle oprechtheid af: wat doet de gemeenschap volgens u in dat netwerk waarvan u zegt dat we dat niet zouden moeten willen? Dan heb ik het over de mensen die onderdeel uitmaken van deze Bossche samenleving. De heer VAN HATTEM: Ik heb het nadrukkelijk niet over mensen of over een gemeenschap, maar over een organisatie, over ISN die duidelijk onder het Turkse ministerie van religieuze zaken valt, die daar direct een gezagsverhouding toe heeft. Daarvan zeg ik: daar moet je niet aan meewerken, daar moet je als overheid verre van zulke dingen blijven en hier wordt het maar heel normaal gevonden dat de activiteiten… De heer KABBOUTI: Hier slaat de heer Van Hattem wat mij betreft de plank volledig mis. Het netwerk 'Met elkaar Bosschenaar' bestaat uit Bosschenaren, dat zijn wel degelijk mensen die hun steentje bijdragen om allerlei zaken met elkaar op te lossen. Met de manier waarop u dat hier nu wegzet, stapt u wel heel gemakkelijk over die mensen heen.

Ik stel u nogmaals de vraag: wat denkt u dat die mensen die zich met hart en ziel vanuit die gemeenschap inzetten voor de Bossche samenleving aan het doen zijn waar u tegen bent? De heer VAN HATTEM: Ik denk heel anders over dat netwerk dan de heer Kabbouti van de PvdA. Dat netwerk is eigenlijk bezig met juist contraproductief te werken door zo'n ISN, zo'n Erdoganstichting te faciliteren om daar juist legitimiteit aan te geven. Daarmee ondergraaf en ondermijn je de samenleving juist en daar moet je verre van blijven. Daarom zeg ik dat dit netwerk gewoon verkeerd bezig is, hef die club op. Volgens de PvdA doen ze goed werk, maar de PVV zegt: dit is juist een organisatie die gewoon heel fout bezig is. Ze worden door de gemeente gefinancierd, ze worden door de gemeente ingesteld, ze maken deel uit van het gemeentelijk beleid en daarom is het niet zomaar een willekeurig initiatiefje, maar iets waarvan we zeggen: een punt achter dat netwerk. De heer KABBOUTI: Ik constateer dat daar waar de heer Van Hattem altijd zegt dat hij midden in de samenleving staat hij hier toch echt een afstand van die samenleving heeft gecreëerd door te praten in allerlei algemeenheden, maar niet in te gaan op dat waar wij als volksvertegenwoordigers ons voor inzetten en waarvoor we onze vrijwilligers in onze Bossche samenleving keihard nodig hebben. Dat is spijtig om te horen. De PLV.

VOORZITTER: Ik hoorde geen vraag, u kunt doorgaan met uw tweede termijn. De heer VAN HATTEM: Ik hoorde wel een paar verwijten. Wij zitten niet te wachten op zo'n club die de islamisering en de tentakels van Erdogan in de hand werkt. Nogmaals, die kunnen we missen als kiespijn. Tot slot voorzitter. Ik heb net de wijkveiligheidsscans al aangehaald. Een aantal buurten kleurt diep donkerrood, mensen voelen zich daar echt onveilig en nogmaals de vraag aan de burgemeester wat hij met dit IVP in de hand gaat doen om daar een betere score te krijgen want dit is gewoon ontoelaatbaar. Ik noemde al het voorbeeld van mensen die een hek voor een brandgang willen en die maanden of soms jaren moeten wachten voordat het geregeld wordt. Kan daar meer garen op de klos komen, zeker als naar de integrale aanpak wordt gekeken, zodat daar betere scores zijn en daar straks mooi groene in plaats van die donkerrode cijfers staan. Tot zover voorzitter. De heer KAGIE: Het was al aan de orde in de commissie, het veiligheidsplan raakt zo'n beetje alles. De portefeuillehouder zei nadrukkelijk dat niet alles veiligheid is, maar we zien een aantal verontrustende ontwikkelingen in de stad en ik zeg nogmaals dat we in een prettige schaal zitten, ik noem het wel eens een Dorf.

Dan zijn zaken te volgen, te zien, ze groeien, ze pakken in negatieve zin uit in de hoeken en gaten van de stad, met name in de oude stadswijken. Er wordt nu een IVP vastgesteld, hier en regionaal wordt dat ook in andere gemeenten vastgesteld, maar hier wordt het lokale IVP vastgesteld. In december a.s. ligt er een eerste uitvoeringsplan op tafel en dat is des uitvoerders, des colleges en de portefeuillehouder in het bijzonder. Ik kan me zo bedenken dat er van de professionele circuits uit wordt gezegd 'wij hebben meer geld nodig voor die of die opgave', komt de portefeuillehouder bijtijds terug als die confrontatie, want die moet er nu al zijn, aan de orde is? Meer kracht om dieper de wijk in te gaan zorg, jeugd, criminaliteit, meer menskracht, meer interventiekracht, komt de portefeuillehouder terug naar de raad: ik heb pocketmoney nodig om mijn 11

prioriteit in die uitvoeringsplannen kracht bij te zetten? Waarom moet ik dit vragen? We hebben wel eens eerder op het scherpst moeten vechten om de portefeuillehouder ervan te overtuigen het aantal BOA's uit te breiden en daar pocketmoney voor vrij te spelen, wethouder Geers weet daar alles van. Ik wil niet over een halfjaar geconfronteerd worden met ontoereikende middelen voor prioriteiten als uitvoeringsplannen in december a.s. door het college worden vastgesteld. Mevrouw HERNÁNDEZ: Mijn collega van Leefbaar 's-Hertogenbosch heeft eigenlijk mijn commentaar al gemaakt, dus ik ga gewoon de vragen aan de burgemeester stellen. Ik heb gehoord dat er in december a.s. toch een uitvoeringsplan komt en daar ben ik heel blij om. Ik denk dat dit heel veel duidelijkheid voor de gemeente schept. Mijn advies zou zijn: heel duidelijk aangeven wat voor aanpak en als het mogelijk is de gemeenteraad meenemen in het proces omdat u in de commissie en ook vanavond hebt gehoord waar onze zorgen liggen. Wij willen leefbaarheid, wij willen dat de wijkscans worden meegenomen en inderdaad dat het doel kan zijn dat alles wat in het rood staat zo spoedig mogelijk groen wordt. Met betrekking tot de motie van de Partij voor de Dieren, wil ik weten hoe het zit met de handhaving en de aanpak in de uitvoering van deze motie. Ik hoop dat ik daar antwoord op krijg. Dank u wel.

Mevrouw WELTEN: Eigenlijk is er al veel gezegd en wij hebben ook in de commissie een behoorlijk verhaal gehouden over onze zorgen over de veiligheid, maar tegelijkertijd horen wij toch van de portefeuillehouder de betrokkenheid maar ook zijn inzet. De BOA's zijn vanavond al een paar maal genoemd en die hebben wij in ons bestuursakkoord. Ik loop waarschijnlijk vooruit op de begroting, maar daar hebben wij voor de komende vier jaar behoorlijk op ingezet, dus laat u dat ook wat geruststellen. Dan wil ik ingaan om het amendement van de PVV. Ja, ik hoorde onze portefeuillehouder zeggen 'de basis op orde' en dat is natuurlijk waar. Veiligheid is veel meer dan alleen maar een stok achter de deur, dat is ook zorg, woonplekken en alles waardoor een mens, onze burger, zich veilig voelt. Als jongeren overlast veroorzaken, pak die dan aan. Ik denk dat we het daarover eens zijn, ik denk dat hier weinig mensen zitten die het daar niet mee eens zijn, maar ik hoorde de portefeuillehouder zeggen, en die indruk wekt het bij ons minimaal, dat daar veel op wordt ingezet. Dus wij zullen niet met dat amendement instemmen. Dan de motie 'Dierveiligheid onderdeel van basistaken politie'. Ook daar zullen wij niet in meestemmen. Met alle respect mevrouw van de Partij voor de Dieren, het gaat hier toch over mensen.

Mensen hebben prioriteit en u ziet hoe de politie haar handen vol heeft aan alleen al wat dat zoogdier, als ik het even zo oneerbiedig mag zeggen, veroorzaakt en dat wij daar toch orde in moeten scheppen. Tegelijkertijd begrijp ik ook, en dat respecteer ik zeker, uw zorgen over de dieren. We moeten goed voor dieren zijn en dieren moeten ook veilig zijn, maar wij vinden dit echt te zwaar wegen en te veel ingezet op de dieren. Mevrouw SAMSHUIJZEN: We dienen deze motie in waarop de portefeuillehouder ook aangaf dat dit in principe niets aan het huidige beleid zou moeten veranderen, dierveiligheid is al onderdeel van die basistaak en dat is natuurlijk met een reden, namelijk omdat dieren ook gewoon veilig moeten kunnen zijn. Wij zeggen niet dat mensen niet veilig zouden moeten kunnen zijn, maar wel dat dieren ook veilig zouden moeten zijn, dat is ook wat het landelijk beleid hierover zegt en ook waarom dierveiligheid onderdeel van die basistaak van de politie is en nu vraag ik mij af: zegt u eigenlijk 'als het aan ons ligt, kunnen we dat schrappen want wij zullen dit niet steunen, dus schrap het maar als onderdeel waar de politie op handhaaft, op inzet'? Begrijp ik dat goed? Mevrouw WELTEN: Nee wij zeggen zeker niet 'schrappen', maar wat wij wel zeggen is: geef het geen prioriteit. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Wij zeggen niet 'zet het in het Integraal Veiligheidsplan als prioriteit'.

Wij zijn het helemaal eens met het Integraal Veiligheidsplan waarin prioriteiten staan en er moeten keuzes worden gemaakt en wij zijn het ook eens met wat de portefeuillehouder zegt, dat de basis op orde moet zijn. Daarbij hoort ook dierveiligheid en wat wij wel zien is heel veel prioriteiten die over mensen gaan en dat nergens het woord 'dieren' staat. Wij willen heel graag onderstrepen dat dit ook hoort bij de basis op orde. Bent u dat met mij eens mevrouw Welten? Mevrouw WELTEN: Kennelijk niet, sorry maar zo is het. Ik ga door met de motie 'Betrek netwerk Met elkaar Bosschenaar niet bij het IVP', daar zijn wij het zeker niet mee eens. Als mensen hier wonen dan zijn ze een onderdeel van Den Bosch en dus vinden wij ook dat je hen moet betrekken bij de activiteiten. Dan de motie 'Brengt de raad in stelling bij het uitbreiden van de bevoegdheden van BOA's'. Mijnheer van Volt, u zult niet verrast zijn dat wij daar tegen zijn. Ik heb ook 12

in ons betoog tijdens de commissie nog eens aangegeven dat wij het ontzettend belangrijk vinden dat mensen zoals BOA's zichzelf kunnen beschermen. Ik weet niet of u ooit televisiekijkt en ziet wat die mensen overkomt. Sommige mensen roepen 'dat hoort nu eenmaal bij je werk', maar wij zeggen 'zorg dat zij zichzelf heel goed kunnen beschermen'. Tot slot het amendement 'Geweld tegen huisdieren onderdeel van cirkel…' enzovoort. Hierin zitten twee punten die ons eigenlijk triggerden en dat vinden wij pluspunten, dat wil ik ook gezegd hebben. Namelijk dat er een dubbele signaalfunctie is, als sprake is van dierenmishandeling dan is er vaak al meer aan de hand in de gezinssituatie en het andere punt is dat we dan de mogelijkheden om tijdig te interveniëren groter maken. Dat vinden wij hele mooie pluspunten, maar desondanks vinden wij toch de nadruk te veel op dieren liggen en daarom zullen wij dit amendement ook niet ondersteunen. Tot zover, dank u wel. De heer VAN SILFHOUT: Ik heb de discussie een beetje aangehoord en ik wil nog even ingaan op een paar dingen om daarna een conclusie te trekken. De portefeuillehouder zei 'we gaan het niet eerst naar de raad brengen via een discussienotitie' of ten minste echt die stap zetten. Dat is ook niet de implicatie van deze motie.

Deze zomer zijn we als reactie op een aangenomen motie over wapenstokken aan een pilot gaan meedoen en die is omgezet naar 'en nu vragen we ze ook daadwerkelijk aan'. Daar is niet eens een raadsinformatiebrief aan voorafgegaan, dat is gewoon gebeurd in reactie op vragen van de PVV. Dat gaat ons wat te snel en het is meer een oproep: stuur eerst die raadsinformatiebrief met 'we zijn voornemens om het aan te vragen', dan zijn wij in positie om vervolgens als raad de discussie te voeren als wij dat belangrijk vinden. Dat even als reactie op de woorden van de portefeuillehouder. Volgens mij ben ik het met heel veel partijen eens, 50PLUS, de VVD en volgens mij was er nog een partij die zei 'we vinden de veiligheid van onze handhavers belangrijk'. Dat vinden wij ook en daarom willen we juist in discussie gaan over de veiligheid van de handhavers door het aan de voorkant te hebben over welke geweldsmiddelen ze hebben, in welk geweldsspectrum ze moeten optreden en wanneer de politie het moet overnemen.

Volgens mij zijn we het meer met elkaar eens, maar ik ga helemaal luisteren naar wat ik hoor in deze raad en dat is wat D66 en De Bossche Groenen zeggen en dat is dat ik deze motie ga aanhouden en hem niet in stemming ga brengen, maar dat ik graag inga op het aanbod om een discussienotitie op te stellen om op die manier te kijken of wij dan aan de voorkant, zoals de portefeuillehouder ook aangeeft, met deze nieuwe raad nieuwe kaders kunnen stellen om het ook op die manier over ons veiligheidsbeleid te hebben. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Van Silfhout. Mijnheer Van Silfhout gaf aan dat de motie van de agenda van vanavond verdwijnt en dat hij terugkomt met een bespreeknotitie over dit onderwerp waarmee we er dan met elkaar goed over kunnen wisselen. Wij wachten de bespreeknotitie af, bedankt mijnheer Van Silfhout. Dan hebben wij de tweede termijn gehad en kijken we nog even naar de portefeuillehouder. Volgens mij zijn er niet heel veel vragen gesteld, maar ik wil u toch nog even in de gelegenheid stellen om uw verhaal te doen. Portefeuillehouder MIKKERS: Er was één belangrijk vraag: hebt u voldoende geld? Dat is toch een redelijk belangrijke vraag. Daar kom ik straks even op. De PVV, sturing van de raad. Volgens mij geeft het rapportcijfer voor veiligheid in de buurt, dat is een van de drie indicatoren, al aan hoe belangrijk wij het vinden.

De zorgen van de raad worden zeker opgepakt en ik ben blij dat bijna al mijn collega's hier vandaag zitten en dat we gezamenlijk actie ondernemen om de leefbaarheid en de veiligheid in de wijken op te bouwen, maar wel op basis van de gedachte zoals mijnheer Roovers die aangaf: het begint bij het samenleven van mensen en hoe faciliteren en organiseren wij dat. Dan het dieprood gekleurde van bijvoorbeeld de Hambaken. Daar ben ik het helemaal mee eens mijnheer Van Hattem, dat willen we graag anders, dat wil ik ook graag groen. Bijvoorbeeld die brandgang is geen veiligheidsissue, dat is gewoon een issue dat met veiligheid opkomt, maar dat we gewoon met handgeld of op een andere manier moeten oppakken, we moeten zorgen dat de mensen het gevoel van veiligheid creëren. Als dat het plaatsen van een hek is dan moet dat het plaatsen van een hek zijn, zo simpel moet het zijn. Dat hoeven we helemaal niet via een beleidscircus et cetera te doen, we moeten gewoon aan de slag. Dat is wat we graag willen doen, aan de slag op basis van de prioriteiten. Tot zover. De heer VAN HATTEM: Dat is nou net het punt.