Notulen raadsvergadering 2022-10-05

Aan de slag is hartstikke goed, doe het vooral, maar er komt altijd een situatie waarin dit niet of onvoldoende gebeurt en dan is het juist wel belangrijk dat we zo'n Integraal Veiligheidsplan hebben waarbij we juist die koppeling maken met die leefbaarheid, met die wijken als prioriteit en we kunnen zeggen 'dit is wel iets waar we echt op in willen prikken' om te zorgen dat die wijken veilig worden en zulke dingen daadwerkelijk worden 13

opgepakt. Aan de slag is gemakkelijk gezegd, maar in de praktijk blijft het vaak bij mooie woorden. Portefeuillehouder MIKKERS: Juist niet. Ik kan er nog een hele lange discussie over voeren, maar volgens mij is dit het belangrijkste thema dat wij als college hebben opgepakt en daar gaan wij voor. Dan met betrekking tot het geld. Ik denk dat we op dit moment genoeg geld hebben, er zit al een aantal items in de begroting, twee afval-BOA's, meer jeugd-BOA's en we hebben in 2021 die drie zorg- en veiligheidsfunctionarissen aangenomen om juist dat te versterken. Ik hoor uw raad, als ik tekortkom dan kom ik direct terug en geef ik aan wat er nodig is. De heer KAGIE: Richting de portefeuillehouder. Het uitvoeringsplan ligt in december a.s. in het college en dan kan het niet anders zijn dan dat u nu al beschikt over de confrontatie tussen de prioriteiten en de plussen die geplaatst moeten worden en het geld. Mijn vraag is of we die confrontatie mogen bekomen. Portefeuillehouder MIKKERS: Die heb ik nu nog niet want u bent als raad aan de slag om het Integraal Veiligheidsplan vast te stellen en dat doen we vandaag. Dat betekent dat we een jaarplan gaan maken, dat doen we met partners en dat doe ik ook op basis van de geluiden die ik van de professionals vanuit de wijken en buurten hoor.

Daaruit komt het uitvoeringsplan dat we dan belangrijk vinden en dat zal ik ook met mijn collega's bespreken om te kijken hoe we dat gaan aanpakken. Daarom zei ik al 'we merken het wel als daar te weinig geld is', maar we kijken eerst of we binnen de beschikbare middelen met de goeie prioriteitstelling de juiste interventies te kunnen plegen. De heer KAGIE: Ik wil niet flauw zijn maar het college stelt in december a.s. het uitvoeringsplan vast en dan moet de financiële paragraaf vier tot vijf weken van tevoren op tafel liggen. Portefeuillehouder MIKKERS: Volgens mij moeten we dan op basis van de inhoud kijken wat we als college belangrijk vinden en daarop de financiële vertaling plaatsen, die is nu nog niet gereed. Amendement 1, Focus op veiligheid en leefbaarheid in wijken, van PVV. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Na de toezegging van de portefeuillehouder over het uitvoeringsplan dat in december a.s. komt, hebben wij daar alle vertrouwen in en daarom steunen we het amendement niet. De heer VAN DER KRABBEN (stemverklaring): Wij volgen diezelfde lijn voorzitter. Amendement 1 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Visscher), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) en PVV (Van Hattem) hebben voor gestemd.

Motie 1, Dierveiligheid onderdeel van basistaak politie, van Partij voor de Dieren, gewoon geDREVEN, PVV. Volt en SP. De heer VAN DEN KERKHOF (stemverklaring): Wij zijn blij te horen dat de portefeuillehouder aangeeft dat dierveiligheid een onderdeel is van de basistaak van de politie, maar zoals de indiener zelf aangeeft, verandert dit niets aan het beleid en dat is voor ons de reden om tegen deze motie te stemmen. Motie 1 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), Volt (Van Silfhout), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), SP (Roovers, mw. Visscher) en VOOR Den Bosch Joep Gersjes (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 2, Betrek netwerk 'Met elkaar Bosschenaar' niet bij IVP, van PVV is door de gemeenteraad verworpen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft voor gestemd. Integraal Veiligheidsplan 's-Hertogenbosch 2023-2026

14

De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Nu het amendement is verworpen, vinden we dat er te weinig aandacht is voor de veiligheid in de wijken wat specifiek in dit IVP terug zou moeten komen. Dus ik zal tegen het voorstel stemmen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Nogmaals, gezien de toezegging van de portefeuillehouder over het uitvoeringsplan dat in december a.s. komt, gaan we voor dit voorstel stemmen. De heer VAN DER KRABBEN (stemverklaring): Wij zullen instemmen, maar wij zullen het accent leggen, de burgemeester heeft dat ook toegezegd, op het aanpakken van het hufterige gedrag. Wij hebben in de commissie even gesproken over FC Den Bosch en we zijn blij dat de burgemeester met de overige partners in staat was om te zorgen dat bij de derby Oss-Den Bosch geen publiek uit Oss aanwezig mag zijn. Ik wil de burgemeester bedanken voor dat hij dat voor elkaar heeft gekregen. Daardoor krijgen we ook meer politiecapaciteit om die hufters aan te pakken. Het voorstel is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Amendement 1, Geweld tegen huisdieren onderdeel van cirkel van geweld – 360-gradenaanpak huiselijk geweld, van Partij voor de Dieren, gewoon ge-DREVEN, PVV en SP is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw.

Van Opdorp), PVV (Van Hattem), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), SP (Roovers, mw. Visscher), gewoon geDREVEN (Van Creij) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd. Het Regionaal Veiligheidsplan is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. MOTIES VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG BESPROKEN IN COMMISSIE 19. 20.

21. 22. 23.

Motie vreemd aan de orde van de dag – Humane opvang vluchtelingen Motie vreemd aan de orde van de dag Gemeenteraad en bewoners ook aan zet bij de verdere opbouw van opvangvoorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen in de regio Noordoost-Brabant Motie vreemd aan de orde van de dag – Geen (structurele) opvang asielzoekers in Den Bosch Motie vreemd aan de orde van de dag – Statushouders aan het werk in 's-Hertogenbosch Motie vreemd aan de orde van de dag – Einde aan voorrang/urgentieregeling statushouders

De PLV. VOORZITTER: Dan gaan we snel door naar de moties vreemd aan de orde van de dag, er staan er nogal wat op de agenda. We hebben in principe de afspraak dat moties vreemd aan de orde van de dag altijd voorafgegaan moet worden door een discussienotitie en dat is in dit geval ook gebeurd. Er zijn vijf moties ingediend op het onderwerp vluchtelingen dan wel asielzoekers. Daar is uitgebreid over gesproken in de commissie en ik wil u eigenlijk vragen om echt alleen maar nieuwe inzichten in het debat in te brengen en ik wijs u ook op de mogelijkheid om alleen een stemverklaring te doen mocht u daar behoefte aan hebben, u hoeft niet altijd het debat te voeren met elkaar. Ik geef als eerste de indiener van de eerste motie het woord en dat is mevrouw Craste, maar ik geef u ook mee dat het in de commissie best een emotioneel debat was en als voorzitter zal ik erop letten dat het debat hier ordentelijk verloopt. Dat betekent eigenlijk dat vervelende bejegeningen of negatieve kwalificaties naar elkaar wat mij betreft achterwege blijven en die zal ik ook niet toestaan. Ik vraag u eigenlijk om met respect over anderen buiten deze zaal te spreken. De vijf moties die zijn ingediend gaan we allemaal tegelijkertijd behandelen. Ik geef als eerste degenen die een motie hebben ingediend de gelegenheid.

Er zijn vijf moties en de eerste motie is motie 19, Humane opvang vluchtelingen, van de fracties D66, PvdA, GroenLinks, CDA, Rosmalens Belang, Volt, Partij voor de Dieren, SP, Bosch Belang, VOOR Den Bosch, De Bossche Groenen en 50PLUS. De tweede motie vreemd aan de orde van de dag is 'Gemeenteraad en bewoners ook aan zet bij verdere opbouw van opvangvoorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen in de regio Noordoost-Brabant' van de fracties Leefbaar 's-Hertogenbosch en gewoon ge-DREVEN. Motie vreemd aan de orde van de dag 'Geen structurele opvang asielzoekers in Den Bosch van de fractie van de PVV. Motie vreemd aan de orde van de dag 'Statushouders aan het werk in 's-Hertogenbosch' van de fracties SP gewoon ge15

DREVEN en Leefbaar 's-Hertogenbosch en de motie vreemd aan de orde van de dag 'Einde aan de voorrang urgentieregeling statushouders' van de fractie van de PVV. Ik begin met de eerste motie en mevrouw Craste van D66 uitnodigen om te spreken. U hebt vier minuten om uw toelichting te geven. Mevrouw CRASTE: Ja dank u wel voorzitter. Het klopt, wij hebben inderdaad een gepassioneerd debat gevoerd naar aanleiding van de voorliggende motie 19 en de discussienotitie van Leefbaar 's-Hertogenbosch, waarvoor dank. We hebben het daarin gehad over een grote opgave, namelijk de opvang van mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld, een belangrijke opgave en ik heb ook in de commissie gezegd dat ik de situatie in Ter Apel schrijnend vind. Waar we het driekwart jaar geleden hadden over de onacceptabele situatie dat mensen op stoeltjes in de ontvangstruimte zaten, hadden we het nu in de zomer over honderden mensen die buiten sliepen. We hebben het gehad over Artsen zonder grenzen die voor het eerst op Nederlandse bodem actief was en we hebben het gehad over kinderen die zonder bescherming en zonder ouders buiten sliepen. Nu is het oktober, het is heel ander weer, de cameraploegen zijn weg uit Ter Apel, maar daar slapen nog steeds mensen buiten.

We hebben deze week te horen gekregen dat we een nieuwe asielopdracht voor Brabant hebben gekregen en deze week was nog in het nieuws dat minder gemeenten vluchtelingen opvangen en eerder minder dan meer. Dat maakt de urgentie van de voorliggende motie nog groter en ik ben er heel erg trots op dat ik namens mijn fractie en het overgrote deel van de gemeenteraad vandaag een verhaal van medemenselijkheid kan vertellen, dat we zeggen: wij als Den Bosch blijven juist nu openstaan voor de opvang van mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld want Den Bosch is van en voor iedereen. We zijn er trots op dat we verantwoordelijkheid nemen als stad, dat wil zeggen als we het doen dan doen we het goed en we doen het goed want we vangen al driekwart jaar 1250 vluchtelingen verspreid over stad op. Deze motie is in de commissie ook wel een deugdmotie genoemd, naïef zelfs werd gezegd. Is dat zo? Nee, natuurlijk niet, sterker nog we geven juist aan de voorkant duidelijke kaders aan de portefeuillehouder mee. Die kunt u lezen in de motie, maar ik wil er eentje even uithalen, namelijk dat we actief in gesprek met onze inwoners willen blijven. We willen leren van het verleden, daarom die kaders, zodat we ook klaar zijn voor de toekomst en het lastige is dat we die toekomst niet helemaal weten en dat we niet alles aan de voorkant kunnen dichttimmeren.

Het is zoals de portefeuillehouder twee weken geleden al zei, varen in de mist en als je vaart in de mist, zijn twee zaken belangrijk. Ten eerste houd je zelf de handen aan het roer. Je hebt niet de luxe om je terug te trekken in je kajuit en de deur op slot te doen. Ten tweede is je kompas het belangrijkste instrument als je vaart in de mist en ik ben blij, namens D66, dat het morele kompas van Den Bosch medemenselijkheid en verantwoordelijkheid is en blijft. Motie 20. De twee bepalingen in die motie zijn meegenomen in onze motie. Wij willen aan de voorkant die kaders aan de portefeuillehouder meegeven, dus daar zullen we niet mee instemmen. We gaan niet mee in motie 21 en 23 van de PVV, dat lijkt me heel erg duidelijk. Dan wil ik het direct hebben over het standpunt van D66 over de structurele plaatsing want dat is de vraag die op dit moment ook landelijk speelt. De structurele opvang van asielzoekers zoals mijnheer Bruls het in de Veiligheidsraad heeft aangegeven betekent dat we de komende jaren meer opvangplekken zullen moeten realiseren en dan hebben wij daar als hoofdstad van Brabant een verantwoordelijkheid in te nemen. Het is nadrukkelijk een verantwoordelijkheid van de regio om dit te doen, maar als blijkt dat Den Bosch de allerbeste plek is om dit te doen dan zullen we ook daarin onze verantwoordelijkheid nemen via de kaders die hier in deze motie gesteld zijn.

D66 is het eigenlijk helemaal eens met motie 22 van de SP, we vinden het heel belangrijk dat statushouders aan het werk kunnen zoals ook de Oekraïense mensen aan het werk zijn. We denken dat dit kansrijk is, we zien echt draagvlak bijvoorbeeld bij partijen als Koninklijke Horeca Nederland en het onderwijs. We denken wel dat dit meer uitwerking vraagt en we willen deze motie uitgebreider in de commissie Sociaal bespreken. De heer VAN HATTEM: Ik heb me nog even ingehouden, maar een ding kan ik toch niet laten passeren en dat is dat D66 hier ter plekke al voor structurele opvang gaat en intussen woorden als 'we gaan in gesprek met inwoners' et cetera bezigt, maar dan zijn die gesprekken niets waard, dan wordt de inwoner niets gevraagd, dan wordt nu al direct gezegd 'we gaan voor die structurele opvang' of onze inwoners nou willen of niet. Hoe kijkt D66, mevrouw Craste, er dan tegenaan dat in heel veel plaatsen in Nederland, in Ter Apel, in Budel, in Overloon, gigantisch veel overlast van asielzoekers is, dat daar heel veel problemen zijn en dat de eigen omwonenden daar gewoon heel veel overlast van die groepen hebben? En dan hier gemakkelijk zeggen 'we gaan gewoon voor die structurele opvang de structurele problemen hier in onze gemeente halen. Is dat wat D66 wil ten koste van onze eigen inwoners en hoe humaan is dat ten opzichte van de eigen inwoners? De PLV.

VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, u verkondigt eigenlijk uw standpunt maar het is 16

echt de bedoeling om een vraag te stellen en ik heb geen vraag gehoord. Wat is uw vraag? De heer VAN HATTEM: Ik wil de vraag best herhalen. De PLV. VOORZITTER: Wel kort alstublieft. De heer VAN HATTEM: Ja heel kort. Ik vraag aan D66 hoe die ervoor kan pleiten om nu al voor structurele opvang te kiezen en daarbij de eigen inwoners die straks wel met alle overlast van dien worden opgezadeld te passeren. Mevrouw CRASTE: Het is helder dat er meer opvangplekken in Brabant moeten komen en ik zeg dat ik het de verantwoordelijkheid van de regio vindt en dat zijn in ons geval volgens mij vijf of zes gemeenten. Als blijkt dat de beste plek in Den Bosch is dan vind ik dat we onze verantwoordelijkheid daarvoor moeten nemen. Ik ben het helemaal met u eens dat we in gesprek met onze inwoners moeten blijven en dat we ook die zorgen moeten meenemen. Ik kan niet naar Budel en Overloon kijken, ik kijk naar de situatie in Den Bosch en de situatie in Den Bosch is heel goed. Ik heb het ook al in de commissie gezegd, er zijn geen incidenten in Den Bosch, dus we doen het goed. De heer VAN HATTEM: Op het laatste punt, er zijn geen incidenten. Dat is meer geluk dan wijsheid, we hebben niet voor het zeggen welke groepen er komen, als hier een centrum komt, kunnen hier ook veiligelanders et cetera naartoe komen. De PLV.

VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, ik begrijp dat u ontzettend betrokken bent op dit onderwerp… De heer VAN HATTEM: We hebben dit debat niet voor niets mevrouw de voorzitter. De PLV. VOORZITTER: Maar ik wil u toch vragen om een vraag te stellen, kunt u een vraag stellen? Als u een interruptie hebt, kunt u dan een korte inleiding houden en een vraag stellen. De heer VAN HATTEM: Mijn vraag is of mevrouw Craste van D66 wel beseft dat, als ze ervoor pleit om hier structurele asielopvang te laten plaatsvinden, je het niet voor het zeggen hebt welke groepen hiernaartoe komen, dat er niet alleen maar gezinnetjes of zo komen, maar dat er straks ook groepen veiligelanders et cetera hiernaartoe kunnen komen met alle overlast van dien. Mevrouw CRASTE: Ik kan de vraag er niet helemaal uit destilleren. U bedoelt dat hier meerdere groepen naartoe komen? Ik hoor u namelijk alleen maar iets zeggen over Budel en andere gemeenten. De PLV. VOORZITTER: De heer Van Hattem had het over overlast en dat er niet te kiezen valt. Dat was de vraag aan u: er zijn groepen, er valt niet te kiezen en er is overlast. Mevrouw CRASTE: Wij hebben geleerd van het verleden. Ik vind juist niet dat het meer geluk dan wijsheid is, ik zeg dat het wijsheid is, dat wij dingen van het verleden hebben geleerd en dat wij geen incidenten hebben, dat zegt iets over de kwaliteit van de organisatie en van het COA.

Ik zeg juist dat we aan het roer moeten blijven omdat we dan juist samen met het COA kunnen beslissen wat de beste mensen zijn om hier te plaatsen. De heer VAN HATTEM: Voorzitter misschien toch voor alle duidelijkheid, dan gaat het COA dat bepalen. Wij staan niet aan het roer, het COA bepaalt welke groepen, welke bussen met mensen, die hiernaartoe stuurt, dat is wat er dan gebeurt. Wij hebben daar niets in te zeggen, wij staan niet aan het roer. Het is een illusie om te denken dat je aan het roer staat als je hier structurele opvang toelaat, het COA beslist welke groepen worden opgevangen, daar hebben wij per saldo niets over te vertellen. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, u krijgt straks nog uw eerste termijn waarin u dit verhaal kunt vertellen, ik hoorde geen vraag. Mevrouw CRASTE: Ik wil er nog wel even op reageren. Dit is juist waarom we hebben gezegd dat we die kaders willen. We willen een dagprogramma voor mensen, we willen goede psychische zorg, we willen actief met de inwoners in gesprek blijven. Dat is juist de reden waarom het hier goed 17

gaat, of het nu om structurele opvang of om noodopvang gaat. D66 gaat voor die kwaliteit en die humane opvang. De PLV. VOORZITTER: Dan hebben we de eerste motie gehad en ik wil u bedanken voor uw bijdragen. We gaan naar motie 20, 'gemeenteraad en bewoners ook aan zet bij de verdere opbouw van opvangvoorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen in de regio Noordoost-Brabant' van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch en gewoon ge-DREVEN. Ik zie de heer Kagie, u hebt het woord. De heer KAGIE: Dank u voorzitter. Ik neem ook direct motie 22 over statushouders mee, die dienen wij mede in, en ik zal uiteraard ook reageren op de andere moties. Er is in de commissie Bestuur indringend gesproken en er gingen inderdaad de nodige teksten over de bühne die niet altijd even constructief waren. Laten we het vooral hebben over de inhoud van het vraagstuk, wat politieke partijen vinden en dan gaat het niet om personen, om hen te diskwalificeren. Wat ons betreft, moet de deur openstaan voor mensen op de vlucht door en voor oorlog en geweld en dan moeten we als Nederlandse samenleving staan voor het bieden van veiligheid en een dak boven het hoofd. Tegelijkertijd moet er een scherp oog zijn voor draagvlak in de samenleving, ik geloof dat we het daar in grote meerderheid over eens zijn.

In relatie daarmee moeten we niet onnozel zijn voor de asielzoekersindustrie en waartoe die kan leiden, zie de groei van het aantal gedropte minderjarigen. Driekwart jaar geleden werd een jochie van acht jaar op een perron in Roosendaal aangetroffen, waar komt hij vandaan? Hij is gewoon gedropt door diezelfde asielzoekersindustrie. Als we daar niet scherp op zijn dan ondermijnen we het draagvlak voor de opvang van echte vluchtelingen, zoals we die dan noemen, die gevlucht zijn voor oorlog en geweld. Ik zeg het burgemeester Bruls na als hij wijst op het niet handelen van Den Haag op instroom van veiligelanders. Voorzitter, de verantwoordelijkheid voor het bewaken van draagvlak voor de opvang van vluchtelingen ligt in Den Haag en hier. Dit brengt ons bij de moties. Motie 20, 'Gemeenteraad en bewoners ook aan zet bij de verdere opbouw van opvangvoorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen in de regio Noordoost-Brabant'. De veiligheidsregio is daarmee aan de slag, kleinere opvangvoorzieningen, de maatvoering wordt daar al puzzelend nader bepaald voor hetgeen wordt verwacht aan verdere instroom van vluchtelingen.

Deze motie is ingediend door gewoon ge-DREVEN en Leefbaar 's-Hertogenbosch: 'spreekt uit: de gemeenteraad als hoogste orgaan de kaders dient te stellen als het gaat om het beleid ten aanzien van de opvangvoorziening van vluchtelingen, de gemeenteraad bij die kaders keuzes kan maken ten aanzien van de grootte van de opvang, de wijze van het betrekken van de omgeving, de locatie van de opvang, de benodigde faciliteiten en capaciteit ten aanzien van zorg en onderwijs en overige relevante aspecten. De raad is voor besluitvorming over de uitbouw van opvangvoorzieningen', laten we wel wezen de veiligheidsregio is geen besluitvormend orgaan, 'voor besluitvorming in staat te stellen hierover te beraadslagen en parallel daaraan', en dat zegt ook de collega van D66, 'ook onze inwoners in staat te stellen hun mening te geven'. In het verlengde van deze motie zeggen wij vierkant 'ja' tegen de motie van D66 en anderen, motie 19, want in feite heb je daar in kwalitatieve zin een soort programma van eisen en dat kunnen we dan als toets naast het regionale verdeelplan, de puzzel, leggen. Voorzitter, dan de motie mede namens de SP, gewoon ge-DREVEN en mijn eigen fractie, de motie 'Statushouders aan het werk in 's-Hertogenbosch'.

Een ding is bewezen, de Oekraïense vluchtelingen hebben snel hun weg gevonden dankzij de facilitering van het rijk opdat ze ook sneller direct aan de slag mochten en als ik dan zie dat statushouders met een andere nationaliteit niet in diezelfde snelheid en pragmatische aanpak aan de slag kunnen, maar dat ze in een vrij bureaucratisch systeem terechtkomen alvorens ze op zijn vroegst na een halfjaar aan het werk mogen dan zeg ik een ding, even kijken naar onze economie en de arbeidsmarkttekorten, maar ook de beste manier om aan de slag te gaan in de samenleving en in te burgeren is aan de slag, letterlijk in de vorm van werk. Voorzitter, dat is de motie: 'met kracht te bevorderen dat statushouders veel sneller aan het werk kunnen en hiervoor een pragmatische invulling leidend laten zijn in plaats van een procedurele bureaucratische'. Dan voorzitter een reactie op de andere moties. De heer VAN DER KRABBEN: Ik ben het met de heer Kagie eens ten aanzien van het aan het werk stellen van deze mensen. In de commissie hebben wij de vraag gesteld en zelfs het voorbeeld genoemd dat de huidige horeca in Den Bosch vijftien van deze personen aan de slag wil hebben en toen heeft de burgemeester geantwoord dat dit niet kan. Ik denk dat het probleem is dat er eerst subsidie van het rijk of van wie dan ook moet komen.

Zijn wij met elkaar bereid om de subsidie als gemeente Den Bosch voor te schieten? Dan kunnen die statushouders aan de slag. Hoe denkt u daarover?

18

De heer KAGIE: Collega Van der Krabben, even het volgende. Het is mooi om u op dit onderwerp aan mijn zijde te zien en dat verbaast mij ook niet want u hebt altijd oog voor de arbeidsmarkt en de lokale economie. Eén ding, laten we eerst eens aan het college vragen of die bereid is het Oekraïneregime, sorry de facilitering van de Oekraïense vluchtelingen om hier aan het werk te gaan, dat vlotte snelle toeslaan dat die mensen een plek kregen, van toepassing te verklaren op andere nationaliteiten, andere asielzoekers en dan zeg ik dit. Dan moet je in Den Haag zijn om de spelregels enigszins te ontmantelen, maar laten we nou eens kracht zetten richting Den Haag, zoals de heer Bruls ook eisen stelt: gij Den Haag, werk mee aan een soepele regeling. De heer VAN DER KRABBEN: Mijnheer Kagie daar zijn we het over eens, maar u weet dat we dan achteraan de rij komen want in Den Haag hebben ze hele andere problemen op hun bord en voordat je daar een uitslag van krijgt... Als wij het subsidievraagstuk oplossen, want dat is het knelpunt, als we dat als gemeente voorschieten dan kunnen die vijftien mensen aan de slag. Mijn vraag aan u is of uw partij bereid is om dat te doen want de begroting staat voor de deur.

De heer KAGIE: Ik denk dat je kans van slagen met de verandering van deze regeling hebt als je bij staatssecretaris Van der Burg aanbelt en ik ben van mening dat we over twee weken bij de begroting ook ons geld, de munten, hierbij moeten leggen. Motie 21, 'Geen structurele opvang asielzoekers in Den Bosch', geen structurele opvangvoorzieningen, heel subtiel. Dus er is bij de PVV wel degelijk ruimte om wel mensen te ontvangen. De heer VAN HATTEM: Als reactie op wat de heer Kagie veronderstelt. De subtiliteit in deze motie zit erin dat er op dit moment al een opvanglocatie is. Daar staan wij zeker niet achter, wij hebben in 2021 een heel debat gevoerd over dat dit niet het geval moet zijn en dat zijn we nog steeds van mening, maar als het rijk allerlei plannen neerlegt en er een brief van de commissaris van de Koning is om hier een structurele opvanglocatie af te dwingen dan zeggen wij: die moeten we er in ieder geval niet nog eens extra bij doen en we moeten ook af van die tijdelijke noodopvang. Dus het moet geen van beide zijn. De heer KAGIE: Dan begrijp ik u. Voorzitter kort, Eén ding staat. Ik heb net al gezegd, dat dit regionale verdeelplan met allerlei plussen, plaatsingen en maatvoering en eventueel nieuwe voorzieningen in de regio hier moet liggen en dan moeten we met elkaar afwegen wat uitvoerbaar en behapbaar is.

Voorzitter dan de laatste motie, motie 23 van de heer Van Hattem 'Einde aan voorrangurgentieregeling statushouders'. Daar zijn wij het mee eens, het college heeft het argument zelf in zijn brief van 12 juli 2022 benoemd, 'een exclusieve voorrang voor statushouders draagt niet bij aan het draagvlak voor een toekomst'. Voorzitter, daar zijn wij het mee eens en gelet op de uitspraken van een groot deel van deze fracties hier in de raad aanwezig voor de verkiezingen ga ik ervan uit dat we heel ver moeten kunnen komen als het gaat om de haalbaarheid van deze motie. De heer VAN SILFHOUT: Ik moest er even over nadenken en het woord even door mijn hoofd laten gaan, maar u begon uw betoog met het woord 'asielzoekersindustrie' en ik heb wat moeite met dat woord, zeker na het pleidooi van mevrouw Craste over medemenselijkheid en het morele kompas van deze gemeente. Als het dan over veiligelanders gaat, kunnen we het dan alsjeblieft bij 'veiligelanders' houden, een term als 'asielzoekersindustrie' past niet echt in één rijtje met de term 'medemenselijkheid'. De heer KAGIE: Richting collega Van Silfhout, één ding. Het fenomeen asielzoekersindustrie is ondermijnend aan de poging om hier een humaan asielbeleid te voeren en die asielzoekersindustrie is er. Die jongen wordt niet als achtjarige op dat perron achtergelaten, die is niet zelf met een rubberbootje gekomen, dat is industrie.

De heer VAN SILFHOUT: U laat het klinken of alle asielzoekers die hier komen een product van de asielzoekersindustrie zijn en die bewoordingen vind ik wat ver gaan. Houd het dan ook bij deze casus en veiligelanders en ga dit in dit debat niet als parapluterm gebruiken, dat is eigenlijk mijn verzoek. De heer KAGIE: Mijnheer Van Silfhout, u gaat nu wel gemakkelijk weg. Ik heb hier niet in de volle breedte gesproken over een gevolg van iedereen die instroomt als een asielzoekersindustrie. Ik trek het juist uit elkaar, maar we zijn onnozel als je het fenomeen asielzoekersindustrie niet wilt onderkennen ter onderscheid van degenen die hier aankloppen met het grootste recht omdat ook wij 19

in die omstandigheden graag vrij ontvangen zouden worden als we voor oorlog en geweld moeten gaan. De PLV. VOORZITTER: Volgens mij hebt u hier voldoende over gedebatteerd of wilt u nog een derde interruptie? Die ruimte hebt u. De heer VAN SILFHOUT: Ik kreeg te horen dat ik te snel wegliep, dus dan moet ik toch even reageren denk ik. Wij zijn het met de heer Kagie eens dat hij die scheiding probeert aan te brengen, maar juist door deze term erop te plakken vervaagt die scheiding weer. Dat is eigenlijk mijn verzoek, vervaag die scheiding niet en ga die term niet zo bezigen. De heer KAGIE: Ik begrijp dat de collega van Volt het fenomeen asielzoekersindustrie gelukkig ook onderkent. De PLV. VOORZITTER: Oké, dan was dat de heer Kagie. Dan zijn er nog twee moties van de PVV. Dat is de motie 'Geen structurele opvang asielzoekers in Den Bosch' en motie 23, 'Einde aan voorrangurgentieregeling statushouders'. De heer Van Hattem, u hebt het woord, vier minuten. De heer VAN HATTEM: Dank voorzitter.

We hoorden net weer veel verhalen over mensen die moesten vluchten voor oorlog en geweld et cetera, maar we moeten wel constateren dat we in een situatie zitten waarin mensen die hiernaartoe komen vaak door zeven veilige landen komen en worden opgehaald door activistische NGO's met schepen die pal voor de Noord-Afrikaanse kust varen en die vervolgens door de zojuist terecht benoemde asielindustrie hiernaartoe worden gehaald, waar vervolgens een heel netwerk aan asieladvocaten et cetera zijn brood verdient door dit allemaal in stand te houden. Dat is niet het enige, het is ook de overlast die het veroorzaakt. Er wordt nu gesproken over humane opvang van vluchtelingen, maar hoe humaan en menselijk is het richting onze eigen inwoners, richting omwonenden van zo'n azc. Ik vind het behoorlijk inhumaan en onmenselijk. We zagen het in Amsterdam gebeuren, vandaag lazen we een bericht in de media: overlast in Amsterdam vaker door vreemdelingen en trekt zich niets aan van de politie. Het wordt daar met name veroorzaakt door mensen die… De heer VAN DER KRABBEN: Mijnheer Van Hattem, ik begrijp en respecteer uw opvatting, maar u komt steeds met voorbeelden van andere gemeenten en die voorbeelden hebben wij hier in Den Bosch en omgeving nog nooit meegemaakt. De heer VAN HATTEM: Ho, Ho, Ho.

De heer VAN DER KRABBEN: Natuurlijk gebeuren overal wel eens dingen, maar de voorbeelden die u aanhaalt, kennen wij hier niet. Daaruit mag je toch ook concluderen dat we het hier met elkaar op een humane wijze invullen en dat ook de omgeving het accepteert. Als je het niet accepteert, wordt er overleg gepleegd om het op te lossen. Als u zich daartoe beperkt, komt u misschien ook zelf een stap verder voor deze regio, als u de andere voorbeelden in ieder geval hier niet naar voren brengt. De heer VAN HATTEM: Nu zegt de heer Van der Krabben iets wat totaal niet klopt. Hij zegt dat er geen overlast in de gemeente zou zijn geweest en dat alles goed zou zijn gegaan, maar we hebben in 2021 een discussie gehad over wat er in 2015-2016 allemaal voor wanstaltigheden, seksuele intimidatie e.d. rond de opvang in het Autotron is gebeurd. We hebben hier juist een heel spoor van vernielingen dat de asielindustrie in onze gemeente heeft achtergelaten. Daarom haal ik ook die voorbeelden aan van wat er in andere gemeenten gebeurt want ik wil juist voorkomen dat het hier opnieuw misgaat, dat onze inwoners opnieuw te lijden hebben onder dit deugdverhaal dat iedereen hierover wil uitstorten. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, ik wil er nog een slotopmerking over maken als dat mag. Zoals wij dat ervaren hebben, kennen wij de beelden die u oproept niet.

Er zijn problemen geweest en die zijn ook opgelost. De heer VAN HATTEM: De omwonenden hebben dat totaal anders ervaren, kijkt u vooral het debat van november 2021 terug. Daarom haal ik ook aan wat er in Amsterdam gebeurt want daar zeggen klokkenluiders vanuit de politie dat de binnenstad wordt geterroriseerd door kansloze criminele 20

asielzoekers wat heel veel politiecapaciteit kost en dan gaat het vooral om Marokkaanse en Algerijnse verdachten met een asielachtergrond. Dat is wat je hier ook kunt krijgen als je maar de deur openzet en als je maar zorgt dat hier alles van harte welkom wordt geheten onder het deugdmotto gastvrije stad. Dat moeten we in de gemeente 's-Hertogenbosch voorkomen, we moeten zorgen dat we humaan zijn voor onze eigen inwoners in plaats van hier op een moreel kompas, ik noem het eerder een moreel narcistisch kompas, onze eigen inwoners op te zadelen met dit soort asielindustrie. Dan voorzitter, in de motie 'Humane opvang asielzoekers' wordt ook gepleit voor een humaner asielbeleid. Nou, we zien dat er in Nederland nu luxe cruiseschepen met copieuze buffetten worden ingezet en hier in onze eigen gemeente Van der Valk hotels et cetera, wat is daar inhumaan aan? De veronderstellingen onder deze motie is al te walgelijk voor woorden. Dan kom ik bij mijn eigen motie, voorzitter en die is geen structurele opvang toe te laten. We krijgen nu bijna een dwangbevel van staatssecretaris Van der Burg van de VVD en van de commissaris van de Koning, die willen ook allerlei maatregelen inzetten en die hebben een kaart gemaakt waarop staat dat hier in de regio 550 asielzoekers moeten worden opgevangen.

Daarvan zegt de PVV 'don't do it, don't think of it, do not even try', blijf hier weg, zet hier geen azc neer en negeer die oproep, durf een keer 'nee' te zeggen. We hebben hier al die crisisnoodopvang gehad, we hebben hier al die Oekraïners gehad en zeg nu ook een keer 'dit gaan we een keer niet doen', denk ook aan onze eigen inwoners. Dan voorzitter over de voorrang voor statushouders. Het is nog altijd zo dat statushouders hier een urgentieregeling bij de woningcorporatie krijgen en zoals de heer Kagie net al terecht aanhaalde, zegt het college zelf dat een exclusieve voorrang voor statushouders niet bijdraagt aan het draagvlak voor hun komst. Daarmee zegt het college zelf eigenlijk al dat het onwenselijk is om het op die manier te doen. Dus we moeten hier gewoon mee stoppen, de huizen moeten gewoon primair aan onze eigen inwoners in plaats van met voorrang aan statushouders worden toegewezen. Mevrouw CRASTE: Voorzitter, ik ben benieuwd of mijnheer Van Hattem in de gaten heeft dat zes op de tien Nederlanders het als onze morele plicht zien om mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld op te vangen en is mijnheer van Hattem op de hoogte van het onderzoek dat laatst is gedaan waaruit naar voren komt dat in dertig gemeenten waar grote azc's zijn weinig sprake is van overlast.

De heer VAN HATTEM: Heel veel feiten spreken iets anders uit, ga maar met de mensen in Ter Apel, Cranendonck of Maarheeze praten die daar niet meer veilig over straat kunnen, oude vrouwen die op straat door asielzoekers geïntimideerd worden, dat is de realiteit. Ik heb dat onderzoek wel gezien en dat was nogal vooringenomen, daar zat een heel biased vraagstelling in en dat kunnen we eigenlijk niet serieus nemen. De andere situaties, die we hier daadwerkelijk zien, spreken voor zich en inderdaad humane opvang maar dan wel in hun eigen regio en niet iedereen hier door tig veilige landen naartoe laten komen want wat we ook zien in bijvoorbeeld wat er nu… Mevrouw CRASTE: Mijnheer Van Hattem vroeg zich af of humane opvang wel humaan is naar de mensen in onze eigen gemeente en in heel Nederland. Ik ben benieuwd of mijnheer Van Hattem ervan op de hoogte is dat zes op de tien Nederlanders zegt dat het onze morele plicht is om mensen op te vangen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. De heer VAN HATTEM: Zoals ik al zei is dat gewoon een waardeloos onderzoek met een biased vraagstelling.

We zien dat hier mensen worden opgevangen die helemaal niet op de vlucht zijn voor oorlog en geweld, maar die bijvoorbeeld al in Maleisië woonden, daar niet aan een werkvergunning konden komen en die het dan toch gemakkelijker vinden om hiernaartoe te komen, die voorbeelden hebben in de krant gestaan. Dan kom ik nog even op de motie van de heer Kagie die in het dictum terecht vraagt om de besluitvorming eerst aan de raad voor te leggen, maar ik heb toch wel moeite met die motie in de zin van dat er ook een aantal stellingen in staat waar wij als PVV totaal niet achter staan en er wordt een aantal zaken in uitgesproken. Wat de PVV betreft, is duidelijk wat de kaders moeten zijn: geen opvang voor asielzoekers hier en we moeten er ook niet aan meewerken. Desalniettemin zal ik overwegen om deze motie te steunen omdat ik wel vind dat als hier dergelijke stappen worden gezet de raad eerst aan zet moet zijn. Voorzitter, tot zover in de eerste termijn. De heer ROOVERS: Eerst even een misverstand uit de wereld helpen dat ontstaat omdat de heer Kagie altijd zo vriendelijk is om anderen bovenaan zijn eigen motie te zetten. Leefbaar 's-Hertogenbosch is de eerste indiener van die motie en wat dat betreft sluiten wij ons aan bij de woorden van de heer Kagie.

Voorzitter, het recht om asiel aan te vragen is een van de belangrijkste bouwstenen van een beschaafde samenleving en wij hebben een asielprocedure om te 21

bepalen wie volgens internationale verdragen recht op asiel heeft. Voorzitter, dat is de werkwijze en de volgorde met name die wij aanhouden en die wij als partij ook volmondig onderschrijven. De taferelen die we de afgelopen zomer in Ter Apel hebben gezien zijn in een beschaafd land onacceptabel en wat ons betreft, moet ook Den Bosch bijdragen aan een menswaardig bestaan voor vluchtelingen, zowel degenen met een verblijfsvergunning als degenen die nog in afwachting zijn van hun procedure. Voorzitter, ik vind het heel erg dat vluchtelingen worden beschuldigd van problemen die hier spelen, met name het woningtekort. Hoewel het op geen enkele manier waar is dat vluchtelingen de oorzaak van de lange wachtlijsten zijn, begrijp ik dat veel mensen gefrustreerd zijn. Ook ik sta op die wachtlijst, daar sta ik al jaren op en daar zal ik nog jaren op blijven staan en ook ik moet belangrijke momenten in mijn leven uitstellen omdat mijn vriendin en ik niet aan een betaalbare woning kunnen komen. Die frustratie voel ik en die frustratie voelen heel erg veel mensen met mij, maar die problemen worden niet door statushouders veroorzaakt, ik heb de cijfers in de commissie al genoemd.

Voorzitter die discussie over woningen voor statushouders leidt af van de daadwerkelijke oorzaken van het tekort aan betaalbare woningen, hebzuchtige vastgoedinvesteerders en politieke partijen die de volkshuisvesting actief uitkleden. Voorzitter, het terugduwen van vluchtelingen de zee op en het weigeren van onderdak, gezondheidszorg en voedsel aan mensen die hier zijn lost geen enkel probleem op en creëert op zich nieuwe problemen. Het feit dat ik dat hier vanavond moet zeggen en dat menselijkheid op zich onvoldoende is om problemen op te lossen ervaar ik als een nederlaag. Wil je vluchtelingenstromen stoppen dan moet je de oorzaken wegnemen: armoede, oorlog, geweld en klimaatverandering. Als wij als mensheid daar niet in slagen dan zijn de vluchtelingenstromen die wij vandaag de dag meemaken niets in vergelijking met wat ons nog te wachten staat. Voorzitter, dat was mijn bijdrage en het stemgedrag van mijn fractie zal als volgt zijn. Motie 19, de motie van D66 en anderen, dienen wij mede in omdat wij, zoals ik heb aangegeven, vinden dat de opvang in Den Bosch moet blijven doorgaan en ook omdat de motie een antwoord biedt op de frustratie die bij veel mensen leeft, met name ook dat de infrastructuur op orde moet zijn en dat de druk goed moet landen verdeeld over alle delen van de samenleving en niet alleen in de meest kwetsbare gebieden.

Wij stemmen voor motie 20, wij stemmen tegen motie 21 en 23 en wij stemmen ook voor motie 22. Tot zover voorzitter. De heer VAN HATTEM: Het is natuurlijk altijd vrij wrang om te horen dat de SP ervoor is dat hier mensen in hotels, cruiseschepen e.d. worden opgevangen en van alle luxe worden voorzien. Dus er is helemaal geen sprake van hemelschrijnende toestanden. Die motie, die primair door D66 is ingediend, gaat over humane opvang en nu zegt de heer Roovers van de SP: we gaan die opvang in Den Bosch continueren. Wat is nu eigenlijk de strekking van deze motie, wordt daarmee bedoeld 'als hier opvang plaatsvindt dan moet het op een humane wijze' of betekent het dat sprake moet zijn van een voortdurende continuering van die opvang, die motie kan namelijk op twee manieren gelezen worden. De heer ROOVERS: De manier waarop mijn fractie die leest is dat de beslissing die wij in november 2021 hebben genomen, namelijk de opvang van 1250 vluchtelingen, wordt doorgezet en dat een aantal kaders wordt meegegeven met betrekking tot de spreiding, onderwijs en faciliteiten die vluchtelingen krijgen en daar zijn wij het mee eens. Mevrouw WELTEN: In het verlengde van het toch emotionele debat dat we in de commissie hebben gevoerd, willen wij toch nog eens even helder verwoorden waar wij als VVD voor staan.

Wij vangen vluchtelingen op die door geweld en oorlog zijn verdreven en we nemen onze verantwoordelijkheid door te voldoen aan de taakstelling voor de statushouders. Bovendien dient ook te worden gezegd dat de opvang die tot op heden heeft plaatsgevonden op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden. Gezien de berichtgeving neemt de vraag naar opvang wel toe, recente krantenberichten duiden erop dat vooral Brabant structureel een groot deel van de opvang voor zijn rekening zou moeten nemen, 550 in de Bossche regio. Ik lees nergens dat vanwege het feit dat Den Bosch aan haar taak voldoet die de komende tijd minder gaat opvangen. Ook in het antwoord op de technische vraag daarover was geen sprake van stelligheid, maar vooral van verwachting, maar de wet die voor een betere verdeling van opvang in de gemeente moet zorgdragen is wederom uitgesteld. Wat de VVD daarom bezighoudt, is: kunnen wij in de toekomst met de groei van deze opvang dat op een verantwoorde wijze blijven doen? Ook het CDA heeft deze zorg nog eens uitgesproken. Kunnen wij als gemeente voorzien in deze groeiende vraag ten aanzien van kwaliteit, locaties, draagvlak, draagkracht, zorg en onderwijs en/of dagbesteding.

Hoe houden wij de regie? Hoe kunnen wij daar als gemeenteraad in onze volksvertegenwoordigende rol een bijdrage aan leveren? Hoe kunnen wij de burger die zich zorgen maakt geruststellen? Hoe kunnen wij aan onze eigen 22

inwoners duidelijk maken dat hun belang niet in het nauw komt en dat deze groeiende opvang niet ten koste gaat van hen? Het is van belang dat wij antwoorden hebben als de gemeenteraad door burgers wordt benaderd met hun zorgen over de toenemende opvangvraag, maar de raad kan daar met deze werkwijze heel moeilijk op anticiperen. Om dat wel te kunnen, vragen wij iets aan de portefeuillehouder: kunt u ons als gemeenteraad aan de voorkant informeren over verzoeken die uit Den Haag komen ten aanzien van de opvang, de weging die het college maakt bij zijn besluit over dat verzoek, ons informeren over het draagvlak en de draagkracht en andere zaken zoals zorg, onderwijs, veiligheid en dagbesteding die hiermee van doen hebben? Wat de motie vreemd aan de orde van de dag van D66 betreft, die kunnen wij daarom niet steunen en wel omdat deze de positie van de raad eigenlijk uit handen geeft, waardoor de zorgen in de samenleving niet besproken ondervangen kunnen worden en te veel voorbij wordt gegaan aan het belang van en het draagvlak bij onze inwoners. Tot zover, ik zal in de tweede termijn reageren op de andere moties die er liggen. Tot zover. De heer VAN DER KRABBEN: U zegt dat u de motie van D66 en de zijnen niet kunt volgen.

Als de burgemeester straks toezegt dat u de informatie die u vraagt krijgt, kunt u de motie dan wel volgen? Want dat is eigenlijk het verschil tussen de commissievergadering en nu. U vraagt om informatie om verder te kunnen. Mevrouw WELTEN: Dat zou helpen want dan zitten we namelijk aan de voorkant en dat is nou precies wat de motie van D66 en anderen aangeeft. De heer VAN DER KRABBEN: Oké, we wachten af wat de burgemeester zegt. De heer KAGIE: Collega Welten reageert straks nog op de andere moties, maar toch. U vraagt het college en in het bijzonder de portefeuillehouder om ons van tevoren mee te nemen. Er wordt in de veiligheidsregio gepuzzeld aan een verdeelplan, maar de raad gaat uiteindelijk toch over de plekken en de maatvoering. Motie 20, leg dat verdeelplan onder andere in deze raad terug met de consequenties. Mevrouw WELTEN: Als wij van de portefeuillehouder krijgen waar we nu om vragen dan krijgen we de informatie aan de voorkant. Dat is waar wij als raad op zitten te wachten, deze informatie aan de voorkant voor mijn part in de vorm van een raadsinformatiebrief. Wij als raadsleden zijn allemaal aan zet en wij hebben allemaal de mogelijkheid om deze raadsinformatiebrief nog eens te bespreken.

De heer KAGIE: Als je slagen wilt maken en je bijvoorbeeld de motie van D66 over het programma van eisen naast het bouwsel van de veiligheidsregio wat betreft de voorzieningen wilt wegen dan kun je toch beter de afspraak maken en de motie van D66 en ons volgen: leg het hier in de raad terug. Mevrouw WELTEN: Die mening bent u toegedaan mijnheer Kagie, maar daar zitten wij toch net even tussen. Als u me toestaat om even af te wachten wat de portefeuillehouder straks wel of niet toezegt dan komen wij daar graag nog even op terug. De heer VAN CREIJ: Mijn bijdrage sluit eigenlijk grotendeels aan bij wat mevrouw Welten van de VVD zojuist zei, wij vinden de motie van D66 te ver gaan. Er moet humane opvang zijn, ik denk dat we het daar allemaal over eens zijn, maar over 61 dagen is het Sinterklaas en wij vinden wat erin staat een iets te hoog sinterklaasgehalte hebben. Er staat bijvoorbeeld dat er goede onderwijsvoorzieningen moeten zijn. Natuurlijk moeten er goede onderwijsvoorzieningen zijn, maar zolang wij onze eigen kinderen bij De Masten buiten laten zitten dan denk ik dat we ook naar onze eigen inwoners moeten kijken. Op het gebied van medische zorg, bewoners van zorginstellingen in Nederland krijgen af en toe gewoon te horen: er zijn twee pampers op een dag en daarmee moet u het doen. Dan denk ik: dit gaat eigenlijk net iets te ver in onze optiek.

Ik hoorde D66 net ook zeggen: varen in de mist. Ja, dat is het ook en natuurlijk is de scheidslijn tussen voor of tegen heel dun, maar 'we varen in de mist', dan moet je gewoon thuisblijven, een pas op de plaats doen, even niets doen en gewoon even afwachten. Vandaar dat wij met Leefbaar 's-Hertogenbosch motie 20 indienen: aan de voorzijde op het moment dat er iets speelt. Dat is ook een van de dingen die erin staat, actief informeren. Actief informeren kan ook zijn: het college heeft besloten dat we daar of daar iets gaan realiseren en dat is net een stapje te ver terwijl wij heel humaan zijn, maar het net niet aanslaat. Vandaar motie 20 om vooraf de raad te betrekken bij wat er gaat gebeuren en zeker ook de bewoners, zij zitten echt in de leefomgeving. Motie 21 steunen wij niet en motie 22, aan het werk, dien 23

wij zelf mede in, ik denk dat dit geen twijfelpunt is. Motie 23, Geen voorrang, van de PVV zullen wij steunen. Tot zover. De heer HUIBERS: Rosmalense Belang staat voor een gastvrije gemeente waar humane opvang van vluchtelingen bij hoort. Wel dient de druk verdeeld te worden over de hele gemeente en moet met de omwonenden in gesprek worden gegaan om verrassingen te voorkomen want dat werkt negatief op de medewerking en het enthousiasme van de omwonenden. Aangezien het een crisis, is moet ook snel gehandeld kunnen worden. Met deze motie van D66 die we mede-indienen heeft de portefeuillehouder voldoende handvatten om in deze crisis te acteren. Daarbij roepen we wel de lokale landelijke partijen op om flinke druk uit te oefenen op hun collega's in Den Haag om deze politieke dwaling recht te zetten. Wat betreft de overige moties, we dienen motie 20 mede in, we steunen motie 21 niet, bij motie 22 gaan mee met de vertaling van D66 dat het wat meer uitwerking behoeft, dus gelieve dat ook de in de commissie te behandelen en we steunen motie 23 niet. De heer VAN SILFHOUT: Er is al veel in de commissie gezegd en dat zal ik hier niet herhalen. Wat we in Ter Apel zien, is schrijnend en mag in een land als Nederland nooit gebeuren, daarom hebben we deze emotionele discussie in de commissie moeten voeren en waarom wij hier vandaag weer staan.

Wij zijn mede-indiener van de motie van D66 en wij ondersteunen de tekst en de inhoud van die motie van hart vanwege de kaders die het schept voor het college om waar dat nodig is verder te kunnen varen. Wat me wel aan het hart gaat, is wat er ook weer in dit debat gebeurt, dat we toch weer onderwerpen die er bij deze discussie eigenlijk niet heel veel doen er met de haren bij slepen. Weer worden de veiligelanders erbij gehaald terwijl, en ik heb de Trouwbijlage er nog maar eens bij gepakt, maar 4% van de asielaanvragen van veiligelanders zijn en 97% daarvan wordt afgewezen. Dat gaat dus niet over de asielprocedure hier in Den Bosch en in de asielzoekerscentra hier in Den Bosch. We zien dat het hele systeem vastloopt en faalt en dat we die 97% het land niet uitkrijgen, maar dat doet er niet toe als het gaat over de asielopvang in Den Bosch. Ik ga dan ook niet mee in het frame dat mij net werd opgelegd. De heer VAN HATTEM: Ik vraag me dan toch af waar de heer Van Silfhout van Volt denkt dat die veiligelanders blijven want als er asielopvang is dan zitten ze nog in procedure en er zitten altijd veiligelanders in procedure. En dan nog, als ze worden uitgewezen, is het vaak zo dat ze opnieuw in de procedure komen. Dus het is niet zo dat, als ze worden afgewezen, ze het land uit zijn of het probleem er niet meer is.

Ziet de heer Van Silfhout dan niet in dat het probleem van die veiligelanders ook hier gaat spelen als hier asielopvang wordt gefaciliteerd? De heer VAN SILFHOUT: Ik kan ergens ook nog een soort meegaan in het stukje dat de PVV hier benoemt, maar ik kan daar niet dezelfde conclusie aan verbinden want ik zie ook het probleem dat mensen niet teruggaan naar het land waar ze vandaan komen, in dit geval de veiligelanders die worden uitgezet. Marokko die zijn ingezetenen niet terugneemt, ik zie dat probleem ook maar dat staat los van of wij hier debatteren over een asielzoekerscentrum omdat dit niet gaat over de reguliere instroom. Dat is juist die zijinstroom die wij veiligelanders noemen en dat brengt me terug bij het tweede deel van mijn betoog. Het was mijn derde interruptie, dus ik kon natuurlijk niet een vierde keer reageren, maar nee wij erkennen niet het bestaan van een asielzoekersindustrie. Wij zien juist al die barrières en systeemfouten die wij in het asielsysteem weven, ik noem maar het voorbeeld dat wij vliegtuigmaatschappij beboeten als iemand die hier asiel wil aanvragen op een vliegtuig wordt gezet en hier op Schiphol landt. Dan krijgt de vliegtuigmaatschappij een boete voor het iemand hiernaartoe brengen, waardoor mensen hier uiteindelijk via rare constructies op stations terechtkomen en dat dopen wij dan de asielzoekersindustrie. Daar gaan wij niet in mee.

Wij zien een probleem, wij zien mensen die inderdaad misbruik van de situatie maken, maar het probleem is niet zo groot als veel partijen hier in deze raad steeds opnieuw schetsen. Het gaat om 4% veiligelanders, waarvan 97% wordt afgewezen. Ten slotte wil ik op de rest van de moties reageren via een stemverklaring of in de tweede termijn. De heer VAN ROSMALEN: Het onderwerp is belangrijk en ondanks dat het uitgebreid in de commissie is besproken heb ik toch een korte bijdrage. We dienen de motie Humane opvang mede in en de argumenten zijn al door mevrouw Craste en de heer Roovers gegeven. De motie herbevestigt eigenlijk wat we al jaren zijn, een gastvrije gemeente en dat blijven we voor vluchtelingen. Wat ons betreft, wordt daarbij geen onderscheid gemaakt tussen statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne en mensen die asiel aanvragen. We geven in die motie kaders mee, dat is wat GroenLinks betreft voldoende en daarom hebben wij geen behoefte aan motie 20 en al helemaal niet aan de moties 21 24

en 23. Motie 22 lijkt ons overbodig want dat is staand beleid bij het inburgeringsbeleid dat we in deze gemeente hebben afgesproken en hopelijk ook uitvoeren. We horen graag het standpunt van de portefeuillehouder hierover. Dat was mijn bijdrage. De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Van Rosmalen van GroenLinks zeggen 'we maken geen onderscheid tussen statushouders, asielzoekers en Oekraïners, maar we zitten nu wel in de situatie dat wettelijk gezien en beleidsmatig daar wel verschil in wordt gemaakt want Oekraïners vallen onder de ontheemdenregeling en onder de Wet verplaatsing bevolking, asielzoekers vallen onder het vreemdelingenrecht en statushouders hebben weer een aparte positie. Wat moet ik me voorstellen bij wat de heer Van Rosmalen hier neerlegt, 'we maken daar geen onderscheid in' want we hebben te maken met verschillende situaties en beleidsmatige trajecten te maken. De heer VAN ROSMALEN: Dank u wel voor de vraag mijnheer Van Hattem. Het uitgangspunt van de motie is dat we humane opvang bieden aan mensen die op de vlucht zijn en zowel voor statushouders en asielzoekers als voor mensen uit Oekraïne geldt dat ze op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Dat de gemeente dan heeft te maken met verschillende regimes is een extra probleem in de uitvoering.

De heer PLOEGMAKERS: Het CDA bouwt met dit college aan een gemeente die haar verantwoordelijkheid neemt voor wie dat nodig heeft. We vinden dat je mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, vervolging en geweld moet opvangen, ook anderen hebben dat vanavond meermaals gezegd. Het is een humane en morele plicht, maar deze opvang moet verantwoord geschieden. Vanuit die overtuiging dienen wij de motie 'Humane opvang vluchtelingen' mede in. Verder zullen wij tegen de overige moties stemmen omdat die ingaan tegen de zojuist geformuleerde uitgangspunten van ons en we hebben tot slot nog een vraag. Werken helpt om te integreren, om een sociaal netwerk op te bouwen, om een band met de samenleving op te bouwen en om een zinvol bestaan te creëren. Wij wachten de reactie van de portefeuillehouder af op de moties die door de SP is ingediend om statushouders aan het werk te krijgen. Tot zover de bijdrage. De heer KABBOUTI: We kunnen hier uitvoerig debatteren over de asielketen, de asielprocedures en wat daar nog meer bij komt kijken, maar daar gaat mijn fractie niet aan meedoen. Het centrale punt van dit hele debat is hoe wij ons als stad, als gemeente, positioneren in de problematiek en de uitdagingen die op ons afkomen.

Dan herhaal ik de woorden van mevrouw Craste en de heer Roovers, hun woorden zijn de mijne als het gaat om de motivering om in te stemmen en volledig mee te gaan met motie 19 als het gaat om de humane opvang want zoals ik in de commissie al zei, zolang wij een veilige thuisbasis hebben, vind ik dat wij de morele verplichting hebben om hen die dat nodig hebben hulp te bieden. De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Kabbouti zeggen dat we niet een heel debat moeten voeren over de asielketen en alles wat daarbij komt kijken, maar intussen zegt hij wel 'ik dien die motie Humane opvang vluchtelingen mee in en die onderschrijf ik ook volledig'. Het dictum van die motie, in ieder geval het afsluitende dictum, is 'bij het rijk het belang te blijven benadrukken om spoedig te komen tot humaner asielbeleid met voldoende opvangplekken en een snelle doorlooptijd van de procedure'. Dus die hele asielketen zit gewoon helemaal verpakt in uw eigen motie en hoe verhoudt dat zich tot uw eigen standpunt dat hier wordt neergelegd, zou u dan niet gewoon een dikke streep door dat dictum moeten zetten? De heer KABBOUTI: Als de heer Van Hattem goed had geluisterd, had hij gehoord dat ik zei dat ik niet aan dat debat meedoe. Dat betekent niet dat we daar geen uitspraak over doen want dat is volgens mij wat we in deze motie doen.

Als fractie van een landelijke partij hebben gelukkig ook onze lijnen om daar invloed op uit te oefenen zoals een collega daar net al een oproep toe deed. Dus ik onderschrijf de motie volledig, ook met dat dictum, maar het debatteren in deze ruimte heeft wat mij betreft geen toegevoegde waarde. Als het gaat om de motie 20, we denken dat met motie 19 de kaders aan het college meegegeven zijn, dat we daarin voldoende ruimte geven en het vertrouwen moeten geven dat verstandig wordt gehandeld waarbij met name de oproep is om het gesprek met inwoners aan te gaan en de zorgen die leven bij onze inwoners serieus te nemen. Daar heeft mijn fractie voldoende vertrouwen in. Voorzitter, motie 21 kunnen wij vanzelfsprekend niet steunen. Het standpunt van onze fractie is gelijk aan de woorden van andere fracties, op het moment dat we een regionale opgave hebben dan hebben we met elkaar, en daar komt ook dat solidariteitsbeginsel om de hoek kijken, een opgave in te vullen en zullen we onze verantwoordelijkheid moeten nemen. 25

Voorzitter, als het gaat om de motie 'Statushouders aan het werk in 's-Hertogenbosch', daar worstelt mijn fractie mee. We zien inderdaad de verschillen en we zouden graag zien dat daar… Precies de woorden die de heer Kagie uitsprak, juist het werken zorgt ervoor dat mensen heel snel hun plek in de samenleving pakken. Dus we horen ook heel graag van de portefeuillehouder hoe hij daar tegenaan kijkt. De motie 'Einde aan de voorrangurgentieregeling'. Ik heb net al gezegd, en dan herhaal ik de woorden van de heer Roovers met name, dat de cijfers en de problematiek, het positioneren van deze problematiek en volledig voor rekening brengen van statushouders is wat ons betreft echt een verkeerd beeld en signaal en daar zullen wij dus ook niet mee instemmen. Voorzitter tot zover. Portefeuillehouder MIKKERS: Ik ga de opmerkingen uit de commissie en niet overdoen, maar ik zie wel de worsteling van uw raad met dit onderwerp. Ik wil wel een aantal dingen van tevoren aangeven. Onder andere de heer Kagie sprak over een regionaal verdeelmodel. Ik ken geen regionaal verdeelmodel, er is een vraagstelling vanuit de provincie die niet helemaal in lijn is met het gesloten bestuursakkoord.

Dat is de nieuwe werkelijkheid waarmee we nu te maken hebben, die twee dingen moeten op elkaar gelegd worden, maar wij gaan als gemeente zelf over de keuzes die wij maken en daar zit geen regionaal verdeelmodel op. De heer VAN HATTEM: De portefeuillehouder, de burgemeester, haalt de provincie aan en de commissaris van de Koning heeft inderdaad een brief gestuurd aan de colleges van burgemeester en wethouders van alle gemeenten in Noord-Brabant en daar zit ook een kaart bij met een verdeelmodel per regio, het aantal plaatsen waarvan 550 voor de regio Den Bosch en omstreken. Mijn vraag aan de portefeuillehouder is: in een groot aantal gemeenten in onze provincie heeft het college deze brief aan hun raadsleden doorgestuurd als informatiebrief, bijvoorbeeld het Land van Cuijk heeft hem gehad. Waarom heeft het college deze brief niet aan onze raad ter beschikking gesteld? Portefeuillehouder MIKKERS: Dat weet ik niet. U mag hem van mij hebben hoor, daar heb ik geen problemen mee. De provincie heeft een brief naar het college gestuurd en volgens mij gaan wij nog steeds over de uitvoering, maar als u hem wilt hebben, ik heb daar geen problemen mee. Even voor de helderheid en om misverstanden te voorkomen, er is geen regionaal verdeelmodel en de veiligheidsregio gaat hier geen besluit over nemen want die gaat alleen maar over de crisis.

Ik ben het eens met de opmerking van D66 over het kompas en zelf aan het stuur zitten. Volgens mij geeft de door u ingediende motie, dat heb ik ook in de commissie gezegd, een heel helder en duidelijk standpunt weer. De VVD en de andere moties roepen over 'voor besluitvorming, de voorkant' en daar worstel ik mee. Wilt u als raad nou kaders stellen of in de uitvoering zitten? Als u in de uitvoering wilt zitten dan moet u aan die tafel gaan zitten, de voorkant is kaderstelling en dat gaan we niet door elkaar halen. Degene die nu voorzitter is zei op 4 oktober jl. nog: uitvoering is aan het college en kaderstelling is aan de raad. Daarmee geef ik ook een negatief advies over de motie van gewoon geDREVEN en Leefbaar 's-Hertogenbosch. Mevrouw Welten wil graag aan de voorkant geïnformeerd worden en ze wil alle informatie, alle genoemde checklistpunten.

Daar hebt u alle ruimte voor en ik vind het ook mijn verantwoordelijkheid als portefeuillehouder om daar een duidelijk standpunt over aan te geven en ik zie het ook als een ranglijst van punten die wij zeker moeten regelen voor de gasten van onze gemeente De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Mikkers spreken over kaders, dan vraag ik me af welke kaders en wat dit qua uitvoering betekent, voelt het college zich gemachtigd om te besluiten dat er een azc, een structurele opvang, een noodopvanglocatie of anderszins komt zonder de raad vooraf te consulteren. Bij mijn weten zijn hier geen formele kaders voor gesteld. Portefeuillehouder MIKKERS: Ja, die ruimte voel ik. Dat is volgens mij de portee van de motie, daarin staat dat er humaan asielbeleid gevoerd moet worden, dat wij een gastvrije gemeente zijn en dat wij medewerking willen verlenen aan humane opvang. Ik denk dat het minder relevant is hoe het heet, we doen dat op basis van de kwaliteitskaders die in de motie staan en die verantwoordelijkheid voel ik zwaar. De heer VAN HATTEM: Dan verbaas ik me over twee dingen ten zeerste. Allereerst sprak de portefeuillehouder over een nog niet aangenomen motie, die hier nog behandeld moet worden en waarover nog gestemd moet worden.