Notulen raadsvergadering 2022-03-08

Met behulp van door de gemeenteraad zelf bepaalde en vastgestelde indicatoren kan de controlerende taak beter uitgevoerd worden. Ik roep de Rekenkamercommissie dan ook op, of misschien beter ik daag ze uit, om op andere beleidsterreinen ook dergelijke onderzoeken uit te voeren. We willen benadrukken dat het hier moet gaan om andere informatie en niet om meer informatie. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de grootte van de organisaties en met de hoogte van de subsidies. Het voorliggende amendement waar de Bossche VVD mede-indiener van is met als basis het rekenkamerrapport gaat dit als het goed is regelen en wij zijn hier erg blij mee. Tot zover voorzitter. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter, mag ik daar toch één vraag over stellen. Ik vind de bijdrage… zo ken ik de heer Rotman ook, sturen op resultaten en daar ook helder en duidelijk over zijn en dan vind ik het toch een beetje bijzonder dat u het amendement steunt want dat rekenkamerrapport is toch precies het stukje verantwoording en de scherpte die u zoekt. Hoe kunt u nou komen tot een wat algemeen amendement terwijl het rapport hartstikke duidelijk is? 16

De heer ROTMAN: Uit de discussie in de commissie kwam naar mijn mening dat het nog niet af was en daarnaast is het van belang, daarom zeg ik dat ook, dat de indicatoren ook indicatoren van de raad zelf worden, zodat daar straks geen discussie over ontstaat. Ja die indicatoren, dan gaat iemand achter die tafel waarschijnlijk zeggen 'ja, jullie hebben invloed kunnen uitoefenen, maar dat hebben jullie niet gedaan'. Daarom is het wel van belang zelf de indicatoren vast te stellen die de raad zelf wil en op basis daarvan kun je in de toekomst goede gefundeerde discussies houden. Mevrouw VAN DER KALLEN: Het blijft moeilijke materie, enerzijds wil je de cultuursector niet te veel opzadelen met administratieve rompslomp, maar anderzijds ook wel enige controle uitoefenen. Het is goed dat de volgende gemeenteraad hier nog eens over gaat spreken. We zijn het ook eens met punt 2, we moeten niet alles over een kam scheren en onderscheid maken. Bij de kleine amateurverenigingen draait het ook om relatief veel kleinere bedragen, dus daar moeten we niet al te moeilijk over doen. Alle rapporten die ze moeten insturen moeten immers door onze ambtenaren gecontroleerd worden en die werken ook niet voor niets, dus daarom zeker simpele verantwoording. Tot zover.

De heer SLIKKER: Zelden was de PvdA-fractie het zo eens met de heer Rotman als tijdens zijn waarschijnlijk laatste bijdrage in deze raadsperiode en daar sluiten wij ons volmondig bij aan. Reactie college Wethouder VAN DER GELD: Wij gaan hierover graag met uw raad in gesprek om daarna de stap te zetten naar een voorstel richting 2023. Ik herken ook weer een aantal geluiden die eerder al zijn genoemd in de commissie en die nu hier ook weer zijn te horen. Daar gaan we zeker mee aan de slag maar om misverstanden te voorkomen, wel met de kanttekening dat we natuurlijk ook over dit onderwerp wel met de culturele sector in gesprek blijven en dat we dat niet pas gaan doen zodra uw raad een voorstel heeft geaccordeerd. Dus dat gesprek met de culturele sector loopt al en dat houden we graag gaande. Dus geen bezwaar vanuit het college. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Hendrickx zei 'ik ben voor het voorstel van de Rekenkamer', maar gezien het amendement is het eigenlijk een totaal geamendeerd voorstel. Ik stel voor dat we het amendement in stemming brengen en als dit het haalt dan is er geen stemming over het voorstel meer want het is gewoon een-op-een een verandering, het is geen punt a dat u wilt amenderen, maar het gaat om het hele besluit, het is een nieuw besluit. Iemand voor de tweede termijn? Nee? Dan ga ik over tot stemming.

Mevrouw Van Gool heeft de vergadering door omstandigheden verlaten en de heren Gersjes en De Groot stemmen niet mee. Zij kunnen gewoon achterover hangen en ze hoeven niet op een knopje te drukken. Als u dat wel doet, zien we dat. Dus we zijn met 28 mensen. Ik breng dus het amendement in stemming en als dit het haalt dan breng ik het voorstel niet meer in stemming. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter ik wil niet vervelend doen, maar volgens mij klopt het niet zoals u het nu voorstelt. In theorie kan ik voor of tegen een amendement stemmen en vervolgens op basis van dat de collega's mij overtuigd hebben alsnog voor of tegen het voorstel stemmen. Zoals u het uitlegt is het een wat aparte… De VOORZITTER: Nee mevrouw Hendrickx, het totale besluit is met het amendement gewijzigd. Dus de integrale tekst van het besluit is nu het voorstel van het amendement. Als dat voorstel aangenomen wordt, heeft het geen zin meer om over het voorstel te besluiten want dan is het voorstel geamendeerd. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter, ik kan toch voor stemmen op basis van het feit dat het voorstel is geamendeerd. Oké, laten we er op een ander moment nog maar eens over doorpraten. De VOORZITTER: Dan moet u tegen stemmen want dan haalt hij het niet meer.

Amendement 1, Onderzoek Rekenkamercommissie Subsidiebeleid Bossche culturele sector, van het CDA, VVD, gewoon ge-DREVEN, Groep Gersjes, D66, PvdA, 50PLUS en Rosmalens Belang is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben) hebben tegen gestemd.

17

De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, toch even een vraag. Als wij normaal bij een stemming onze vinger opsteken, weet ik ongeveer welke fractie voor of tegen was, maar dit kan ik zo niet lezen. Dan moet ik de notulen nalezen om dat allemaal in herinnering te brengen. Mijn vraag is om als griffie te kijken of daar iets aan te doen is. De VOORZITTER: Als de kiezer straks bepaalt dat er minder partijen meedoen dan wordt het lettertype groter. Zei ik dat hardop? Achterop het scherm is het groter hè? IV.15. Bestemmingsplan Woonbootlocaties Van Veldekekade en Rosmalense Plas De VOORZITTER: Dan ga ik over naar agendapunt 15, Bestemmingsplan Woonbootlocaties Van Veldekekade en de Rosmalense Plas en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet. Er is een motie ingediend door De Bossche Groenen en mevrouw Mees wordt waargenomen door de heer Hoeben. Zijn er anderen voor de eerste termijn? Mijnheer Smeets, mevrouw Welten, mevrouw Van Zwambagt, de heer Van Creij en de heer Van Hattem. Ik begin bij de heer Hoeben, De Bossche Groenen. De heer HOEBEN: Ja dank voorzitter. Het gaat alweer een tijdje terug, maar op een gegeven moment kwamen we erachter dat de woonboten aan Ertveldplas blijkbaar weg zouden moeten, dat die daar niet konden blijven liggen en daar moest een oplossing voor gevonden worden.

Er zijn twee oplossingsrichtingen aan de bewoners voorgelegd, eentje aan de Van Veldekekade bij Sluis 0 en eentje op de Rosmalense Plas. De woonbootbewoners hebben daarnaar gekeken en een keuze gemaakt in waar ze naartoe willen gaan en wat blijkt nou, niemand kiest voor de oplossing aan de Rosmalense Plas. Als wij deze bestemmingsplanwijziging zien, is het ook prima om volmondig voor puzzelstukje 1 te gaan en het bestemmingsplan aan te passen zodat de bewoners van de Ertveldplas richting de Van Veldekekade kunnen, maar het tweede niet want dat is niet nodig. Waarom de Rosmalense Plas dan toch voor € 1 miljoen geschikt maken voor de komst van de woonboten? Los van dat het zonde is van de natuur en van het geld, is het ook niet nodig. We hebben de Van Veldekekade, dat is het juiste puzzelstukje gebleken en verder hoeven we dan niets te doen. Aan de hand daarvan hebben wij besloten een motie in te dienen die dan amenderend werkt want het is een bestemmingsplan. Dat vinden we heel vervelend, maar het is even niet anders. Dat doen we samen met Bosch Belang, Groep Gersjes, gewoon ge-DREVEN, de SP, GroenLinks en Leefbaar 's-Hertogenbosch. Tot zover voorzitter.

Motie 1 Houd de Rosmalense Plas vrij van woonboten Ingediend door De Bossche Groenen, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, SP, Groep Gersjes, GroenLinks en Leefbaar 's-Hertogenbosch De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 maart 2021; gehoord hebben de beraadslagingen in de commissie Omgeving op dinsdag 15 februari 2022 ten aanzien van het raadsvoorstel Bestemmingsplan 'Woonbootlocaties Van Veldekekade en Rosmalense Plas'; constaterende dat: • in het Bestemmingsplan 'Woonbootlocaties Van Veldekekade en Rosmalense Plas' het mogelijk wordt gemaakt om woonboten met bijbehorende voorzieningen te realiseren op/aan de Rosmalense Plas; overwegende dat: • de Rosmalense Plas de functie van vluchtheuvel voor dieren heeft in een verder sterk versteend gebied, ingeklemd tussen woonwijken, een nieuw bedrijventerrein en infrastructuur; • ook voor mensen deze plas belangrijk is als plek om te recreëren; • het creëren van een woonbootlocatie in de Rosmalense Plas meer verstening met zich meebrengt, zoals de aanleg van wegen, riolering en schuurtjes; • het natuurlijke karakter van deze omgeving daardoor vermindert; • de aanleg van de eilandjes bovendien erg duur is en die € 1.150.000 een andere manier beter besteed kunnen worden; • het aanwijzen van de Rosmalense Plas als woonbootlocatie ook geen noodzaak is om de verhuizing van de woonbootbewoners aan de Ertveldplas te

vervolmaken, aangezien er geen belangstelling voor is vanuit die groep om daarheen te verhuizen; 18

• •

de andere beoogde woonbootlocatie aan de Van Veldekekade daarentegen ruimte biedt voor uitbreiding van het aantal boten; dat zowel woningen als natuur beide van belang zijn en een zorgvuldige afweging vragen;

spreekt uit dat: • het onwenselijk is om de Rosmalense Plas aan te wijzen als locatie voor wonen; verzoekt het college: 1. om het bestemmingsplan 'Woonbootlocaties Van Veldekekade en Rosmalense Plas' terug te nemen; 2. en in plaats daarvan een nieuw bestemmingsplan te maken waarin alleen de locatie Van Veldekekade wordt aangewezen als nieuwe woonbootlocatie en waarbij tevens de mogelijkheden worden onderzocht om meer dan 12 ligplaatsen aan de Van Veldekekade te realiseren; 3. een inventarisatie te maken van mogelijke plekken voor wonen op water en deze aan de raad aan te bieden; en gaat over tot de orde van de dag. De heer SMEETS: Ik heb in de commissie al aangegeven dat we dit een goed voorstel vinden waarin zorgvuldig met de bewoners is meegedacht en ze zijn begeleid in de vervolgstappen die zij kunnen maken, zowel voor de Van Veldekekade als voor de Rosmalense Plas. Wij stemmen niet met de motie in omdat de Rosmalense Plas een mooie optie is waar wel degelijk behoefte aan is en het doet er niet zo toe dat die niet uit de Ertveldplas komt. Er is wel degelijk interesse om daar op een hele mooie plek te gaan wonen en wethouder Geers heeft ook nadrukkelijk aangegeven dat dit met alle respect voor de natuur en inpassing gaat gebeuren. Dus alle vertrouwen dat daar een hele mooie dankbare plek bijkomt om te gaan wonen. Dank u wel.

Mevrouw WELTEN: Onze zorg dat verschillende woonbootbewoners alsnog afhaken op de Van Veldekekade blijkt niet terecht, ze blijken allemaal netjes op de hoogte te zijn, ook van de financiële gevolgen, en er zijn er zelfs bij die bereid zijn om een nieuwe boot te kopen om aan de eisen te voldoen. Of te zijner tijd ruimte wordt gegeven aan prachtige plannen zoals waterwoningen boven 0 zal nog moeten blijken. De wethouder heeft aangegeven met een nota Wonen op water te komen, waar wij zeer naar uitkijken en wij vragen de wethouder om de mogelijkheden voor waterwoningen daarin mee te nemen. Daarnaast is de timing van deze nota niet onbelangrijk. Vanwege het feit dat zich allerlei initiatieven langs het Zuid-Willemspark aandienen, een stadscamping, een pluk- en moestuin, een theetuin en een stadsstrand ter hoogte van de Lambooijbrug zou het fijn zijn dat die nota er binnen afzienbare tijd is om te voorkomen dat alles langs dat traject al bestemd is, ook al gaan we naar een nieuw college. Ook de gehele invulling van de Rosmalense Plas komt nu langs. De VVD stemt in principe in met de plannen voor de Rosmalense Plas, om daar zonnepanelen te plaatsen om te kunnen voldoen aan de RES-opgave en het aantal windturbines in de Rosmalense Polder zo beperkt mogelijk te houden.

Gezien het feit dat het plaatsen van zonnepanelen een proef is, dienen we dit wel te evalueren: hoe gaat dit uitpakken. Zoals wij al eerder hebben aangegeven zijn wij groot voorstander van multifunctioneel gebruik zoals het plaatsen van zonnepanelen op daken. Bij het besluit over zonnepanelen op water was toen nog niet bekend dat er woonboten zouden komen en nu is ook onbekend of de optie op woonboten er misschien ook een zou zijn en wij horen graag van de wethouder of dat zo is. We kunnen op zijn minst constateren dat de raad steeds stukjes informatie krijgt en het ontbreekt bij de raad aan een totaalbeeld zoals hier bij de Rosmalense Plas, het is een en een en dan komen we tot dit plan. Er zijn prachtige plaatjes die dit heel goed visualiseren. Wij vragen ook aan de wethouder om niet alleen deelbesluiten, maar ook even het gevolg daarvan in perspectief te willen plaatsen zodat we een goed totaalbeeld hebben van wat er bij de Rosmalense Plas gebeurt. Verder verzoeken wij de wethouder er bij het nieuwe college op aan te dringen naast de optie zonnepanelen op woonboten te bezien of de nota Wonen wat eerder komt, dat heb ik zojuist al gezegd, sorry voor de herhaling. Wij zullen ondanks dat instemmen met het voorstel om de plannen voor de Van Veldekekade niet te frustreren.

Wat de motie van De Bossche Groenen betreft, wij willen eigenlijk geen uitstel van de woonboten op de Van Veldekekade. Het loopt al zo lang en ik denk dat het voor de mensen prettig is dat je dat dan bij dezen ook vaststelt. De titel van deze motie is te bepalen en wij blijven daar toch tegen. Er is een te nijpend tekort aan woningen en ook woonboten zijn woningen. Dus we zullen daar niet in meestemmen. Dank u wel. De heer HOEBEN: Ik begrijp dat de VVD dezelfde vragen over de Rosmalense Plas heeft als 19

wij 'wat gaat daar in de toekomst gebeuren?' en we hebben ook de druk om de bewoners van de Ertveldplas een oplossing te bieden. Is de VVD het niet met ons eens dat je deze twee wijzigingen in het bestemmingsplan er niet tegelijk doorheen kunt drukken, zou je niet toch moeten zeggen dat je er een knip in moet leggen vanwege het proces? Mevrouw WELTEN: Ik snap uw vraag want het zou overzichtelijk zijn om dat te scheiden, maar u vraagt toch om uitstel en wij zijn best tevreden met de invulling die nu wordt voorgelegd. Onze reden om dat te doen is eigenlijk weg maar ik snap uw worsteling, het zou misschien beter zijn geweest om het apart te bestemmen. Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Wij zullen tegen deze motie stemmen. In de commissie is hier veel over gediscussieerd en de meerderheid gaf aan voor een eiland met woningen te zijn, dat geeft ook extra ruimte. In de motie lijkt het of de dieren hierdoor worden gestoord, maar die hebben voldoende ruimte aan de oevers. Wij zien dit als een hele mooie oplossing, wonen op het water is ook een van de mogelijkheden om te kunnen wonen en er is wel degelijk interesse in. Ik hoorde de indieners van de motie niet spreken over zonnepanelen, die zouden ook een obstakel kunnen zijn.

De Rosmalense Plas wordt al langere tijd als onveilig gezien en de bestuursraad Empel geeft aan dat dit de sociale controle in het gebied verbetert, dat vinden wij ook een groot pluspunt in dezen. Vandaar dat wij het voorstel omarmen. De heer VAN CREIJ: Wij hebben in de commissie al aangegeven dat wij het nog steeds een rare zaak vinden dat de woonboten op de Ertveldplas weg moeten. Het is nu eenmaal zo besloten, rekenkundig liggen ze in de weg voor het industrieterrein daar, maar dat is officieel niet zo. Ik denk dat we er straks op terugkomen als de bewoners gerechtelijke stappen zetten. Dan even over de discussie tussen De Bossche Groenen en de VVD. De VVD zegt eigenlijk 'als we deze motie aannemen dan gaan we het in tijd vertragen', maar volgens mij kan de wethouder dan gewoon een tweesporenbeleid doen. Als we het voorstel opknippen in de Van Veldekekade en het Empels Gat dan kan het allemaal doorgaan in de tijd, maar we moeten straks in de nieuwe raad een nieuw voorstel doen en dan is het eigenlijk aftikken en niet meer dan dat, het kan gewoon doorgaan. Wat dat betreft, denk ik dat dit geen steekhoudend argument is. Wij willen het Empels Gat in de huidige vorm behouden. Daar is op zich geen vraag naar, als we dit niet uitvoeren kunnen we ruim € 1 miljoen bezuinigen, laat het gewoon bij de Van Veldekekade extra komen.

Wij maken ons wel zorgen over de ontwikkeling bij de Van Veldekekade, er zijn allerlei ontwikkelingen in dat hele gebied en in hoeverre passen de woonboten in dat gebied met die upgrading? We hebben het er in de commissie over gehad, de bewoners kunnen en mogen schuurtjes op de kade plaatsen. Het zijn wel gemeentelijke schuurtjes, maar je weet van tevoren dat daar allerlei tierlantijntjes aan komen, dus dan ontstaat er verrommeling. De VOORZITTER: Mijnheer Van Creij, het is niet de bedoeling om de commissie over te doen, het gaat vandaag over de politieke hoofdlijnen en niet over schuurtjes. De heer VAN CREIJ: Ja, maar dat gaat over of je wel of geen verrommeling in dat gebied wilt. Dat is eigenlijk de politieke discussie. Mevrouw WELTEN: Richting mijnheer Van Creij, we hebben daar wel afspraken over gemaakt en je kunt nu niet zeggen 'laat het maar zitten', die mensen rekenen daarop. U kunt daar iets van vinden, maar we hebben dat wel met elkaar besloten. De heer VAN CREIJ: Welke afspraak bedoelt u, die bij de Van Veldekekade? Mevrouw WELTEN: Er is afgesproken dat, als de mensen bij de Ertveldplas weggaan… Dat is gevraagd vanwege de situatie op de Ertveldplas, namelijk de bedrijventerreinen die daar liggen. Er is aan hen gevraagd waar ze naartoe willen, naar de Van Veldekekade of de Rosmalense Plas.

Negen mensen hebben voor de Van Veldekekade gekozen en die mogelijkheid bestaat. De heer VAN CREIJ: Dat sluit volgens mij exact aan op wat ik in mijn bijdrage zei, maar de wethouder kan een tweesporenbeleid doen, hij kan gewoon doorgaan met de voorbereidingen om die mensen naar de Van Veldekekade te verhuizen. Er zal geen enkele woonboot liggen tot het nieuwe college er is, dus wat dat betreft, maak ik me daar geen zorgen over.

20

De heer VAN HATTEM: Ik sluit me er graag bij aan dat de bewoners van de Ertveldplas daar hadden kunnen blijven als ze dat graag hadden gewild, maar we hebben er op zich niet zo veel bezwaar tegen om woonboten op andere plekken neer te leggen, ware het niet dat er ook een grootschalig plan is voor drijvende zonnepanelen op de Rosmalense Plas. Als de Rosmalense Plas een mooie aantrekkelijke natuurlijke locatie moet blijven dan is de motie die nu voorligt om het vrij te houden van woonboten eigenlijk maar half werk. Als je het wilt behouden dan moet je het vrijhouden van zonnepanelen, geen drijvende zonnepanelen op de Ertveldplas. Aangezien die plannen er wel liggen, is het wat de PVV betreft een duidelijke keus, als we moeten kiezen tussen zonnepanelen of woonboten op de Ertveldplas dan kiezen we voor alleen woonboten en geen drijvende zonnepanelen. Dat is de richting die wij graag zouden willen zien voor de Rosmalense Plas en daarom steunen we de motie om die vrij te houden van woonboten niet. We willen die mogelijkheid wel bieden, maar wel graag vrijhouden van zonnepanelen want het is niet aantrekkelijk om daar op een woonboot te wonen met die verschrikkelijke zonnepanelen die de hele dag in je zicht liggen te schitteren. Tot zover voorzitter.

Reactie college Wethouder HOSKAM: Voorzitter, ik neem aan dat de heer Van Hattem in zijn enthousiasme sprak over de Ertveldplas, maar dat hij het Empels Gat bedoelde want ik weet niet of de Ertveldplas een locatie voor drijvende zonnepanelen is. Ik ben voorzitter van de bestuursraad Empel en die praat altijd over het Empels Gat en niet over de Rosmalense Plas, dat levert mij bonuspunten op. Die bestuursraad is voorstander van het aanbrengen van zonnepanelen op het Empels Gat. Ik kijk ook naar de heer Hoeben, ik ken De Bossche Groenen als een partij die veel waarde aan een omgevingsdialoog en contact met de omgeving hecht en als hij contact met de bestuursraad Empel had opgenomen dan had hij geweten dat die bezig is met de ontwikkeling van het Empels Gat, om het Empels Gat bij de gemeenschap in Rosmalen te trekken en daar hoort ook een woonbootontwikkeling bij. Het plaatsen van die woonboten en de ontwikkeling van deze locatie als woonbootlocatie komt uit een lange geschiedenis. Op het moment dat wij deze inzet maakten om die verplaatsing van de woonboten aan de Ertveldweg mogelijk te maken, was dit ook een uitdrukkelijke locatie waar de mensen naartoe konden verhuizen. Daar hebben de mensen geen gebruik van gemaakt. Vervolgens heeft het college, omdat we al zover in de procedure zaten, ook gekeken of dit bijzondere woonmilieu kan worden ontwikkeld.

Wij hebben gemeend daar 'ja' op te moeten zeggen omdat daar behoefte aan is, niet alleen vanuit de bestuursraad Empel, maar ook gewoon omdat er mensen zijn die daar belangstelling voor hebben en dat heeft weer als voordeel dat we de investeringskosten zoals planontwikkelingskosten gewoon in de uitgaven kunnen terugverdienen. Dat alles maakt dat wij de motie ontraden. De motie kan sowieso niet omdat dictum 1 is 'het bestemmingsplan Woonbootlocatie Van Veldekekade/Rosmalense Plas terug te nemen'. Ja, dat is een dode letter want op het moment dat uw raad dit agendeert, kan het college het niet meer terugnemen. Tweede termijn Mevrouw WELTEN: Ik heb geen antwoord gekregen op de vraag hoe we omgaan met zonnepanelen op water als proef. Horen we daar iets van, zit daar een bepaalde termijn aan? De andere vraag is of er enig beeld is wanneer de nota Wonen op water komt. De heer HOEBEN: Ik heb een uitvoerige omgevingsdialoog gevoerd met de natuur en met de beesten die daar wonen. Wij proberen een puzzel op te lossen voor de bewoners van de Ertveldplas. Dat hebben we gevonden en zij hebben massaal voor puzzelstukje 1 gekozen. Waarom drukken wij nu twee zaken bij elkaar in één voorstel? Dat was niet nodig geweest, het ging om de oplossing en snelheid voor de bewoners van de Ertveldplas.

Daarop had dat raadsvoorstel gefocust moeten zijn want aan de Van Veldekekade gaat veel meer gebeuren, daar willen we veel meer. De VOORZITTER: Maar mijnheer Hoeben, ik snap één punt van discussie niet. Hier ligt vandaag op advies van de commissie een voorstel voor, dit is conform wat de commissie heeft geadviseerd. U hebt daar in de commissie een debat over gevoerd, maar het advies van de commissie is om het te agenderen zoals het hier voorligt. De heer HOEBEN: Dat was op basis van de uitvraag richting de bewoners van de Ertveldplas. De VOORZITTER: U hebt drie weken geleden in de commissie een discussie gevoerd, u bent een adviserende commissie voor uw raad en u adviseert in de commissie om het voorstel zoals het nu voorligt ter discussie te stellen in de raad. Daar kunt u als individuele fracties van mening over 21

verschillen en dat is dan een discussie die in de raad plaatsvindt. U hebt het steeds over de agendering van dit stuk, maar dat is conform het advies van de commissie. Ik volg gewoon de juridische lijn. U kunt het daar niet mee eens zijn, maar dat is een ander vraagstuk. U pakt steeds de procedure en u kunt het niet met het voorstel eens zijn, maar het voorstel zoals dat nu voorligt is op basis van het advies van de commissie. De heer HOEBEN: Voorzitter dan nogmaals. Wij zijn het er niet mee eens om het op deze wijze gecombineerd aan ons voor te leggen. Daarvoor hebben wij een motie geschreven en we realiseren ons dat die amenderend werkt, dat vinden we heel erg spijtig en vervelend, maar het had niet gekoppeld hoeven worden want de uitkomst was namelijk dat iedereen koos voor de Van Veldekekade. Dat is het punt waarom we deze motie hebben gemaakt. Wethouder HOSKAM: Ten aanzien van de tijdelijke zonnepanelen. Ja, die zijn tijdelijk en u weet beter dan ik dat dit wettelijk negen jaar en nog wat maanden is, dat is in ieder geval tijdelijk. De discussie over het wonen zal in de volgende termijn plaatsvinden. De VOORZITTER: Ik stel voor dat we die vraag schriftelijk beantwoorden. Motie 1, Houd de Rosmalense Plas vrij van woonboten, van De Bossche Groenen, Bosch Belang, gewoon ge-DREVEN, Groep Gersjes, SP, GroenLinks en Leefbaar 's-Hertogenbosch is door de gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben), Bosch Belang (Van der Krabben, Wiggers), Groep Gersjes (Gersjes), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), SP (mw. Visscher, Roovers, mw. Lokhoff), GroenLinks (Van Slageren, mw. De Ruiter, mw. Dogan) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Mees) hebben voor gestemd. Het voorstel Bestemmingsplan woonbootlocaties Van Veldekekade en Rosmalense Plas en beschikbaar stellen uitvoeringskrediet is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Mees) en de heer Wiggers van Bosch Belang hebben tegen gestemd. De VOORZITTER: Ik schors de vergadering. Schorsing V.

Moties vreemd aan de orde van de dag - besproken in commissies

V.16. Motie vreemd aan de orde van de dag Stop verkoop sociale huurwoningen De VOORZITTER: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Naar aanleiding van signalen van de buitenwereld lijkt het mij handig dat ik in overleg met de griffie straks bij de stemmingen toch noem welke partijen voor of tegen zijn, dat is voor iedereen wat helderder. Ik zeg ook 'signalen van buiten', het zijn niet alleen signalen 'van binnen'. Ik zal niet zeggen dat het een journalist van het Brabants Dagblad was, maar verder… Dan ga ik over naar de moties vreemd besproken in de commissie en ik begin met motie 16, de motie van De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN. Ik neem aan mevrouw Hendrickx als eerste woord wil. Zijn er anderen over dit agendapunt? Nee, alleen mevrouw Hendrickx. Mevrouw HENDRICKX: Ja dank u wel voorzitter. Voorzitter, we kennen allemaal de problemen die er op dit moment op de woningmarkt zijn. Onze fractie heeft daarom in de afgelopen commissie een voorstel ingediend om met elkaar verder te spreken over mogelijke oplossingen voor de woningnood.

We willen onder andere kijken naar het verlagen van de doorstromingsregeling, het bouwen van meer huizen voor dak- en thuislozen waardoor de opvang wordt beperkt en het naar voren trekken van de Meerendonk als grote nieuwe bouwlocatie waar ongeveer 2300 woningen gebouwd kunnen worden, maar ook de herontwikkeling van winkelstrips, vaak verpauperde verloederde wijkwinkelcentra die volgens ons kunnen worden getransformeerd naar nieuwe gepimpte plekken waar mensen niet alleen kunnen winkelen, maar ook kunnen wonen. Motie Vreemd Stop verkoop sociale huurwoningen Ingediend door De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN

22

De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 maart 2021; gehoord hebbende de commissie Omgeving op 15 februari jl. over de bespreeknotitie Oplossingsrichting woningnood: constaterende dat: • de gemiddelde wachttijd voor een betaalbare, sociale huurwoning in de gemeente 's-Hertogenbosch verder is opgelopen tot tien jaar; • de woningbouwcorporaties desondanks doorgaan met de verkoop en het onttrekken van sociale huurwoningen aan de kernvoorraad (onder de aftoppingsgrens); • jaarlijks in Nederland 14.000 tot 15.000 sociale huurwoningen worden verkocht; • de huurprijs van nieuwe, sociale huurwoningen voor de laagste inkomensgroepen, in combinatie met een maximale huurtoeslag, nog steeds te hoog is; • 75% van de bestaande huurwoningen van de woningcorporaties onder de betaalbare huur valt (aftoppingsgrens van de huurtoeslag); spreekt uit dat: • door een oplopend tekort aan sociale huurwoningen, in combinatie met de lange wachttijd voor een betaalbare huurwoning, het niet langer verantwoord is om door te gaan met de verkoop van sociale huurwoningen uit de kernvoorraad; verzoekt het college: 1. in overleg te treden met de woningbouwcorporaties om te komen tot een tijdelijke stop op de verkoop van sociale huurwoningen; en gaat over tot de orde van de dag. De VOORZITTER: Wilt u zich richten op de motie mevrouw Hendrickx.

Mevrouw HENDRICKX: En daarom… De VOORZITTER: Ja maar de motie gaat over de verkoop van sociale huurwoningen, volgens mij is dat de motie. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter, we hebben een aantal voorstellen met u besproken waarop u eigenlijk allemaal aangaf dat er al van alles in gang wordt gezet, maar de uitverkoop van sociale huurwoningen vraagt toch echt een uitspraak van onze gemeenteraad. Op dit moment is het zo dat mensen ongeveer tien jaar moeten wachten voordat ze een betaalbare sociale huurwoning kunnen betrekken en tegelijkertijd zien we dat dit soort betaalbare huurwoningen als warme broodjes over de toonbank gaan. Op zich is het voor de zittende huurder natuurlijk een aantrekkelijk voorstel om de woning te kunnen overnemen, maar we zien ook vaak dat woningen toch vrij kort daarna voor marktconforme prijzen worden doorverkocht en die zitten op dit moment ver boven het normale. Daarom pleit onze fractie, wat we al eerder hebben gedaan, ervoor om toch een pas op de plaats te maken als het gaat om de uitverkoop van die sociale huurwoningen, in ieder geval tot de crisis op de sociale huurwoningmarkt is opgelost. Dat wil zeggen tot er voldoende nieuwe sociale huurwoningen zijn bijgebouwd waardoor mensen niet meer zo ongelofelijk lang op een betaalbare woning hoeven te wachten. Vandaar dat wij samen met gewoon ge-DREVEN een motie indienen.

Wij vragen daarin eigenlijk aan de wethouder om in overleg te gaan met de woningbouwcorporaties om te komen tot een stop op de verkoop van sociale huurwoningen, in ieder geval een tijdelijke stop totdat de woonvoorraad van betaalbare huurwoningen weer op orde is. De heer GERSJES: Ik heb een vraag aan de indiener. Hebt u bij alle woningbouwcorporaties geïnformeerd of die niet al zijn gestopt met de verkoop van huurwoningen hier in 's-Hertogenbosch? Dat wil ik weten alvorens ik hierover kan besluiten. De heer VAN HATTEM: Ik heb er ook een paar opmerkingen bij. Ik snap de strekking van de motie, maar er wordt gesproken over een stop van de verkoop van woningen uit te kernvoorraad en de vraag is wat wel of niet meer tot de kernvraag wordt gerekend. Er zijn bijvoorbeeld woningen waarbij het niet meer rendabel is om ze op te knappen, het goedkoper is om ze te verkopen, de koper het renovatiewerk te laten doen en dat geld te investeren in nieuwe sociale huurwoningen. Dat kan voordeliger zijn en ik hoor graag hoe die positie bij dit soort woningen moet worden geduid. Het 23

tweede is dat hier wordt gesproken over 14.000 sociale huurwoningen in heel Nederland, maar over welke aantallen hebben we het in Den Bosch? Als het aan de PVV ligt, zou er ook een ander factor moeten meespelen, we zouden ook moeten stoppen met het met voorrang toewijzen van sociale huurwoningen aan statushouders zoals we al vaker hebben bepleit want dat is oneerlijk ten opzichte van mensen die tien jaar op een sociale huurwoning moeten wachten terwijl anderen binnen tien weken een sociale huurwoning krijgen toegewezen enkel vanwege het feit dat ze hier asiel aanvragen. Daar moet gewoon een einde aan komen, dat zou een veel belangrijkere en eerlijkere stap zijn. Tot zover in de eerste termijn voorzitter. De heer VAN DER KRABBEN: Mevrouw Hendrickx heeft veel uitgelegd en daar neem ik afstand van, laat ik het zo zeggen. Ik beperk me tot de motie en vooral tot de kern, het verzoek aan het college want daar gaat het in deze motie over en ik laat al het andere los, anders hebben we straks een hele andere discussie. Het gaat erover dat het college aan de woningbouwcorporaties moet vragen om tijdelijk te stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen. We willen allemaal de woningnood verhelpen en dan kun je eigenlijk niet tegen deze zin van de motie zijn en daarom stemmen wij ermee in.

De VOORZITTER: Wilt u reageren op de vraag van de heer Gersjes voordat ik de wethouder het woord geef? Mevrouw HENDRICKX: Ja voorzitter, wij hebben uiteraard ons huiswerk gedaan. Wij hebben opgevraagd hoeveel woningen de komende tien jaar aan de voorraad sociale huurwoningen worden onttrokken en dat zijn voor de komende tien jaar ongeveer 1050 woningen. Dat vinden wij een behoorlijk aantal zeker gezien het feit dat, wat Bosch Belang eigenlijk ook aangeeft, er zo weinig betaalbare woningen zijn. Wij vinden het ook gewoon niet aan burgers uit te leggen dat er bij hen in de straat een sociale huurwoning wordt verkocht en dat die een paar jaar later voor heel veel geld te koop staat, dat is gewoon aan de orde van de dag. De heer GERSJES: Even een aanvullende vraag. Die 1050 woningen, over welke corporaties hebben we het dan, kunt u die noemen mevrouw Hendrickx? Mevrouw HENDRICKX: Alle corporaties. De heer GERSJES: Hebt u die allemaal benaderd en gevraagd om hoeveel woningen het gaat? Mevrouw HENDRICKX: Ik heb me gewoon tot het college gericht en ik heb bij het college opgevraagd hoeveel woningen de komende jaren aan de voorraad sociale huurwoningen worden onttrokken. Daaruit kwamen de aantallen die ik net heb genoemd en daar zijn wij van geschrokken. Vandaar dat wij dit concrete voorstel hier op tafel leggen, daar moeten we gewoon mee stoppen voorzitter.

In de richting van de heer Van Hattem. Wij zijn als gemeente verplicht om 10% van onze sociale huurwoningen aan statushouders beschikbaar te stellen. Dat is niet iets wat wij zelf kunnen regelen, daartoe zijn we verplicht en ik sta er overigens ook volkomen achter dat ook mensen die in dat soort opvangsituaties zitten, moeten kunnen doorstromen naar een betaalbare huurwoning. Ik heb nog een punt te maken voor de partijen die daarover beginnen. Het is natuurlijk zo dat de corporaties nieuwe woningen gaan bouwen en dat wordt voor een deel gefinancierd uit de verkoop van deze woningen, maar realiseert u zich wel dat die nieuwe woningen een veel hogere huur hebben dan de woningen die op dit moment verkocht worden, dat zijn vaak woningen in een lage huurcategorie en daarom pleit ik ervoor, juist ook met het oog op de enorme economische problemen waarmee heel veel burgers worden geconfronteerd, om juist dit soort betaalbare woningen niet aan de onderkant van de woningmarkt te onttrekken. Reactie college Wethouder HOSKAM: Voorzitter, een interessante motie en ik wil hem langs twee lijnen beantwoorden. Eerst een inhoudelijke lijn en dat is dat we hem ontraden. Wij hebben afspraken gemaakt met het stedelijk huurdersplatform en de woningbouwcorporaties over hoe om te gaan met de voorraad sociale woningen in deze stad.

Daarnaast, u geeft het zelf in uw antwoord ook al aan, kan verkoop en sloop van woningen ook bijdragen aan de verbetering van de woningvoorraad. Dat is de inhoudelijke reden waarom wij deze motie ontraden. Het is ook leuk dat deze motie een opdracht aan de nieuwe wethouder van Wonen is want in deze collegeperiode is dat heel lastig en ik ken iemand die de ambitie heeft uitgesproken om wethouder van Wonen te worden. Ik vraag mezelf af of je jezelf 24

het genoegen moet doen om via een motie jezelf een opdracht te geven als je die ambitie hebt. Dat is de tweede reden waarom ik deze motie ontraad. Tweede termijn De heer VAN DER KRABBEN: Ik wil nog even wat verduidelijking van de wethouder. Hij brengt nu iets te berde zonder daar duidelijkheid over te verschaffen en dat zou ik toch wel op prijs stellen. De VOORZITTER: Welk punt bedoelt u? De heer VAN DER KRABBEN: Hij praat over een nieuwe wethouder, maar zolang er geen nieuw college is, voert het college een aangenomen motie toch gewoon uit? Mevrouw HENDRICKX: Ik ken de reactie van de wethouder in die zin dat hij zegt dat het wordt gebruikt om nieuwe woningen te bouwen, maar laten we ons wel realiseren dat we al jarenlang enorm achterlopen op het bouwprogramma, dus dat verhaal van verkoop versus nieuw, daar teren we eigenlijk alleen maar nog verder op in. Het aantal woningen aan de onderkant van de woningmarkt is al heel erg laag en dat verhaal gaat eigenlijk niet helemaal op. Dan over uw verhalen over ambities die ik als lijsttrekker van De Bossche Groenen heb. Volgens mij is het prima om ambities te hebben en op het moment dat De Bossche Groenen de wethouder van Wonen zou kunnen leveren, proberen we natuurlijk om dat voor elkaar te krijgen. Laat dat helder zijn voorzitter want wij vinden het ongelooflijk belangrijk.

De motie vreemd aan de orde van de dag, Stop verkoop sociale huurwoningen, van De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben), Bosch Belang (Van der Krabben, Wiggers), SP (mw. Visscher, Roovers, mw. Lokhoff), PVV (Van Hattem), gewoon geDREVEN (Van Creij) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Mees) hebben voor gestemd. V.17. Motie vreemd aan de orde van de dag Sneller vergroenen van versteende pleintjes De VOORZITTER: Dan gaan we over naar de motie vreemd aan de orde van de dag 'Sneller vergroenen van versteende pleintjes'. Mevrouw Hendrickx. Anderen voor de eerste termijn? Mijnheer Van Hattem. Mevrouw HENDRICKX: Ja voorzitter, hier opnieuw een motie van De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN, bedankt voor de steun mijnheer Van Creij. Ja voorzitter, er wordt in deze raad heel veel gesproken over vergroenen en we hebben een prachtig beleidsplan, 'Groen en klimaatbestendig', maar wat ons toen al opviel is dat dit in het uitvoeringsprogramma eigenlijk ontbrak. Dus dat is een nota met hele mooie ambities, maar De Bossche Groenen wil meer, wij willen concrete resultaten. Als we kijken naar onze versteende binnenstad, als we kijken naar hoe we dat zouden kunnen verfraaien, niet alleen als het gaat om het klimaat, het is heet in de zomers en dat is belangrijk om aan te pakken.

Daarnaast denken wij dat je met het vergroenen van die pleintjes niet alleen een plus toevoegt als het gaat om het klimaat, maar ook als het gaat om de verblijfskwaliteit. Ik weet niet of u wel eens op zo'n pleintje bent geweest, dat staat nu vol met auto's en blik en wij denken dat dit voor bewoners en bezoekers van onze binnenstad zo veel leuker en fijner kan op het moment dat we de auto's van het pleintje afhalen en die parkeren in onze lege parkeergarages. De parkeergarages hebben op dit moment overcapaciteit en op het moment dat je daar een inruil van maakt, denk ik dat het een plus zou kunnen zijn. Wij hebben met een aantal binnenstadbewoners hierover gesproken, onder andere met de BLB, en die zijn ook enthousiast over het voorstel om te komen tot een kwaliteitsslag in die binnenstad. We noemen elke keer wel autoluw en vergroenen, maar als je kijkt naar wat er de afgelopen vier jaar in de binnenstad concreet is gebeurd dan zijn er stappen gezet, maar het kan wat ons betreft echt versnellen en verbeteren. Vandaar dat wij dit voorstel indienen.

Motie Vreemd Sneller vergroenen van versteende pleintjes Ingediend door De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 maart 2021; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving van dinsdag 15 februari over de bespreeknotitie Sneller en beter vergroenen van pleinen in stad en in dorpen; overwegende dat: 25

• • • • • • • •

de vastgestelde Nota Duurzaam 's-Hertogenbosch beleid uit draagt om een groene, klimaatbestendige leefomgeving te creëren; de gemeente ambieert dat de Bossche binnenstad aantrekkelijk en bereikbaar blijft door te werken aan een autoluwe binnenstad; dat er in de binnenstad veel parkeergarages zijn op loopafstand van voorzieningen en deze grotendeels leeg staan gedurende de dag; de druk op de openbare ruimte als 'plek voor ontspanning en verblijf' steeds groter wordt; deze druk verder zal toenemen door binnenstedelijke plannen voor verdichting die vooral gestapelde woningen (appartementen) bevatten; groen in de openbare ruimte bijdraagt aan klimaatbestendigheid, biodiversiteit en een prettige verblijfsomgeving, alsmede waarde vergroting van het omliggende vastgoed; pleintjes functioneren als ontmoetingsplekken voor inwoners en deze een kwalitatieve en aantrekkelijke inrichting verdienen; een groene inrichting leidt tot langer verblijf, waardoor behalve omwonenden, ook winkels en horeca baat hebben bij verbetering van een ruimtelijke kwaliteitsverbetering;

spreekt uit dat: • het wenselijk is meer vaart te maken met het door de raad vastgestelde beleid om in het kader van de klimaatadaptatie, het tegengaan van hittestress en het verbeteren van de openbare ruimte de binnenstad verder te vergroenen; verzoekt het college: • versneld uitvoering te geven aan de ambities van de raad om in het kader van klimaatadaptatie en het tegengaan van hittestress de pleintjes in de binnenstad verder te vergroenen; en gaat over tot de orde van de dag. De heer VAN HATTEM: De PVV vindt het op zich prima als er wat extra bomen worden geplant en er wat vergroening in de binnenstad plaatsvindt, maar ik hoorde net van mevrouw Hendrickx dat het weer is bedoeld om de binnenstad verder autoluw te maken, om een aantal parkeerplaatsen op te offeren voor dergelijke groene pleintjes. Als er een parkeerplek behouden kan blijven en er een paar bomen worden ingepast is dat prima, maar zoals ik het nu beluister van De Bossche Groenen is het echt de bedoeling om de automobilist weer de stad uit te pesten door parkeerplaatsen op te heffen. In die zin hebben wij moeite met deze motie. Bomen en groen erbij is prima, maar niet ten koste van de automobilist. Daarom zullen wij de motie niet steunen. Mevrouw HENDRICKX: Het is niet zozeer dat wij dat willen.

Wij hebben hier in de raad breed met elkaar afgesproken dat wij een autoluwe binnenstad en een groene en klimaatbestendige stad willen en daarbij hoort gewoon een aantal uitvoeringsmaatregelen. Het uitvoeringsplan ontbreekt en wij zeggen niets meer en niets minder dan wat het college uitdraagt, maar wij komen tot een concretere invulling van dat programma. Als je met elkaar mooie uitspraken doet, moet je ook tot een concretiseringsslag komen. Het is dus niet iets wat alleen De Bossche Groenen wil, maar dit wordt breed in deze raad gedeeld en wij geven het beestje een naam. Reactie college Wethouder VAN DER GELD: Uw raad heeft door middel van het raadsvoorstel en het beleidskader 'Groen en klimaatbestendig' versneld. Daarbij zit ook een uitvoeringsprogramma, uitvoeringsplan, waarin we stap voor stap onze gemeente steeds verder gaan vergroenen. Daar zit die versnelling ook in, daar zitten middelen en acties bij en daarbij focussen we niet alleen op de binnenstad, maar op alle wijken. We hebben bijvoorbeeld recent samen met de bewoners van Muntel/Vliet vergroend, daarna Zuid en vervolgens is weer een nieuwe wijk aan zet. We focussen dus niet alleen op de binnenstad, maar op alle wijken en dorpen die te maken hebben met hittestress, dat is er niet alleen in de binnenstad. Dus wij ontraden deze motie. Mevrouw HENDRICKX: Laat ik één onduidelijkheid weghalen.

Wat ons betreft, is dit voor de hele gemeente, dus ook voor de dorpen, Rosmalen e.d., die kennen ook allemaal versteende pleintjes. U zei dat er een uitvoeringsplan is, maar staat deze concrete maatregel, het vergroenen van de pleintjes en het aantrekkelijk maken van de gebruikskwaliteit in dat uitvoeringsprogramma? Wethouder VAN DER GELD: In het uitvoeringsprogramma staat dat we gebiedspaspoorten 26

voor alle wijken en dorpen gaan maken. De motie rept over de binnenstad en uiteindelijk zal voor de binnenstad worden gekeken naar vergroening van bijvoorbeeld de pleintjes, dat zijn hele logische plekken om naar te kijken, maar er wordt binnenstadbreed gekeken: wat zijn de slimme plekken om verder te kunnen vergroenen om uiteindelijk de hittestress in de binnenstad aan te pakken want daar gaat het uiteindelijk om, dat is het doel. Dus er wordt gekeken hoe je de hittestress zo goed mogelijk kunt aanpakken en dan pak je vaak de hitte-eilanden aan, dat zijn de plekken waar heel weinig groen en bijvoorbeeld heel veel steen is. Tweede termijn Mevrouw HENDRICKX: Een aanvullende vraag aan de wethouder. Als u zegt 'we gaan dat doen', dan is deze motie eigenlijk in lijn met wat u voor ogen hebt. U zegt dat wel degelijk als een van de eerste dingen naar het vergroenen van de pleintjes wordt gekeken, kunt u dan wel iets met deze motie? Mevrouw EIGENHUIJSEN: Wat de VVD betreft, is er nog een ander aspect. De ruimte waar mevrouw Hendrickx het over heeft, is schaarse ruimte en die kun je ook multifunctioneel gebruiken. Er is ook een bepaalde parkeeropbrengst en er is ook een financiële component, waar wel heel gemakkelijk aan voorbij wordt gegaan. De ruimte is schaars en wij denken eerder aan en-en en niet zoals mevrouw Hendrickx alleen maar in of-of.

Mevrouw HENDRICKX: U zegt dat de parkeerbalans een probleem heeft. Die parkeerbalans is sowieso een enorm probleem, u weet net zo goed als wij dat er jaren waren dat er miljoenen uit de parkeeropbrengst naar de algemene middelen ging en die tijd is voorbij. Hoe komt dat? Omdat er minder auto's zijn. U kent de bezettingscijfers van onze parkeergarages, die staan leeg. Vandaar dat wij een kans zien om die parkeergarages te vullen en straatparkeren eruit te halen. Dat verandert op zich niets aan de opbrengsten want er is ruimte in de parkeergarages, we hebben overcapaciteit. Kent u die cijfers mevrouw Eigenhuijsen? De VOORZITTER: Volgens mij is die discussie al in de commissie gevoerd. Wethouder Van der Geld. Wethouder VAN DER GELD: Volgens mij zit de essentie in onder andere wat mevrouw Eigenhuijsen ook aanhaalt en ik zeg het even in mijn woorden. Ik snap dat u het zo neerzet, maar het vergroenen van de pleintjes is geen quickwin in de zin dat het niet quick is want daar zitten heel veel haken en ogen aan, onder andere wat mevrouw Eigenhuijsen noemt als het gaat om het vergroenen van pleintjes, bijvoorbeeld in de binnenstad, maar ook breder. Dat is niet even 1-2-3 gebeurd en, dat is ook het grootste bezwaar van de motie, de zaak wordt omgedraaid.

Wij hebben zoals ik zojuist ook al zei in het uitvoeringsprogramma gezegd: eerst de gebiedspaspoorten, dan kijk je integraal naar wat er in die buurten, in de fysieke leefomgeving, moet gebeuren en dan kom je vanzelf op de vraag wat je met die pleintjes gaat doen. Dat is de volgorde, die wordt in de motie omgedraaid en daar hebben wij bezwaar tegen. De motie vreemd aan de orde van de dag, Sneller vergroenen van versteende pleintjes, van De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en SP (mw. Visscher, Roovers, mw. Lokhoff), hebben voor gestemd. V.18. Motie vreemd aan de orde van de dag Stikstofbeleid De VOORZITTER: Dan ga ik naar motie vreemd aan de orde van de dag Stikstofbeleid. De motie is ingediend door mevrouw Welten en die geef ik als eerste het woord. Anderen voor de eerste termijn? De heer Van Hattem, de heer Hoeben, de heer Van Slageren, mevrouw Van Zwambagt en de heer Van der Krabben. Mevrouw Welten aan u het woord. Mevrouw WELTEN: Ja dank u wel voorzitter. Deze motie is in de commissie uitgebreid besproken en de inbreng van andere partijen is zo veel mogelijk in deze versie meegenomen.

De essentie van de motie is dat de raad meer inzicht in het stikstofbeleid wil en vraagt om een informatiemoment en in het verlengde daarvan een discussienotitie waarin keuzes aan de raad kunnen worden voorgelegd ten behoeve van een helder en eenduidig stikstofbeleid. Tot zover, dank u.

27

Motie Vreemd Stikstofbeleid Ingediend door 50PLUS, VVD, gewoon ge-DREVEN en De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 maart 2021; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving d.d. 15 februari 2022 over de bespreking van de conceptmotie vreemd m.b.t. stikstof; constaterende dat: • er bij raadsvoorstellen waar stikstofrechten een rol spelen nog veel onduidelijkheid bestaat (zoals onlangs bij het raadsvoorstel uitbreiding melkveebedrijf De Bellaard 3 en eerder de ruimtelijke onderbouwing Kerkdijk 7-9 Nuland; • de besluitvorming van deze agendapunten zich primair richt op de ruimtelijke invulling van een gebied, maar het politieke debat zich vooral richt op het omgaan met de stikstofrechten; • het onderwerp stikstof hoog op politieke agenda's staat; overwegende dat: de gemeenteraad graag meer inzicht wil in het stikstofbeleid ten aanzien van: • wie van de overheden welke bevoegdheden heeft; • wat met name de bevoegdheid is van de gemeenten; • welke politieke keuzes er lokaal gemaakt kunnen worden; • welke regels het huidige gemeentebestuur in het kader van stikstof hanteert; • in welke mate en op welke verschillende wijzen het gemeentebestuur de stikstofuitstoot gaat verminderen; • hoe we omgaan met het aankopen en gebruik van stikstofrechten; • de omgang met de niet-gebruikte stikstofrechten; • hoe toekomstige

ruimtelijke voorstellen inzicht bieden in de stikstofbalans; verzoekt het college: 1. een informatiemoment te organiseren over stikstof(rechten); 2. een discussienotitie voor te bereiden waardoor keuzes gemaakt kunnen worden om te komen tot een helder en eenduidig beleid inzake het omgaan en inzetten van stikstofrechten en deze notitie aan de nieuwe gemeenteraad voor te leggen; en gaat over tot de orde van de dag. De heer VAN HATTEM: Ik heb een beetje moeite met deze motie omdat die eigenlijk vooral technisch ingestoken is, het zijn technische vragen die om weinig politieke duiding vragen en ik vraag me af waarom dit überhaupt per motie aan de raad moet worden voorgelegd. Ik denk dat heel veel dingen die hierin staan op het provinciale beleidsdomein liggen en dat daar gewoon een duidelijke taak ligt. Mijn vraag aan de indieners van de motie is waarom dit niet gewoon als een technisch stuk bij de ambtelijke organisatie is opgevraagd en daarnaar is gekeken in plaats van het nu als motie voor te leggen. Ik kan er weinig op tegen hebben om dit een keer voor te leggen, maar wat voegt het politiek gezien toe? De heer HOEBEN: Ik heb ook een beetje moeite met deze motie, maar meer vanuit de andere zijde.

Het is 5 voor 12 als het gaat om deze problematiek en we hebben toch twee raadsvergaderingen achter elkaar de intensieve veeteelt in onze gemeente weer een stapje vooruitgeholpen, terwijl 85% van onze biodiversiteit staat te verdwijnen. Maar goed, ik ben in ieder geval blij met de handreikingen, en daarom zijn we ook mede-indiener, om hier eens een keer serieus met elkaar over van gedachten te wisselen, dat is echt hoog tijd. Ik was blij dat meerdere partijen de keuze hebben gemaakt om in ieder geval met een stemverklaring aan te geven waarom zij tegen die uitbreiding waren. Dat doet mij deugd, maar het is wel tijd dat we echt kaders krijgen, zodat zelfs de VVD meegaat in moties en in voorstellen om tegen intensivering van de veeteelt te stemmen. Tot zover. Mevrouw VAN ZWAMBAGT: We hebben in de commissievergadering al aangegeven dat dit met name rijks- en provinciaal beleid is en dat daar ook het bevoegd gezag ligt. Er wordt op dit moment volop gewerkt aan heldere kaders en wat ons betreft, moeten we inhoudelijk op de hoogte worden gebracht alvorens we hier verder over kunnen discussiëren, gezien de zeer complexe materie. Een discussienotitie lijkt het CDA mogelijk vroegtijdig zolang het beleid landelijk nog niet uitgewerkt is, 28

maar we kunnen ons wel een informatiemoment voorstellen. De motie lijkt op dit moment alleen gericht op de agrarische sector terwijl de stikstofproblematiek volop in beweging is. De stikstofproblematiek vertegenwoordigt echt een veel breder domein dan alleen de agrarische sector en wij kunnen de motie steunen maar alleen met de toezegging dat we het vanuit een breder perspectief gaan bekijken en niet alleen in relatie tot de agrarische sector. Het raakt ook andere domeinen zoals de woningbouw, de infrastructuur en alles wat daarmee samenhangt. Ik hoor graag van de indieners of die dat erbij willen betrekken omdat het niet meer dan vanzelfsprekend is dat dit er gewoon bij hoort. De heer HOEBEN: Ik ben mede-indiener en ik heb een vraag. Welke onderwerpen, welke groepen van de stikstofuitstoot, zou u dan nog meer willen behandelen? De luchtvaart of zo? De heer VAN SLAGEREN: Deze motie roept op om juist kaders te kunnen scheppen. Het gaat om de politieke afweging hoe we met stikstofuitstoot omgaan en wat onze fractie betreft, gaat het niet alleen om de landbouwsector, maar waar dat relevant is. Er is in de communicatie blijkbaar iets misgegaan, anders hadden wij hem mede-ingediend. Het moge duidelijk zijn dat wij de motie van harte kunnen ondersteunen. Tot zover voorzitter.

De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, een onderwerp dat eigenlijk op Europees niveau begint, dat dan afdaalt naar Nederlands niveau en dan naar provinciaal niveau. Daar hebben ze geen van allen duidelijkheid en nu proberen wij hier simpel de informatie bij elkaar te brengen. Ik heb hier opgeschreven: let op dat je niet zelf in de stikstof stikt. Laat ik het zo zeggen. Laat de anderen eerst wat duidelijker beleid hebben. Ik ben het wel met u eens, maar dit nu al op tafel leggen is veel te vroeg en om die reden wijzen wij de motie af. We hopen dat er eerst een keer duidelijkheid komt want u weet hoe moeilijk dat is. De heer SMEETS: Mijn fractie steunt de lijn van deze motie. In de recente behandeling van twee voorstellen werd duidelijk dat de raad technisch gezien niet goed genoeg geëquipeerd is om hier een goede duiding op te laten plaatsvinden. Dus een dergelijk informatiemoment, waarbij wij op de lijn van CDA zitten, om in de volle breedte te kijken naar wat stikstof is, hoe dit zit en, richting de heer Van der Krabben, wat duidelijk is maar ook wat onduidelijk is op dit moment, wat het komende jaar de verwachtingen zijn. De heer VAN DER KRABBEN: Dan moet u toch eerst weten wat het beleid van Den Haag is, dan moet u weten wat het beleid van de provincie is en dan pas kun je je eigen beleid en je kaders in beeld brengen.

Jullie willen nu al de stap maken en wat mij betreft, mag dat zolang je niets anders te doen hebt. De heer SMEETS: Een reactie richting de heer Van der Krabben. Juist zo'n informatieavond is bedoeld en heeft waarde voor ons om de klokken gelijk te zetten: wat is duidelijk, wat is het bevoegd gezag en hoe ziet de verhouding met de andere lagen van de overheid eruit. Dat hele spectrum mag van ons de revue passeren en vandaaruit inderdaad kijken wat we hiermee kunnen. Dank je wel. Reactie college Wethouder HOSKAM: Hoe moeilijk het dossier Stikstof is, blijkt ook vanavond want de stelling ten aanzien van de uitbreiding van de Bellaard, dat die stikstofbeperkend is, is net zo hard te maken als de verklaring van de mensen die zeggen dat dit slechter is in het stikstofbeleid. Dus dat geeft wel aan hoe complex dit probleem is en dan kijk ik ook naar mijnheer Van der Krabben, zeker daar waar de Europese regelgeving onduidelijk is, de Nederlandse regelgeving onduidelijk is en de provinciale regelgeving onduidelijk is. Dat neemt niet weg dat het wel goed is dat we u en uw opvolgers inzicht geven in wat de stand van zaken is alvorens allerlei maatregelen te nemen die misschien niet kunnen of die niet wenselijk zijn. Dat laatste is een politiek besluit en het college heeft geen bezwaar, maar wel met de kanttekening dat het een ingewikkeld en lastig dossier is.

Tweede termijn Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Ik heb net gevraagd hoe de indieners er tegenaan kijken om dit breder te trekken. Ik hoor ook graag van de wethouder hoe die hierin staat. Mevrouw WELTEN: Even reageren op een paar vragen en opmerkingen. De motie is niet toegespitst op de agrarische sector, het gaat echt over de hele breedte. Er werd al een aantal 29

onderdelen genoemd, woningbouw en noem maar op. Ik snap ook dat de wethouder zegt 'de stand van zaken' en dat kan ik me voorstellen omdat er op dit gebied nog enorm veel in ontwikkeling is, maar er bestaat bij ons ook enorm veel onduidelijkheid. We hebben twee voorstellen gehad en dan denk je 'waar besluiten we over en hoe zit het met de stikstofrechten?' In de overwegingen staat een klein rijtje waarover wij zoal graag wat meer informatie willen en een stand van zaken om bepaalde redenen is ook goed. Wat Bosch Belang betreft, er staat geen datum op. Misschien kan het college nu geen stand van zaken geven, maar ik hoorde de wethouder zeggen dat hij wel wat informatie kan geven. Het is erg complex, ik denk dat we daar ook allemaal wel duidelijkheid over hebben, en we zijn al blij met die informatie. Ook mijnheer Van Hattem zei terecht dat het rijk en de provincie ook bevoegdheden hebben en wat zit er nou bij ons, bij de gemeente? Dat is ook nog een van de vragen. Vandaar toch deze motie. Ik hoop dat ik degene die vragen hebben gesteld nu beantwoord heb en zo niet dan hoor ik het graag. Dank u wel. De heer VAN HATTEM: Het probleem is nou juist dat stikstof altijd is gekoppeld aan Natura 2000, het effect op Natura 2000-gebieden is de essentie van het stikstofbeleid. Dat is inderdaad een provinciale bevoegdheid, deze rijkstaken zijn naar de provincie overgeheveld.

Er staat in deze motie 'een discussienotitie voor te bereiden' en dan vraag ik me wel af waarover wij als gemeente kunnen discussiëren. Dat kan gaan over welke stikstofruimte wij willen gebruiken, dat zou een richting kunnen zijn, maar hier staat niet echt duidelijk in verwoord in welke richting die discussie dan zou moeten plaatsvinden. Daarom heb ik hier een beetje moeite mee, het is een beetje een ongerichte motie. Je kunt je wel afvragen in hoeverre wij als gemeente medewerking verlenen aan Natura 2000-projecten. Dat is natuurlijk wel een vraag die je kunt stellen want als de provincie een Natura 2000-project opzet zoals dat in de Vughtse Gement, dat is net buiten onze gemeente maar daarvan ondervindt de gemeente 's-Hertogenbosch qua stikstof wel veel nadelige gevolgen, kun je je wel afvragen of je daar als gemeente medewerking aan moet verlenen wetende dat, als je zo'n Natura 2000-project inricht, dat qua vergunningverlening grote gevolgen heeft voor je hele gemeente. Ik vind het prima om deze discussie te voeren, maar dan wil ik bij dit debat wel wat scherpte hebben. De heer KABBOUTI: Een punt van orde. Volgens mij zegt het college 'we willen de raad faciliteren in het informerende' en volgens mij laat deze discussie zien dat het misschien nog net iets te prematuur is om al hele concrete afspraken over een inhoudelijke discussie te maken.

Wat mij betreft, kunnen we volstaan met de toezegging die in de commissie en hier wederom werd gedaan: laat de raad vooral geïnformeerd worden. Vandaaruit kunnen we met elkaar de kaarten op tafel leggen: wat is dan nodig voor de vervolgstappen. Hoe de indieners met deze motie omgaan laat ik even aan hen. De heer VAN CREIJ: Ik sluit me aan bij wat de heer Kabbouti zei. Wat ik wilde zeggen gaat eigenlijk alle kanten op en om de discussie niet te vertroebelen laat ik het even bij de woorden van de heer Kabbouti, we wachten af wat de wethouder heeft toegezegd. De VOORZITTER: De heer Kabbouti stelt het volgende voor: zie van de motie af, laat een informatieavond over het stikstofbeleid organiseren en kijk op basis daarvan hoe je als raad met het proces verdergaat. Dat is eigenlijk het voorstel van de Kabbouti, dan hoeft de motie niet in stemming gebracht te worden. Ik ga richting mevrouw Welten. Mevrouw WELTEN: Het gaat erom ons te informeren over de stand van zaken. De wethouder heeft dit toegezegd. Ik neem even de vrijheid om namens de indieners te spreken, ook al is 50PLUS er nu niet. Ik zie dat gewoon ge-DREVEN zich daar ook in kan vinden, dus we kunnen de motie terugnemen en als we die informatie krijgen dan bereiken we ons doel. De heer HOEBEN: Ik wil daar wel een termijn aan te koppelen.

Laten we dan zeggen in ieder geval voor het einde van Q2 want anders schuift het te veel op in de tijd. De VOORZITTER: Zullen wij met de ambtelijke organisatie kijken wat de beste mogelijkheid is? In Q2 heeft de nieuwe raad met allerlei trainingen en ik zoek even naar een goed moment. Wethouder HOSKAM: Er werden twee verschillende opmerkingen gemaakt. Ik hoorde mevrouw Welten zeggen 'wij gaan als indieners akkoord met het feit dat het college zegt iets nog niet te kunnen doen' en ik hoor de heer Hoeben zeggen 'het moet in Q2', dat zijn twee verschillende signalen. In het signaal van mevrouw Welten kan het college volstaan met 'wij kunnen op dit ogenblik nog niet leveren 30