Notulen raadsvergadering 2021-10-12

De heer KABBOUTI: Ik ken de heer Van Hattem niet anders dan dat hij zich weinig aantrekt van mensen die zeggen dat hij er niets van mag vinden. Hij vindt er van alles van en dat is zijn goed recht. De heer VAN HATTEM: Het gaat niet alleen om mij, maar ook om anderen hier. De heer HOEBEN: De motie is ingediend om dit nu juist eens boven tafel te krijgen. Er is jaren aan dit plan gewerkt en er is een raadsinformatiebrief van drie maanden geleden gepasseerd zonder dat we er iets van vonden en nu mogen we er eigenlijk niets meer van vinden, we moeten tekenen bij het kruisje want anders loopt het plan vertraging op. Daar gaat het nu juist om, dat wilde ik pijnlijk blootleggen. Het is natuurlijk een prima plan en ik trek met goedvinden van mijn mede-indieners de motie in. Wij zullen voor het plan stemmen. Tot zover voorzitter. Het voorstel Bestemmingsplan Hoek Kooikersweg-Tilburglaan is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. III.10. Huisvestingsverordening 2021 De VOORZITTER: Dan gaan we over naar agendapunt 10, de Huisvestingsverordening. De heer Van Hattem. Anderen? Alleen de heer Van Hattem. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Eigenlijk een stemverklaring. Wij hebben moeite met het feit dat bestaande grote woningen gesplitst moeten worden en dat je daarmee eigenlijk de situatie krijgt waarin mensen gedeeld in woningen moeten wonen.

Dat vinden wij een onwenselijke situatie, dus wij stemmen tegen deze Huisvestingsverordening. Het voorstel Huisvestingsverordening 2021 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. 16

III.11. Gemeenschappelijke Regeling GGD Hart voor Brabant en wijziging begroting 2021 en 2022 GGD Hart voor Brabant Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. IV

Voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht

IV.12. Nota Parkeernormering 2021 De VOORZITTER: Dan gaan we over naar agendapunt 12 over de Nota Parkeernormering 2021 en daar zijn drie amendementen en twee moties voor ingediend. Een amendement van de heer Van Creij, die ik als eerste het woord geef. Dan mevrouw Eigenhuijsen, de heer Hoeben. Wie nog meer in de eerste termijn? De heer Van Hattem, de heer Gersjes, de heer Kagie, de heer Verbruggen en de heer Smeets. Ik begin bij de heer Van Creij. De heer VAN CREIJ: De Nota Parkeernormering 2021 is uitvoerig in de commissie besproken en wat ons betreft ligt de focus te veel op de fiets en het autootje pesten. Dat er nu drie amendementen en twee moties ter besluitvorming voorliggen geeft ook wel aan dat er veel schort aan het voorstel dat het college nu heeft voorgelegd en dat op vier van de vijf voorstellen, drie amendementen en twee moties, het logo van gewoon ge-DREVEN staat geeft ook de betrokkenheid bij het voorstel aan. Amendement 1 hebben wij zelf ingediend. Als je ergens een toespraak voor vrijwilligers of verenigingen houdt, is het altijd heel gevaarlijk om namen te noemen of namen weg te laten. Als je één naam noemt, moet je alle namen noemen en dat is in dit voorstel ook het geval.

Op beslismoment 1 geeft het voorstel aan om duurzame mobiliteit en klimaat erbij te betrekken, maar de VVD gaf in de commissie ook al aan dat er ook andere vormen zijn, onder andere bereikbaarheid en leefbaarheid en zo zijn er nog veel meer doelstellingen die de gemeente heeft. Als je er één noemt moet je ze allemaal noemen of je moet er geen enkele noemen en wij stellen voor om geen enkele te noemen om geen willekeur te bewerkstelligen. Ik denk dat de rest van de moties en amendementen duidelijk zijn. Wij geven straks een stemverklaring. Amendement 1 Gemeentelijke ambities Ingediend door gewoon ge-DREVEN De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord hebbend de discussie in de commissie Omgeving van 28 september 2021 en gelezen hebbend de onderliggende stukken behorende bij het raadsvoorstel Nota Parkeernormering 2021; overwegende dat: • het bij het benoemen van gemeentelijke ambities in een raadsbesluit of alle gemeentelijke ambities benoemd dienen te worden of geen van alle gemeentelijke ambities; • het college nu voorstelt om bij deelbesluit 1 enkel de ambities duurzame mobiliteit en klimaat te noemen; • tijdens de behandeling in de commissie besproken is dat er ook andere gemeentelijke ambities aan deze normering ten grondslag liggen, zoals bereikbaarheid en leefbaarheid; besluit Deelbesluit 1: 1.

de Nota Parkeernormering 2021 vast te stellen om uitvoering te geven aan de gemeentelijk ambities voor duurzame mobiliteit en klimaat, gebaseerd op de actuele kentallen van het CROW; te wijzigen in: 1. de Nota Parkeernormering 2021 vast te stellen. Mevrouw EIGENHUIJSEN: In tegenstelling tot de heer Van Creij sta ik er positiever in. Wij denken dat het een goed voorstel is, maar dat beter kan en dat is de reden dat wij twee amendementen en een motie hebben ingediend. Wij pleiten voor een bereikbare gemeente voor iedereen, voor huidige bewoners, maar ook voor toekomstige bewoners, en wij geven ook graag extra ruimte aan ontwikkelaars om woningen te bouwen of te splitsen, maar wat ons betreft heeft dit wel een strakkere grens dan in dit voorstel staat want als het uiteindelijk in de toekomst misgaat, zitten wij met de gebakken peren en mogen we dat in de openbare ruimte oplossen. Wij vinden het verhogen van 17

de maximale parkeerdruk met 10% wat te fors, dat leidt tot meer zoekverkeer en overlast voor zowel toekomstige als huidige bewoners en wij denken daarom dat het goed is om in de pas te lopen met steden als Breda en Nijmegen en niet hoger te gaan dan 85%. Dat is het amendement Maximaal acceptabele parkeerdruk dat diverse partijen steunen en mee indienen. Wij denken dat deelauto's in onze kleine dorpen zeker een waardevolle toevoeging kunnen zijn, maar wij zien dat niet als vervanger van een parkeervoorziening want als die deelauto weg is, heeft de bewoner van Vinkel, Bokhoven of Nuland geen alternatief, dus het is goed dat ze daar geplaatst worden, maar niet in plaats van. Dat is het amendement Deelauto alleen bij voldoende alternatieven. Als derde hebben wij nog een motie. In deze Nota Parkeernormering kan er een hele forse reductie bij woningen in de sociale sector en wij willen wel een bepaalde flexibiliteit houden om te kunnen bijsturen als de hier voorgestelde reductie te fors blijkt te zijn. Daarmee hebben wij in een motie gepleit om ruimte vrij te houden voor eventuele extra parkeerplaatsen. Wij denken dat het voorliggende raadsvoorstel daarmee verder verbetert en daar flexibiliteit en realisme aan wordt toegevoegd. Tot zover.

Amendement 2 Maximaal acceptabele parkeerdruk Ingediend door VVD, Leefbaar 's-Hertogenbosch, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang en 50PLUS De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord de discussie in de commissie Omgeving van 28 september 2021 ten aanzien van de Nota Parkeernormering; overwegende dat: • de Nota Parkeernormering als doel heeft om voldoende parkeergelegenheid te realiseren bij bouwprojecten; • de normen voortkomen uit een aantal uitgangspunten; • er in het geval dat de parkeervraag gedeeltelijk in de openbare ruimte opgelost moet worden er een parkeerdrukonderzoek uitgevoerd moet worden; • de Nota Parkeernormering die de inspraak in is gegaan in navolging van de Nota Parkeernormen 2016 een maximaal acceptabele parkeerdruk van 80% bevatte; • in de uiteindelijke versie dit is aangepast naar 90%, volgens technische navraag vanwege een inspraakreactie; • indien er in de toekomst sprake is van parkeeroverlast, het erg lastig is om parkeerplaatsen toe te voegen in de openbare ruimte; • een te hoge parkeerdruk leidt tot parkeeroverlast en illegaal parkeren in de openbare ruimte; • parkeernormen er zijn om de belangen van toekomstige én huidige bewoners te beschermen, en de bereikbaarheid – onderdeel van de leefbaarheid – ook in de nabijheid van een nieuwbouwlocatie op peil moet blijven; • de maximale parkeerdruk bij

parkeervragen voor de openbare ruimte omhoog bijgesteld kan worden om woningbouw mogelijk te maken, maar dat de sprong van 80% naar 90% te fors is; wijzigt het besluit: • door aan beslispunt 1 van het dictum toe te voegen: - met dien verstande dat de parkeerdruk in een situatie dat de parkeervraag in de openbare ruimte opgelost moet worden, op het maatgevende moment niet hoger dan 85% mag zijn. Amendement 3 Deelauto alleen bij voldoende alternatieven Ingediend door VVD, CDA, Leefbaar 's-Hertogenbosch, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, 50PLUS en PvdA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord de discussie in de commissie Omgeving van 28 september 2021 met betrekking tot het raadsvoorstel Nota Parkeernormering; overwegende dat: • de Nota Parkeernormering als doel heeft om voldoende parkeergelegenheid te realiseren bij bouwprojecten; • hier basisnormen voor opgenomen zijn, maar met een maatwerkkader voor reductie van het aantal parkeerplaatsen indien een ontwikkelaar, onderbouwt, niet kan voldoen aan de gestelde normen; 18

• • • • • • • • •

de reductiefactor deelauto's voor de hele gemeente wordt voorgesteld, zijnde: 4 parkeerplaatsen (max. 30% van het totaal aantal benodigde parkeerplaatsen o.b.v. de parkeernorm); dit voor de binnenstad en omliggende schil past in de vervoersmix die in de directe nabijheid beschikbaar is; er in gebieden buiten de binnenstad en stationsomgeving minder alternatieven zijn voor bewoners om zich te vervoeren als er geen deelauto beschikbaar zou zijn; de evaluatie van de Nota Parkeernormen 2016 aangeeft dat er nog onduidelijkheid is over het effect van deelauto's omdat er te weinig ervaring mee is opgedaan; deelmobiliteit ook in de dorpen toegevoegde waarde kan hebben als invulling als de vervoersmix, zoals op momenten dat het openbaar vervoer onvoldoende beschikbaar is; dit in de dorpen niet ten koste moet gaan van reguliere parkeergelegenheid voor inwoners vanwege het gebrek aan volwaardige alternatieven voor woon-werkverkeer; een deelauto alleen een optie voor het verminderen van het aantal parkeerplaatsen kan zijn als er voldoende alternatieve vervoersmogelijkheden beschikbaar zijn; dit in grote delen van de gemeente niet haalbaar is, zoals het buitengebied en de dorpen met uitzondering van Rosmalen; er nog onvoldoende inzicht is in de effecten van de inzet van deelauto's om dat in de hele gemeente in te kunnen voeren;

wijzigt het besluit: • door aan beslispunt 1 van het dictum toe te voegen: - met dien verstande dat de reductiefactor voor deelauto's uit het maatwerkkader alleen van toepassing is voor de zones 1a, 1b, 2 en 3 zoals weergegeven in figuur 1 van de Nota Parkeernormering en voor zone 4 de reductiefactor beperkt wordt tot maximaal 15%; - en met dien verstande dat de dorpen Bokhoven, Gewande, Kruisstraat, Nuland en Vinkel in deze Nota Parkeernormering worden ingedeeld in zone 5 waar de reductiefactor voor deelmobiliteit niet van toepassing is. Motie 2 Pilot Ruimte voor parkeerplaatsen Ingediend door VVD, CDA, Rosmalens Belang, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, 50PLUS en PvdA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord de discussie in de commissie omgeving van 28 september 2021; overwegende dat: • de Nota Parkeernormering als doel heeft om voldoende parkeergelegenheid te realiseren bij bouwprojecten; • hier basisnormen voor opgenomen zijn, maar met een maatwerkkader voor reductie van het aantal parkeerplaatsen indien een ontwikkelaar, onderbouwd, niet kan voldoen aan de gestelde normen; • er hiermee een flink lager aantal parkeerplaatsen bij een ontwikkeling gerealiseerd kan worden; • dit in de plannen goed kan uit kan pakken, maar in de praktijk toch tot parkeerdruk en parkeeroverlast kan leiden; • het toevoegen van extra

parkeerplaatsen moeilijk is als de ruimte al een alternatieve invulling heeft; • er met name bij projecten waar veel woningen in de sociale sector komen er een lager aantal parkeerplaatsen mogelijk is volgens de nieuwe Nota Parkeernormering; spreekt uit dat: • de komende jaren er ervaringen opgedaan worden met de nieuwe parkeernormen en het maatwerkkader voor reductiefactoren; • parkeernormen er zijn om de belangen van toekomstige én huidige bewoners te beschermen, en de bereikbaarheid – onderdeel van de leefbaarheid – ook in de nabijheid van een nieuwbouwlocatie op peil moet blijven; • het binnen een ontwikkellocatie mogelijk moet zijn om parkeerplaatsen toe te voegen als in de praktijk blijkt dat het aantal plaatsen uit de norm substantieel te weinig is; verzoekt het college: 19

•

om als pilot bij grote bouwprojecten met veel woningen in de sociale sector tot afspraken te komen om ruimte vrij te houden voor eventueel extra parkeerplaatsen;

en gaat over tot de orde van de dag. De heer HOEBEN: Ook wij vinden het een goed voorstel, maar we gaan niet mee met de verbetervoorstellen van de VVD want wij denken niet dat dit een verbetering is. Dan onze motie. Wij hebben het gevoel: dan heb je een nieuwe parkeernormering en daar kun je alleen gebruik van maken als je gaat verbouwen of nieuwbouw doet terwijl je eigenlijk die normering ook kunt gebruiken op het moment dat je problemen in een wijk ervaart, zoals klimaatadaptatieproblemen, dus wateroverlast en misschien hittestress of wat dan ook. Dan zou je die parkeernormering daar ook kunnen loslaten en kijken of je de nieuwe normering op de bestaande wijk met een overloopgebied kunt hanteren, waardoor je meer ruimte creëert. Het voorstel is om eens te kijken of dat een mogelijkheid is. Tot zover.

Motie 1 Parkeernormering in bestaande wijken Ingediend door De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving van dinsdag 28 september 2021 over de Nota Parkeernormering; constaterende dat: • de aanleiding van de voorgestelde Nota Parkeernormering voortkomt uit de actualisatie van de Bossche Bereikbaarheidsstrategie (Actualisatie Bereikbaarheidsstrategie, 2019), omdat zowel 's-Hertogenbosch als stad als ook de context van het mobiliteitssysteem flink in beweging is; Denk aan verstedelijking door verdichting, de woningbouwopgave (met onder meer de ontwikkeling van de Spoorzone en Stadsdelta), de energietransitie en de opkomst van slimme mobiliteit en innovaties; • in bestaande wijken er een hoge parkeerdruk bestaat in de openbare ruimte, die toeneemt door verstedelijking en verdichtingsplannen; • er nauwelijks gebruikgemaakt wordt van 'slim meervoudig gebruik' van (gebouwde) parkeervoorzieningen waardoor er veel onnodig verhard oppervlakte bestaat; overwegende dat: • er in bestaande wijken behoefte is aan kwalitatief groen om te recreëren (zoals een dagelijks ommetje) en speelvoorzieningen; • gemeente 's-Hertogenbosch in warme zomers een groot hitte-eilandeffect kent dat verder zal toenemen door verstedelijking en verdichting (met name in de brede binnenstad); • er

bij piekbuien in stedelijk gebied meer ruimte nodig is voor klimaatadaptieve oplossingen zoals • waterafvoer en waterberging; • de Nota Parkeernormering het mogelijk maakt om in bijzondere situaties voor nieuwe ontwikkelingen van de (CROW) parkeernorm af te wijken, dat betekent dat in bestaande wijken ook een aanpassing van de parkeernorm gehanteerd zou kunnen worden; spreekt uit dat: • klimaatadaptatie niet wordt behaald door de ambitie niet breder te trekken; verzoekt het college: 1. te onderzoeken welke maatregelen mogelijk zijn om een kwaliteitsslag te kunnen maken voor het parkeren in de openbare ruimte (en de daarbij gehanteerde norm) met het oog op leefbaarheid en klimaatadaptatie in de brede binnenstad alsmede bestaande wijken; 2. te onderzoeken hoe meervoudig gebruik van parkeervoorzieningen kan worden ingezet als 'overloop voorziening' voor bewonersparkeren; en gaat over tot de orde van de dag. De VOORZITTER: Even een kanttekening voor de orde van de vergadering, mevrouw Visscher is ziek vertrokken en we zijn nu met 35 mensen.

20

De heer VAN HATTEM: We hebben in de commissie al duidelijk gemaakt dat deze parkeernormering, zoals de heer Van Creij net al terecht zei, alleen maar leidt tot automobilisten pesten, onnodig veel overlast en vervoerscommunisme met al die deelauto's en dat soort gekke oplossingen, daar zitten we absoluut niet op te wachten. Ten aanzien van de amendementen en moties, daar zit een aantal hele sympathieke bij, maar ik heb ze niet mede ingediend want sommige vind ik niet ver genoeg gaan. Een parkeerdruk van 85% is nog steeds een te hoge factor en we gaan ook niet mee met het amendement over de deelauto want daarin staat nog altijd een positieve strekking richting die deelauto's en wij zien die deeleconomie totaal niet zitten. Ik heb nog wel een andere opmerking bij amendement 3, daarin ontbreken Maliskamp, Engelen en Empel en ik vraag de indieners waarom die dorpen niet onder de strekking van dit amendement vallen want die horen er mijns inziens ook in thuis. Wij zullen het voorstel over deze parkeernormering niet steunen omdat dit zorgt voor onnodig veel druk en overlast voor automobilisten en daarmee ook voor de omwonenden. De amendementen en moties zal ik straks een voor een beoordelen. De heer GERSJES: Deze nota is uitvoerig besproken. De kern van de nota is dat we er uiteindelijk op achteruitgaan, de norm wordt verlaagd en dat gaat ten koste van het parkeren.

Dat gezegd hebbende vind ik het amendement van gewoon ge-DREVEN positief, want wat u zegt vertegenwoordigt in feite het besluit van de hele nota om daarmee in te stemmen, dus daar kan Bosch Belang in meegaan. We zijn positief over het tweede amendement van de VVD en dat hebben we mede ingediend. Het derde amendement van de VVD is precies hetzelfde wat betreft indiening, daar staan we ook positief tegenover. We gaan mee met motie 1 van De Bossche Groenen, onderzoek de kwaliteit, duurzaamheid en vergroeningsmogelijkheden maar daar waar parkeren aan de orde is. Motie 2 over de pilot hebben we ook mede ingediend. Dit wordt een pilot voor grote bouwprojecten om met name bij sociale sectoraangelegenheden en bouwzaken te kijken naar meer parkeerplaatsen, maar ondanks dat we hem mede hebben ingediend, wil ik wel gezegd hebben dat er al ruimte voor de ontwikkelaar is om bij projecten zelf te bepalen of hij wat betreft de parkeernorm omhoog of omlaag wil en dat we er goed voor moeten waken dat bouwen interessant is en dat dit verdienen is. Dus houd heel goed in de gaten dat daar waar parkeerplekken worden geschrapt dit ten koste kan gaan van de kosten die de bouwer in zijn verdienmodel kan ervaren. Let daar goed op, het schrappen van parkeerplaatsen kan een voordeel voor de bouwer zijn. Nogmaals heel goed beoordelen en we zeggen 'ja' tegen het voorstel.

De heer KAGIE: Er ligt een goed voorstel voor en ik ben het helemaal eens met collega Eigenhuijsen dat het wenselijk is dat we alles zoals auto's en fietsen et cetera met elkaar delen en in deze zoektocht de komende jaren moet het realisme goed in de gaten worden gehouden. Schaarste blijft een kritisch vraagstuk, dat speelt van de dorpen Bokhoven en Nuland tot de binnenstad van Den Bosch en in de maatvoering der zaken loopt het allemaal uiteen. Dan over onze amendementen die door mevrouw Eigenhuijsen zijn toegelicht, Deelauto alleen bij voldoende alternatieven is gewoon zo'n realiteitstoets, een kritische toets, en een pilot Ruimte voor parkeerplaatsen. Voorzitter, dat is wat ons betreft de inzet, een zoektocht de komende jaren en het is ook belangrijk om op gezette momenten kritisch te evalueren hoe het allemaal uitpakt. De heer VERBRUGGEN: Tijdens de commissievergadering heb ik al aangegeven dat mijn fractie positief is over deze nieuwe Nota Parkeernormering, vooral vanwege de extra aandacht voor kwalitatief goede fietsenstallingen bij nieuwbouwprojecten en andere verbeteringen ten aanzien van de voorloper van deze nieuwe nota. Toch kan deze nota iets worden verbeterd en mijn fractie kan zich vinden in de lijn van amendement 3 van de VVD over het aanpassen van de zone-indeling.

Mijn fractie is wel voor het stimuleren van de deelauto als een alternatief en daarom heb ik nog een vraag aan de wethouder, namelijk of hij kan aangeven of hij bereid is in gesprek te gaan met partijen om de deelauto in de openbare ruimte in de dorpen te bevorderen. De pilot in motie 2 kan mijn fractie ook steunen. Wat betreft amendement 1 begrijp ik de beweegredenen, maar mijn fractie kan deze wijziging niet steunen. Mijn fractie steunt amendement 2 niet omdat we van mening zijn dat in de toekomst die we voor ogen hebben een parkeernorm van 90% wel gerechtvaardigd is. Wat betreft motie 1 wacht ik de reactie van de wethouder af. Tot zover. De heer SMEETS: Ook de fractie van Rosmalens Belang heeft in de commissie al te kennen gegeven positief over dit voorstel te zijn en vanavond beperken we ons tot de moties en amendementen. Amendement 1, Gemeentelijke ambitie. Wat ons wat tegenstaat, is het laten vallen van de kengetallen van de CROW als benchmark die in het land geldt. Het lijkt ons ongezond om dat te doen en daarin gaan we niet mee. Dan de percentages in de motie Parkeerdruk. Wij neigen ook wel 21

naar die 90%, maar we schermen hier met procenten en we zijn benieuwd of de wethouder kan schetsen wat zo'n 5% of 10% in dezen doet en dat wachten we graag even af. Het Amendement Deelauto klinkt ons positief in de oren en daar gaan we in mee. Motie 1, klimaatadaptatie in dit hele verhaal betrekken, dat is echt een ander dossier dan waarover we het vanavond hebben, namelijk het vaststellen van normen. Motie 2 dienen we mee in onder dankzegging aan de VVD als initiatiefnemer. De heer VAN SLAGEREN: Mijn fractie is ook enthousiast over de nota en die zullen we wel steunen, zeker omdat de fiets hier een plek als serieus vervoermiddel in heeft gekregen en dat vinden we van belang. Een aantal collega's heeft wat opmerkingen over realisme gemaakt en het is wellicht belangrijk om toch te melden dat het hier gaat over nieuwe projecten. Het is niet zo dat alle parkeerplaatsen ineens moeten worden opgeheven. Ik vind het ook heel realistische plannen. Dat in zijn algemeenheid. Dan over de amendementen en moties. We steunen amendement 1 niet omdat we denken dat alle doelstellingen die een rol spelen in de nota verwoord zijn en dat is wat ons betreft prima.

Wij steunen amendement 2 ook niet, wij denken dat een parkeerdruk van 90% betekent dat er op het drukste moment van de dag nog steeds genoeg plek is en dat er voldoende parkeerplaatsen aanwezig zijn, terwijl het wel de mogelijkheid geeft om in het kader van inbreiding bijvoorbeeld wat extra huizen te splitsen zonder dat je direct knel komt te zitten met betrekking tot het aantal parkeerplaatsen. Wij zien graag de norm op 90%. Wij steunen amendement 3. Het is goed om te weten dat alternatieven belangrijk zijn hoewel ik ook wel de indruk heb dat ook mensen in Vinkel, Nuland en op andere plekken parttime werken of na corona ook thuiswerkdagen hebben en daarom is het niet zo dat deelauto's daar helemaal niet reëel zijn, dat kan wel degelijk. Het klopt inderdaad wel dat een goed alternatief daar wel heel erg ondersteunend bij is en dat is niet overal aanwezig. Ik kan het niet nalaten om op te merken dat we in de vorige raad een voorstel hadden om een fatsoenlijke fietsbrug bij de nieuwe Maasbrug aan te leggen die onder andere gaat helpen om tot goede alternatieven te komen en tot mijn verbazing de VVD daar tegen was, maar hier nu zegt dat er alternatieven moeten zijn. Als die aangeboden worden lijkt het me ook logisch dat de VVD die steunt. Dat is een kanttekening, we steunen het amendement wel.

Motie 1 raakt wel een belangrijk punt, maar dat is veel breder dan de parkeernormering en is hier niet helemaal op zijn plaats, dus die steunen wij niet. Motie 2, zo'n pilot lijkt me goed juist ook om eens te kijken of dat wel of niet realistisch is en of we dat meer moeten gebruiken bij andere projecten. Het lijkt me prima om aan de hand van een pilot die discussie te voeren en die motie steunen wij wel. Tot zover voorzitter. De heer ROOVERS: Mijn fractie steunt dit voorstel en we steunen ook de beweging die er in zijn algemeenheid wordt gemaakt van de auto naar meer deelmobiliteit en meer gebruik van het openbaar vervoer en de fiets, maar de VVD heeft in amendement 3 wel gelijk, dan moeten er wel alternatieven zijn. Er zijn inderdaad te veel buslijnen wegbezuinigd en wij steunen daarom amendement 3 van de VVD, maar dat schept wat onze fractie betreft ook de verplichting om ons ook hard te maken voor de terugkeer en het behoud van die buslijnen en ik hoop in de toekomst de VVD daar als bondgenoten te vinden. De laatste opmerking bij dat amendement. Ik vind dat de heer Van Hattem gelijk heeft dat er een aantal dorpen ontbreekt en misschien kan mevrouw Eigenhuijsen daar in de tweede termijn even op reageren en aangeven of Engelen en Maliskamp misschien ook nog in het amendement kunnen worden opgenomen. Ik hoor graag de reactie.

Wij stemmen tegen amendement 1 en 2 en wij steunen motie 1. Bij motie 2 heb ik een vraag aan mevrouw Eigenhuijsen. Als ze in de tweede termijn toch op mijn opmerking reageert, kan ze misschien ook hierop reageren. Ik snap niet helemaal wat u met uw motie voor ogen hebt, begrijp ik het goed dat bij nieuwbouwprojecten waar sociale huurwoningen komen ruimte gewoon onbenut wordt gelaten om misschien in de toekomst voor parkeervoorzieningen te gebruiken? Het hele idee van deze parkeernota is toch dat wordt ingeleverd op de auto en dat er daarmee meer ruimte ter beschikking komt voor wonen en groen, maar als ik uw motie lees wilt u gewoon dat die parkeerplekken er komen. Waarom stelt u dat dan niet gewoon voor? Tot zover. Ik wacht de beantwoording van de VVD in de tweede termijn af. Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Het CDA heeft in de commissie ook aangegeven dit een ambitieus plan te vinden, met name op het gebied van extra parkeerplaatsen voor fietsers, maar het CDA vindt ook dat we goed moeten blijven kijken naar de parkeerdruk die kan ontstaan. Vandaar dat we motie 2 mee indienen. Wij dienen ook het voorstel over de pilot Ruimte voor parkeerplaatsen en amendement 3, Deelauto's alleen bij alternatieven, in.

Voor de dorpen die wat verder weg liggen moet een variant met deelauto's vooraf goed bekeken wordt, het moet doeltreffend zijn, anders heeft het op dit moment in de dorpen nog weinig zin. Wij steunen amendement 1 niet en wat betreft amendement 2 wachten we de reactie van de wethouder af. Wij denken dat motie 1 van De Bossche Groenen niet bij dit voorstel thuishoort en we horen graag de reactie van de wethouder. 22

Reactie college Wethouder KÂHYA: Ik kijk terug op een goed debat in de commissie waarin we inhoudelijk goed hebben afgepeld hoe we meer mogelijk kunnen maken qua bereikbaarheid en de leefbaarheid in onze stad en dorpen. Ik adviseer kort op de ingediende amendementen en moties. Amendement 1. We houden bij het opstellen van dit soort beleidsdocumenten altijd rekening met alle relevante ambities die u hebt vastgesteld en we benoemen deze twee specifiek omdat ze een directe relatie met het parkeren en het doelmatig gebruik van de openbare ruimte hebben, maar we werken ook aan goede leefbaarheid voor onze inwoner, de grote vraag naar woningen, het zorgen dat het op een prettige en veilige manier bereikbaar blijft en ruimte creëren voor klimaatadaptatie, water en groen, dus hoe gaan we slim om met de openbare ruimte. Het college ontraadt dit amendement. Er was een aantal vragen over amendement 2 over het percentage parkeerdruk. Uit de inspraak komt naar voren dat woningbouwcorporatie Zayaz mede namens BrabantWonen, Mooiland en JOOST een verzoek heeft gedaan voor die 90% en wat betekent dat, waarom hebben ze dat gedaan? Woningbouwcorporaties willen meer woningen creëren door middel van woningsplitsing en dan gaat het over bestaande woningen die gesplitst worden en over de maximale parkeerdruk op het drukste uur in de week.

Dus bent u bereid om op het drukste uur van de week te accepteren dat een in plaats van twee van de tien plekken vrij is. Dan zijn er op het drukste uur van de week nog steeds voldoende plekken beschikbaar, dus op alle andere uren zijn er veel meer plekken beschikbaar. Bent u daartoe bereid? Daarmee maakt u het ook mogelijk dat woningsplitsing kan plaatsvinden die anders niet kan plaatsvinden en waarmee de bereikbaarheid nog steeds geborgd blijft. Daarom ontraden wij amendement 2. Dan amendement 3. Dat was een interessante discussie. Uit het grote onderzoek naar de bereikbaarheid en de mobiliteit in onze gemeente bleek dat de mogelijkheden tot mobiliteit en het mobiliteitsgedrag binnen de ring anders is dan buiten de ring en er is een interessante discussie over het toepassen van een ander kortingspercentage binnen de ring vanwege de alternatieven en het mobiliteitsgedrag dan buiten de ring waar het mobiliteitsgedrag anders is en waar ook andere mogelijkheden zijn als het gaat om het inzetten van andere vormen van mobiliteit. Ik denk overigens wel dat deelmobiliteit, zeker waar minder ov is, een mogelijkheid is om meer mobiliteitsvrijheid en mobiliteitsruimte te bieden, maar de vraag is natuurlijk of u dat wilt koppelen aan een reductiefactor.

Het college acht het heel reëel om buiten de ring een andere reductiefactor te gebruiken voor zone 4 en in het echte buitengebied geen reductiefactor te gebruiken met dien verstande dat we ook in de dorpen die genoemd worden wel deelmobiliteit willen faciliteren, niet per project door middel van een reductiefactor maar wel door middel van algemeen toegankelijke deelmobiliteit zoals verschillende aanbieders ook actief zijn in onze gemeente. Met dien verstande hebben wij geen bezwaar tegen amendement 3. Dan twee moties, eerst motie 1. Voor wijken en buurten kijken we altijd integraal naar de openbare ruimte waarbij we kijken naar de parkeerdruk en de behoefte en daarnaast kijken we ook specifiek per buurt en wijk naar de knelpunten. In alle situaties kijken we breed, waarbij we deelmobiliteit, fietsparkeren, overloopterreinen, dubbel gebruik, vergroening, speelruimte et cetera meenemen. Het college vindt het niet zinvol om alleen op dit aspect een apart onderzoek te doen naar alle dorpen, wijken en buurten, maar wil dit integraal meenemen in de herinrichting van de openbare ruimte en daarin klimaatadaptatie, spelen en allerlei andere vraagstukken bij het verdelen van de openbare ruimte meenemen. Daarom ontraden we motie 1. Motie 2 is heel interessant omdat het natuurlijk klopt dat uit de data blijkt dat er in projecten met sociale woningbouw een minder grote parkeerbehoefte is.

De motie zegt: experimenteer nou door niet onnodig te verharden en de openbare ruimte wel groen te houden, maar met dien verstande dat je het kunt gebruiken als toch blijkt dat het nodig is voor parkeren omdat er een knelpunt ontstaat. Hoe zie ik dat dan voor me? Dat je groene ruimte hebt waar we geen monumentale eiken planten want mochten we die ruimte over tien jaar toch nodig hebben dan kan die omgekat worden, maar zolang dat niet nodig is, gaan we niet onnodig verstenen, maar houden we het groen voor alle bloemetjes en bijtjes. Dus geen bezwaar. Tot slot wil ik mijn dank uitspreken aan de gemeenteraad omdat we met deze nota de bereikbaarheid naar de toekomst toe borgen, we de leefbaarheid vergroten, de fiets opwaarderen als volwaardig vervoermiddel en ook vergroening en deelmobiliteit mogelijk maken. Dank u wel. Tweede termijn Mevrouw EIGENHUIJSEN: De wethouder was zo vriendelijk om een antwoord te geven op de vraag van de SP en daar heb ik uiteraard niets aan toe te voegen. We hebben wat aan de motie over de deelauto gesleuteld en een opsomming brengt altijd het risico met zich mee dat je iets over het hoofd ziet. Het is goed om Engelen en Maliskamp aan het amendement Deelauto's toe te voegen en ik hoop dat het oordeel 'geen bezwaar' van het college daarmee niet van tafel gaat. Dat even als toelichting. 23

De heer VAN HATTEM: Goed om te horen dat Engelen en Maliskamp eraan toegevoegd kunnen worden, maar ik noemde ook Empel en Oud-Empel. De VOORZITTER: Orthen niet vergeten hè. De heer VAN CREIJ: U zegt al Orthen, maar ook Kruisstraat en noem maar op. De heer HOEBEN: Jammer dat de wethouder de motie ontraadt. In feite doe ik precies het tegenovergestelde van wat in motie 2 staat. Je kunt die ruimte reserveren, maar je kunt ook ruimte aan een wijk onttrekken als het nog steeds binnen de nieuwe normering blijft. Dat is eigenlijk waar ik mee kwam. Nogmaals. Het is jammer dat de wethouder die ontraadt. Ik geloof daar niet zo in, ik denk wel dat het juist goed is om daar breed naar te kijken. Wethouder KÂHYA: Nog even de advisering op het amendement. Voor Engelen gaat het reductiepercentage naar 15% in plaats van naar 30%, maar om het overal op nul te zetten… Voor de kernen die echt in het buitengebied liggen, is het een ander verhaal dan voor alles wat nu wordt toegevoegd en als dat in het amendement komt, ontraadt het college dit amendement. De VOORZITTER: Ik probeer het samen te vatten. In de kanttekening staat nu 'met dien verstande dat de dorpen Bokhoven, Gewande, Kruisstraat, Nuland en Vinkel in de Nota Parkeernormering worden ingedeeld in zone 5'.

Dat vindt de wethouder kennelijk acceptabel, maar als er andere kernen zoals Empel, Engelen et cetera bij komen dan… Die zitten in zone 4, daar zit even het discussiepunt. Ik kijk even naar de indiener van het voorstel of u een schorsing wilt. De heer VAN HATTEM: Misschien nog een andere opmerking hierover. Ik proef nu toch een zekere willekeur. In het amendement staat dat Rosmalen op zich wel onder die deelgebieden kan vallen en er wordt voor Kruisstraat een uitzondering gemaakt, maar voor Maliskamp niet. Dan wil ik ook wel gewoon boter bij de vis, waarom het ene deel wel en het andere deel niet. Laten we daar gewoon scherp op zijn. De VOORZITTER: Misschien is het handig dat we een technische schorsing doen, ik denk dat dit gemakkelijker is. Ik stel voor dat we de pauze daaraan koppelen en dat wij om 20.50 uur terug zijn in deze zaal. Ik schors de vergadering. Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren ik verzoek u allemaal weer plaats te nemen, we gaan naar de tweede termijn. Er is gesproken over het amendement Deelauto alleen bij voldoende alternatieven, daar is in ieder geval technisch over gesproken neem ik aan. Ik geef graag het woord aan mevrouw Eigenhuijsen. Mevrouw EIGENHUIJSEN: Ja dank u wel voorzitter. Gelukkig hadden we en hele lange pauze. Het is nooit zo slim om zonder er goed over nagedacht te hebben ter plekke te proberen nog iets meer binnen te halen.

Ik laat het voorstel graag in stemming brengen zoals het er oorspronkelijk lag. Amendement 1, Gemeentelijke ambities, van gewoon ge-DREVEN, is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Gersjes, Van der Krabben, Wiggers), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), 50PLUS (mw. Hernández), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) en VVD (Rotman, mw. Eigenhuijsen, Geers, Hack, mw. Welten) hebben voor gestemd. Amendement 2, Maximaal acceptabele parkeerdruk, van VVD, Leefbaar 's-Hertogenbosch, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang en 50PLUS is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), GroenLinks (Van Slageren, mw. De Ruiter, Van Rosmalen, mw. Dogan) PvdA (mw. Van Gool, Slikker, Kabbouti), De Bossche Groenen (mw. Mees, Hoeben), Rosmalens Belang (Smeets, De Groot) D66 (mw. Hoog Antink, Peters, mw. Visschedijk, Verbruggen, Van den Kerkhof) en het CDA (Van Genugten, Ploegmakers, Thelissen, mw. Van Zwambagt) hebben tegen gestemd.

24

Amendement 3, Deelauto alleen bij voldoende alternatieven, van VVD, CDA, Leefbaar 'sHertogenbosch, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, 50PLUS, en PvdA is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fractie van De Bossche Groenen (mw. Mees, Hoeben) hebben tegen gestemd. Motie 1, Parkeernormering in bestaande wijken, van De Bossche Groenen is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Gersjes, Van der Krabben, Wiggers), SP (Roovers, mw. Lokhoff) en De Bossche Groenen (mw. Mees, Hoeben) hebben voor gestemd. Motie 2, Pilot Ruimte voor parkeerplaatsen, van de VVD, CDA, Rosmalens Belang, gewoon geDREVEN, 50PLUS en de PvdA is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fractie van De Bossche Groenen (mw. Mees, Hoeben) hebben tegen gestemd. De Nota Parkeernormering 2021 De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal tegen het voorstel stemmen. Wij zien het voorstel toch te veel als een geitenwollensokkenbinnenstad die het straks gaat worden. Wij zien dure vierkante meters mogelijk omgezet in een fietsenhok en dan de onduidelijkheid over het maatwerk dat wordt toegepast. We weten niet exact welke kaders we straks meegeven, of het de nota 2016-2021 zal gaan worden en dat is voor ons reden om tegen het voorstel stemmen. Het voorstel is door de gemeenteraad aangenomen.

De leden van de fracties van de PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben tegen gestemd. IV.13. Ruimtelijke onderbouwing Oude Apotheek, Regentenhuis en kavel 2 Gasthuiskwartier Dit voorstel is van de agenda afgehaald. IV.14. Doelgroepenverordening betaalbare woningbouw 's-Hertogenbosch 2021 De VOORZITTER: Dan gaan we over naar agendapunt 14, de Doelgroepenverordening betaalbare woningbouw 's-Hertogenbosch 2021.Er zijn drie moties ingediend. De eerste is Verlenging van de instandhoudingtermijn van betaalbare woningen van vele fracties, de eerste indiener is de heer Kabbouti en ik neem aan dat hij het woord voert. Dan motie 2, Onderscheid in middeldure huurwoningen van de fracties, ook van de PvdA ook als eerste indiener. Dan motie 3, de Bossche mix, met de heer Van den Kerkhof als eerste indiener. Zijn er anderen voor eerste termijn? De heer Gersjes, de heer Kagie, mevrouw Van Zwambagt, de heer Smeets en de heer Van Slageren. Mijnheer Kabbouti, aan u als eerste het woord. De heer KABBOUTI: Dank u wel voorzitter. De Doelgroepenverordening is een belangrijk instrument om te sturen op de betaalbaarheid van woningen. In de commissie is toegelicht dat wij als fractie vinden dat er wellicht op twee punten bijsturing nodig is. Enerzijds op de instandhoudingstermijn van betaalbare woningen.

Die wordt nu vastgelegd op vijftien jaar en gelet op de druk op de woningmarkt, maar ook de behoefte en het constante gevecht om die betaalbare woningen in nieuwe projecten te laten landen, lijkt het ons verstandig om te kijken of we dat kunnen oprekken. Daarbij moeten we direct ook in ogenschouw nemen dat we onszelf in een nadelige positie ten opzichte van andere gemeenten brengen als we dat alleen doen. Vandaar dat we de Doelgroepenverordening niet amenderen, maar dat we oproepen om in overleg te treden met gemeenten, bijvoorbeeld de B5, om te kijken of we op een gezamenlijk moment, als dat breed gedragen wordt, die instandhoudingstermijn kunnen verlengen. Er staat geen termijn in deze motie genoemd, juist ook om het open gesprek met gemeenten te kunnen voeren. Deze motie dien ik in namens onze fractie en vele andere partijen. De tweede motie gaat over het onderscheid in middeldure huurwoningen. Zeker de afgelopen maanden was de middeldure huur stevig onderwerp van gesprek en we spreken in het debat ook vaak over lage middenhuur en hoge middenhuur en we hebben daar eigenlijk niet echt een definiëring van. Het leek mijn fractie daarom goed om daar een voorzet voor te doen.

We hebben in het debat ook gesproken over of dit in een verordening moet landen of dat we dit kunnen definiëren en gebruiken om daar in ieder geval zicht en ook sturing op te krijgen en we hebben gekozen voor een motie waarin inderdaad een technische definiëring voor lage middenhuur en hoge middenhuur is gekozen. We roepen het college daarmee ook op om in het 25

vervolg deze definitie in rapportages of voorstellen aan te houden. Tot zover voorzitter. Motie 1 Verleng de instandhoudingstermijn van betaalbare woningen Ingediend door PvdA, D66, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, De Bossche Groenen, SP, Leefbaar 's-Hertogenbosch, GroenLinks en CDA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord de beraadslaging in de commissie Omgeving van 30 september 2021 over het voorstel Doelgroepenverordening betaalbare woningbouw 's-Hertogenbosch 2021, registratienummer 11291539; constaterende dat: • de woningmarkt immens onder druk staat; • met name de vraag naar betaalbare woningen in verschillende prijsklassen het aanbod ver overstijgt; • om betaalbare woningen beschikbaar te houden voor lage- en middeninkomens een instandhoudingstermijn voor sociale- en middeldure huurwoningen van 15 jaar is opgenomen in de Doelgroepenverordening; • het zelfstandig verlengen van de instandhoudingstermijn negatieve gevolgen kan hebben voor de marktpositie van onze gemeente; spreekt uit dat: • het verlengen van de instandhoudingstermijn bijdraagt aan het beschikbaar houden van betaalbare woningen voor lage- en middeninkomens; • het wenselijk is om te onderzoeken of meerdere gemeenten, beginnend bij bijvoorbeeld de B5 van Noord-Brabant, gezamenlijk de instandhoudingstermijn willen verlengen; verzoekt het college: • in overleg

te treden met gemeenten, zoals bijvoorbeeld de B5 van Noord-Brabant, over de mogelijkheden om gezamenlijk de instandhoudingstermijn van betaalbare woningen te verlengen; • de gemeenteraad hier zo spoedig mogelijk over te informeren; en gaat over tot de orde van de dag. Motie 2 Onderscheid in middeldure huurwoningen Ingediend door PvdA, D66, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, De Bossche Groenen, SP en Leefbaar 's-Hertogenbosch De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord de beraadslaging in de commissie Omgeving van 30 september 2021 over het voorstel Doelgroepenverordening betaalbare woningbouw 's-Hertogenbosch 2021, registratienummer 11291539; constaterende dat: • de woningmarkt immens onder druk staat; • er een ernstig tekort is aan woningen in de categorie middeldure huurwoningen; • het merendeel van de woningen in de categorie middeldure huurwoningen gerealiseerd wordt aan de bovenkant van deze prijsklasse; • in de Doelgroepenverordening het college de bevoegdheid krijgt om prijsgrenzen en inkomensgrenzen te specificeren c.q. te differentiëren, zoals het stellen van een prijsgrens voor lage middeldure huurwoningen.

• een duidelijke definitie voor lage middeldure huurwoningen ontbreekt; spreekt uit dat: • het wenselijk is om duidelijk onderscheid te maken tussen de termen lage middeldure huurwoningen en hoge middeldure huurwoningen; • het tevens wenselijk is om in de rapportages het onderscheid te maken tussen lage middeldure huurwoningen en hoge middeldure huurwoningen;

26

verzoekt het college: • de grens tussen lage middeldure huurwoningen en hoge middeldure huurwoningen vast te stellen op het bedrag dat halverwege ligt tussen de liberalisatiegrens en de maximale aanvangshuurprijs van middeldure huurwoningen als bedoeld in de Doelgroepenverordening; • in toekomstige rapportages en raadsvoorstellen ook de categorieën lage middeldure huurwoningen en hoge middeldure huurwoningen op te nemen; en gaat over tot de orde van de dag. De heer VAN DEN KERKHOF: Zoals ook in de commissie aangegeven, staan wij positief tegenover de Doelgroepenverordening. Het is een belangrijk instrument om meer betaalbare woningen in onze stad te kunnen borgen en daarmee kunnen we een goede Bossche mix in iedere wijk garanderen. Met Bossche mix bedoel ik niet de notenmix die we op zaterdag op de markt kunnen krijgen, maar ik bedoel een goede balans van betaalbare woningen en woningen in de vrije sector in iedere wijk als het kan en als het kan ook in iedere buurt. Dit om te voorkomen dat we een gesegmenteerde stad krijgen met wijken voor de happy few en met meer eentonige wijken. Dat moeten we voorkomen, we willen een inclusieve stad zijn waar in beginsel voor iedereen een woning beschikbaar is.

We zien in deze bestuursperiode te vaak projecten met 100% vrije sector of 100% sociale sector en dat hoeft niet per se verkeerd te zijn, maar dan wil ik wel graag onderbouwd zien waarom het op die plek, op die locatie, juist een toevoeging kan zijn aan de mix die we op wijkniveau nastreven. Wij missen die onderbouwing nu nog en met de motie Bossche mix die we vanavond bij dit voorstel indienen verzoeken wij het college om dat inzicht te bieden. Daarmee voorkomen we namelijk ook dat we bij ieder project gaan bakkeleien over de percentages zoals we dat de afgelopen raadsvergaderingen en commissievergaderingen al hebben gedaan. Dat willen we als mooi bijeffect voorkomen, maar we willen ook op wijkniveau kijken wat het betekent als we een project toevoegen en hoe dat de balans in zo'n wijk kan verbeteren.

Motie 3 Bossche Mix op wijk- en buurtniveau Ingediend door D66, Bosch Belang en PvdA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; gehoord de beraadslagingen over het raadsvoorstel Doelgroepenverordening betaalbare woningbouw 's-Hertogenbosch (registratienummer 11291539) in de commissie Omgeving van 28 september 2021; overwegende dat: • in het raadsvoorstel is vastgelegd dat 'we willen dat er betaalbare woningen worden gerealiseerd en dat die woningen bij lage- en middeninkomens terechtkomen'; • in de Woonvisie is een differentiatie van het woningbouwprogramma vastgelegd van minimaal 30% sociale huur en 20% middenhuur: 'De Bossche Mix'; • de Doelgroepenverordening sturing geeft op deze differentiatie; • deze Bossche Mix geldt voor de hele gemeente, dus ook op wijk- en buurtniveau; • ieder nieuw woningbouwproject moet bijdragen aan een verbetering van de Bossche Mix op wijken buurtniveau; • bij herhaling bouwplannen aan de gemeenteraad worden voorgelegd waarin de afgesproken differentiatie en een overzicht van de Bossche Mix op wijk- en buurtniveau nagenoeg volledig ontbreken; spreekt uit dat: • er nu onvoldoende zicht is in hoeverre nieuwbouwprojecten bijdragen en/of voldoen aan de Bossche Mix (de beoogde differentiatie).

Hierdoor is er onvoldoende zicht op hoe een woningbouwproject bijdraagt aan het verbeteren van de beoogde differentiatie op wijk- en buurtniveau; verzoekt het college: • bij alle nieuwe woningbouwprojecten aan te geven hoe deze op wijk- en buurtniveau bijdragen aan het naderbij brengen van de gewenste differentiatie van de woningvoorraad (Bossche Mix); • en daarbij tevens aan te geven, wat de gevolgen zijn van het woningbouwproject voor de woningbouwprogrammering van daarop volgende projecten in de betreffende wijk en buurt; en gaat over tot de orde van de dag. 27

De heer VAN CREIJ: Een vraag aan de heer Van den Kerkhof. Op zich is het niet fout om die getallen inzichtelijk te hebben, maar het is al vaker gezegd, de ambtelijke organisatie piept en kraakt met betrekking tot vergunningverstrekking en er blijven momenteel al veel vergunningen liggen waar eigenlijk het kruisje maar gezet hoeft te worden. Zou dit kunnen betekenen dat er nog meer papierwerk komt waardoor de ambtelijke organisatie nog minder het werk kan doen waar zij eigenlijk voor bedoeld is? De heer VAN DEN KERKHOF: Wij vragen een kort overzicht van de wijk en het gebied, en ik neem aan dat die gegevens gewoon vanuit andere monitoren al beschikbaar zijn, waarin staat: als wij hier bijvoorbeeld 100% sociale huur toevoegen, ontstaat er een betere balans in die wijk en komen we meer richting het streefniveau en de ambities die we vanuit het woonbeleid hebben. Dat is wat ik vraag en volgens mij kost dat niet veel meer capaciteit, maar ik hoor het graag van de wethouder als dat anders is. Tot slot de twee moties die we samen met de PvdA indienen. Verlenging van de instandhoudingstermijn. Ja uiteraard, want hoe langer we die woningen betaalbaar kunnen houden hoe beter en volgens mij steekt deze motie het ook op het juiste niveau in want de gemeente is hier natuurlijk niet alleen bevoegd, daarvoor hebben we een lobby richting het rijk nodig en wat mij betreft op B5-niveau.

Tot slot het onderscheid in de middeldure woningen. Daarvoor hebben we in deze periode al verschillende keren aandacht gehad, de zogenaamde middenhuurwoningen. Daarin zit een lage categorie en een hoge categorie en het is goed om dat inzichtelijk te krijgen, dat vragen we hier ook want mogelijk zitten daar verschillen tussen en kunnen we daar iets mee doen, We hebben hierover ook schriftelijke vragen gesteld en die heeft het college vorige week beantwoord. Ik ben ook benieuwd wat de wethouder nog kan betekenen als het gaat om het aanjagen van die middenhuur. We hebben de sociale huur in deze periode echt wel aangejaagd en daaruit zijn ook mooie resultaten voortgekomen, maar wellicht zijn er nog andere maatregelen denkbaar waarmee het college nog vaart wil maken. Tot zover voorzitter. De heer VAN HATTEM: Een interruptie over de motie om verschillende categorieën binnen de middenhuur te creëren. Ik hoor toch graag van D66 en eventueel van andere Indieners of hierdoor niet juist onduidelijkheid ontstaat. Je hebt nu een categorie middenhuur die volgens mij ook landelijk als een term wordt gebruikt en door hier zo in te differentiëren denk ik dat je juist extra onduidelijkheid krijgt. Hoe verhoudt dit zich tot de landelijke afspraken over sociale huur, middenhuur et cetera? De heer VAN DEN KERKHOF: Een terecht punt.

Deze categorisering wordt in het voorstel zelf al genoemd, vandaar dat deze motie ook is opgesteld. Als iedereen aan de bovenkant van de middenhuur gaat zitten, ongeveer € 1.000 huur per maand, dan slaan we alsnog de plank mis als het gaat om betaalbare woningen voor de hele groep die deze sector eigenlijk moet bedienen. Daar gaat het om, we willen gewoon weten of we daarmee de hele breedte van de sector bedienen, dat willen we inzichtelijk krijgen. De heer GERSJES: Ik wil het even bij de moties houden. Motie 1, met name het verlengen van die instandhoudingstermijn en ook in gezamenlijk overleg. Ik vind dat dit veel meer in gezamenlijk overleg moet gebeuren en daar waar mogelijk niet alleen op het gebied van woningbouw, maar op alle gebieden waar een goede samenwerking voor onze stad van belang is. Vandaar dat wij hier ook achter staan. Motie 2 over het onderscheid in de middeldure huurwoningen ondersteunen we. Bij motie 3 over de Bossche mix kan ik eigenlijk ook zeggen dat het belangrijk is om duidelijkheid te geven over hoe het nou met de woningbouw gesteld is, wat willen we nou, welke projecten lopen er, wat doen we op het gebied van de sociale huur, middenhuur en sociale bouw. Geef gewoon aan welke projecten er in onze gemeente lopen en hoe die er qua indeling procentueel ongeveer uitzien.

Dan kun je nog altijd daar waar nodig bijschaven, maar dan heb je ieder geval een richting en een overzicht van waar je naartoe wilt met de woningbouw in deze stad. We praten steeds over een andere regeling, dan weer over een Doelgroepenverordening, morgen is het weer een andere regeling en overmorgen weer een andere regeling. Haal alles bij elkaar en maak er een totaaloverzicht van, zodat we weten waar we aan toe zijn en we niet steeds op incidenten wat betreft voorstellen moeten reageren. Wij staan 100% achter deze motie, kijk goed naar wat je in de toekomst doet en maak daar als raad en burgers deel van uit. De heer KAGIE: Sturen op betaalbaarheid en toewijzing aan inkomensgroepen bij nieuwbouw en transformatie. Voorzitter, de urgentie was de afgelopen vijftien jaar niet zo groot als nu het geval is. Dat sturen, het scherpstellen van de verordening en een poging om daar verder werk van te maken is 28

in de drie moties opgenomen. Een verordening is één en het scherpstellen en overleg met collegagemeenten en dergelijke in het Brabantse is twee, maar het is ook zaak dat de bestuurder met deze verordening in de dagelijkse praktijk de slag aangaat met projectontwikkelaars, corporaties en dergelijke want daar moet het gebeuren. De Bossche mix, D66 en anderen, daar kunnen wij ons in vinden, maar dat inzicht leidt toch weer tot debatten en discussies hier en dat noem ik geen gebakkelei. Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Het CDA staat ook positief tegenover de Doelgroepenverordening en ik beperk me ook tot de moties. Motie 1 dienen wij mee in, dus daar staan wij positief tegenover. Wij staan niet negatief tegenover motie 2 om een grens aan te geven tussen de lage middenhuurwoningen en de hoge middenhuurwoningen, maar we vragen ons af of het werkbaar en uitvoerbaar is om dat in alle rapportages en raadsvoorstellen op te nemen en wij hebben voldoende aan een toezegging van de wethouder in dezen. De wethouder gaf in de commissie Omgeving aan dit per project te willen beoordelen en op deze manier differentiatie per project in het middensegment te kunnen aangeven. Hetzelfde geldt eigenlijk voor motie 3, wij horen ook graag hoe de wethouder hierin staat. Wat dat betreft hebben wij genoeg aan een toezegging om te kijken wat mogelijk is. Tot zover.

De heer SMEETS: Ook Rosmalens Belang is positief over dit voorstel, dus beperken we ons tot de moties. Allereerst richting de PvdA over de motie over de instandhoudingstermijn. Die hadden wij graag mee ingediend, maar wegens vaktechnische malheur is het bericht niet geland, dus met goedvinden van collega Kabbouti willen we in dezen als mede-indiener optreden en dat geldt ook voor motie 3. Het zijn sympathieke moties, maar wij delen de zorgen van het CDA wat betreft de uitvoerbaarheid en zoals de heer Van Creij aangeeft leg je aanvullende druk op de ambtelijke organisatie, moeten die inderdaad niet gewoon de focus houden op het faciliteren van die bouwprojecten? Voor motie 3 geldt dat het nobel is om te proberen de angel uit het debat te halen, maar ik denk dat het goed is dat we per project scherp blijven op die verhoudingen. Het is leuk dat we erover rapporteren, maar dat zal de discussie niet weghalen. Tot zover voorzitter. De heer VAN SLAGEREN: GroenLinks staat positief tegenover de verordening en ik zal het kort houden. Wel even een reactie op de moties. We dienen motie 1 mede in, het is goed om te kijken naar de mogelijkheden om die termijnen te verlengen.

Bij motie 2 zijn we huiverig om steeds in subcategorieën in te delen, waar eindigt dat? Tegelijkertijd ook wel de constatering dat juist die middenhuur met het oog op het belang van de doorstroming een belangrijke categorie is, vandaar dat we die motie wel steunen omdat we daarvan het nut wel inzien. Motie 3 ligt wat moeilijker. De heer Van den Kerkhof zei in zijn toelichting dat hij niet allemaal discussies wil over getallen per project, maar ik vrees dat dit met deze motie juist wel gaat gebeuren. Sterker nog, dat we zelfs een discussie krijgen over projecten die er nog niet zijn, maar die er op termijn aankomen. Volgens mij wordt dit wel een hele ingewikkelde discussie. In de woonvisie staat dat wijken en buurten wel een eigen karakter kunnen houden, maar dat we voor een zekere gemêleerdheid in de wijken zijn en dat wordt gekeken wat daar passend is. Wat ons betreft is dat voldoende, maar dat wil niet zeggen dat het niet goed is om af en toe een evaluatie te houden over welke aantallen woningen al zijn gebouwd. Daar is ook al een afspraak over en wat ons betreft is dat voldoende. We steunen motie 3 daarom niet. Tot zover voorzitter. Wethouder GEERS: Dank aan de gemeenteraad voor de brede steun die ik voor de Doelgroepenverordening proef, u moet er uiteraard nog over stemmen, maar in ieder geval dank voor de brede steun die ik gehoord heb.

Er zijn drie moties ingediend waarbij we over twee motie al een uitgebreide discussie in de commissie hebben gehad. Ik zal kort zijn over de motie over de instandhoudingstermijn. Het college heeft er geen bezwaar tegen om dit regionaal op te pakken en te kijken of we overeenstemming kunnen bereiken om dat op die manier op een grotere schaal te organiseren, maar ik blijf er natuurlijk wel bij dat dit ook een landelijke opgave is en dat dit in de Tweede Kamer moet worden besproken en ik roep de verschillende partijen in uw raad dan ook op om te kijken of dat kan. Op dit moment geen bezwaar tegen deze motie. De heer VAN HATTEM: Er wordt hier gesproken over de B5, maar ligt het niet meer voor de hand om dit in een regionaal ruimtelijk overleg op te pakken? Hoe ziet de wethouder het effectueren voor zich? Reactie college Wethouder GEERS: We kunnen dit inderdaad in de regio Noordoost-Brabant oppakken, maar 29

we kunnen ook kijken of we dit vanuit de B5 kunnen oppakken. We moeten goed kijken hoe onze partners daarin zitten en de B5 zou een logische stap zijn, maar laten we eerst eens kijken of we regionaal op dezelfde lijn kunnen komen en of we dit ook regionaal kunnen oppakken. Dan de beide andere moties. Ik hoorde net al de term 'bakkeleien' voorbijkomen en dat dit absoluut niet bakkeleien was. De raad en het college zijn in ieder geval vaak in overleg over wonen, dat vinden wij allemaal een erg belangrijk onderwerp, misschien wel het belangrijkste onderwerp in onze gemeente op dit moment. Veel mensen zoeken een woning en het siert ons, u en ons als college, in ieder geval dat we daar ook de volle aandacht voor hebben. U vraagt daarom ook om meer gedetailleerde informatie en natuurlijk kan ik de moties 2 en 3, de informatievraag, ook goed begrijpen omdat u daarmee goed in stelling kan worden gebracht. Ik denk dat dit de reden is dat u dit soort informatie wilt, niet omdat u dol op cijfers bent, maar omdat u net als het college wilt sturen op de woningmarkt. Om te voorkomen dat we in november a.s.

weer een nieuwe set aanvragen hebben, 'wij willen ook op die onderwerpen wat meer informatie hebben', doe ik u een voorstel, namelijk om in de komende maanden een informatiemoment te organiseren om hierover het gesprek aan te gaan en te kijken welke informatie u als raad belangrijk vindt om mee te krijgen en om te weten wat er gebeurt op de woningmarkt. Op dat moment kunnen we kijken hoe deze moties daarin te passen zijn. Ik wil u die handreiking doen, breder kijken dan alleen op deze twee punten, maar vooral te kijken hoe we uw informatiebehoefte goed kunnen meenemen in de plannen voor de woningbouw, juist omdat wij dit beiden een belangrijk item vinden. Tweede termijn De heer VAN DEN KERKHOF: Dank aan de wethouder voor het antwoord. Ik kijk even naar de mede-indieners van de motie. Wat mij betreft is het een goed moment om die in ieder geval voor nu terug te trekken en de informatie waar de wethouder het over had af te wachten. Wij trekken de motie de Bossche Mix terug. De heer VAN HATTEM: Wordt motie 2 of 3 ingetrokken? Motie 3, oké. Bij motie 1 ontgaat mij de toegevoegde waarde van het over een groter aantal gemeenten uitsmeren vanwege de marktpositie van de gemeente. Ik vind het toch een te vaag voorstel om zomaar mee te kunnen instemmen en het is ook onduidelijk in welk verband het wordt gebracht dus daar zet ik mijn kaarten nog steeds niet op.

De heer KABBOUTI: Toch even de grondslag van de Partij voor de Vrijheid, de gewone man en de gewone vrouw. We doen hier een oproep om betaalbare woningen langer in stand te houden, u zegt dat dit niet heel duidelijk is en misschien kan ik dat toelichten. 15 of 25 jaar een woning in de vrije markt betaalbaar houden en ik zie zelfs gemeenten die oproepen om vijftig jaar betaalbare woningen in de vrije sector in stand te houden. Daarmee bedienen we de gewone man en vrouw en met deze motie geven we het college eigenlijk de ruimte om op zoek te gaan naar het juiste gremium om dat te bewerkstelligen zonder dat we daar richting aan geven. Misschien is het tweede iets te veel vrijheid, maar is het eerste niet waar u ook zo voor staat, die gewone man en vrouw? De heer VAN HATTEM: Dit is alleen maar framen en dat vind ik ook het probleem met deze motie, deze motie is ook framen. De titel is 'Verlengde instandhoudingstermijn van betaalbare woningen' en daar ben ik het mee eens, maar als ik dan de rest van het stuk lees, gaat het over de marktpositie van de gemeente, dat wordt eigenlijk als cruciaal argument aangedragen. Vervolgens moet er in een regionaal overleg of in een ander overleg, onduidelijk is in welk overleg, iets worden afgestemd met de gemeente.