Notulen raadsvergadering 2021-06-16

VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN 's-HERTOGENBOSCH OP 16 JUNI 2021 AANVANG 19.00 UUR

Voorzitter:

drs. J.M.L.N. Mikkers

Griffier:

drs. W. Amesz

Leden aanwezig:

J.J.E.L. van Creij, mw. ing. E.E.M. Eigenhuijsen, R.J.J. Geers, F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, mw. J.M.C. van Gool, ing. A.J.G. de Groot, M.A.W.A.M. Hack, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. A. Hernández, W.B.G. Hoeben, mw. J.M.M. Hoog Antink, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, drs. R.M.J. van den Kerkhof, P.M. van der Krabben, mw. J.C.H. LokhoffTiebosch, H.J.M. Mees, mw. drs. H.M. Mees-Huibers, D.J.G. Peters, M.C.J.M. Ploegmakers, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, A.M. Rotman, mw. drs. E.J. de Ruiter, drs. S.R.M. van Slageren, P. Slikker, G.J.I.J. Smeets MBA, O.R. Thelissen, F.H. van Valkenburg, G.M.M. Verbruggen, mw. mr. drs. I.E.C. Visschedijk, mw. C.K.J. Visscher, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen, P.H. Wiggers en mw. ir. I.J.J. van Zwambagt

Tevens aanwezig de wethouders:

Afwezig: I

ing. R.A.P. Geers, M.J.J. van der Geld MSc, mr. J.W.F. Hoskam, U. Kâhya en mr. H.C. van Olden mw. Y. Dogan LLM, mw. drs. J. Hendrickx

Algemeen

I.1.1 Onderzoek geloofsbrieven en installatie van nieuw raadslid I.1.2 Vragenhalfuurtje I.2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

I.3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 18 mei en 26 mei 2021

I.4.

Ingekomen stukken en mededelingen

I.4.A Raadsinformatiebrief concept ruimtelijke onderbouwing Willemspoort-Zuid I.4.A Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan Heesch West en ontwerpbestemmingsplan Facetplan geluidszone gezoneerd industrieterrein Heesch West I.4.A Raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage Verbeterplan Archief- en informatiebeheer 2020 I.4.A Raadsinformatiebrief Voortgang De Gestelse Buurt Werkt! I.4.A Raadsinformatiebrief Zorgmonitor I.4.B Ingekomen stukken II

Voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht

II.5.

Zienswijze Begroting 2022 Omgevingsdienst Brabant-Noord (ODBN)

II.6. II.7.

Zienswijze Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant Gewijzigde gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant-MiddenWest-Noord 1

II.8.

Zienswijze Begroting 2022 en Resultaatverdeling 2020 Veiligheidsregio Brabant-Noord

II.9.

Jaarplan en begroting RNOB (Regio Noordoost-Brabant) 2022

III

Voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht

III.10. Jaarstukken 2020 III.11. Actualisatie Begroting 2021 III.12. Voorjaarsnota 2022 III.13. Zienswijze Begroting 2022, Beleidsplan 2022-2025 en Jaarstukken 2020 gemeenschappelijke regeling (GR) Heesch West IV

Moties vreemd aan de orde van de dag – besproken in commissies

IV.14. Motie vreemd aan de orde van de dag Versterk de lokale democratie IV.15. Motie vreemd aan de orde van de dag Steun voor Stichting Jeugdwerk Maaspoort V

Overig

V.16. Interpellatie Theater aan de Parade De VOORZITTER: Dames en heren, iedereen van harte welkom, ook de mensen van de pers van harte welkom in de fysieke vorm van deze vergadering en natuurlijk ook de mensen thuis die via YouTube of de site naar deze vergaderingen kijken. De coronamaatregelen zijn nog steeds van toepassing, ik neem aan dat u ze allemaal kent. Er is bericht van verhindering van mevrouw Hendrickx en mevrouw Dogan. Voordat we verdergaan met de rest van de vergadering vraag ik even om een moment van stilte. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik begin de vergadering met het nemen van afscheid van René Vonk en dat doe ik vanaf de katheder. Soms krijg je van die mailtjes op een dag: ik ga ermee stoppen, vanwege persoonlijke omstandigheden moet ik helaas het werk als raadslid voor de gemeente 's-Hertogenbosch stoppen. Ik zal niet de hele brief voorlezen, maar dat was wel de essentie.

Het feit dat je de afgelopen drie jaar heel hard voor de gemeenschap hebt gewerkt om jouw geluid te laten horen en daarvoor natuurlijk als burgercommissielid, maar je kiest nu voor de gemeenschap thuis die ook heel erg belangrijk is, met de twee kinderen en je vrouw om samen in ieder geval daar de energie op te zetten en dat is belangrijk, maar het geeft wel aan waar je hart en je gevoel zitten, bij de samenleving, bij de gemeenschap en of die nou intiem of groot is, jouw hart staat open voor anderen en dat heb je de afgelopen jaren wel laten zien als commissielid niet-raadslid in de commissie Ruimtelijke ontwikkeling en beheer vanaf de start van de nieuwe gemeente 's-Hertogenbosch in januari 2015 tot de verkiezingen van 2018. Daarna was het even wachten, krijgt GroenLinks een wethouder of niet, en toen Ufuk Kâhya als wethouder werd benoemd en een plaats in de raad van 's-Hertogenbosch vrijkwam, was jij met vol enthousiasme direct geïnteresseerd om die positie in te vullen. Je bent docent Geschiedenis, dus het verleden staat je na aan het hart, maar je hebt het verleden nodig om een toekomst te kunnen bouwen en dat heb je hier in het belang van 's-Hertogenbosch op een goede manier gedaan. Er moet me wel een ding van het hart, in 2018 riep het Brabants Dagblad een aantal kandidaten uit tot meest sexy raadslid.

Ik weet dat de mensen de namen graag genoemd willen hebben: René van den Kerkhof, Mikhael Hack, Pieter Paul Slikker en Daan Peters, maar ook jij was daarbij. De winnaar is nooit bekendgemaakt en we weten niet wie nummer 1 is, dus ik neem aan dat deze vier heel blij zijn dat jij in die zin de raad gaat verlaten, dan hebben zij meer kans op die nummer 1-positie. Ik weet niet of de heer Van de Ven van het Brabants Dagblad nog steeds die verkiezing wil uitschrijven, maar ik ben benieuwd. René, je staat bekend als een gedreven raadslid, gedreven vanuit de inhoud, vanuit passie en vanuit een beeld zoals jij de wereld en de toekomst van de wereld ziet, met idealen en dat is ook belangrijk. Een raadslid dient idealen te hebben en niet alleen boekhouders of controleurs, het gaat er juist om dat we gedreven mensen met idealen en dromen voor de samenleving hebben, die stenen willen verleggen in het belang van al die mensen van de gemeente 's-Hertogenbosch en breder want de boodschappen die jij 2

uitzendt hebben impact op de gemeente 's-Hertogenbosch, maar juist ook op de rest van de samenleving. Denk daarbij aan het thema Dierenwelzijn, wat een belangrijk thema voor jou is, maar ook duurzaamheid en je schreef bij het jong wetenschappelijk bureau van GroenLinks al artikelen over het niet eten van vlees en over dierenwelzijn, maar ook over thema's als duurzaamheid, klimaat en verkeer en vervoer, onder andere de motie 'Afvalscheiding binnen handbereik' was mede van jouw hand en ook de motie 'Circulair gebruikmaken van materialen voor energieopwekking'. Je was lid van de raadswerkgroep Omgevingswet en, het kan niet anders, liefhebber van de vegetarische gerechten van Boschveld Wereldkeuken, dat kan ik wel snappen. Je bent in de stad duidelijk herkenbaar, je kwam net ook weer binnen met je GroenLinksfietstas die volgens mij wereldberoemd is in onze stad. Nu ga je stoppen maar op zeer jonge leeftijd en aangezien jij de begrippen Duurzaamheid en Circulariteit van groot belang acht, ga ik ervan uit dat je ook circulair terugkeert als raadslid in 's-Hertogenbosch en dat we je voor dit moment kwijt zijn, maar dat we in de toekomst gegarandeerd zijn van jouw idealen, jouw passie en jouw inzet voor de samenleving. Ik mag je namens de raad hartelijk danken voor je inzet in de afgelopen jaren met een lino van Jan de Bie die dit jaar overleden is, ze worden dus steeds zeldzamer.

Die krijg je en op verzoek van jouzelf een plant in plaats van bloemen en dat laat weer zien hoe duurzaam jij bent. René, hartstikke bedankt. Je wilt nog iets zeggen. De heer VONK: Ja, ik wil nog iets zeggen. Allereerst bedankt voor de woorden voorzitter. Het leven heeft duidelijk twee kanten en ik heb een geboortekaartje meegenomen want dat illustreert heel mooi de mooie kant ervan die op 8 maart 2021 ons leven binnenkwam. Nieuw leven, geluk, liefde, lachen, groeien en daarom wil ik dit ook graag aan jullie aanbieden als een mooi iets, maar helaas is er ook een andere kant en daarom moet ik, om redenen die u allemaal bekend zijn, nu stoppen met het raadslidmaatschap. Ik ben dankbaar dat ik vanaf 2018 voor GroenLinks lid mocht zijn van de gemeenteraad. Vanaf 2015 was ik al betrokken bij de raad in Den Bosch, eerst als commissielid en later dus als raadslid. Stoppen is dan ook een moeilijk besluit want het raadslidmaatschap is toch een enorme eer waarin je inderdaad je idealen deels kunt waarmaken. Het leven heeft twee kanten en dat geldt dus ook voor het raadslidmaatschap. Het is een zware en vaak ondankbare taak waar je echt tijd voor moet hebben en maken.

Ook landelijk merk je nu dat politici onder steeds meer druk komen te staan, maar ik merk dat in deze tijd ook de kandidaatstelling voor heel veel gemeenteraadspartijen begint te openen en ik wil mensen toch stimuleren om zich wel voor de gemeenteraad te kandideren. Als je in de gemeenteraad zit, kun je namelijk echt het verschil maken als je gaat voor je idealen en je kiest voor focus, samenwerking en voor het gaan voor resultaat. Ik ben zelf dan ook trots op het verschil dat ik heb kunnen maken, zowel groot zoals een initiatief om te komen meer dierenwelzijnsbeleid, een amendement voor meer sociale huur of het op de kaart zetten van natuurinclusief bouwen in onze gemeente, als klein maar wel heel zichtbaar zoals de palen waarop je kunt zien hoeveel fietsen er nog in een stalling passen en steeds meer ecologisch beheerde bermen, om maar wat dingen te noemen. Dat zijn, los van de dingen die je in de coalitie bereikt, dingen waar je als raadslid zelf echt impact kunt hebben en zo je idealen stapje voor stapje dichterbij kunt brengen.

Tenslotte wens ik mijn collega-raadsleden nog een wijs jaar toe tot de verkiezingen met veel mooie resultaten voor onze inwoners en daarnaast wil ik iedereen die mij de afgelopen tijd heeft bijgestaan en met wie ik fijn heb samengewerkt daarvoor hartelijk bedanken, ook voor alle fijne berichtjes die ik de afgelopen tijd heb ontvangen, sinds bekend is dat ik ben gestopt. Nu ga ik me richten op mijn gezin, bedankt. I

Algemeen

I.1.1 Onderzoek geloofsbrieven en installatie van nieuw raadslid De VOORZITTER: Dames en heren, na een afscheid van een raadslid is er ook ruimte voor een nieuw raadslid, ook met idealen, de heer Steven van Slageren en er is een commissie Geloofsbrieven vanuit uw raad bestaande uit de heren Ralph Geers, Joep Gersjes en Sjef van Creij. Ik heb begrepen dat de heer Geers als voorzitter van deze commissie heeft gefungeerd en ik geef hem graag het woord met betrekking tot de toelating van de heer Van Slageren. De heer GEERS: Dank u wel voorzitter. Er zijn inderdaad grote schoenen te vullen en de Benoemingscommissie heeft de bescheiden zoals bedoeld in de Kieswet van de heer S.R.M. van Slageren uit Rosmalen bestudeerd en in orde bevonden en de commissie adviseert dan ook tot toelating van de heer Van Slageren als lid van de gemeenteraad van 's-Hertogenbosch. Daarmee wil ik hem vanaf deze plek van harte feliciteren. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan verzoek ik de heer Van Slageren naar voren te komen en 3

ik heb begrepen dat hij op Nuland moet gaan staan omdat u dan het beste in beeld bent. Dat is direct een test of u weet waar dat ligt. Voor degenen die dit in de toekomst moeten doen, die weten nu waar Nuland ligt op deze kaart. Mijnheer Van Slageren, de commissie Geloofsbrieven heeft aangegeven dat u in aanmerking komt voor toelating, alle papieren zijn in orde. U hebt aangegeven de belofte te willen afleggen en daarom verzoek ik iedereen om te gaan staan en dat is al gebeurd. Ik eindig met aan u de mogelijkheid te geven om 'Dat verklaar en beloof ik!' uit te spreken en dan bent u formeel lid van de gemeenteraad van 's-Hertogenbosch. "Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen." De heer VAN SLAGEREN: Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER: Dan wil ik u van harte feliciteren met uw toetreding als lid van de gemeenteraad van 's-Hertogenbosch.

I.1.2 Vragenhalfuurtje De VOORZITTER: Er zijn geen vragen binnengekomen voor het vragenhalfuurtje. 1.2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

De VOORZITTER: Dan wil ik graag de agenda met u doorlopen. Er is afgesproken dat de agendapunten 10, 11 en 12 gezamenlijk behandeld worden, waarbij u per fractie zes minuten de tijd krijgt om eventuele moties of toevoegingen naar aanleiding van de commissiebehandeling door te spreken. De heer HOEBEN: U koppelt een aantal agendapunten, maar wij hebben daar gescheiden sprekers voor. De VOORZITTER: Dat kan, in totaal zes minuten per fractie. Als u aangeeft wanneer u wilt wisselen, maar het is maximaal zes minuten. Dan de voorstellen waarover geen discussie wordt verwacht. De zienswijze begroting Omgevingsdienst, ik heb begrepen dat de heer Van Hattem die kort wil behandelen, dus dan behandelen we die straks. Dan het voorstel om de agendapunten 6, 7, 8 en 9 met een hamerslag af te doen. Kan dat wat u betreft? Dank u wel. Dan de voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht, het jaarverslag, de actualisatie en de voorjaarsnota. Dan de zienswijze Begroting 2022, beleidsplan et cetera gemeenschappelijke regeling Heesch West. Bespreken, want ik zie ook een aantal moties. Dan de moties vreemd aan de orde van de dag zoals die in de commissie besproken zijn. De lokale democratie die in de vorige raadsvergadering is doorgeschoven en de motie vreemd aan de orde van de dag Steun voor Stichting Jeugdwerk Maaspoort. Dan de interpellatie onder agendapunt 16. U gaat daarmee akkoord? Ja.

Dank u wel. De agenda wordt vastgesteld. I.3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 18 mei en 26 mei 2021

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. I.4. 4a.

Ingekomen stukken en mededelingen Overzicht raadsinformatiebrieven van 7 april 2020 1. Raadsinformatiebrief concept ruimtelijke onderbouwing Willemspoort-Zuid 2. Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan Heesch West en ontwerpbestemmingsplan Facetplan geluidszone gezoneerd industrieterrein Heesch West 3. Raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage Verbeterplan Archief- en informatiebeheer 2020 4. Raadsinformatiebrief Voortgang De Gestelse Buurt Werkt! 5. Raadsinformatiebrief Zorgmonitor 4

Mevrouw VISSCHER: Voorzitter, normaal geef je dat altijd van tevoren door, maar u zult het met mij eens zijn dat de raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan Heesch West toch eigenlijk vraagt om een leespauze van vier tot vijf maanden en ik wil hem wel graag na de zomer agenderen. De VOORZITTER: Dat is goed, dat zullen we meenemen. Mevrouw VISSCHER: Dank u wel. De heer HOEBEN: Wij willen graag de brandbrief van de ondernemers uit de regio agenderen voor de commissie Bedrijvigheid. De VOORZITTER: Ja. Dank u wel. 4b.

Lijst ingekomen stukken

De ingekomen stukken worden conform voorstel afgehandeld. II

Voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht

II.5

Zienswijze begroting 2022 Omgevingsdienst Brabant-Noord (ODBN)

De heer VAN HATTEM: Ik heb even gekeken naar de zienswijze die het college hierop heeft geleverd en ik heb me eigenlijk over een ding verbaasd. Er staat onder andere een stukje in over aandacht voor zeer zorgwekkende stoffen. We hebben de afgelopen tijd hier in Den Bosch natuurlijk twee belangrijke voorvallen gehad, de brand bij AVI, waar gevaarlijke stoffen lagen opgeslagen die bij de brand zijn vrijgekomen en natuurlijk de situatie rond de Asfaltcentrale waar door het betreffende bedrijf kankerverwekkende stoffen in veel te hoge mate de lucht in worden geblazen. Ik vind de formulering in deze zienswijzebrief nogal zwak verwoord in de zin dat er aandacht voor is en dat het goed is dat er aandacht voor. Tegelijkertijd hebben we de wethouder laatst bij de discussie over de Asfaltcentrale horen zeggen dat hij toch weinig mogelijkheid heeft om in te grijpen bij een situatie als deze en mijn vraag is waarom dit op deze wijze is verwoord en of deze zienswijze richting de Omgevingsdienst niet wat krachtiger had gemoeten in de zin van dat er toch wat meer armslag en daadkracht moet komen om voorvallen zoals een te hoge uitstoot bij de Asfaltcentrale met toezicht en handhaving te kunnen vaststellen en daar ook op te kunnen doorpakken. Waarom is dat niet iets explicieter in deze zienswijzebrief richting de Omgevingsdienst weergegeven? Tot zover in de eerste termijn voorzitter.

Wethouder HOSKAM: Voorzitter, juist ten aanzien van deze twee zaken is de provincie het bevoegd gezag. Wij hebben het zo verwoord om juist ook met de Omgevingsdienst in dialoog te gaan over hoe ze die handhaving scherper kunnen doen. Dat is de reden waarom het zo geformuleerd is. De heer VAN HATTEM: Dit is niet juist want het punt was nou juist dat de gemeente sinds enige tijd het bevoegd gezag bij de Asfaltcentrale is, behalve op het onderdeel stikstofuitstoot, maar dat is niet het grootste probleem. Dan blijft de vraag overeind en ik had wat dat betreft een reactie van wethouder Geers verwacht, die eerder over de Asfaltcentrale heeft gesproken, over waarom hier niet inhoudelijk steviger op is ingezet om scherper te kunnen doorpakken op toezicht en handhaving en het nu slechts bij een aanmoediging blijft: goed dat er aandacht voor is. De VOORZITTER: Maar u hebt geen amendement voor de tekst, dat zou het meest logische zijn. De heer VAN HATTEM: Ik heb daarmee gewacht omdat ik toch eerst een reactie van het college wil over waarom dit op deze manier verwoord is en er niet meer kracht is bijgezet. Dat is wat ik me afvraag bij deze zienswijze. De VOORZITTER: Ik hoorde een herhaling van de eerste vraag en ik weet niet of er nog iets aan toe te voegen is. De heer VAN HATTEM: Ja met het verschil dat de wethouder ten onrechte zei dat de provincie het bevoegd gezag is.

De gemeente is bij de genoemde voorbeelden het bevoegd gezag. 5

Wethouder HOSKAM: Het is verwoord zoals het verwoord is en als er een wijziging moet plaatsvinden, had er ook een amendement ingebracht kunnen worden bij de behandeling in de commissie. De VOORZITTER: Dan gaan we over tot stemming. Mijnheer Van Hattem een stemverklaring. Andere? Nee, alleen de heer Van Hattem. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ja voorzitter, in plaats van een amendement, houd ik het bij een stemverklaring. Gelet op het feit dat het te zwak verwoord is in de zienswijzebrief en daar ook geen duidelijke uitleg bij is, zie ik mij genoodzaakt om tegen het raadsvoorstel te stemmen. De zienswijze Begroting 2022 Omgevingsdienst Brabant-Noord (ODBN) is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van de PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. II.6.

Zienswijze begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.7.

Gewijzigde gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening BrabantMidden-West-Noord

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.8.

Zienswijze begroting 2022 en resultaatverdeling 2020 Veiligheidsregio Brabant-Noord

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.9.

Zienswijze jaarplan en begroting RNOB (Regio Noordoost-Brabant) 2022

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III

Voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht

III.10. Jaarstukken 2020 III.11. Actualisatie Begroting 2021 III.12. Voorjaarsnota 2022 Agendapunt 10, amendement 1 Impuls Bosch' Coronaherstelfonds Ingediend door VVD, Bosch Belang, D66, Leefbaar 's-Hertogenbosch, GroenLinks, gewoon geDREVEN, CDA, 50PLUS en Rosmalens Belang De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de beraadslagingen over de Jaarrekening 2020; overwegende dat: • de coronacrisis iedereen raakt. De crisis pakt echter anders uit voor verschillende doelgroepen, om die doelgroepen goed uit de crisis te loodsen is een extra impuls nodig; • er door de coronacrisis vertragingen en leerachterstanden zijn ontstaan, dit vraagt om extra investeringen in het wegwerken van leer- en taalachterstanden, het mogelijk maken van het volgen van digitaal onderwijs voor iedereen en het versterken van zomer- en weekendscholen; • door corona zijn sociaaleconomische gezondheidsverschillen en gezondheidsachterstanden verder toegenomen, dit vraagt om extra investeringen in het programma Positieve Gezondheid, met name in de onderdelen bevorderen gezonde leefstijl, bijvoorbeeld via sport, en voor mensen met een beperking; • het herstellen van de sociale cohesie in de wijken en dorpen van groot belang is en carnaval daar belangrijk element in is; 6

• • • • • •

• • • •

onze carnavalsdorpen als Oeteldonk, Zandhazendurp, Kafland, Waoterrijk, Slotgat, Terpersdurp, Oetelhoazendam, en Waoterhazendurp een financiële impuls kunnen gebruiken om van komend carnaval weer een groot succes te maken met een mooie optocht; perspectief bieden ook in de economie van belang is, waarbij de beschikbaarheid van personeel in de techniek en de ICT beperkt is; er tegelijkertijd nog een groep mensen is die in de uitkering zit of een afstand tot de arbeidsmarkt heeft door bijvoorbeeld een beperking, waar een gericht traject kan helpen om hen aan een baan te helpen in de techniek; sportverenigingen en culturele verenigingen een terugloop zien in sponsoren en leden, terwijl sporten goed is voor de gezondheid en voor de sociale contacten; een week of weekend waarin de clubs en verenigingen zich in de gemeente kunnen presenteren bij kan dragen aan meer leden of sponsoren en het daarnaast een impuls voor het sporten of culturele bezoeken op kan leveren; inwoners meer buiten verblijven en de eigen omgeving meer zijn gaan verkennen.

De openbare ruimte daarvoor aan moet sluiten op de functies van bewegen, verblijven en het "ontmoeten" van jong en oud in wijken en dorpen te stimuleren en te faciliteren met functionele plekken zoals: speel- en beweegtuinen, groene ommetjes, pétanque courts, pluktuinen, bankjes, etc.; tussen maart 2020 en april 2021 middels een Bosch' herstelfonds voor circa € 39 miljoen geïnvesteerd is in maatregelen om de gevolgen van de coronacrisis voor de samenleving te beperken; het grondbedrijf in 2020 een positief saldo heeft en dat leidt tot een afdracht van € 14,8 miljoen vanuit het grondbedrijf aan het Structuurfonds; het Structuurfonds zich richt op langetermijnprojecten, de effecten van de coronacrisis vragen echter ook om extra investeringen voor de korte en middellange termijn; deze unieke situatie het rechtvaardigt om de afdracht aan het Structuurfonds eenmalig te verlagen om daarmee op korte termijn de samenleving een impuls te geven;

spreekt uit dat: • een deel van het positief saldo van het grondbedrijf ingezet dient te worden voor het herstel uit de coronacrisis. Door de afdracht van het grondbedrijf aan het Structuurfonds met € 500.000 te verlagen en deze incidenteel in te zetten voor de volgende doelen: - het verhogen van het budget van het Onderwijskansenfonds met € 100.000; - het verhogen van het budget van Positieve Gezondheid met € 100.000; - het verdelen van een budget van € 25.000 over de carnavalsdorpen voor ondersteuning bij het organiseren van het komende carnaval en de bijbehorende optocht; - het opzetten van trajecten om mensen vanuit een uitkering of met een afstand tot de arbeidsmarkt naar een baan in de techniek te begeleiden, waar een budget van € 75.000 voor beschikbaar is; - het organiseren van een moment (weekend/week) waarin sportclubs en culturele verenigingen zich kunnen presenteren in de gemeente, waar een budget van € 100.000 voor beschikbaar is; - het verhogen van het budget Openbare ruimte wijken en buurten met € 100.000 om daarmee slimme aanvullende maatregelen te nemen die het ontmoeten, bewegen en verblijven in de openbare ruimte bevorderen; • dit budget beschikbaar is voor 2021, met de mogelijkheid om dit over te hevelen naar 2022 als het budget nog niet verbruikt is; wijzigt het besluit: 1. vaststellen van het Jaarverslag 2020; 2. vaststellen van de Jaarrekening 2020; 3.

€ 500.000 uit het positief saldo grondbedrijf af te dragen aan het Bosch' Coronaherstelfonds en de afdracht van het grondbedrijf aan het Structuurfonds te verlagen naar € 14,3 miljoen; 4. het negatief rekeningresultaat van € 1,5 miljoen te onttrekken aan de algemene reserve; 5. vaststellen van de jaarrekening 2020 van Orthen. Agendapunt 11, amendement 1 Actualisatie Begroting 2021 t.b.v. Aanvullend krediet nieuwbouw Theater aan de Parade Ingediend door De Bossche Groenen, PVV, gewoon ge-DREVEN, SP, Leefbaar 's-Hertogenbosch en 50PLUS De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; 7

gehoord de beraadslagingen in de commissie over de Actualisatie Begroting 2021; overwegende dat: • de gevraagde € 4.450.000 extra een substantiële verhoging is waarbij het totale projectbudget Theater stijgt naar een totaal berekende budgetruimte (prijspeil 2023) van € 67.150.000; • de kosten voor juridische procedures en schade aannemer volgens de voortgangsrapportage onvoorzien waren; • voor onvoorziene kosten een post Onvoorzien is opgenomen binnen het totale project budget; • de post Onvoorzien volgens Bosch' model 2.0 (BM2.0) onderdeel is van het projectbudget en dekt de onnauwkeurigheden in de kostenramingen af.

De door het college genoemde correctie van de loon- en prijsstijgingen (€ 1.260.000) zouden dan ook volgens het BM2.0 uit de post Onvoorzien gedekt moeten worden; • uit de voortgangsrapportage 2 en 5 blijkt dat de oplevering van februari 2023 (voortgang 2) naar juli 2023 (voortgang 5) is doorgeschoven, maar volgens diezelfde voortgangsrapportage heeft dit een maar een klein effect gehad op de ingebruikname datum (september 2023 naar september/oktober 2023); • kosten voor het inlopen van de vertraging op einddatum ter grootte van € 1.700.000 een keuze zou kunnen zijn van het projectteam, mits deze binnen het budget van het project zou vallen; • de meerkosten boven budget voor het halen van de planning een budgettaire afweging is waarover de raad zich vooraf moet kunnen uitspreken; • indien de post Onvoorzien binnen het projectbudget vraagt om toevoeging van middelen, dient deze voorgelegd te worden aan de raad in een raadsvoorstel; • de verwijzing naar BM2.0 is niet relevant, de gekozen werkwijze binnen een project staat los van een verzoek tot aanvullen van middelen t.b.v. het project; wijzigt het besluit door hier aan toe te voegen: • met dien verstande dat in bijlage 2 de post 'Aanvullend investeringskrediet TAP' wordt geschrapt en a.

de meerkosten bij de bouw van het theater van de juridische procedures, de correctie van loon- en prijsstijgingen en de schadevergoeding van in het totaal € 2,75 miljoen ten laste worden gebracht van de post Onvoorzien uit het projectbudget; b. een voorstel om € 1,7 miljoen te investeren voor het inlopen van de opgelopen vertraging, met een separaat voorstel aan de raad wordt voorgelegd. Agendapunt 11, motie 1 Geheimhouding theaterstukken openbaarheid van gemeentelijke informatie de norm Ingediend door gewoon ge-DREVEN, Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, SP, PVV en 50PLUS De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; ter bespreking Actualisatie Begroting 2021; overwegende dat: • het college op 29 mei gemeld heeft dat als gevolg van de juridische procedures de kosten van de bouw van het theater zijn opgelopen met € 4,5 miljoen; • de onderbouwing van deze meerkosten voor de raad onder geheimhouding in te zien zijn; • de overschrijding de vraag oproept of deze meerkosten niet gedekt kunnen worden uit de post Onvoorzien die ten tijde van de besluitvorming over het theater € 5,2 miljoen was; • de actuele stand van deze post Onvoorzien echter ook alleen onder geheimhouding kan worden ingezien; • de door het college gegeven onderbouwing voor de geheimverklaring van de stukken niet voor alle geheime informatie even overtuigend is; • het

bijvoorbeeld niet duidelijk is waarom de onderbouwing van prijsstijgingen geheim zou moeten zijn; • het ook niet erg consequent is dat de stand van de post Onvoorzien bij de besluitvorming door de raad in 2018 toen alle aanbestedingen nog moesten plaatsvinden gewoon openbaar was en nu verder in het proces ineens geheim wordt verklaard; • bij de behandeling van het raadsvoorstel 'Beschikbaarstelling krediet voor alternatief plan nieuwbouw Theater aan de Parade' (3 juli 2018) er in het dictum van het raadsvoorstel het volgende is toegevoegd: 8

-

•

•

"De informatievoorziening en verantwoording vorm te geven via kwartaalrapportages, waarin in het bijzonder informatie wordt verstrekt over het proces, waaronder de aanbesteding en de planvorming, de communicatie met belanghebbenden, de ontwikkeling van het taakstellend budget en het risicomanagement."; collega Van der Krabben verwoordde in de raad van 3 juli 2019, het waarom als volgt: "In de commissievergadering is aan de orde geweest dat de raad zijn controletaak misschien onvoldoende kan uitoefenen. U heeft het dictum aangevuld met besluit 11 waarin u aangeeft dat u per drie maanden de raad zult informeren over de voortgang van het proces, over de planvorming, de taakstelling, het budget, het risico en dergelijke. Als het goed is, blijft de raad boven op de bal zitten."; de raad niet boven op de bal zit als informatie die cruciaal is voor de controle geheim wordt verklaard;

spreekt uit dat: • openbaarheid van gemeentelijke informatie de norm is en geheimhouding van informatie dus tot het absolute minimum beperkt zou moeten blijven; • het halverwege het proces geheim verklaren van de stand van de post Onvoorzien niet aan bovenstaand criterium voldoet; verzoekt het college: • om een raadsvoorstel voor te bereiden om de geheimhouding op de stand van de post Onvoorzien op te heffen; en gaat over tot de orde van dag. Agendapunt 12, amendement 1 Vooralsnog niet samenvoegen van projecten Oostwestverbinding en Oostelijke omleiding Rosmalen Ingediend door gewoon ge-DREVEN, Leefbaar 's-Hertogenbosch en PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de beraadslagingen in de commissie Omgeving 1 juni 2021 betreffende raadsvoorstel Voorjaarsnota 2022; overwegende dat: • in het dictum van het raadsvoorstel over de voorjaarsnota een beslispunt is opgenomen om, conform projectvoorstel zoals opgenomen in bijlage 3, de in het Structuurfonds opgenomen projecten Oost-westverbinding en Oostelijke omleiding Rosmalen samen te voegen; • er een onderzoek heeft plaatsgevonden door Royal HaskoningDHV betreffende de verkeersproblematiek aan de oostzijde van onze gemeente; • de conclusies van dit onderzoeksrapport discutabel zijn; • leden van de klankbordgroep over de conclusies door B&W van dit rapport zijn geïnformeerd i.p.v.

geraadpleegd; • verschillende fracties in de commissie Omgeving onlangs hebben aangegeven de optie van een Oostelijke omleiding graag open te houden; • wethouder Kâhya tijdens de commissievergadering de handreiking heeft gedaan om een extra informatieavond te houden over dit beladen onderwerp; • het traject Oostelijke ontsluitingsweg een lange looptijd heeft en er op korte termijn geen besluitvorming hierover hoeft plaats te vinden; besluit: • te schrappen deelbesluit 3: 3. in te stemmen met het samenvoegen van de projecten Oost-westverbinding en Oostelijke omleiding Rosmalen tot één project op het Structuurfonds (Maatregelpakket bereikbaarheid Oostelijke gemeentedelen). Agendapunt 12, motie 1 Rijkssteun voor cultuur naar Bossche culturele makers Ingediend door PvdA, gewoon ge-DREVEN en De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de beraadslagingen over de voorjaarsnota in de commissie Bedrijvigheid; 9

constaterende dat: • vanuit het rijk een bijdrage is verkregen om culturele instellingen en activiteiten in de stad (lokaal) te ondersteunen; • er € 150.000 vanuit die rijksbijdrage gereserveerd wordt voor de Bossche Zomer en dit bedrag daarbij niet specifiek geoormerkt wordt voor cultuur; overwegende dat: • de Bossche culturele makers het erg zwaar hebben om rond te komen in deze moeizame coronatijden waarin er vanwege een lange periode van lockdown weinig tot geen culturele activiteiten hebben plaatsgevonden, deze sector is dus ongekend en ongelijk hard getroffen; • noodsteun en noodhulp voor deze sector nog steeds voornaam is en zal blijven gedurende het gehele kalenderjaar; spreekt uit dat: • inzet van de rijksmiddelen ten goede moet komen aan de culturele sector en dat aanwenden van gelden bijvoorbeeld ten behoeve van de Bossche Zomer er niet toe mag leiden dat makers in de knel achter het net vissen voor steun; verzoekt het college: • om er te allen tijde voor te zorgen dat ondersteuning van culturele makers in de knel op peil blijft, ook als de beschikbare rijksmiddelen, ten dele aangewend voor andere goede initiatieven, daardoor niet langer beschikbaar zijn; en gaat over tot de orde van de dag.

Agendapunt 12, motie 2 De wachtlijsten voor zorg moeten korter Ingediend door PvdA, Rosmalens Belang, SP, 50PLUS, Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, gewoon ge-DREVEN, CDA, D66, Bosch Belang en VVD De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de beraadslagingen over de voorjaarsnota in de commissie Sociaal; constaterende dat: • sinds de zorg in handen van de gemeente is er met man en macht geprobeerd wordt om de wachtlijsten zo kort mogelijk te houden; • ondanks deze inspanning de wachtlijst voor jeugdzorg gemiddeld 13 weken bedraagt en voor WMO-zorg gemiddeld 10 weken; overwegende dat: • de druk op de lokale zorg de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid toe zal nemen doordat 1. we een boeggolf van uitgestelde zorg verwachten na corona; 2. het aantal ouderen toeneemt; 3. veel ouderen langer thuis blijven wonen; • de betaalbaarheid van de in 's-Hertogenbosch aangeboden zorg daarnaast onder druk staat door de achterblijvende rijksmiddelen en de tekorten op onze begroting; spreekt uit dat: • het noodzakelijk is om de wachtlijsten zo spoedig mogelijk terug te dringen om te voorkomen dat deze – gezien de druk die er de komende jaren wordt verwacht – nog verder zullen oplopen in de nabije toekomst.

verzoekt het college: • om naast de bestaande aanpak (tijdelijk/structureel extra inzet, naar minder systemen etc.) te onderzoeken of een aanpak die in andere gemeenten succes biedt ook in 's-Hertogenbosch soelaas kan bieden waarbij bijvoorbeeld gekeken wordt naar de volgende aspecten: - versnelde afhandeling van herindicaties en eenvoudige WMO-aanvragen; - versimpelde aanvraag voor inwoners met een voorspelbare zorgvraag zoals mensen met een beperking of ouder dan 75 jaar; • de gemeenteraad in het kwartaalbericht te informeren over de voortgang; en gaat over tot de orde van de dag. 10

Agendapunt 12, motie 3 Experiment conciërges als basisbaan op scholen Ingediend door PvdA, Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, gewoon ge-DREVEN, SP en Bosch Belang De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de beraadslagingen over de voorjaarsnota in de commissie Sociaal; constaterende dat: • de in het bestuursakkoord uitgesproken ambitie dat iedere Bossche school een conciërge krijgt niet is gehaald omdat scholen hier zelf onvoldoende middelen voor hebben en omdat er vanuit de kant van het college is ingezet op jongerenwerk op scholen i.p.v.

conciërges; • veel partijen in de gemeenteraad van 's-Hertogenbosch eerder uitgesproken hebben het concept van de basisbaan interessant te vinden om mensen die langdurig werkloos zijn perspectief te bieden en ze de kans te geven maatschappelijke nuttige taken (zonder dat er sprake is van verdringing) te vervullen voor een behoorlijk loon; • onderzoek naar bijvoorbeeld een experiment in Groningen met 25 basisbanen heeft uitgewezen dat de maatschappelijke baten van de basisbanen hoger zijn dan de kosten ervan; spreekt uit dat: • basisbanen potentieel interessant zijn om mensen die langdurig werkloos zijn perspectief te bieden door ze aan te nemen voor werk dat we als maatschappij gezamenlijk van belang vinden; verzoekt het college: • om de mogelijkheid van een specifiek Bosch experiment met basisbanen te onderzoeken op inrichting, haalbaarheid en financiën (waarbij te denken valt aan budgetten gerelateerd aan corona, niet uitgegeven middelen m.b.t. het participatiehuis, budgetten werk & inkomen, groen en openbare ruimte, onderwijsfonds etc.) gericht op de ambitie zoals verwoord in het bestuursakkoord om conciërges op Bossche scholen te realiseren; • dit najaar de bevindingen te delen met de raad zodat hierover op meer inhoudelijke basis het politieke debat gevoerd kan worden; en gaat over tot de orde van de dag.

Agendapunt 12, motie 4 Bijzondere bijstand voor coronakosten Ingediend door SP, PvdA, gewoon ge-DREVEN en De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; overwegend dat: • sinds de lockdown bijstandsgerechtigden te maken gekregen met (forse) extra uitgaven, zoals: extra energiekosten, hygiënemiddelen voor ontsmetten, mondkapjes, internetkosten zodat kinderen thuis onderwijs konden volgen en andere kosten; • de bijzondere bijstand in 's-Hertogenbosch niet voorziet in deze kosten; • bijstandsgerechtigden hierdoor in de financiële problemen dreigen te komen; • het college de beleidsregels bijzondere bijstand 2021 's-Hertogenbosch bepaalt; verzoekt het college: • bijzondere bijstand te verstrekken voor coronagerelateerde kosten: alleenstaanden € 150, samenwonenden € 250 en aanvullend € 100 voor kinderen op jaarbasis. en gaat over tot de orde van dag. Agendapunt 12, motie 5 Bosch' beleid voor arbeidsmigranten Ingediend door GroenLinks, D66, Rosmalens Belang, PvdA, SP, CDA, VVD, Bosch Belang en De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de discussie in de commissie Bedrijvigheid van 31 mei 2021 en die in de commissie Sociaal op 2 juni 2021; 11

constaterende dat: • ook in onze gemeente veel arbeidsmigranten werken die hier of soms ergens anders wonen; • woonomstandigheden voor arbeidsmigranten soms ondermaats zijn of leiden tot uitbuiting; • een grote afstand tussen wonen en werken leidt tot ongewenst woon-werkverkeer en kwaliteit van leven niet bevorderd; • tijdens de pandemie arbeidsmigranten bijvoorbeeld meer gezondheidsrisico liepen door vormen van groepsvervoer; • nu ad hoc besluiten worden genomen over al dan niet tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten in leeggekomen gebouwen; • arbeidsmigranten die wel in onze gemeente wonen niet automatisch staan ingeschreven als inwoner; • arbeidsmigranten soms besluiten zich permanent te vestigen in onze stad of een van onze dorpen en dan mogelijkheden zoeken tot inburgering; spreekt uit dat: • het wenselijk is om te onderzoeken hoe de gemeente eraan kan bijdragen dat arbeidsmigranten hier volwaardig kunnen wonen, werken en desgewenst kunnen inburgeren; • de resultaten van dit onderzoek te gebruiken als uitgangspunt voor gemeentelijk beleid wat betreft huisvesting, participatie en inburgering van arbeidsmigranten; verzoekt het college • de raad voor het eind van dit jaar te informeren over de resultaten van dit onderzoek en de daaruit voortvloeiende uitgangspunten waarmee dit gemeentelijk beleid vorm kan krijgen; en gaat over tot de orde van de dag.

Agendapunt 12, motie 6 Gemengd bouwen in het Gasthuiskwartier - waarmaken! Ingediend door PvdA, SP, De Bossche Groenen, gewoon ge-DREVEN, Leefbaar 'sHertogenbosch en 50PLUS De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord de beraadslagingen over de Voorjaarsnota 2022; constaterende dat: • bij de beraadslagingen, in de gemeenteraad van 2 juli 2019, over het voorstel Ruimtelijke Onderbouwing 67 woningen in deelgebieden C, D en E van het Gasthuiskwartier, een motie Gemengd bouwen in het Gasthuiskwartier unaniem aanvaard is met het volgende verzoek aan het college: - vast te houden aan het uitgangspunt dat tenminste 20% van de nieuwe woningen in het totale plangebied van het Gasthuiskwartier in de goedkope huur- en koopsector worden gerealiseerd; - in deelgebied F van het Gasthuiskwartier: - 100% van de nieuwe woningen te realiseren als sociale huur en goedkope koopwoning; - te borgen dat de sociale huurwoningen in alle prijsklassen gerealiseerd worden; - Vlek F zo spoedig mogelijk in ontwikkeling te brengen; • op 18 mei 2021 het college de gemeenteraad een brief stuurde met als titel: "Afhandeling en stand van zaken openstaande moties en bestuurlijke toezeggingen", daarin het volgende bericht met betrekking tot de motie Gemengd bouwen in het Gasthuiskwartier; Wij blijven vasthouden aan het uitgangspunt dat in het Gasthuiskwartier minimaal

20% van de nieuwe woningen in de goedkope huur- en koopsector worden gerealiseerd. In deelgebied F worden 36 goedkope koopwoningen gerealiseerd en 42 duurdere woningen. Om ervoor te zorgen dat we zowel voldoen aan het programmatische uitgangspunt (minimaal 20% sociale huur- en koopwoningen) als invulling geven aan het achterliggende doel van uw motie (op deze locatie meer sociale huurwoningen realiseren), hebben we ingezet op een stevig sociaal programma op de locatie Bloemenkamp. De VOF en BrabantWonen hebben inmiddels een overeenkomst gesloten om 115 sociale huurwoningen en 20 duurdere koopwoningen te realiseren. Wij gaan hiermee invulling geven aan uw motie en beschouwen deze als afgedaan; overwegende dat: • de motie Gemengd bouwen in het Gasthuiskwartier ondanks het stevige signaal van de gemeenteraad, namelijk unanieme aanvaarding, niet dreigt te worden waargemaakt; 12

•

de wijze van invulling van de motie door het college voorbijgaat aan het doel en de strekking van die motie, t.w. 100% van de nieuwe woningen in deelgebied F te realiseren als sociale huur- en goedkope koopwoningen;

roept het college op: • de motie Gemengd bouwen in het Gasthuiskwartier een-op-een waar te maken; en gaat over tot de orde van dag. Agendapunt 12, motie 7 Afschaffen Blaftax Ingediend door gewoon ge-DREVEN en PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; overwegende dat: • hondenbezitters al jarenlang € 400.000 per jaar meer betalen aan hondenbelasting dan er aan hondenvoorzieningen wordt uitgegeven; • er ook al jarenlang draagvlak is voor het 'afromen' van de hondenbelasting tot kostendekkend. • het kostendekkend maken van de hondenbelasting dus een 'gaatje' slaat in de begroting van circa € 400.000; • het college nu voorstelt om de Diezebrug te vervangen voor minimaal € 10 miljoen; • omgerekend een eenmalige investering van € 10 miljoen een jaarlijkse last aan rente en aflossing betekent van ongeveer € 400.000; • de hondenbezitters dus feitelijk de verfraaiing van de Diezebrug betalen; • In de Tweede Kamer er eindelijk een meerderheid is voor het afschaffen van de hondenbelasting; spreekt uit dat: • het 'zuur' is dat de hondenbezitters omgerekend de € 10 miljoen voor de Diezebrug financieel opbrengen; • landelijk beleid aangepast gaat worden waardoor op termijn het heffen van hondenbelasting niet meer is toegestaan; • hierop vooruitlopend de hondenbelasting niet meer dan kostendekkend mag zijn; verzoekt het college: • deze

raadsuitspraak uit werken richting Begroting 2022; en gaat over tot de orde van dag. Agendapunt 12, motie 8 Optimale Oostelijke ontsluiting Ingediend door Rosmalens Belang, VVD, D66, CDA, 50PLUS en Bosch Belang De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving van 1 juni 2021 over het raadsvoorstel Voorjaarsnota, registratienummer 11009420; overwegende dat: • de Oostelijke gemeentedelen, waaronder Rosmalen, Kruisstraat en De Groote Wielen een uitdaging hebben om te komen tot een veilige en toekomstbestendige ontsluiting van verkeersstromen; • in de komende jaren het Rodenborch College zich vestigt op De Groote Wielen; • De Groote Wielen zich de komende jaren nog nadrukkelijk zal doorontwikkelen, onder andere met een wijkcentrum en aanvullende woningbouw in De Lanen en het 'vierde kwadrant'. Daarmee neemt het aantal verkeersbewegingen, ook richting centrum Rosmalen, Bruggen en Kruisstraat, verder toe; • de balans tussen de bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid in de Oostelijke gemeentedelen daarin belangrijk is; • er (verschillende) onderzoeken zijn gedaan naar nut en noodzaak van drie tracés in afstemming met klankbordgroep; • de conclusies uit het rapport nut en noodzaak van geen van die tracés op dit moment onderschrijven; 13

• •

het doel van de opgave, bereikbaar, veilig en leefbaar, daarmee op een andere wijze moet worden aangepakt en met een brede mobiliteitsaanpak de bereikbaarheid en leefbaarheid van onze gemeente en de regio richting de toekomst duurzaam willen borgen; Het college met haar besluit tot toevoeging van het Maatregelpakket Oostelijke gemeentedelen in het Structuurfonds de financiële middelen borgt voor toekomstige maatregelen en verkeersinfrastructuur;

spreekt uit dat; • het belangrijk is dat de optimale Oostelijke ontsluiting van het gebied op de A59 op een nader toekomstig moment wordt ontwikkeld; • voor het vervolg via een bereikbaarheidsstrategie Oostelijke gemeentedelen drie principes/richtingen worden gekozen namelijk: - opwaarderen en optimaliseren van bestaande infrastructuur; - ontvlechten lokaal versus snelwegverkeer, en: auto, fiets versus bus; - beter geleiden en sturen van verkeersstromen; • daarvoor verdiepend onderzoek nodig is op (verkeerskundige, ruimtelijke en omgevings)effecten en oplossend vermogen; • het wenselijk is vaart te blijven maken; verzoekt het college: • om bij het verdere proces de klankbordgroep en de betreffende wijkraden te blijven betrekken; • op zo een kort mogelijk termijn het verdiepend onderzoek uit te voeren; • in het verdiepend onderzoek ook expliciet de effectieve maatregelen voor de korte termijn in beeld te brengen, waarbij ook rekening wordt gehouden met maatregelen op de langere termijn ('no regret'- en 'quickwin'-maatregelen); • de resultaten van het onderzoek aan de raad te presenteren; en gaat over tot de orde van de dag.

Agendapunt 12, motie 9 Verbeteren luchtkwaliteit Ingediend door De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; en gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving; constaterende dat: • luchtverontreiniging behoort tot de belangrijkste risicofactoren voor de gezondheid, in dezelfde orde van grootte als overgewicht. Gemiddeld leven Nederlanders door luchtverontreiniging negen maanden korter en jaarlijks overlijden circa 11.000 mensen vroegtijdig als gevolg van blootstelling aan luchtverontreiniging; • de Atlas Leefomgeving van het RIVM laat zien dat de luchtkwaliteit in 's-Hertogenbosch op diverse plekken beroerd is; • uit internationaal onderzoek blijkt dat in regio's met een slechte luchtkwaliteit mensen vatbaarder zijn voor longziektes, zoals corona; overwegende dat: • conform artikel 21.2 van het Schone Lucht Akkoord – ondertekend door de gemeente 's-Hertogenbosch in januari 2020 – de deelnemer zo snel mogelijk de uitvoering ter hand neemt; • de maatregelen die het college thans neemt uitgebreid en bespoedigd kunnen worden; spreekt uit dat: • op het terrein van de mobiliteit meer en sneller stappen te zetten zijn die kunnen leiden tot verbetering van de luchtkwaliteit, zoals diverse andere gemeentes al hebben laten zien; en dat die niet per definitie veel geld hoeven te kosten;

verzoekt het college: 1. vaart te maken met de uitwerking van het Schone Lucht Akkoord waarbij de volgende maatregelen kunnen worden overwogen die een impuls geven aan schone lucht: - een of meerdere autovrije dagen in onze gemeente, conform de aangenomen motie van 5 juni 2019; 14

-

2.

een sloopregeling voor benzinebrommers en scooters waarbij eigenaren hun vervuilend vervoermiddel kunnen inruilen voor een vaste vergoeding of OV-tegoed, zoals bijvoorbeeld Den Haag dat heeft ingevoerd; voortzetten van de lobby om te komen tot een verlaging van de maximumsnelheid op de ringwegen A2 en A59 bij Den Bosch en Rosmalen naar maximaal 80 km/uur; verlaging van de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom naar 30 km/uur; een financiële beloningsprikkel voor fietsers, bijvoorbeeld naar het voorbeeld van Enschede; de zero-emissiezone voor bevoorrading uit te breiden naar de hele stad; ook vervuilend personenvervoer te weren uit de binnenstad door aanscherping van de milieuzone; meer autoluwe en autovrije gebieden in de binnenstad aan te wijzen;

de raad hierover te informeren en keuzes voor te leggen bij de begroting van 2022;

en gaat over tot de orde van dag. Agendapunt 12, motie 10 Bossche Stadsdelta; koppeling haalbaarheidsfase & onderzoek nieuwe Diezebrug en doortrekken Vogelstraat Ingediend door Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen en gewoon ge-DREVEN De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; constaterende dat: • in de Voorjaarsnota 2022; het voorstel is opgenomen om ons uit te spreken over het voornemen om het project (bijlage 4) Bossche Stadsdelta bij de vaststelling van de Begroting 2022 op te nemen in het Structuurfonds; • separaat onderdeel van dit voorstel is het voornemen om te starten met de voorbereiding (haalbaarheidsfase & onderzoek) voor de nieuw Diezebrug, zoals besloten door de gemeenteraad van 8 december 2020 bij de besluitvorming van het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta; • op 7 mei 2019 door de gemeenteraad het amendement 'Doortrekken Vogelstraat als maatregel op termijn behouden', is aangenomen belangrijke overwegingen daarbij waren: 1. achterliggende gedachte daarbij was om op termijn te bevorderen dat een substantieel deel van het autoverkeer over (de Oranjeboulevard) van voor het station naar achter het station verlegd zou worden; 2.

en het wel wenselijk is om de maatregel doortrekken Vogelstraat op tafel te houden, zowel vanwege de hulpdiensten als in relatie tot verdere ontwikkelingen rond de Spoorzone in het bijzonder Kop van 't Zand; • in de actualisatie bereikbaarheidsstrategie 's-Hertogenbosch, onderlegger van het raadsvoorstel Actualisatie Stedelijke Bereikbaarheidsstrategie en -agenda (7 mei 2019), er een aantal effecten van maatregelen zijn benoemd; waaronder punt 6; Diezebrug vervangen door lage brug voor langzaam verkeer openbaar vervoer en (eventueel) lokaal verkeer; waarin gesproken wordt over het bereiken van effect waarbij het verkeer wel de binnenstad kan bereiken, maar dat doorgaand verkeer gestimuleerd wordt niet te kiezen voor de Binnenstadsring (Oranjeboulevard); wat ook gerealiseerd kan worden door een doorgetrokken Vogelstraat met nieuwe lage burg over de Dieze of met een spooronderdoorgang bv.

bij Boschdijkstraat; overwegende dat: • de mobiliteitsvraagstukken in breed perspectief opgelost moeten worden; • het in de rede ligt dat bij de integrale benadering naast knooppuntontwikkeling station, EKPterrein Noord en Zuid, Grasso/Grenco en Bossche Stadsdelta, ook het doortrekken van de Vogelstraat wordt opgenomen in de haalbaarheidsfase/uitwerking nieuwe Diezebrug, zodat deze als basis kan dienen voor (een inclusieve en exclusieve variant) van het doortrekken van de Vogelstraat; verzoekt het college: • in de haalbaarheidsfase/uitwerking van de nieuwe Diezebrug ook het doortrekken van de Vogelstraat mee te nemen; 15

en gaat over tot de orde van de dag. Agendapunt 12, motie 11 Verleiden verplaatsen coffeeshop(s) Ingediend door gewoon ge-DREVEN, Leefbaar 's-Hertogenbosch en 50PLUS De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; ter bespreking Voorjaarsnota 2022; overwegende dat: • op 8 mrt 2021 de gemeenteraad kennis heeft kunnen nemen van de evaluatie van de Hinthamerstaat. Een Hinthamerstraat tijdens de coronabeperkingen; • uit de evaluatie blijkt dat de concentratie van coffeeshops in de Hinthamerstraat leidt tot veel verkeersbewegingen en parkeeroverlast van auto's, motoren en scooters uit andere wijken en tot druk op de leefbaarheid; • beide coffeeshopzaken voldoen aan de gestelde vestigingsvoorwaarden/-eisen; • op de huidige locatie(s) een zgn.

'Mc Wiet' niet mogelijk is; • Het ongewenst is dat de Hinthamerstraat het stigma van onveilige en onleefbare straat krijgt; • op 8 oktober 2020 de portefeuillehouder via een mededeling aan de gemeenteraad heeft aangegeven dat hij voornemens is om nieuw beleid voor coffeeshops op te stellen; • dit voorgesteld nieuwe beleid in principe niet gaat gelden voor de huidige coffeeshops; • over de kaders voor dit nieuw op te stellen beleid de gemeenteraad zich hierover nog niet heeft uitgesproken; • het van belang is dat raad en college in deze gezamenlijk optrekken; spreekt uit; • de Hinthamerstaat er bij gebaat is indien er minder bezoek verkeer voor de coffeeshop(s) is; verzoekt het college: • ter voorbereiding voor het nieuw op te stellen coffeeshopbeleid actief in gesprek te gaan met coffeeshopeigenaren/ uitbaters in de Hinthamerstaat en te kijken of deze 'verleid' kunnen worden om te verhuizen, en de resultaten van deze gesprekken mee te nemen in het voorgestelde nieuw op te stellen beleid; en gaat over tot de orde van dag.

Agendapunt 12, motie 12 TONK-regeling meer dan woonkosten Ingediend door SP, gewoon ge-DREVEN en De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; overwegend dat: • het kabinet een rijksbudget beschikbaar heeft gesteld voor de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) bedoeld voor ondernemers en particulieren die financieel zijn geraakt door de coronacrisis; • gemeente 's-Hertogenbosch volgens het college kan rekenen op een bedrag van circa € 2,7 miljoen in het kader van deze regeling; • het college eind april dit jaar meldde dat er tot nu toe weinig beroep wordt gedaan op deze regeling en dat daarom de regels zijn versoepeld en het te verstrekken bedrag is verhoogd; • de gemeentelijke website aangeeft dat het hier gaat om noodzakelijke woonkosten gaat terwijl de regeling is bedoeld voor alle noodzakelijke kosten; verzoekt het college: • het huidige TONK toekenningsbeleid zo spoedig mogelijk uit te breiden van woonlasten naar alle noodzakelijke kosten; en gaat over tot de orde van dag.

16

Agendapunt 12, motie 13 Géén azc in Den Bosch Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; constaterende dat: • er met gemeenten gesproken wordt over een provinciaal beleidsplan voor de vestiging van nieuwe asielzoekerscentra1; • het COA onder andere in Roosendaal al heeft geprobeerd een nieuw azc te vestigen; overwegende dat: • de gemeente Roosendaal de vestiging van een azc expliciet heeft afgewezen; • de provincie Noord-Brabant met negen azc's al koploper is in het huisvesten van asielzoekers; • bewoners van azc's vaak zorgen voor asociaal en crimineel gedrag, zoals ook blijkt uit een rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid2; verzoekt het college: • in navolging van de gemeente Roosendaal een eventueel verzoek van het COA voor de vestiging van een azc in de gemeente 's-Hertogenbosch te weigeren en ook geen medewerking te verlenen aan de vestiging van een azc in de gemeente 's-Hertogenbosch in het kader van een provinciaal beleidsplan voor nieuwe asielzoekerscentra; en gaat over tot de orde van dag. 1 https://www.bndestem.nl/roosendaal/coa-wilde-asielzoekerscentrum-in-roosendaal-maar-college-zette-daar-een-streepdoor~a4206158/ 2 https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3404651/azcs-zoals-die-in-budel-kunnen-overlastge-vende-asielzoekers-niet-aan

Agendapunt 12, motie 14 Structureel veilige wijken Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; constaterende dat: • in bespreking van de Voorjaarsnota in de commissie bestuur de burgemeester heeft aangegeven dat eind dit jaar de resultaten van de wijkscans (inzake veiligheid) beschikbaar komen; • in deze commissie Bestuur het college eveneens heeft onderkend dat vanuit het oogpunt van meer veiligheid en handhaving onder andere behoefte is aan het aanstellen van extra BOA's; overwegende dat: • de gemeente 's-Hertogenbosch de ambitie heeft om de veiligheid in de wijken te verbeteren; • structurele middelen om de veiligheid in de wijken te verbeteren vooralsnog ontbreken; verzoekt het college: • bij opstellen van de (meerjaren)begroting rekening te houden met structurele financiering van maatregelen op het gebied van veiligheid (zoals het aanstellen van extra BOA's) waarmee aan de resultaten van de wijkscans ook effectief vervolg kan worden gegeven; en gaat over tot de orde van dag.

Agendapunt 12, motie 15 Hergebruik Diezebrug Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 16 juni 2021; gezien de Voorjaarsnota 2022; constaterende dat: • in de voorjaarsnota wordt gevraagd om ons als raad uit te spreken om het project Bossche Stadsdelta bij de Begroting 2022 op te nemen in het Structuurfonds; 17

overwegende dat: • bij raadsbesluit d.d. 8 december 2020 (Gebiedsperspectief De Bossche Stadsdelta (reg nr. 10126475)) eerder al een voorbereidingskrediet is toegekend voor de nog te bouwen nieuwe Diezebrug; • in diezelfde raadsvergadering bij amendement is besloten tot "Duurzaam en circulair bouwen bij de Bossche Stadsdelta" maar hierbij niet (expliciet) de Diezebrug is bedoeld; • hergebruik van de Diezebrug past echter wel bij het concept 'duurzaam en circulair'; • in het kader van hergebruik van materialen (en evt. kostenbesparing) is het wenselijk (delen van) de Diezebrug te hergebruiken in een eventuele nieuwe brug; • hergebruik is ook wenselijk vanwege het historische belang van deze brug en dan met name het gegeven dat de Welsh Division over deze brug onze stad de bevrijding bracht; verzoekt het college: • om in de verdere uitwerking van een eventuele nieuwe Diezebrug het hergebruik van de oude brug mee te nemen; en gaat over tot de orde van dag. De VOORZITTER: Dan gaan wij over naar jaarverslag, actualisatie en voorjaarsnota. Daarbij hebben we alternerend de grootste oppositiepartij en daarna de coalitiepartij en we beginnen bij Bosch Belang. U mag vanaf uw eigen tafel of daar, dat maakt mij niet uit. De heer VAN DER KRABBEN: Dank u wel voorzitter.

Voorzitter, voordat ik met de voorjaarsnota en de jaarrekening begin, wil ik stilstaan bij wat het belangrijkste in deze samenleving is. Als wij een paar maanden geleden met elkaar hier waren, spraken we over corona en als we nu kijken waar de corona staat dan mogen wij concluderen dat het de goede kant op gaat. De zorgen van vier maanden geleden waren enorm groot en de cijfers lopen nu gelukkig terug, ziekenhuisbedden komen vrij voor de normale operaties en dat ontwikkelt zich goed. Daarmee hoor je mij niet zeggen dat we er al zijn, maar dat is in ieder geval de goede kant van de stand van zaken. Als ik dan kijk naar de economische ontwikkeling, dan kijk en luister ik graag naar zeer deskundigen en dat is De Nederlandsche Bank. De Nederlandsche Bank geeft aan dat de economie zich sneller herstelt dan we een jaar geleden dachten. Een jaar geleden gaf De Nederlandsche Bank aan een krimp van 6% te verwachten, maar nu verwacht men voor 2021 een groei van 3% en hoogstwaarschijnlijk in 2022 zelfs nog een tandje erbij. Er is dus een forse verandering in de samenleving en eigenlijk moeten we vanuit die optiek naar de voorjaarsnota kijken want diezelfde bank geeft aan dat wij alles bij elkaar, misschien u meer dan ik, € 52 miljard gespaard hebben.