Notulen raadsvergadering 2021-04-06

VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN 's-HERTOGENBOSCH OP 6 APRIL 2021 AANVANG 16.00 UUR

Voorzitter:

drs. J.M.L.N. Mikkers

Griffier:

drs. W. Amesz

Leden aanwezig:

J.J.E.L. van Creij, mw. Y. Dogan LLM, mw. ing. E.E.M. Eigenhuijsen, R.J.J. Geers, F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, mw. J.M.C. van Gool, ing. A.J.G. de Groot, M.A.W.A.M. Hack, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández, W.B.G. Hoeben, mw. J.M.M. Hoog Antink, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, drs. R.M.J. van den Kerkhof, P.M. van der Krabben, mw. J.C.H. Lokhoff-Tiebosch, H.J.M. Mees, mw. drs. H.M. Mees-Huibers, D.J.G. Peters, M.C.J.M. Ploegmakers, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, A.M. Rotman, mw. drs. E.J. de Ruiter, G.J.I.J. Smeets MBA, O.R. Thelissen, F.H. van Valkenburg, mw. mr. drs. I.E.C. Visschedijk, mw. J.P.M. Weltenvan Doremalen, P.H. Wiggers en mw. ir. I.J.J. van Zwambagt

Tevens aanwezig de wethouders:

Afwezig:

ing. R.A.P. Geers, M.J.J. van der Geld MSc, mr. J.W.F. Hoskam, U. Kâhya en mr. H.C. van Olden P. Slikker, G.M.M. Verbruggen, mw. C.K.J. Visscher, R.G. Vonk

I.1.

Vragenhalfuur

I.2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

I.3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 9 maart 2021

I.4.

Ingekomen stukken en mededelingen

I.4.A Raadsinformatiebrief ontwerpbestemmingsplan en Beeldkwaliteitsplan Werklandschap Rosmalense Plas I.4.A Raadsinformatiebrief Toegankelijkheid stembureaus I.4.A Raadsinformatiebrief Voortgang haalbaarheidsonderzoek flexwoningen Noordoosthoek I.4.A Raadsinformatiebrief ter inzagelegging ontwerpnota Parkeernormering 2021 I.4.B Ingekomen stukken II

Voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht

II.5.

Bestemmingsplan Veedijk 9 te Rosmalen

II.6.

Bestemmingsplan De Groote Wielen vierde klooster

II.7.

Bestemmingsplan Uitbreiding Volkstuinencomplex Engelsedijk

II.8.

Benoemen lid tevens plaatsvervangend voorzitter gemeentelijke Ombudscommissie

1

II.9.

Derde wijziging Legesverordening 2021

III

Voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht

III.10. Doorontwikkeling JADS III.11. Aanvraag rendabel krediet huisvesting World Skate Center (WSC) in de Kaaihallen III.12. Ruimtelijke onderbouwing Snellaadstation Fastned Graafsebaan 61 III.13. Bestemmingsplan Noord, Klokkenlaan 2 III.14. Actualisering verkeersveiligheidsbeleid IV.

Moties vreemd aan de orde van de dag

IV.15. Motie vreemd aan de orde van de dag Nota Parkeren IV.16. Motie vreemd aan de orde van de dag Geen kerncentrale in 's-Hertogenbosch IV.17. Motie vreemd aan de orde van de dag Referendum kerncentrale in gemeente 's-Hertogenbosch De VOORZITTER: we houden rekening met de 1,5 meter vandaar dat er raadsleden op de publieke tribune zitten en dat de raadsleden die in de ring zitten ook op twee stoelen afstand zitten en bij de behandeling van een aantal voorstellen wisselen we van plaats omdat er andere woordvoerders namens de partijen zijn. We houden ook rekening met de stemmingen, zodat de raadsleden op de publieke tribune ook kunnen meestemmen over de voorstellen. We hebben vier afmeldingen, namelijk van de heer Vonk, de heer Slikker, de heer Verbruggen en mevrouw Visscher, zij zijn alle vier afwezig. Verder zijn we compleet. De heer Van Creij was vijftien jaar raadslid, maar u wilde met het officiële moment wachten tot tweemaal elf heb ik begrepen. Ik heb geen vermoeden waarom, maar ik heb wel een idee en daar komen we dan op terug. Dat zal nog even duren, maar u bent in ieder geval vijftien jaar raadslid. I.1.

Vragenhalfuur

De VOORZITTER: Voordat wij verder gaan met de rest van de agenda, zijn er twee vragen voor het vragenhalfuurtje ingediend. Als eerste de vragen van de fractie van Bosch Belang inzake Karel Thiel en als tweede de vragen van de fractie van D66 over het aansluiten bij de oproep om de terrassen sneller te openen. Ik geef als eerste het woord aan de fractie van Bosch Belang, de heer Gersjes, inzake Karel Thiel. De portefeuillehouder is wethouder Van der Geld. Aan u. De heer GERSJES: Ja dank u wel voorzitter. Op 28 februari jl. overleed de heer Karel Thiel op 91-jarige leeftijd. De heer Thiel was een markant figuur binnen de Bossche gemeenschap en hij had een grote liefde voor zijn stad 's-Hertogenbosch. Wie kende hem niet, Karel was een echte Bosschenaar, een talentvol tekstschrijver, een zanger, een rasmuzikant en tevens trotse eigenaar van zijn winkeltje 'Thiel Muziekhandel' aan de Graafseweg. Wanneer je in zijn winkel kwam, was je er niet zomaar weg. Karel stond altijd klaar, in de weekenden of tijdens carnaval en wanneer er een onmogelijk onderdeeltje van een trom of trompet kapotging of je een rietje of een mondstuk nodig had, had hij daar wel een oplossing voor. Karel was een zeer muzikaal persoon, hij heeft veel platen ingezongen en in de jaren '60 en '70 schreef hij carnavalsliedjes voor onder andere het Kwèkfestijn.

In 1960 kwam zijn eerste zelfgeschreven single 'Ik wil dwalen' uit en hij speelde in de band The Evergreens. Karel schreef ook nummers voor Johnny Hoes en vormde een aantal jaren met hem het duo Pils, met het bekende nummer 'Geef mij de liefde en de gein'. Voorzitter, om deze verdiensten van Karel Thiel te vereeuwigen verzoekt zijn kleinzoon Mitchel de Vaan door tussenkomst van ons als eerbetoon aan zijn opa om een bronzen beeldje of een plaquette voor zijn muziekwinkeltje te plaatsen of te mogen plaatsen en of u daaraan zou willen meewerken. Wethouder VAN DER GELD: Voorzitter allereerst natuurlijk, zoals de heer Gersjes al mooi aangaf, alle erkenning voor de opa van de briefschrijver. De heer Thiel heeft inderdaad een prominente rol in de Bossche middenstand gespeeld en niet in de laatste plaats tijdens het Oeteldonkse carnaval. Voorzitter, als gemeente hebben wij geen actief beleid als het gaat om het 2

aandacht hieraan schenken in de openbare ruimte en in zeer uitzonderlijke gevallen zijn er initiatieven die leiden tot bijvoorbeeld een buste, een beeldje, zoals hier ook wordt gesteld, of een plaquette in de openbare ruimte, je kunt bijvoorbeeld denken aan Jeroen Bosch of Janus Kiep. Voorzitter, als gemeente zijn we dan ook terughoudend met het maken van uitzonderingen, bijvoorbeeld om precedentwerking tegen te gaan, maar voorzitter om direct op de vragen in te gaan, de gemakkelijkste en snelste weg is om toch samen met de initiatiefnemer te kijken of we hier vorm en inhoud aan kunnen geven in de vorm van een plaquette. Uiteindelijk is het in eerste instantie aan in dit geval de kleinzoon zelf om actie te ondernemen en het college wil natuurlijk kijken hoe het kan meewerken aan een definitief plan. We zullen daar uiteraard graag met een goede positieve grondhouding aan meewerken, maar ik geef wel mee dat voor een plaquette toestemming van de eigenaar van het pand nodig is. Ik hoop hiermee antwoorden op de vragen van Bosch Belang te hebben gegeven. De heer GERSJES: Ik, en zeker ook zijn kleinzoon en de familie, zijn bijzonder verheugd dat u zojuist hebt uitgesproken te willen meewerken. Ik zal u niet vragen welke vorm, maar u wilt in ieder geval denken aan een plaquette en daar ben ik bijzonder blij om. Ik zal het overbrengen aan de familie, hartelijk dank.

De heer VAN CREIJ: Dank voor uw antwoorden wethouder. Even aanvullend op wat de heer Gersjes zei. Kan het ook in de vorm van een stoeptegel of iets dergelijks? De heer Gersjes gaf aan dat het niet om de vorm gaat en ik denk dat dit gemakkelijker zou zijn. Wethouder VAN DER GELD: Ja voorzitter, wij willen graag meedenken met de initiatiefnemer over wat zou kunnen. Wij denken dat de gemakkelijkste weg een plaquette aan de gevel is, maar daarvoor is wel toestemming van de eigenaar nodig. Ik denk dat iedereen daar het gelukkigst van wordt en daarover willen wij graag in gesprek met de initiatiefnemer zelf. De VOORZITTER: Dank u wel. De tweede vraag is een vraag aan mij dus ik vraag de heer Kabbouti om het voorzitterschap even over te nemen. De VICEVOORZITTER: De tweede set vragen gaat over het onderwerp Aansluiten bij de oproep om terrassen snel weer te openen en ik geef het woord aan de fractie van D66, de heer Van den Kerkhof. De heer VAN DEN KERKHOF: Voorzitter, het lijkt met de sneeuw van vandaag alweer een eeuwigheid geleden, maar nog geen week geleden was het in deze stad ongeveer 23C en zagen we ook in deze stad de drukte in parken en de binnenstad toenemen. Dat zagen ze ook in de grote steden, we kennen de beelden van wat daar allemaal aan de gang was, en wat in deze tijd uiteraard onwenselijk is, overvolle parken die gesloten moeten worden, mensen dicht op elkaar.

Dat komt in deze tijd de veiligheid natuurlijk totaal niet ten goede en tegelijkertijd zien we dat de terrassen in deze stad en in heel Nederland gesloten zijn. Dat is natuurlijk landelijk beleid, maar de oproep van de Amsterdamse burgemeester Halsema was om de terrassen snel weer te openen en de grote steden sloten zich daar de afgelopen week bij aan. Dat werd afgelopen weekend bekend en de D66-fractie vindt dat dit een kans is en dat 's-Hertogenbosch zich moet aansluiten bij die oproep van de grote steden, dat is het afgelopen weekend in sneltreinvaart gegaan. Mijn collega, de heer Van der Krabben van Bosch Belang, heeft dat ook in een open brief aan de burgemeester medegedeeld, daaruit begreep ik ook dat vandaag het Veiligheidsoverleg heeft plaatsgevonden en de vragen die hier staan zijn wellicht al wat achterhaald. Dus naast de twee schriftelijk gestelde vragen is nog de volgende vraag aan de burgemeester eigenlijk: hoe is dat overleg verlopen en welk standpunt van 'sHertogenbosch heeft hij daar naar voren gebracht? Dat aanvullend op de vragen die hier al voorliggen. Portefeuillehouder MIKKERS: Dank mijnheer Van den Kerkhof en ook dank aan de heer Van der Krabben voor de brief van afgelopen weekend. Om maar even alle onduidelijkheden weg te halen, het is een oproep die mevrouw Halsema op 2 april jl.

deed in de televisie-uitzending van Beau en dat was een oproep die we als burgemeesters van het Veiligheidsberaad en meerdere burgemeesters al een aantal weken hebben gedaan over het heropenen van terrassen. Zoals mevrouw Halsema ook bij Beau zei, het gaat erom het leven en de regels beter op elkaar te laten aansluiten, maar heropeningen moeten wel verantwoord gebeuren en het zomaar ongebreideld openen van terrassen… het moet wel passen binnen de medische adviezen. Dat was de oproep en die oproep hebben wij als burgemeesters in het Veiligheidsberaad een aantal weken geleden ook al gedaan. Dat heeft te maken 3

met het openingsplan dat vorige week zou worden besproken, maar u kent de Haagse beslommeringen. Dit wordt vandaag, op dit moment, besproken maar bij mij gaat de raad voor het Veiligheidsberaad en vandaar dat mevrouw Buijs nu naar het Veiligheidsberaad is en zij zal daar ook het woord vanuit onze regio voeren. Als burgemeester van 's-Hertogenbosch, daar sta ik hier voor, vind ik het van belang dat de terrassen mede opengaan, maar wel als het verantwoord kan en passend binnen het pakket aan maatregelen dat is aangeboden en dat betekent dat we wel moeten kijken wat er wel en niet kan. Ik denk dat wat we nu zien nu in de parken en op openbare terreinen een doorn in ieders oog is; dat het bij de sokkel van Jeroen Bosch bijna een terras op zich is, terwijl de horecaondernemers bijna moeten vechten om een stoeltje buiten te mogen zetten. Dat staat ons ook tegen, maar we hebben wel te maken met adviezen. Het begint natuurlijk bij de burger zelf want er wordt een appel op hen gedaan om binnen te blijven en als zij naar buiten gaan, bijvoorbeeld naar de parken… Het moet niet onder druk zijn: wij gaan de parken in, dus u moet de terrassen openen. Het begint wel bij de medische noodzaak, daarop is het gebaseerd. Als we kijken naar de vraag die u stelt: bent u het met ons eens dat snel openen kan leiden tot het beter in goede banen leiden van de drukte? Ja.

Gaat u zich aansluiten bij de oproep? Het was geen oproep, maar een opmerking van mevrouw Halsema tijdens Beau. Het is een bestaande oproep van de burgemeesters, daar hoort deze burgemeester ook bij, en het heeft een relatie met het openingsplan in brede zin over hoe de komende weken, ik heb het toch over weken, meer zaken opengaan. Dat zal een traject zijn tussen enerzijds het kabinet en anderzijds de signalen die wij krijgen vanuit de lokale gemeenschap die en die brengen wij over in de wekelijkse vergadering. Het openingsplan ligt vandaag voor in het Veiligheidsberaad en dat zal volgende week leiden tot een perscommuniqué van de dan zittende minister-president, ik ben maar heel... Volgens mij is dat de vraag. Ik weet niet wat er vandaag uit de discussie komt want het Veiligheidsberaad is op dit moment van 15.00 tot 17.00 uur. Tot zover. De heer VAN HATTEM: Het is positief om te horen dat de burgemeester van deze mooie stad het voornemen ondersteunt om de terrassen te heropenen, maar ik heb toch nog een vraag want het is naar mijn gevoel een beetje een grabbelton aan maatregelen, wanneer ze in stand blijven, wanneer ze worden ingetrokken, wanneer ze worden verstrengd en wanneer ze worden versoepeld en daar wordt dus ook over gesproken in het Veiligheidsberaad.

Kan de burgemeester aangeven welke concrete indicatoren worden gehanteerd voor wanneer maatregelen wel of niet versoepeld worden en waarop we die verwachting kunnen baseren want nu is het echt gewoon een black box en is het gewoon afwachten wanneer wij iets kunnen verwachten. Is daar enig inzicht in te geven? Portefeuillehouder MIKKERS: U stelt deze vraag aan de burgemeester van Den Bosch en ik leg hier verantwoording af en geef antwoord als burgemeester van 's-Hertogenbosch. Ik zou het oneerlijk vinden als ik u hier als voorzitter van de Veiligheidsregio antwoord zou geven want ik vind dat ik dan naar alle gemeenteraden moet antwoorden. U stelt dat het een grabbelton is en dat het onduidelijk is wat de indicatoren zijn. Op dit moment wordt de tijdelijke Wet maatregelen COVID gehanteerd en daarbij is het kabinetsbeleid het uitgangspunt, het kabinet baseert zich op het OMT, dat doet uitspraken, en vraagt ons als burgemeesters vanuit de lokale inbreng of het wel of niet te hanteren is. Dit is een van de punten op het lijstje en dat zal een onderdeel zijn van het openingsplan. Als er onduidelijkheden zijn over indicatoren, verwijs ik u toch naar het kabinet omdat die de maatregelen neemt en niet de voorzitter van de Veiligheidsregio en zeker niet de burgemeester van 's-Hertogenbosch want die is alleen burgemeester van 's-Hertogenbosch.

De VICEVOORZITTER: Dank u wel, daarmee zijn we klaar. De heer VAN HATTEM: Voorzitter? De VICEVOORZITTER: Nee, het is een vragenhalfuurtje en u kunt één vraag stellen, als u aanvullende vragen hebt, kunt u die schriftelijk stellen. Daarmee zijn we aan het einde van het vragenhalfuur en geef ik het stokje weer over aan burgemeester Mikkers als voorzitter van de raad. Portefeuillehouder MIKKERS: Ik kreeg net van de griffie door dat ik bij het openen van deze raadsvergadering iets vergeten ben. Ik zei wel dat de nieuwe raadzaal er hartstikke mooi uitziet en iets over de techniek, maar er is ook een aantal zaken aangebracht vanuit de motie Van der Krabben/De Ruiter. Dat zijn onder andere de vlag beneden en artikel 1 van de Grondwet op de muur. U hebt in uw eigen huiskamer van de gemeenteraad te 's-Hertogenbosch een aantal aanvullingen aangebracht die voor de eerste raadsvergadering klaar waren. Het zijn onderdelen van uw huiskamer en van onze huiskamer als 's-Hertogenbosch en daar wil ik u namens de hele bevolking, het mooie is dat ik dat als 4

burgemeester mag zeggen, voor bedanken. Ik ben dankbaar dat u dit initiatief hebt genomen en dat meeneemt in het invullen van deze raadzaal. Daarbij ook nog het wapen dat ook beneden hangt. Tot zover. De heer Van der Krabben. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, bedankt voor de mooie woorden. Ik wil een compliment maken aan degenen die de uitvoering hebben verzorgd en dat zijn het presidium en de griffie. Dit is toch het hart van de democratie en een compliment voor de wijze waarop het nu is ingericht, bedankt. De VOORZITTER: U hebt met die dank ook direct de ambtelijke vertegenwoordigers die dat gedaan hebben bedankt, daar ga ik vanuit. De heer VAN DER KRABBEN: Als ik tegen het college of het presidium spreek, ga ik er altijd vanuit dat die dat doorleiden naar degenen die het daadwerkelijk in de praktijk doen want zo ken ik de mensen. De VOORZITTER: Zitten ze er nog? Nee ze zitten er niet meer, ze zijn al weg, maar ik geef het door, dank u wel. 1.2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

De agenda wordt vastgesteld. I.3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 9 maart 2021

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. I.4. 4a.

Ingekomen stukken en mededelingen Overzicht raadsinformatiebrieven van 7 april 2020 1. Raadsinformatiebrief ontwerpbestemmingsplan en Beeldkwaliteitsplan Werklandschap Rosmalense Plas 2. Raadsinformatiebrief Toegankelijkheid stembureaus 3. Raadsinformatiebrief Voortgang haalbaarheidsonderzoek flexwoningen Noordoosthoek 4. Raadsinformatiebrief ter inzagelegging ontwerpnota Parkeernormering 2021

4b. Lijst ingekomen stukken De ingekomen stukken worden conform voorstel afgehandeld. De VOORZITTER: Dan de voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht. Punt 5, Bestemmingsplan Veedijk 9 Rosmalen, iemand? Wel? De heer VAN CREIJ: Voorzitter u ging even iets te snel, u zei 'Ingekomen stukken en mededelingen'. Komt u straks op de raadsinformatiebrieven terug? De VOORZITTER: Nee, dat zijn ingekomen stukken. De heer VAN CREIJ: Dan heb ik daar wel iets over. De VOORZITTER: Ja, doe maar. De heer VAN CREIJ: Nu dan? Ja, de raadsinformatiebrief Ter inzagelegging Parkeernormen staat straks als motie vreemd aan de orde van de dag geagendeerd, dat wil ik even doorgeven. Verder heb ik een vraag over de raadsinformatiebrief Haalbaarheidsonderzoek flexwoningen. De VVD en gewoon ge-DREVEN overwegen om daar een discussienotitie over te maken, kan de portefeuillehouder aangeven wanneer de openstaande artikel 71-vragen beantwoord worden en wanneer het haalbaarheidsonderzoek klaar is? Afhankelijk daarvan overwegen wij om… De VOORZITTER: Nee, dit is een procedurestuk. U geeft aan 'ik wil het doorgeleiden naar de commissie' en de vragen die u stelt kunnen eventueel schriftelijk worden gesteld en daar kan snel een antwoord op komen. Laten we het hier wel procedureel houden. 5

De heer VAN CREIJ: Vooralsnog wordt die geagendeerd voor de volgende commissie. De VOORZITTER: Oké, dank u wel. Dan het bestemmingsplan Veedijk in Rosmalen. Ja, dat wilt u bespreken. Mevrouw HERNÁNDEZ: Een stemverklaring. De VOORZITTER: Ja, dan is het straks toch een stemverklaring. Dan Bestemmingsplan De Groote Wielen vierde klooster. Ook stemverklaringen. Dan Uitbreiding volkstuinencomplex Engelsedijk. Die mag ik accorderen? Dank u wel. Dan het benoemen lid tevens plaatsvervangend voorzitter van de Ombudscommissie. Ik stel voor om dat bij acclamatie te doen als u dat goedvindt. Ja, dan zal ik haar straks de verklaring en belofte afnemen. Dan gaan we naar de derde wijziging Legesverordening 2021. Daarop is een aanpassing gedaan over zonnevelden op water. De heer VAN HATTEM: Zonnepanelen op water. De VOORZITTER: Ja, dat was het. Akkoord? Dan de financiële verantwoording en doorontwikkeling JADS. Nog iemand daarover het woord? Ja, bespreken. Dan Rendabel krediet huisvesting World Skate Center. Daarover iemand het woord? Ja. Dan zijn bij de ruimtelijke onderbouwing snellaadstation Fastned twee moties ingediend, dus ik neem aan bespreken. Dan het bestemmingsplan Noord Klokkenlaan 2. Bespreken. Dan Actualisering verkeersveiligheidsbeleid. Een paar moties en twee amendementen, dus ik neem aan bespreken. Dan de moties vreemd aan de orde van de dag.

Ik geef graag het woord aan de voorzitter van het presidium. De heer GEERS: Allereerst geef ik de complimenten uiteraard door aan de mensen die hier de verbouwing hebben gedaan, u snapt dat ik zelf niet meer op een trapje ga staan als dat niet hoeft. Het presidium heeft de goede gewoonte, ook vanuit de kaders Kwaliteit van het debat, om een advies te geven over moties vreemd aan de orde van de dag. Er zijn twee categorieën, namelijk moties vreemd aan de orde van de dag die al in de commissie zijn besproken en die dus direct tot besluitvorming leiden en moties vreemd aan de orde van de dag die niet besproken zijn. Er staan vandaag drie moties vreemd aan de orde van de dag op de agenda die nog niet in de commissies aan de orde zijn geweest en waarvan je ook altijd de afweging moet maken of het urgent is dat er nu een besluit valt: als de raad er vanavond niet over beslist, gebeurt er tussen nu en de volgende commissie/raad iets onomkeerbaars. Het advies van het presidium over de drie stukken die voorliggen is om die conform de afspraken die we als raad met elkaar hebben gemaakt terug te verwijzen naar de commissie om ze daar inhoudelijk te behandelen, zodat ze daarna gewoon ter besluitvorming in de komende raad kunnen terugkomen. Dat advies is het advies van het presidium. Nogmaals, dit is het advies van het presidium, maar de raad gaat er uiteindelijk zelf over.

De heer VAN CREIJ: Op 22 maart jl. is de nota Parkeren bekendgemaakt, die is direct de inspraak in gegaan en wij willen eigenlijk... De VOORZITTER: Nee mijnheer Van Creij, er is een advies van het presidium over het feit dat er moties vreemd aan de orde van de dag aangebracht zijn en dat die een normale proceduregang via de commissie hebben. Het voorstel is om de motie door te geleiden naar de commissie en hem daar samen met de raadsinformatiebrief inhoudelijk te bespreken. De heer VAN CREIJ: Voorzitter, als het mag, wil ik hem staande houden. De VOORZITTER: Dan moet ik dit voorstel straks in stemming brengen, dat gaan we doen. Anderen? De heer Roovers. De heer ROOVERS: Ik heb wel moeite met het advies van het presidium want ik vind het een politieke afweging, maar ik zou het zonde vinden als deze motie zou sneuvelen vanwege de procedurediscussie en wij schuiven hem daarom door naar de commissie. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, een goed advies van het presidium volgen wij altijd op en wij schuiven de motie vreemd aan de orde van de dag ook door, maar daarbij hoort dat dit in de toekomst voor al dit soort dingen geldt, dan moeten we die lijn ook vasthouden. 6

De VOORZITTER: Dit is de lijn. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, ik heb wel enig bezwaar tegen dat laatste. Ik heb moeite om het presidium als een ballotagecommissie voor moties te laten fungeren, ook omdat niet alle fracties daarin vertegenwoordigd zijn, dan krijg je toch een beetje een ongelijk speelveld in de raad. De VOORZITTER: De heer Geers voor een toelichting op de afspraak. De heer GEERS: Ja voorzitter, om dat laatste even te adresseren. Zoals ik net aangaf, geeft het presidium op verzoek van de raad een advies, maar het is aan de raad zelf om het op te volgen. Het presidium kan en wil niet zeggen dat een motie niet op de agenda mag komen. Vandaar dat het een advies is, het is aan uw raad zelf om bij ordevoorstel te beslissen of u wel of niet overgaat tot agendering, daar is alle keuzeruimte in. Het is absoluut op geen enkele manier een politieke beslissing, het enige waar wij op toetsen is: is het dermate urgent dat er onomkeerbare elementen plaatsvinden in de periode tussen besluitvorming nu en behandeling in commissie dan wel raad? Daar zit geen enkele inhoudelijke overweging achter zeg ik richting de heer Roovers. De VOORZITTER: Dank u wel. De heer Van Creij stelt voor om zijn motie wel te behandelen.

Wie is voor dat voorstel van de heer Van Creij? Voor het voorstel van de heer Van Creij zijn de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch, de heer Van Creij, de heer Van Hattem, De Bossche Groenen en de SP. Daarmee gaat het door naar de commissie. Dank u wel. II

Voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht

II.5

Bestemmingsplan Veedijk 9 te Rosmalen

Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Het gaat mij alleen om een stemverklaring. In dit document spreken wij over de aanpassing van een bestemmingsplan van agrarisch naar nietagrarisch en zoals in de commissie ook aangegeven, wil 50PLUS geen precedent met betrekking tot de woningnood. Wij weten dat de woningnood een groot probleem in Den Bosch is, zoals in heel Nederland, maar wij moeten ook de verantwoordelijkheid nemen om onze agrarische grond te beschermen. Wij stemmen voor, maar wij willen absoluut niet dat dit als een precedent gezien wordt. Dank u wel. Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.6.

Bestemmingsplan De Groote Wielen vierde klooster

De heer HOEBEN (stemverklaring): We hebben schaarse ruimte en weinig plek waar we eigenlijk direct aan de slag kunnen met volume en aantallen en hier niet, terwijl er bestemmingsruimte is. U begrijpt dat wij andere afwegingen maken, zeker als we kijken naar nummer 5 in ditzelfde gebied, in dezelfde wijk. Dan kijken wij hier toch iets anders naar. Wij gaan mee met dit voorstel, maar we vinden het wel een gemiste kans. U begrijpt dat we, mocht nummer 5 aan de orde komen, ons daarop zullen melden. We willen vooraf al laten weten dat we vooral de signalen uit de natuur en het klimaat serieus moeten nemen en we ook daar de juiste afweging moeten maken. Tot zover voorzitter. Mevrouw VAN ZWAMBAGT (stemverklaring): Ook een stemverklaring. Het CDA zal instemmen met de mooie voorstelling en wij benadrukken dat we blij zijn met de toezegging van de wethouder dat er wordt gekeken naar de mogelijkheden van plaatsing van fruitbomen in de boomgaardachtige omgeving, dat wordt gekeken naar speelvoorzieningen, ook voor de opgroeiende jeugd, in lijn met onze eerdergestelde vragen en dat wordt gekeken vismogelijkheden en de onhandige situering van het stroomhuisje. Tot zover. Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.7.

Bestemmingsplan Uitbreiding Volkstuinencomplex Engelsedijk

7

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.8.

Benoemen lid tevens plaatsvervangend voorzitter gemeentelijke Ombudscommissie

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. De VOORZITTER: Dan ga ik over tot de benoemen van een lid tevens plaatsvervangend voorzitter van de Ombudscommissie. U hebt daar bij acclamatie mee ingestemd en ik wil graag mevrouw Van Wamel vragen om naar voren te komen, zodat ze de verklaring en belofte kan afleggen. Mevrouw Van Wamel, u hebt ervoor gekozen de belofte af te leggen. "Ik verklaar dat ik om, tot lid van de Ombudscommissie benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik verklaar en beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de Ombudscommissie naar eer en geweten zal vervullen." Mevrouw VAN WAMEL: Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER: Dan feliciteer ik u hartelijk met uw benoeming. Normaal zou u allemaal handjes hebben gekregen en worden gefeliciteerd, maar nu werkt dat allemaal niet, helaas. Veel succes. II.9.

Derde wijziging Legesverordening 2021

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III

Voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht

III.10. Doorontwikkeling JADS De heer WIGGERS: Vooropgesteld, Bosch Belang is voorstander van de aanwezigheid van JADS. Zoals in de commissie aangegeven versterkt de aanwezigheid van een universiteit de Bossche positie. De plannen zoals vijf tot zes jaar geleden zijn gepresenteerd zijn welkom en innoverend en de voor Bosch Belang het meest in het oog springende innovatie was en is de koppeling met het lokale bedrijfsleven. Naar aanleiding van de plannen voor de oprichting van een universitaire onderafdeling in Den Bosch, is toentertijd een financieel plaatje aangehouden waarmee de raad akkoord is gegaan. We zijn ons er terdege van bewust dat een lange tijdlijn aan zo'n nieuw concept hangt, maar toch is deze toen neergezet met een aanhangend kostenplaatje. Gaandeweg de implementatie van het concept blijkt voor het onderdeel koppeling met het lokale bedrijfsleven ineens meer geld nodig te zijn en dat komt dan weer van het Tilburgse en het Eindhovense deel van onze partners in dit JADSverhaal. In het raadsvoorstel wordt het een uitbreiding genoemd, maar Bosch Belang wil het 'uitvoering van afgesproken plannen blijven noemen. Zoals de geschiedenis veelvuldig leert, wordt in lopende projecten te gemakkelijk te pas en te pas meer geld door partners gevraagd en te vaak wordt dit zonder morren vanuit onze Bossche gelden toegekend.

Deze keer worden de gevraagde gelden onttrokken aan een ander reeds toegekend budget ten behoeve van de versterking van ons bedrijfsleven. Op deze manier is het maar de vraag of de doelstelling 'Versterken van het lokale bedrijfsleven' gehaald wordt. Op deze manier is het geen uitbreiding, maar een verschuiving van de ondersteuning van het lokale bedrijfsleven. Zoals eerder aangehaald is Bosch Belang voorstander van JADS en wij willen het slagen van dit project ook graag ondersteunen, maar toch willen wij de wethouder de opdracht meegeven dat het lokale bedrijfsleven deze 'uitbreiding' niet als sigaar uit eigen doos moet bekostigen. Wij vragen de wethouder dan ook om bij de komende voorjaarsnota het economisch investeringsfonds vernieuwd op de agenda te zetten. Met dat vertrouwen stemmen wij voor deze keer nog een keer in met het raadsvoorstel om er meer geld bij te doen. De volgende budgetverhogende vragen in lopende projecten zullen wij dan niet zomaar meer accepteren, het moet een keer duidelijk zijn in het begin. Tot zover voorzitter.

8

De heer VAN ROSMALEN: Zoals in de commissie al aangegeven, kan mijn fractie zich vinden in het voorstel om verder te investeren in de JADS met als uitgangspunt de thema's datatalent en datakennis, de samenwerking van de JADS met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven versterkt immers de economie van de gemeente langs de gekozen speerpunten van ons economisch beleid en de financiering past binnen de begroting. Mijn fractie was overigens blij in het laatste Brabantmagazine te lezen dat de JADS niet alleen actief is voor Bossche Bollenbakkers zoals de wethouder ons bij herhaling wist te vertellen, maar ook een belangrijke rol speelt bij de verduurzaming van de Agrifoodsector in onze provincie. Tot zover. De heer VAN HATTEM: De PVV zat nog niet in deze raad toen het besluit werd genomen tot het oprichten van en het instellen van de voorzieningen voor de JADS, maar in Provinciale Staten heeft de PVV-fractie altijd tegen dit voorstel gestemd en waarom? De kosten zijn eigenlijk gewoon veel te hoog voor deze een beetje elitaire onderafdeling van een universiteit die zo nodig hier in de binnenstad moest worden gevestigd om een universitaire allure op de stad te laten afstralen.

Het zou puur financieel gezien veel voordeliger en gunstiger zijn geweest als dit gewoon op het terrein van de TU Eindhoven of op Tilburg University zou zijn gevestigd, daarom is het gewoon geen logische investering. Hebben de afgelopen jaren steeds gezien dat er tekorten bij de JADS waren en dat er vanuit de overheid aanvullingen moesten komen, er werd van het begin af aan zelfs rekening gehouden met € 20,8 miljoen aan aanloopverliezen. Het belangrijkste is eigenlijk wel dat het uitgangspunt altijd is geweest dat er vanaf 2023 geen bijdrage vanuit de overheden meer zal plaatsvinden. Nu is weer sprake van een doorontwikkeling, er wordt weer een volgende stap voor de JADS gezet vanuit overheidsfinanciering en dat is wat de PVV betreft een stap te ver. We steunen dit dan ook niet, maar we hebben nog wel een paar vragen aan de wethouder. Er wordt nu gekozen voor die doorontwikkeling, maar is er ook sprake van enige vorm van een exitstrategie, wanneer kunnen we als overheid, in ieder geval als gemeente, uit dit project stappen of blijven we tot in lengte van jaren financieringsverzoeken krijgen om de JADS overeind te houden? Het tweede punt is eigenlijk de keuze voor dit complex en dan kijk ik meer vanuit de wetenschappelijke benadering van data science.

Ik heb eind 2019 een keer deelgenomen aan een conferentie over de digitale Benelux en daar hield de heer Michiel Steltman, directeur van de stichting Digitale infrastructuur Nederland, een lezing over het opzetten van campussen, om die kennis goed te kunnen bundelen. De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, wilt u zich wel richten op het dossier dat nu voorligt, het gaat om een extra financiering. De heer VAN HATTEM: Ja, maar daar heb ik wel een belangrijke vraag bij. De oproep van de heer Steltman van die stichting was om die investeringen niet te veel te spreiden en hij noemde heel specifiek de universiteiten van Leuven en Amsterdam als voorbeelden. Toen heb ik gevraagd: in Den Bosch is ook een dergelijke ontwikkeling, waarom wordt die niet genoemd? Het antwoord van de heer Steltman was dat het beter is om deze kennis zo veel mogelijk te bundelen, om kennisclusters te creëren, in plaats van de kennis te verspreiden over steden die de allure van een datastad willen pakken. Daarom de vraag aan het college: is het vanuit het oogpunt van data science niet veel beter om het op heel specifieke campussen te laten plaatsvinden in plaats van hier alleen maar een onderafdeling van een universiteit neer te zetten, wat draagt dat bij aan de wetenschap? Tot zover voorzitter.

De heer KAGIE: We hebben vijf jaar geleden met overtuiging gekozen voor de vestiging van de universiteit, van de data-universiteit in deze stad omdat we meenden dat we daarmee een voor de toekomst belangrijke stap zetten in de infrastructuur van de economie, innovatie en dergelijke. Voorzitter, luisterend naar de bijdrage van collega Van Hattem… We moeten voorkomen dat we de komende jaren ieder jaar weer debatteren over de betekenis van deze universiteit en we elke keer weer de vraag stellen 'hoe gaan we nu verder?'. Het is dienstig dat de partners van dit universiteitsproject, inclusief de gemeente en de provincie, binnen nu en een halfjaar een stevig toekomstplan neerleggen, en dat gaat nooit lukken bij de voorjaarsnota, waarmee je de partners ervan overtuigt hoe het 'toekomstgroeiverhaal' van de data-universiteit in Den Bosch eruitziet. Voorzitter, ik heb begrip voor de haperingen van de afgelopen anderhalf jaar, ook hier wreekt corona zich, maar het gaat erom dat we het de komende jaren met overtuiging doortrekken en het is prima als er geld bij moet, maar dan moet er een dik verhaal onder liggen. Mevrouw VAN GOOL: De kosten gaan voor de baten uit, dat geldt ook voor economische ontwikkeling, bedrijvigheid en nieuwe werkgelegenheid. Dat ook 's-Hertogenbosch dient te investeren 9

in haar economische profiel staat voor de fractie van de PvdA als een paal boven water. Toerisme, cultuur en winkelstad bieden onvoldoende toekomstperspectief aan onze stad. Om die reden steunden en steunen bij de datastadambitie, maar we weten dat deze weg een lange adem vergt, al zien we sowieso in nationaal perspectief wel dat de waarde van data voor de reële economie fors groeit. Een nieuwe financiële injectie vanuit de gemeente die we dan delen met de universiteiten van Tilburg en Eindhoven en onze provincie kunnen we in de basis dan ook steunen. Dat JADS in 2026 op eigen benen kan staan, is een goed vooruitzicht. Het is voor onze fractie niet helder hoe we dat na 2026 bestendigen en behouden voor onze stad en dat is ook na de commissieronde niet helder geworden. Wij willen daar de komende tijd, eventueel samen met Leefbaar 's-Hertogenbosch, in duiken en een notitie schrijven, zodat er een stevig toekomstplan komt. Tot zover voorzitter. Mevrouw VAN DER KALLEN: Onze fractie ziet zeer zeker de meerwaarde van de JADS voor de stad. Wij danken de wethouder dan ook voor de toelichting op de financiële dekking die we nog gehad hebben en we zullen zeker met dit voorstel instemmen.

Reactie college Wethouder HOSKAM: Ik dank de raad voor de overtuigende steun die wordt verleend aan de doorontwikkeling van 's-Hertogenbosch en het grand initiative, zoals dat is gaan heten, van de JADS, het samenwerkingsverband tussen de twee universiteiten, die na drie mislukte pogingen 's-Hertogenbosch toch iets van de grandeur van een universiteitsstad meegeeft. Daar zit natuurlijk ook het verhaal in en dan kijk ik even naar de PVV. Een overheid doet bijna per definitie dingen die misschien in eerste instantie economisch-technisch gezien niet rendabel zijn, maar die doet dat om het klimaat in de stad te verbeteren want de groei van data wordt door sommigen wel omschreven als de olie van de 21e eeuw en dat moeten we nog uitzoeken, maar wat wij als 's-Hertogenbosch doen, is naast het steunen van de ontwikkeling op de Mariënburg, het vervlechten van de JADS en daar zit ook een antwoord in naar Leefbaar 's-Hertogenbosch, Rosmalens Belang en de PvdA, het vervlechten van de universiteit met alle geledingen in de stad, zoals het bedrijfsleven, het mkb-bedrijfsleven. Ik wijs even op de ontwikkeling door de Rabobank samen met de JADS van het initiatief dat nu landelijk wordt uitgerold, maar ook op de doorgroei in de studentenhuisvesting.

We kijken hoe we de te kleine ruimte voor de doorontwikkelende bedrijven op de JADS kunnen plaatsen in de ontwikkeling van Grasso/Grenco, daarmee verbinden we die universiteit blijvend aan de stad en dan blijft ook het idee en het streven, die plannen liggen nu voor, dat de universiteit, de JADS, afdeling 's-Hertogenbosch, in 2026 zelfstandig zonder overheidssteun van de provincie en de gemeente zou kunnen draaien. Tweede termijn De heer WIGGERS: Ik kom toch even terug op mijn betoog over de sigaar uit eigen doos. Deze aanvulling wordt bekostigd uit het economisch investeringsfonds en dat gaat ook ten koste van ons mkb. Is de wethouder bereid dit in de voorjaarsnota allemaal weer te herzien en te vernieuwen? De heer VAN HATTEM: Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik hoorde dat het in 2026 moet stoppen, maar eerder was de duidelijke afspraak dat er vanaf 2023 geen bijdrage meer zou zijn. Ik ben bang dat, als we drie jaar verder zijn, er opnieuw een verzoek van de JADS of van eventuele andere partners ligt om weer vanuit de gemeente te investeren. Kan de wethouder echt gewoon keihard aangeven en bevestigen dat er dan niet opnieuw geld in wordt gestoken, al was het maar omdat het geld dat er eerder in is gestoken uit de Essentgelden kwam.

Er zijn te zijner tijd ook steeds minder mogelijkheden om daar nog iets mee te doen en ik wil toch wel een keiharde garantie dat er vanaf 2026 geen cent meer in wordt gestoken. Dan mijn tweede punt, daar heb ik nog geen antwoord op gekregen. Is het vanuit het toch meer wetenschappelijke perspectief van data science eigenlijk wel wenselijk om met zo'n onderafdeling hierop in te zetten of kun je dergelijke kennis beter bundelen en centraliseren en het zo ontwikkelen tot een veel sterkere wetenschappelijke ontwikkeling? Belemmeren we de wetenschap hier eigenlijk niet mee in plaats van dat we die bevorderen? Tot slot voorzitter, de PVV is van het begin van aan altijd tegen de JADS geweest en we stemmen dan ook tegen dit voorstel. De heer VAN CREIJ: Eigenlijk meer een stemverklaring. Wij hebben in de commissie al aangegeven dat wij voor zullen stemmen, maar een commissielid heeft toen ook aangegeven dat wij ons zorgen maken over de samenwerking tussen de gemeente en de andere partners in dezen. De technische vragen hebben dat niet verhelderd, de gemeente levert geld en de ander levert personele zaken. Dat schijnt op de een of andere manier niet echt verrekend te kunnen worden of niet duidelijk gemaakt te kunnen worden. We stemmen in met het voorstel met de uitdrukkelijke oproep dat de 10

JADS in 2026 zijn eigen broek kan ophouden. De heer KAGIE: De wethouder gaf net een aantal strepen naar de toekomst toe aan en ik herhaal dat de gemeenteraad en het college er goed aan doen om toch binnen nu en een halfjaar een plan voor de komende vijf jaar te zien van de partners, de gemeente en de provincie, gezamenlijk. Niet om allerlei nieuwe zaken te bedenken, maar een plan voor de versterking van de ontwikkeling van de data universiteit 's-Hertogenbosch. Als we dat niet doen, vervallen we ieder jaar in armoede in de discussies zoals die nu plaatsvinden en dat moeten we voorkomen als we het hier hebben over een topprioriteit, wat we vijf jaar geleden veronderstelden, dat moeten we vasthouden. Mevrouw VAN GOOL: Ik sluit me daar grotendeels bij aan. De wethouder gaf net aan dat we het moeten vervlechten in alle geledingen van de stad en dat betekent wel dat je dan een plan van aanpak moet hebben. Ik zou willen vragen hoe dan en steun ons bij het plan dat we willen maken. Er komen minder studenten naar 's-Hertogenbosch voor de JADS dan naar Tilburg en Eindhoven en dus is de financiële geldstroom hiernaartoe ook kleiner. Er is echt een plan van aanpak nodig om niet jaarlijks deze discussie te hebben en om niet in 2026 weer een aanvraag voor een financiële injectie te krijgen. Tot zover. Wethouder HOSKAM: Ten aanzien van de PVV, de toekomst.

Ik kan niet in de toekomst kijken, anders had ik nooit aandelen World Online gekocht, en ik kan dus geen zekerheid geven over de toekomst. Ik kan wel zeggen dat er nu afspraken liggen, en dan kijk ik ook naar Leefbaar 's-Hertogenbosch en de PvdA, over het financiële plan JADS, afdeling 's-Hertogenbosch, want daar gaan wij over. Ik heb in de commissie ook gezegd dat vier faculteiten over de inhoudelijke componenten gaan. Wij doen de huisvesting, wij zorgen voor de huisvesting van de bedrijven die daar ontstaan en de komende jaren zal het initiatief van de universiteiten, dat op drie plaatsen plaatsvindt, mijnheer Van Hattem dus waar praten we over op wereldschaal, in een digitale wereld is de plek onafhankelijk. Groeien, maar vanuit de wetenschap dat beide universiteiten zeggen te willen doorgaan met het initiatief zoals dat hier in Den Bosch van start is gegaan en daarop is deze notitie ook medegebaseerd, op het scherpslijpen van wat in welke universiteit thuishoort. Ten aanzien van Bosch Belang, ik heb uw opmerking gehoord en ik zal die met liefde en plezier doorgeleiden naar mijn collega van Financiën want die is met de voorjaarsnota bezig en die krijgt daar grijze haren van. De heer KAGIE: Richting de wethouder.

Hebt u als portefeuillehouder niet de behoefte om binnen nu en een halfjaar de partners indringend aan te kijken, niet om de stekker eruit te trekken, maar juist om voor de komende vier tot vijf jaar een versterkt toekomstperspectief te kunnen neerleggen om de armoede van dit type discussie over het bijleggen bij de universiteit te voorkomen. Wethouder HOSKAM: Ik heb hier aangegeven, zoals ik dat ook in de commissie heb aangegeven, dat het hier gaat om een plan waarbij wij met de partners zeggen 'tot 2026 wordt het geen jaarlijkse discussie, maar wij financieren het nu af tot 2026', in gedachten de opmerking die ik ook richting de heer Van Hattem heb gemaakt dat ik niet in de toekomst kan kijken. Dan even de positie van 's-Hertogenbosch in het geheel. 's-Hertogenbosch is ingestapt op de financiering van de huisvesting in de Mariënburg. Die is klaar want dat was een jaarschijf en ik heb in de commissie uitgelegd waardoor dat komt. Die ambitie is nog steeds niet veranderd, wij zullen de komende jaren vanuit ons perspectief met de partners kijken waar af en waar aan. Daarin heb ik geen zelfbestemmingsrecht want het zijn uiteindelijk de universiteiten, de vier faculteiten, die over het inhoudelijke wetenschappelijke programma gaan.

Natuurlijk zijn en blijven wij in overleg met de JADS en daarom ook mijn opmerking, dat heb ik ook gezegd bij Grasso/Grenco, dat wij daar samen met de universiteiten huisvestingsruimte ontwikkelen voor de bedrijven die uit de JADS ontstaan waardoor er meer ruimte is voor studenten in die JADS doordat de bedrijfshuisvesting eruit kan worden geplaatst. Dan nog iets over de studentenaantallen. De studentenaantallen van de JADS in 's-Hertogenbosch, dat hebt u kunnen lezen in het voorstel en de verantwoording, zijn boven verwachting. Die zijn weliswaar lager dan de andere steden, maar het was ook nooit het idee van de universiteiten, van de faculteiten, om in concurrentie te treden met de bestaande faculteiten. Ze zijn boven verwachting, boven de prognoses die wij in het begin hebben gemaakt. De heer VAN HATTEM: De wethouder zegt dat hij niet in toekomst kan kijken, maar resultaten uit het verleden zeggen ook wel iets en ik heb de afgelopen vijf jaar bij de JADS gezien dat er toch iedere keer tekorten waren en er geld bij moest. De gemeente krijgt de komende jaren met structurele bezuinigingen te maken en er na 2026 opnieuw geld in pompen, en ook tot die tijd al, gaat toch een 11

flinke kluif uit onze gemeentebegroting nemen. Kan de wethouder duidelijk aangegeven op basis van welke verwachting, gelet op de tekorten in het verleden bij JADS, dit qua bijdrage van de overheden toch een aflopend verhaal moet worden of blijven we hier tot in lengte van jaren aan vast zitten en vinden de beide universiteiten het wel prima zolang de gemeente en de provincie blijven schokken? Wethouder HOSKAM: Mijnheer Van Hattem, als ik u met mijn antwoord zou kunnen overtuigen om deel te nemen aan het grand initiative JADS, zou ik die poging wagen, maar u hebt aangegeven tegen deze samenwerking te zijn. De heer KAGIE: Nee, dat is iets te gemakkelijk. De heer Van Hattem zegt ten principale dat de PVV vier tot vijf jaar geleden 'nee' heeft gezegd en hij zegt nu ook 'nee', maar u moet voorkomen dat we hier ieder jaar, bij een schip van bijleggen, in een steeds negatievere spiraal 'ja' zeggen omdat we daartoe toch verplicht zijn. Wethouder HOSKAM: Daarvan heb ik gezegd dat hier nu een plan en een financiële uitdaging liggen waarbij wij als overheden zeggen: dit is het tot 2025. De heer KAGIE: Er ligt inderdaad een doorkijk op financieel gebied, maar er moet een doorkijk komen op het inhoudelijke, op het toekomstverhaal van de data university in deze regio en dat ontberen we.

Wethouder HOSKAM: Het is een gaand proces en er zal tussen nu en 2026 een moment komen waarop wij met elkaar verder zullen spreken over een mogelijke… Nee, ik moet het anders formuleren. Binnen nu en 2026… en wij zijn met de universiteiten in voortgaand overleg over hoe het nu gaat met de JADS en wat we daarmee willen. Een van de punten dat nu uitgeregeld is, is de verdeling van wat waar plaatsvindt. In het begin ging de JADS over alles en nu zit een aantal onderwerpen definitief in 's-Hertogenbosch, andere in Tilburg en weer andere in Eindhoven. Die uitverdeling is een groeiproces en op basis daarvan zal een doorontwikkeling plaatsvinden. Het voorstel Financiële verantwoording en doorontwikkeling JADS is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. III.11. Aanvraag rendabel krediet huisvesting World Skate Center (WSC) in de Kaaihallen De heer WIGGERS: Bosch Belang is best blij dat deze voorheen vergeten groep toch bediend wordt. De gevraagde financiering lijkt ons aan de hoge kant, maar ja wij hebben daar te weinig verstand van om daadwerkelijk te zeggen dat het goedkoper kan.

De verhuisbaarheid van de materialen baart ons wel zorgen, dat is toch een grote post en misschien kan de wethouder daar iets over zeggen; dat die zeker verhuisbaar zijn en dat deze club ook in Den Bosch zal blijven en niet zijn hele hebben en houden oppakt en naar een andere stad verhuist terwijl wij de investering hebben gedaan. Tot zover. De heer ROOVERS (SP) Den Bosch mag trots zijn op het World Skate Center. Het WSC biedt een plek voor jongerencultuur en het ontwikkelen van talent in deze Olympische sport. Met dit voorstel wordt een lang gekoesterde wens van het WSC in vervulling gebracht, namelijk om in de Kaaihalen gevestigd te worden waar hij thuishoort, op de Tramkade. De SP-fractie juicht dat toe en hoopt dat 's-Hertogenbosch zich ook na 2025 zal blijven inzetten om het WSC een goede plek in onze mooie stad te blijven bieden. Tot zover. De heer VAN HATTEM: De PVV-fractie is enigszins verbaasd over dit voorstel, zeker in deze tijd van bezuinigingen en komende bezuinigingen, omdat er € 500.000 voor tijdelijke huisvesting van het WSC kan worden uitgetrokken. Ik ben daar een keer op werkbezoek geweest, het is op zich prachtig wat daar gedaan wordt en het heeft een hele mooie functie, maar dan zou het ook direct een permanente huisvesting moeten zijn en geen tijdelijke invulling van de Kaaihallen.

Er staat ook in het raadsvoorstel dat het koste wat het kost op de Tramkade moeten komen, daar zou veel breder naar moeten worden gekeken en niet alleen naar deze beperkte plek. Terwijl het er voor heel veel verenigingen in deze stad, we hebben laatst nog een hele discussie gehad over scouting St. Tarcisius waar het om veel lagere bedragen ging, die er toch veel zwaarder voor staat, wordt er nu met het grootste gemak € 500.000 voor deze tijdelijke huisvesting uitgetrokken. De PVV had liever gezien dat er een voorstel over permanente huisvesting had gelegen, zodat we ook zeker weten dat er een 12

goede plek is en we over een paar jaar niet opnieuw met dergelijke kosten worden geconfronteerd. Dan had er best wat geld voor uitgetrokken mogen worden, maar we vinden deze ontwikkeling voor een hele korte termijn en met veel onzekerheden om alleen maar de urban scene op de Tramkade een beetje vorm te geven een verkeerde vorm van investeren en daarom de vraag aan het college waarom er niet breder naar andere locaties in de stad wordt gekeken en waarom niet direct naar een permanente locatie. De heer VAN CREIJ: Onze bijdrage sluit eigenlijk naadloos aan op die van de heer Van Hattem van de PVV. Wij hebben in de commissie aangegeven dat we onze twijfels over het raadsvoorstel hadden en dat we op dat moment nog niet voor of tegen waren. Ik kan nu wel zeggen dat de wethoudersbrief ons eigenlijk over de streep heeft getrokken om toch tegen dit voorstel te zijn. De brief van de wethouder heeft ons nog meer onduidelijkheid opgeleverd. In deze brief staat dat de kantoren, de toiletvoorzieningen e.d. in containers komen zodat ze gemakkelijk verplaatsbaar zijn en dat kan allemaal zo zijn, maar dergelijke oplossingen maken niet dat er € 500.000 nodig is, ook dat soort zaken plaats je straks niet in een permanente locatie terug. Wat dat betreft, is er voor ons meer onduidelijkheid dan duidelijkheid geschapen en we stemmen tegen het voorstel.

Mevrouw VAN GOOL: De Bossche PvdA is blij dat er nu voor vier jaar ruimte is gecreëerd voor het World Skate Center en voor deze urban sport op de Tramkade. Het World Skate Center geeft precies de juiste kleur aan dit rauwe randje van de stad met een mix van sport, muziek en urban cultuur. Wat ons betreft, en dan sluit ik me volgens mij aan bij de woorden van de PVV, is deze vorm van urban sport met een stuk cultuur daar op die plek ook niet tijdelijk. Wij nemen daar gerust al een voorschot op en wat ons betreft, blijft daar een groot stuk rauwe cultuur in plaats van peperdure goudkustflats voor de happy few. Tot zover. De heer PETERS: Met het horen van de reactie van het college in de commissie is onze fractie nog steeds groot voorstander van en blij met deze kredietstelling voor het nieuwe World Skate Center. Meer ruimte en activiteiten voor cultuur, sport en gezelligheid op de Tramkade is een mooie aanzet naar hoe wij het gebied nu, maar vooral in de toekomst graag zien. De urban en de skate scene verdienen een mooie plek in 's-Hertogenbosch en die is met dit voorstel en vooral met de inspanningen van alle vrijwilligers van het WSC geborgd. Tot zover. De heer HOEBEN: In lijn met de vorige sprekers maak ik me een beetje zorgen over de tijdelijkheid van het voorstel.

We hebben hier best vaak over gesproken, het is al vaak voorbijgekomen en we zijn ook trots op het doorzettingsvermogen van deze club. Het is inmiddels een Olympische sport en daar draagt onze club een aardig steentje aan bij. Dus wij zijn blij met dit besluit, maar we maken ons zorgen over de tijdelijkheid ervan. Reactie college Wethouder VAN OLDEN: Zoals in de commissie al aangegeven was de wens om naar een permanente locatie te gaan, maar dat is gewoon niet gelukt en daar moet je ook voor uitkomen. Wat is dan de secondbestoplossing in de wetenschap dat we deze groep jongelui hartstikke graag ook na 2025 hier in ons midden willen blijven houden? Dat is de Kaaihal geworden en het college en een groot deel van de raad vinden dat een hele positieve ontwikkeling. Het is inmiddels op een aantal onderdelen een Olympische sport geworden en dat is een hartstikke positieve impuls, niet alleen voor het gebied en niet alleen voor vandaag, maar met name ook voor morgen en wat ons betreft ook voor overmorgen. Dat is het antwoord op de vraag waarom niet direct een permanente locatie, dat is gewoon niet gelukt. Ja, we zijn trots dat het in Den Bosch blijft en we zullen er ook met collega Van der Geld in de Spoorzone/Tramkade alles aan doen om ze daar ook na 2025 een mooie plek te geven.

Het is natuurlijk erg jammer dat de heer Van Creij niet gelukkig werd van de beantwoording in de wethoudersbrief en ik doe nog een ultieme poging om u over de streep te trekken, zodat u uw dagelijks leven niet alleen aan voertuigen besteedt, maar u ook skates kunt onderhouden, die hebben tenslotte ook wielen, daar zit ook een stukje techniek aan en dat zou u moeten aanspreken. Er is heel veel circulair en ze zullen zo veel mogelijk meenemen. Skaters zijn anders dan bijvoorbeeld de hockeyclub, die op 5 april jl. natuurlijk geweldig gewonnen hebben, zij zitten wat meer vast in een gebouw en in een vast stramien en dit is inderdaad rauw, het mag vanuit een container en met een dixi en we hangen een paar netten op. Ze hebben de afgelopen jaren natuurlijk nogal wat discussie met hun huisbaas gehad over lekkende daken en ze hebben geprobeerd om het water met enige creativiteit buiten te houden. Dat is deze cultuur, die laat zich wat minder leiden in de gewone stramienen die wij gewend zijn met zo veel kleedkamers, met zo veel velden, met zo veel dit en met 13

zo veel dat. Dat is hartstikke gaaf, dat vinden we ook leuk, ook de collega's van Sport, een mooi mondkapje overigens. Wat dat betreft, gaan wij daar zeer intensief en enthousiast mee door. Tot zover. Tweede termijn De heer VAN HATTEM: Dank aan de wethouder voor de beantwoording, maar het is wel gemakkelijk om te zeggen 'het is gewoon niet gelukt'. Waarom is er dan niet gewoon breder gekeken naar andere huisvestingsmogelijkheden en waarom moet er dan per se dat rauwe randje aan zitten als daar in tijden van bezuinigingen zo veel geld tegenover moet staan? Dan kun je ook kiezen voor een iets minder rauw en een iets meer afgebakend randje want alle sportvoorzieningen in deze stad moeten gelet op de bezuinigingen die eraan komen vroeg of laat een keer water bij de wijn doen en dan kan het wel zo zijn dat het allemaal tijdelijk is, maar het is wel allemaal met belastinggeld opgetuigd. Daarom nogmaals de vraag aan de wethouder: waarom is niet gekeken naar bredere mogelijkheden wat betreft locaties, waarom is gekeken in de Bossche Stadsdelta en niet in bredere context? De heer VAN CREIJ: Ik heb hier ook staan 'niet gelukt'.

Was de focus van de wethouder voor de permanente locatie alleen gericht op het De Heusgebied of is in een breder gebied gekeken? Dit is en blijft een dure locatie als potentiële woningbouwlocatie en ik vind toch ook wel dat de wethouder eigenlijk de containers en dergelijke en de kosten die daarmee verbonden zijn bagatelliseert. U zegt dat het nu eenmaal geld kost, maar € 500.000 voor een tijdelijke locatie waar een aantal containers en dixi's worden geplaatst, is toch wel erg veel. U hebt ons niet kunnen overtuigen. Wethouder VAN OLDEN: Richting de heer Van Creij, jammer dat het niet gelukt is maar wellicht laat u zich de komende jaren inspireren als u daar nog eens komt kijken. Natuurlijk is binnen de gemeente gekeken naar waar de skaters zouden kunnen blijven, waar de wens van de skaters en uw raad is om dat nu en met name ook in de toekomst in de Spoorzone te laten landen. Daarom is er in de ultieme afweging natuurlijk voor gekozen om nu deze beslissing te nemen, zo veel mogelijk circulair en in de opmaat naar de doorontwikkeling van de Tramkade kijken waar de skaters definitief naartoe kunnen. Dat was de keuze, mooier kan ik het niet maken. Het raadsvoorstel Rendabel krediet huisvesting World Skate Center (WSC) in de Kaaihallen is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben tegen gestemd. III.12.

Ruimtelijke onderbouwing Snellaadstation Fastned Graafsebaan 61 De VOORZITTER: Er zijn twee moties ingediend, beide door de heer Hoeben en de heer Roovers. Ik neem aan de heer Hoeben. Wie nog meer in de eerste termijn? De heer Van Hattem. De heer Hoeben en de heer Van Hattem. De heer Hoeben à vous. De heer HOEBEN: Ja dank voorzitter. Ik begin bij motie 1, die is min of meer off topic omdat die iets breder gaat dan dit specifieke laadstation. Het is geen roep richting het college dat er niets gebeurt, maar het is eerder een extra mandaat aan de wethouder geven om harder te gaan. We hebben in december 2019 een voorstel aangenomen waarvan dit als punt f een onderdeel zou uitmaken, maar dat is vrij marginaal en daar gaat het vooral over dat we een pilot gaan doen. Je zou kunnen zeggen dat dit laadstation die pilot is, maar als je naar de tijdlijn van dit laadstation kijkt, blijkt dat de marktpartij hier al jaren mee bezig is en dat die ver voor 2017 al een hele lijst met voorkeurslocaties heeft ingediend.

Gelukkig is het huidige college wel zover gekomen dat er een aantal voorkeursvarianten is, maar er bleef uiteindelijk één plek over en die plek vinden wij zelfs nog discutabel; is dit wel de juiste plek? Vandaar deze motie, maar puur echt als handreiking richting het college, 'ga nou harder', en daarin doe ik een aantal voorstellen: kijk nu eens naar de 25 bestaande tankstations in de stad, misschien zitten daar wel ondernemers bij die op termijn willen migreren. Misschien kun je hen wel verleiden om in de toekomst uiteindelijk om te bouwen naar een snellaadstation. Het is duidelijk dat er behoefte aan is, dat geeft de marktpartij ook aan. De marktpartijen zoeken iedere keer naar locaties en ze komen met allerlei voorstellen, maar het wil niet vlotten. Vandaar deze lijn, hoe wij er tegenaan kijken. Je kunt alvast gaan kijken hoe zo'n tender eruit kan zien, niet dat wij moeten besluiten hoe zo'n tender eruitziet, maar je kunt wel kijken: hoe kunnen marktpartijen daarop inschuiven en hoe zouden wij in een aantal scenario's kunnen kijken hoe we met snelladen omgaan want het is wel duidelijk dat die behoefte er is. 14

Motie 1 Perspectief bieden aan snellaadstations Ingediend door De Bossche Groenen en SP De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 6 april 2021; gezien hebbende het raadsvoorstel Ruimtelijke onderbouwing Snellaadstation Fastned, Graafsebaan Rosmalen; overwegende de beraadslagingen in de commissie Omgeving d.d. 23 maart; constaterende dat: • het huidige beleid m.b.t. laadstations (uit 2019) uitgaat van een pilot om vervolgens een separate aanpak uit te werken; in het raadsvoorstel Kaders Actieplan Duurzame Mobiliteit is opgenomen dat: "Ook faciliteren en ondersteunen we marktpartijen om snellaadstations en waterstofstations in de gemeente te realiseren."; overwegende dat: • er behoefte is aan meer en vooral ook grotere snellaadstations en de huidige +/- 25 tankstations die binnen onze gemeentegrenzen liggen hier mogelijk een rol in kunnen vervullen; • de doorlooptijd van de zoektocht (6 jaar) in deze casus en de beperkte uitkomst laat zien dat de uitrol van snellaadstations in onze gemeente vraagt om de reeds in 2019 aangekondigde aanpak met richtlijnen zodat aanbieders/marktpartijen ook gericht met voorstellen en plannen kunnen komen; spreekt uit: • vaart te maken met de eerder toegezegde separate aanpak snellaadstations i.v.m. de groeiende behoefte aan snellaadstations; verzoekt het college om: 1.