Notulen 2022-11-29 Commissie Omgeving vastgesteld

17

Mevrouw Korver (GroenLinks) geeft aan dat er prestatieafspraken zijn over het maximale aantal te verkopen sociale huurwoningen in tien jaar en dat het gaat om gemiddeldes per jaar, zowel absoluut als in percentages. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) denkt dat de productie onder de maat is als in een bepaald jaar weinig sociale huurwoningen worden gebouwd en wel sprake is van een significante afname. Mevrouw Korver (GroenLinks) zegt dat het totaal in tien jaar tijd niet verandert. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) denkt dat er de komende tien jaar wel iets verandert omdat bouwplannen misschien niet kunnen worden gerealiseerd. Mevrouw Korver (GroenLinks) GroenLinks wil niet op de zaken vooruitlopen omdat de uitvoeringsagenda voor 2023 nog niet bekend is. Het is nog steeds de bedoeling om terughoudend met de verkoop van sociale huurwoningen om te gaan en om een maximaal aantal te verkopen woningen af te spreken. Daarnaast wordt erover gedacht om het percentage netto toe te voegen sociale huurwoningen te verhogen, daar is GroenLinks groot voorstander van en ze ziet deze bespreeknotitie als een kans om de wethouder op te roepen zich daar maximaal voor in te spannen. De heer Van Silfhout (Volt) staat niet achter een algehele stop op de verkoop van sociale huurwoningen.

Sinds 2013 zijn er in Den Bosch 272 corporatiewoningen bijgekomen, een toename van 1,1%, en dat is erg weinig. Nu gaat het in de prestatieafspraken over een netto-toename van het aantal woningen, maar als eengezinswoningen worden vervangen door woningen voor een- en tweepersoonshuishoudens komen er voor een woning van 120 m 2 drie woningen van 30 m² terug en dat betekent dat er 30 m² aan sociale huur minder is. Hij wil meer sturen op de netto-afspraken en de bestaande woningvoorraad behouden. De heer Vossen (PvdA) vraagt zich af of de heer Van Silfhout wil dat één persoon in een grotere gezinswoning gaat wonen. De heer Van Silfhout (Volt) ziet dat gezinnen bijna niet meer in aanmerking komen voor een sociale huurwoning en daarom moeten er ook gezinswoningen blijven. Hij hoopt dat er na negen magere jaren negen vette jaren komen waarin er meer sociale huurwoningen komen. De heer Van Griensven (PVV) zegt dat de verkoop van 75 woningen per jaar zorgt voor doorstroming en dat dit goed is voor mensen die willen kopen maar ook voor mensen die in een huurhuis wonen. Daarnaast komen er ook nieuwe woningen. De afgelopen vier jaar zijn er 329 statushouders gehuisvest en dat zijn er 82 per jaar waardoor er geen doorstroming van de eigen inwoners is. Hij vindt daarom dat de instroom van immigranten moet stoppen.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) maakt uit CBS-cijfers op dat de totale woningvoorraad tussen 2018 en 2021 met 2200 woningen is toegenomen en dat in die periode het aantal corporatiewoningen met maar 250 is gestegen. Dat magere resultaat heeft te maken met verkoop en sloop. De heer Vossen (PvdA) vraagt of Leefbaar 's-Hertogenbosch weet dat Zayaz de verkoop van woningen heeft bevroren. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) was daar niet van op de hoogte. Leefbaar 's-Hertogenbosch is voor een algehele stop van de verkoop van sociale huurwoningen door corporaties. De heer Vossen (PvdA) hoorde op Dtv dat Leefbaar 's-Hertogenbosch sociaal maar zakelijk is en ook naar de financiële kant kijkt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat de hoofdreden van corporaties om sociale huurwoningen te verkopen het binnenhalen van geld is om de begroting sluitend te kunnen maken. Met het geld dat overblijft door het afschaffen van de verhuurdersheffing kunnen 18

corporaties bestaande sociale huurwoningen behouden, renoveren en isoleren zodat de nieuw te bouwen sociale huurwoningen cumulatief zijn terwijl het nettoresultaat nu achterblijft door de verkoop van deze woningen. Hij vindt dat met het wegvallen van de verhuurdersheffing de financiële argumenten van de corporaties niet meer overeind blijven en dat is sociaal-zakelijk. Hij is benieuwd waar de meeste sociale huurwoningen worden verkocht. Hij vindt de verkoop van sociale huurwoningen in bijvoorbeeld de Muntel niet passend en Leefbaar 's-Hertogenbosch is tegen de verkoop van sociale huurwoningen omdat er voor Bossche woningzoekenden een nettoresultaat moet zijn en de nieuwe woningen niet automatische door huurders worden gekocht. De heer Ciotti (VVD) is niet voor een algemeen verbod op de verkoop van sociale huurwoningen. Bijvoorbeeld een gezonde mix kan een reden zijn om een sociale huurwoningen te verkopen. De heer Van de Pol (Partij voor de Dieren) vindt dat de verkoop van sociale huurwoningen leidt tot minder sociale huurwoningen en dat vindt hij onwenselijk. Het argument dat verkoop leidt tot goedkopere starterswoningen gaat maar eenmaal op omdat de woning bij de volgende verkoop vaak aanzienlijk duurder is en dat betekent dat er een sociale woning verdwijnt. Een gemixte wijk is wel wenselijk, maar gespikkeld bezit is nadelig bij bijvoorbeeld verduurzaming en onderhoud.

De verkoop van sociale huurwoningen is niet verstandig omdat dit leidt tot een kleinere voorraad en de Partij voor de Dieren steunt de inbreng van De Bossche Groenen. Mevrouw Muller (D66) vindt dat de verkoop van sociale huurwoningen ook voordelen heeft. Ten eerste is dit een financieringsbron voor corporaties om een andere sociale huurwoning aan de voorraad te kunnen toevoegen. Door de afschaffing van de verhuurdersheffing hebben de corporatie meer financieringsruimte, maar daar tegenover staat dat de corporaties extra opgaven hebben gekregen in de vorm van de nieuwbouw van sociale en middenhuurwoningen en de versnelde verduurzaming van hun bezit. Ten tweede krijgen mensen met de verkoop van sociale huurwoningen de kans om een betaalbare woning te kopen, waarbij sociale huurders voorrang krijgen en dat zorgt voor doorstroming. Ten slotte is de verkoop van sociale huurwoningen een effectief middel tegen scheefwonen. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of mevrouw Muller vindt dat scheefwoners de woningcrisis hebben veroorzaakt. Mevrouw Muller (D66) ontkent dit. Het is goed als iemand die in een sociale huurwoning woont de kans krijgt om een woning te kopen. Een verkochte woning verdwijnt niet uit 's-Hertogenbosch, daar blijft iemand in wonen en door de verkoop van die woning kan er weer een nieuwe worden bijgebouwd.

De heer Van Silfhout (Volt) zegt dat een scheefwoner een erg dure woningmarkt op zou moeten en hij wil weten of D66 dat de bedoeling vindt. Mevrouw Muller (D66) geeft aan dat een scheefwoner geen woning hoeft te kopen, maar wel de kans krijgt om dit te doen. De heer Dupuis (SP) weet dat het percentage corporatiewoningen sinds 2015 is gedaald van ruim 37 naar amper 33 en hij vraagt of mevrouw Muller dat zorgwekkend vindt. Mevrouw Muller (D66) zegt dat in het bestuursakkoord staat dat er veel zal worden gebouwd en dat dit betekent dat de woningvoorraad groeit. De heer Dupuis (SP) geeft aan dat het percentage corporatiewoningen daalt en dat mensen met een laag inkomen daardoor minder kans op een woning hebben. Mevrouw Muller (D66) zegt dat wordt ingezet op betaalbaar wonen door fors te bouwen. Daardoor neemt het aantal betaalbare woningen toe. Mevrouw Parijs (Bosch Belang) sluit zich aan bij de woorden van 50PLUS, het is belangrijk dat mensen een huis kunnen kopen. De woningen die worden verkocht zijn in slechte staat en ze ziet liever nieuwe duurzame sociale woningen. 19

Wethouder Slikker geeft aan dat er geen sprake is van uitverkoop van sociale huurwoningen. Den Bosch heeft 24.500 sociale huurwoningen waarvan er in 2022 36 zijn verkocht en dat is 0,15%. De vier corporaties staan voor een grote maatschappelijke opdracht, ze moeten extra bouwen, renoveren, verduurzamen en de woonlasten laag houden en nu de corporaties het financieel lastig hebben betekent dat soms meer verkopen dan ze zelf zouden willen omdat er geld nodig is om te kunnen investeren, maar ook vanwege gemixt wonen, de nieuwe vraag waarvan 70% van alleenstaanden is terwijl er veel eengezinswoningen zijn en de doorstroming van huur naar koop. In de woonvisie en de prestatieafspraken staat dat er 3150 woningen worden gebouwd waarvan twee derde een netto-toevoeging is en een derde kan verdwijnen als corporaties maximaal gebruikmaken van de mogelijkheid om te slopen of te verkopen waardoor in de praktijk netto 2100 woningen kunnen worden toegevoegd. Door het afschaffen van de verhuurdersheffing hebben corporaties iets meer investeringscapaciteit, maar de totale lasten van de corporaties met de vennootschapsbelasting en de verhuurdersheffing was € 2,5 miljard per jaar en dat is met het afschaffen van de verhuurdersheffing € 1,7 miljard minder geworden.

Het rijk heeft de VPB echter met € 800 miljoen verhoogd waardoor alle corporaties in Nederland structureel netto € 1 miljard per jaar overhouden waarvan een groot deel op gaat aan de versnelling van de duurzaamheidsambities, het verlagen van de woonlasten en de bouwambities. In het bestuursakkoord staat dat 30% sociaal en 40% middelduur wordt gebouwd en dat is een grote stap voorwaarts. Het is de bedoeling dat de afspraak over de 3150 woningen een nettoafspraak wordt waarmee de 1000 die tussen 3150 en 2000 woningen zit een echte plus zijn. Er wordt terughoudend omgegaan met de verkoop van sociale huurwoningen en de woningen die wel worden verkocht komen ten goede aan de Bossche mix en als dat echt urgent aan de investeringscapaciteit van de corporaties. Hij verwacht medio december 2022 de uitkomsten van het driepartijenoverleg tussen de huurders, de corporaties en de gemeente aan de raad te kunnen melden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is benieuwd of er harde uitgangspunten zijn voor de bijdrage van de verkoop van een huurwoning aan de Bossche mix. Wethouder Slikker weet dat corporaties soms geconcentreerd bezit in bepaalde wijken hebben. De corporaties hebben bijvoorbeeld in de Muntel en de Vliert gespikkeld bezit, maar ook hele blokken in eigendom en in verband met de duurzaamheidsopgave en de Bossche mix kan het handig zijn om gespikkeld bezit te verkopen.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of woningen ook wel eens voor de hoofdprijs worden verkocht. Wethouder Slikker antwoordt dat de corporaties hier niet als pandjesbazen in zitten. Bij verkoop krijgt de zittende bewoner voorrang en het gaat om reële prijzen. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) is blij met de gevoerde discussie en met wat de wethouder aangaf. De kernvoorraad aan sociale huurwoningen daalt nog steeds en ze wil dat dit stopt of stabiliseert en dat er balans komt tussen het bouwen en het weghalen van sociale huurwoningen. Tweede termijn De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of de wethouder het als een toename van het aantal sociale huurwoningen of als een afname van het aantal mensen dat met een sociale huurwoning kan worden bediend ziet als een woning waarin vijf mensen wonen wordt vervangen door drie woningen waarin één persoon woont. De heer Van Griensven (PVV) vraagt of De Bossche Groenen het ermee eens is dat het toewijzen van woningen aan statushouders de doorstroming stopt. Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) staat daar niet achter. De heer Dupuis (SP) vraagt wat de wethouder vindt van de daling van het aandeel corporatiewoningen in Den Bosch.

20

Mevrouw Lipman (CDA) vraagt of bij de verkoop van sociale huurwoningen wordt afgesproken dat de woningbouwcorporatie deze woning kan terugkopen als hij weer wordt verkocht. Wethouder Slikker wil zo veel mogelijk mensen die op zoek zijn naar een betaalbare woning huisvesten. Daarvoor worden extra betaalbare woningen gerealiseerd en wordt in de toekomst vaker gebruikgemaakt van bijvoorbeeld friendsconcepten waarbij mensen samen in een woning wonen. Het procentuele aandeel van sociale huurwoningen is inderdaad gedaald en de inzet is nu gericht op sociale en middeldure woningen. Vroeger was er alleen een tekort aan sociale huurwoningen, maar tegenwoordig lukt het ook een groot deel van de middenklasse niet om een betaalbare woning te vinden en de grote ambitie is om meer betaalbare woningen toe te voegen. BrabantWonen heeft een koopgarantregeling waarbij de corporatie een woning met korting aan de zittende huurders verkoopt en het eerste recht op terugkoop heeft als die eigenaar de woning wil verkopen. De heer Van Silfhout (Volt) wil weten of de wethouder in de gesprekken met de woningbouwcorporaties ook het aantal te huisvesten mensen meeneemt. Wethouder Slikker denkt dat het dan niet inzichtelijker wordt. Het streven is extra betaalbare woningen, meer doorstroming en nieuwe woonvromen en de resultante daarvan moet zijn dat zo veel mogelijk mensen worden gehuisvest.

Mevrouw Van Opdorp (De Bossche Groenen) concludeert dat voorzichtig naar de kernvoorraad wordt gekeken en ze zou het erg op prijs stellen als de wethouder de raad op de hoogte houdt van de stand van zaken omdat harde afspraken ineens zacht kunnen worden en er wel een balans moet blijven. 11.

Bespreeknotitie Verkeersveiligheid Kindcentrum Het Stadshart De voorzitter stelt voor de bespreeknotitie door te schuiven naar de commissievergadering van januari 2023. Hij stelt vast dat de commissie het hiermee eens is.

12.

Werkplanning De voorzitter meldt dat werkplanning is geactualiseerd. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of de werkplanningen van de verschillende commissies dezelfde opzet kunnen krijgen. De voorzitter geeft aan dat de werkplanning nog in ontwikkeling is en dat het presidium deze opmerking meeneemt. De heer Van Rens (D66) vraagt na te denken over hoe kan worden voorkomen dat discussienotities steeds worden doorgeschoven. De voorzitter bespreekt dit ook in het presidium.

13.

Rondvraag en sluiting De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat voor de aanlanding van de nieuwe Diezebrug aan de noordkant van de Dieze en de aansluiting op de Orthenseweg het gebouw aan het Werfpad 8 inclusief het aanpalende parkeerterrein moet worden aangekocht. Op 15 juni 2021 zijn de panden Werfpad 5, 6, 7 en 8 inclusief het parkeerterrein naar een nieuwe eigenaar overgegaan. De gemeente heeft in mei 2020 een aanbod ontvangen met betrekking tot de betreffende gronden en hij vraagt of het college respectievelijk de gemeentelijke afdeling Grondzaken zich voorafgaand aan de presentatie van het gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta een beeld heeft gevormd van de grondpositie van derden op het beoogde tracé van de lage Diezebrug. Uitgaande van actief handelen van de gemeente gaat hij ervan uit dat er een verkenning van de grondpositie heeft plaatsvonden en hij neemt aan dat het college is geconfronteerd met het gegeven dat het parkeerterrein van het Werfpad in privaat bezit was of is en vervolgens heeft geprobeerd dit te verwerven. Hij vraagt of de gemeente in de periode voor het raadsbesluit van 8 december 2020 en in de tijd direct daarna actie heeft ondernomen om de betreffende gronden en percelen aan het parkeerterrein van het Werfpad te verwerven. Ervan uitgaande dat de gemeente dat heeft geprobeerd, hoort hij graag waarop deze onderhandelingen 21

zijn stukgelopen. Wethouder Van der Geld antwoordt dat het college zich een beeld van de grondposities heeft gevormd en dat de aankoop van het object in het kader van het project Lage Diezebrug interessant was. In de periode voor de verkoop van de huidige eigenaar Moerasdraak bv is meerdere malen contact met beide eigenaren over verkoop geweest, deze gesprekken waren in een vergevorderd stadium en de gemeente heeft opdracht tot taxatie van het object verstrekt. De voormalige eigenaren hebben er ondanks het lopende overleg voor gekozen om aan Moerasdraak bv te verkopen zonder de gemeente daarvan in kennis te stellen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) begrijpt dat de wethouder verrast was dat het object aan een ander dan de gemeente is verkocht. Wethouder Van der Geld beaamt dit. De voorzitter sluit de vergadering om 23.00 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 17 januari 2023.

22