Memo Algemeen Bestuur 21-12-2022

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Datum Aan Aard voorstel Agendapunt Van AB woordvoerder

: 21 december 2022 : Algemeen Bestuur : Informerend :5 : Directieteam : David Sölez

MEMO ACTUALISEREN FINANCIEEL BEELD NA TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE Voorstel: Kennisnemen van het geactualiseerde financiële beeld voor 2022 en de doorkijk naar 2023.

1

Inleiding

In de vergadering van 23 november jl. is de tweede bestuursrapportage over het jaar 2022 aan het Algemeen Bestuur gepresenteerd. In deze vergadering is bij de presentatie van de tweede bestuursrapportage het financiële beeld 2022 genuanceerd op basis van de actuele cijfers. Deze memo geeft nadere duiding aan dit geactualiseerde beeld en geeft een voorzichtige doorkijk naar de effecten voor het jaar 2023. Toelichting

Beeld 2e bestuursrapportage 2022 In de tweede bestuursrapportage hebben we een financieel beeld gepresenteerd van 1 miljoen positief. Dit positieve beeld kwam al vanuit de eerste bestuursrapportage en was gebaseerd op € 456.000 opslag voor externe inhuur die in 2023 structureel uit de begroting is gehaald en € 426.000 extra budget voor de bedrijfsvoering door extra uren in de definitieve werkprogramma’s. Wel hebben we in de tweede bestuursrapportage het beeld genuanceerd omdat er ook 2 grote onzekerheden waren: omzet en loonsom. Op basis van de cijfers tot en met augustus zagen we dat de omzet achter bleef bij de verwachtingen. In de afgelopen jaren zagen we dat het laatste kwartaal vaak (veel) productiever was dan de eerdere kwartalen. Op basis van deze inzichten uit eerdere jaren zijn we in de prognoses uitgegaan van deze trend en dus een extra productief laatste kwartaal. In de loonsom constateerden we een voordeel ten opzichte van de begroting. Hier zit een samenhang met de omzet. Immers, als de omzet niet wordt gerealiseerd dan heb je ook de loonkosten niet. Bij de tweede bestuursrapportage was nog het beeld dat deze twee effecten zich waarschijnlijk zouden uitmiddelen. Beeld op basis van de cijfers tot en met oktober 2022 Het beeld van 1 miljoen positief moet op basis van de cijfers tot en met oktober echter worden bijgesteld.

We zien dat vooral de omzet achterblijft en dat de trendbreuk die zich de afgelopen 3 jaren heeft voorgedaan nog niet zichtbaar is. Dit betekent dat we – wanneer we blijven uitgaan van de prognose gebaseerd op de inzichten van voorgaande jaren - onszelf dit jaar in de voet schieten. In september zien we een verdere dip in de declarabiliteit. Dit blijkt uit een geactualiseerde analyse. De oorzaak daarvan is vooral gelegen in gevolgde trainingen (zoals omgevingswet & CLO) en diverse vormen van verlof waaronder ouderschapsverlof. In oktober ligt de declarabiliteit net iets boven het niveau van de tweede bestuursrapportage, maar nog steeds ruim onder de norm van 1.350 uren per fte. De inhaalslag die we in deze maanden op basis van inzichten uit eerdere jaren verwachtten, heeft zich daarmee nog steeds niet voorgedaan. Daarmee wordt de omzet ongeveer € 600.000 nadeliger dan bij de tweede bestuursrapportage verwacht werd. De arbeidsmarkt is flink in beweging. Hierdoor heeft de ODBN een groter verloop dan eerdere jaren. Het lukt ook om nieuwe collega’s te werven. Zij hebben echter nog niet de ervaring en kennis van de vertrekkende medewerkers. Tot en met oktober zijn er zo’n 60 nieuwe medewerkers in dienst getreden. Dat wil zeggen dat bijna 1 op de 5 medewerkers in onze organisatie nieuw is.

Het op peil brengen van het kennisniveau en het inwerken van deze nieuwe medewerkers kost tijd. Enerzijds van mensen die tijdens hun inwerkperiode nog niet declarabel zijn en anderzijds van de mensen die hen inwerken. Doordat het aantal 2

mensen dat ingewerkt moet worden fors is, is het totale tijdsbeslag op de organisatie groter dan voorzien. Als laatste effect zien we dat er in 2022 aanzienlijk meer verlof is opgenomen. Naast een inhaalslag op het reguliere verlof stellen we vast dat ook meer ouderschapsverlof en zwangerschapsverlof is aangevraagd. Dit geldt ook het vaderschapsverlof na de geboorte van een kind. Dit is een nieuwe wettelijke regeling, zodat daar in eerdere jaren geen sprake van was. De oorzaak van de achterblijvende omzet is dus vooral gelegen in een lagere productiviteit dan waar in de begroting 2022 mee is gerekend. In de 1 miljoen voordeel die we eerder gemeld hebben, zit ook een voordeel van € 426.000 voor de bedrijfsvoering als gevolg van een grotere opdracht dan voorgaande jaren. De financiële ruimte voor de overhead groeit namelijk mee met de omzet. Doordat we minder uren gaan maken, ontstaat een groot deel (€ 280.000) van dit voordeel niet. Ten slotte kwam in oktober het bericht dat de werkgeversorganisaties en de vakbonden een akkoord hadden bereikt over het openbreken van de cao 2022. Dit akkoord leidt ertoe dat iedereen die op 01-12-2022 in dienst is, een extra incidentele uitbetaling krijgt. Dit leidt voor de ODBN tot een nadeel van € 150.000 waar in de tweede bestuursrapportage geen rekening mee gehouden was.

Natuurlijk blijven we als ODBN niet achteroverleunen als we deze ontwikkelingen zien. Daar waar mogelijk proberen we bij te sturen om de achterblijvende omzet maximaal te beperken. Ook aan de uitgavenkant wordt kritisch gekeken wat er nog dit jaar moet en wat eventueel geschrapt of uitgesteld kan worden. Zo kijken we kritisch naar lopende (inhuur)contracten en is de keuze gemaakt om de voorbereidingen op de Omgevingswet te temporiseren. Door te blijven sturen op omzet en uitgaven, verwachten we dit jaar rondom de 0 of misschien een klein voordeel uit te komen. Een en ander is wel afhankelijk hoe een en ander zich zal ontwikkelen. Doorkijk naar 2023 De problemen met de productiviteit zijn in 2023 niet zomaar opgelost. We zien nog steeds een zeer krappe arbeidsmarkt, waardoor het vinden van ervaren krachten zeer lastig is. Hierdoor zal het inwerken van nieuwe mensen ook in 2023 veel tijd vergen, zowel van de nieuwe mensen om op vlieghoogte te komen als van bestaande mensen om nieuwe mensen te begeleiden. Ook het uitstel van de Omgevingswet is in deze setting geen goed nieuws. In 2022 is veel tijd en effort gestoken in het tijdig opleiden van mensen. Door het nieuwe uitstel is het de vraag of deze opleidingsinspanning effect gaat hebben. De verwachting is dat de kennis opgedaan tijdens de opleiding deels wegzakt en dat opnieuw opleiden noodzakelijk zal gaan zijn.

Ook dit gaat ten koste van de productiviteit. Daarnaast wordt er op dit moment onderhandeld over een nieuwe cao voor 2023 en eventueel 2024. In de begroting 2023, die vooral bestaat uit loonlasten, zit op dit moment 3

een indexering voor lonen opgenomen van 2,3%. Zowel het bod van de werkgevers als de eis van de vakbonden liggen veel hoger dan dit percentage. De verwachting is dan ook dat een nieuw afgesloten cao zal gaan leiden tot een flinke stijging van de kosten die niet opgevangen kan worden binnen het bestaande tarief. In de Cao-onderhandelingen wordt ook ingezet op extra verlof. Extra verlof gaat bij de ODBN rechtstreeks ten koste van de beschikbare uren, waardoor de productiviteit zal afnemen. Dit heeft een opdrijvend effect op het tarief. Een bijkomend effect van extra verlof is dat er meer mensen nodig zijn om eenzelfde hoeveelheid werk te verzetten. Immers per persoon zijn minder uren beschikbaar. Met de krappe arbeidsmarkt die er op dit moment is, en de toename in verlof die we dit jaar al zagen, legt dit extra druk op de organisatie. Communicatie Deze memo is besproken met de leden van het Adoptiepanel en de leden van het Regionaal Strategisch Platform. Vervolg Het actuele beeld over 2022 zal bij de jaarrekening gepresenteerd worden. Voor de effecten in 2023 zijn we vooral afhankelijk van de nieuw af te sluiten cao. Voor effecten die deze nieuwe cao met zich mee gaat brengen gaan we het bestuur informeren via de reguliere planning & controlcyclus.

Bij voorkeur doen we dit direct bij de presentatie van de begroting 2024, zodat een herziening van de begroting 2023 in hetzelfde zienswijze traject mee kan lopen. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat de effecten van een nieuwe cao bekend zijn.

Aldus vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst Brabant Noord van 21 december 2022, te Oss. de secretaris,

de voorzitter,

Jan Lenssen

Kees van Rooij

4