I&O 11 maart 2024 - Belang van coöperatieve participatie in de Duurzame Polder - Dhr. van Graafeiland

Raadsavond Informeren en Ontmoeten Datum:

11 maart 2024

Locatie:

Bestuurscentrum, Raadzaal

Voorzitter:

dhr. J. Kouwenberg

Secretaris:

dhr. E. Pijnenburg

Insprekers:

dhr. L. Hofland, mw. W. Rynski-Keizer, dhr. N. van Graafeiland, Hendriks, dhr. A. van der Laan, dhr. P. Spelier, dhr. H. Udo, mw. C. Peters, dhr. M. van Laarhoven, mw. A. Thelen, dhr. A. Heijkamp, dhr. S. Klaasman, mw. L. ten Westeneind

Onderwerp: Belang van coöperatieve participatie in de Duurzame Polder Inspreker, de heer Van Graafeiland spreekt in namens de coöperatie Eijgen Polder Energie en hij pleit voor het coöperatief inrichten van het lokale eigendom in de Duurzame Polder. De raad heeft tien jaar geleden EC073 aangewezen om als coöperatie een windmolen op De Rietvelden te exploiteren, dat heet nu Bossche Windmolen West. Dat project slaagde, de inwoners en de bedrijven op De Rietvelden gingen samenwerken en het had een vliegwieleffect; meerdere leden van de coöperatie stonden via het Platform Coöperatief Duurzaam aan de wieg van meerdere duurzame energie-initiatieven waaronder Eijgen Polder Energie. Nu kan een vergelijkbare keuze worden gemaakt en kan het succes op grotere schaal in de Duurzame Polder worden herhaald. Eijgen Polder Energie is niet voor of tegen de windmolens, maar als die er komen wil hij dat het lokale eigendom coöperatief en goed wordt geregeld. Een coöperatie is een professionele partij die veel beter in staat is de belangen van haar leden, de bewoners, te behartigen dan een losse verzameling participatiehouders of obligatiehouders. Daarnaast is een coöperatie met een professioneel bestuur beter in staat om een goede samenwerking met de landeigenaren op te zetten omdat zo'n bestuur meer technische kennis heeft en beter is ingevoerd in de materie.

Het gaat om veel meer dan alleen financiële participatie, het gaat om brede participatie met ook inspraak en invloed op de exploitatie en de ontwikkeling van een windmolenpark, ook wordt serieus gekeken hoe bijvoorbeeld slagschaduw of geluidshinder technisch kan worden geoptimaliseerd. Een coöperatie is er voor al haar leden en geeft ook een stem aan leden die niet in een windmolenpark kunnen of willen investeren, maar die wel inspraak willen. Hij vraagt de raad om steun voor een coöperatieve regeling van het eigendom. Als dit slaagt, wil de coöperatie uiteindelijk een energiegemeenschap bouwen om een vliegwieleffect tot stand te brengen door alle kennis en ervaring in te zetten voor nieuwe duurzame initiatieven. Hij hoopt dat de raad het lokale eigendom op deze manier wil inrichten. De heer Dupuis (SP) vraagt of netwerkcongestie en een lagere prijs op piekmomenten een risico voor de coöperatie is. De heer Van Graafeiland zegt dat dit risico ook speelt als er obligaties komen. Hij wil een energiegemeenschap waarbij het niet alleen gaat om het opwekken van windenergie, maar ook om bijvoorbeeld opslag en verkoop van stroom aan lokale bedrijven die kunnen kijken hoe met die pieken kan worden omgegaan. Door de opwek, de opslag en het verbruik zoveel mogelijk lokaal in een energiegemeenschap te organiseren, wordt ook het probleem van netcongestie en pieken geadresseerd.

De heer Dupuis (SP) vraagt of de coöperatie de mogelijkheid krijgt om die risico's op te vangen. De heer Van Graafeiland zegt dat hierover moet worden onderhandeld met energiemaatschappijen en netbeheerders.

De heer Van Silfhout (Volt) vraagt hoe nieuwe inwoners van een wijk nog aan de coöperatie kunnen meedoen. De heer Van Graafeiland zeg dat het vrij normaal is om binnen een coöperatie aandelen tussen de leden te verhandelen en dat dit ook hier waarschijnlijk mogelijk wordt. Nieuwe bewoners kunnen sowieso lid worden en meepraten. De heer Esser (PVV) vraagt wat de heer Van Graafeiland vindt van de schadelijke stoffen die van windturbines afkomen en die ook in het drinkwater terechtkomen. De heer Van Graafeiland is niet voor of tegen windmolens, maar als de windmolens er komen dan wil hij het lokale eigendom goed regelen. De heer Esser (PVV) vraagt hoe de aansprakelijkheid is geregeld. De heer Van Graafeiland antwoordt dat dit een bedrijfsrisico is. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) vraagt of mensen die lid worden niet alleen mogen meepraten maar ook mogen meedelen. De heer Van Graafeiland geeft aan dat het de bedoeling is dat inwoners van Den Bosch tegen gunstige prijzen energie kunnen afnemen, hij wil de voordelen lokaal houden. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) vraagt of met een postcoderoos wordt gewerkt. De heer Van Graafeiland zegt dat met de postcoderoos een vrij groot gebied kan worden bestreken, maar dat nog moet worden ingeschat wat realistisch is.

Waarschijnlijk wordt bij het ophalen van geld om dit te kunnen financieren naar de hele gemeente Den Bosch gekeken. Bij dit soort projecten wordt vaak met banden gewerkt waarbij mensen die dichtbij wonen iets gunstigere voorwaarden krijgen of eerder kunnen instappen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of er contact is met de initiatiefnemers van de windmolens op Bosch grondgebied die de windmolens liever zelf exploiteren en zo ja wat de uitkomst van dat gesprek was. De heer Van Graafeiland heeft meerdere gesprekken met deze initiatiefnemers gevoerd en zij staan open voor lokale participatie Deze initiatiefnemers hebben een nonprofitenergiemaatschappij opgericht om zoveel mogelijk financiële voordelen binnen de gemeentegrenzen te houden. Het verschil met de coöperatie is dat deze initiatiefnemers de participaties direct aan particulieren verkopen. De heer Van Hasselt (SP) vraagt hoe de machtsverhoudingen binnen de coöperatie zijn, of het gaat om one man, one vote of om één aandeel, één stem. De heer Van Graafeiland zegt dat de statuten op de website staan en dat Eijgen Polder Energie een open coöperatie is met de leden als hoogste bestuursorgaan; one man, one vote. De heer Van Hasselt (SP) vraagt hoeveel mensen bij de coöperatie zijn aangesloten en hoeveel mensen in de wijk rond de Duurzame Polder Eijgen Polder Energie hoopt dat zich aansluiten.

De heer Van Graafeiland antwoordt dat er momenteel een paar honderd volgers zijn, maar dat er contacten met meerdere initiatieven zijn die allemaal aangeven hun achterban te activeren zodra ze iets concreets kunnen aanbieden. Hij denkt dat het dan hard gaat lopen.

De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vraagt wat de raad kan betekenen om ervoor te zorgen dat niet alleen de andere initiatiefnemers, maar ook de coöperatie particulieren kan aantrekken. De heer Van Graafeiland weet dat deze initiatiefnemers willen samenwerken, maar ook dat ze als ondernemers hun opties open willen houden. Eijgen Polder Energie wil graag dat de gemeente duidelijk de voorkeur voor lokaal eigendom via een coöperatie uitspreekt. Door goed samen te werken komen de bewoners en de agrariërs uiteindelijk dichterbij elkaar en wordt het geen eenzijdig verhaal waarbij alleen mensen die geld hebben er geld in kunnen steken, maar verder niets hebben in te brengen en mensen die geen geld hebben al helemaal niets hebben in te brengen. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vraagt of de heer Van Graafeiland bedoelt dat de raad de vinger aan de pols moet houden. De heer Van Graafeiland beaamt dit.