Gewijzigd raadsvoorstel Delegeren raadsbevoegdheid openbaar onderwijs statutenwijz ATO 15525275__gewijzigd_2

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

15525275 12 december 2023

Onderwerp

Delegatie deel toezichthoudende taak op openbaar onderwijs van raad aan college en statutenwijziging ATO-scholenkring Dit voorstel betreft twee zaken in relatie tot het openbaar onderwijs: De wettelijke toezichthoudende taken van de raad met betrekking tot het voeren van overleg over de begroting en jaarstukken van het openbaar onderwijs in de praktijk beter verankeren door deze raadsbevoegdheden over te dragen aan het college. Instemmen met een statutenwijziging die de ANBI-status1 van ATO-scholenkring mogelijk maakt.

1

Algemeen Nut Beogende Instelling

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

2.

De wettelijke taken van de raad inzake de toezichthoudende rol op het openbare onderwijs voor wat betreft het voeren van overleg over begroting, jaarrekening en jaarverslag (cyclische producten) te delegeren aan het college op grond van artikel 156 lid 1 Gemeentewet. In te stemmen met een statutenwijziging die de ANBI-status van ATO-scholenkring mogelijk maakt.

Aanleiding We willen een beter op de praktijk afgestemde invulling geven aan het toezicht van de raad op de begroting en jaarstukken van het openbaar onderwijs door dit te delegeren aan het college. We willen de ANBI-status mogelijk maken voor ATO-scholenkring, zodat het schoolbestuur particuliere giften optimaal kan inzetten. In de gemeente ’s-Hertogenbosch zijn er twee schoolbesturen die openbaar onderwijs verzorgen. Dit zijn: Stichting Algemeen Toegankelijk Onderwijs ’s-Hertogenbosch en omstreken (ATO-scholenkring) en Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG). De wetgever heeft aan de raad een aantal wettelijke taken/bevoegdheden gegeven om als extern toezichthouder zicht te houden op het openbaar primair en voortgezet onderwijs. Eén van die raadsbevoegdheden houdt in dat vóór de vaststelling van de begroting en jaarstukken door de schoolbesturen voor openbaar onderwijs 'overleg dient te zijn met de raad'. De tijd tussen concept en definitieve begroting en jaarstukken is bij de betreffende schoolbesturen één maand. In de praktijk is binnen die termijn ‘overleg met de raad’ procedureel niet haalbaar. Daardoor komt de toezichthoudende taak www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

van de raad in de praktijk niet tot zijn recht. Daarnaast bestaat over de invulling van het wettelijke begrip ‘overleg’ onduidelijkheid, omdat het geen besluit van de raad vraagt. Daarom stellen we voor om de toezichthoudende taak aan het college te delegeren, zodat we recht doen aan onze toezichthoudende taak als gemeente binnen de termijnen die gelden voor de schoolbesturen. Om een ANBI-status mogelijk te maken voor ATO-scholenkring is een statutenwijziging nodig die wettelijk instemming vraagt van de raad.

Beoogd doel Aan het wettelijk toezicht van de raad met betrekking tot het voeren van overleg over de begroting en jaarstukken van het openbaar onderwijs praktisch haalbaar invulling te geven. De ANBI-status mogelijk maken voor ATO-scholenkring. Door de toezichthoudende taken van de raad op de begroting en jaarstukken van het openbaar onderwijs te delegeren aan ons college, kunnen we tijdig aansluiten op het procesverloop in de praktijk bij de betreffende schoolbesturen. We willen de ANBI-status mogelijk maken voor ATO-scholenkring, zodat zij particuliere giften optimaal kunnen inzetten.

Relevante besluitgeschiedenis + Wet op het primair onderwijs (WPO) + Wet voortgezet onderwijs 2020 (WVO) www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

+ Raadsvoorstel Statutenwijzigingen openbaar onderwijs (registratienummer 11733274 d.d. 1 februari 2022)

Argumenten 1.1 Het delegeren van de wettelijke toezichthoudende taken van de raad met betrekking tot het voeren van overleg over de begroting en jaarstukken van het openbaar onderwijs van de raad naar het college leidt tot een betekenisvolle en werkbare procedure in de praktijk We willen toe naar een betekenisvolle en werkbare procedure voor zowel de schoolbesturen ATO-scholenkring en OSZG als de gemeente voor de invulling van de toezichthoudende rol op de begroting en jaarstukken van het openbaar onderwijs. Als we tijdig onze bevindingen over de begroting en jaarstukken kenbaar willen maken aan de schoolbesturen dan is de doorlooptijd tussen ontvangen conceptstukken en aanleveren bevindingen maximaal een maand. Dat past niet binnen de reguliere termijnen die gelden voor afstemming met de raad. Daarom stellen we de volgende werkwijze voor: De vaststelling van de begroting en jaarrekening na overleg met de gemeente(raad) wordt in de statuten van ATO en OSZG op verschillende wijze ingevuld. De hieronder voorgestelde werkwijze is daarop afgestemd. ATO: - ATO-scholenkring stuurt het concept jaarverslag en de concept jaarrekening in Q2 en de concept begroting in Q4 naar de gemeente. Ambtelijke reactie met advies naar het college en college beslist of de ambtelijke bevindingen aan schoolbestuur gestuurd worden. Doorlooptijd in Q2 en Q4 maximaal vier weken.

- ATO-scholenkring heeft vijftien basisscholen verspreid over ’s-Hertogenbosch en daarmee heeft het openbaar basisonderwijs een grote impact binnen onze stad. Naast bovengenoemde procedure voert de wethouder jaarlijks www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

een bestuurlijk overleg (met verslaglegging) met ATO-scholenkring in Q3/begin Q4 naar aanleiding van de jaarstukken, de ontwikkelingen en de (komende) begroting. OSZG: OSZG is een schoolbestuur met zelfstandige gymnasia verspreid over heel Nederland met één school in ’sHertogenbosch en heeft daardoor met meerdere gemeenten te maken. OSZG stuurt het door de Raad van Toezicht vastgestelde jaarverslag, jaarrekening in Q2/Q3 en de begroting in Q4/Q1 naar de gemeente. Ambtelijke reactie met advies naar het college en college beslist of een bestuurlijk overleg met OSZG nodig/wenselijk is. Doorlooptijd in Q2/Q3 en Q4/Q1 vier weken. De overige wettelijke taken van de raad inzake het openbaar onderwijs blijven ongewijzigd. 1.2 Het delegeren van deze raadsbevoegdheid aan het college is mogelijk Op grond van artikel 156, eerste lid, Gemeentewet kan de raad aan het college bevoegdheden overdragen (delegatie), tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. Juridisch adviesbureau AKD heeft voor een andere gemeente uitgezocht of delegatie op dit punt mogelijk is. Zij komen tot de conclusie dat het mogelijk is om de bevoegdheid tot het voeren van overleg over de begroting en de jaarrekening over te dragen aan het college.

De conclusie is gebaseerd op de volgende juridische overwegingen: Het overlegrecht van de raad met betrekking tot de begroting en jaarstukken valt onder het begrip bevoegdheid als bedoeld in artikel 156 van de Gemeentewet. Op grond van dit artikel, eerste lid kan de raad aan het college bevoegdheden overdragen (delegatie) tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat er voor een overleg met de raad is gekozen (in plaats van goedkeuring), omdat de begroting en jaarstukken ook betrekking hebben op de bijzondere school en daarom een goedkeuringsrecht niet aan de orde kan zijn. Hieruit blijkt dat de wetgever niet in het bijzonder belang heeft gehecht aan de omstandigheid dat het overleg met de raad dient plaats te vinden. Ook zijn er in de wet geen vormvereisten voor dit overleg opgenomen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Om die reden is het mogelijk om het overlegrecht van de raad met betrekking tot begroting, jaarrekening en jaarverslag aan het college overdragen (delegatie) op grond van artikel 156, eerste lid Gemeentewet. 2.1 Door de ANBI-status kan ATO-scholenkring particuliere giften optimaal benutten Schoolbesturen zoals ATO-scholenkring kunnen particuliere giften ontvangen. ATO-scholenkring wil graag een ANBIstatus in verband met belastingvoordelen die aan die regeling gekoppeld zijn. Een ANBI betaalt geen erfbelasting of schenkbelasting voor erfenissen en schenkingen die de instelling ontvangt en gebruikt voor het algemeen belang. Een stichting met een ANBI-status zet zich voor minstens 90% in voor het algemeen belang. Een van de ANBI-eisen is: geld dat overblijft na opheffing van de instelling wordt besteed aan een ANBI, of aan een buitenlandse instelling die voor minimaal 90% gericht is op het algemeen nut. Om een ANBI-status aan te vragen bij de Belastingdienst, is een (kleine) wijziging nodig van de statuten.

2.2 De raad moet instemmen met een statutenwijziging ATO-scholenkring is een samengesteld bestuur, bestaande uit openbaar onderwijs en nutsonderwijs (algemeen bijzonder onderwijs). Wijziging van de statuten van ATO-scholenkring kan alleen met instemming van de raad op grond van artikel 17 lid 5 Wet op het Primair Onderwijs (WPO). De statutenwijziging betreft een toevoeging (onderstreept) bij artikel 16 lid 3: “3. Een na ontbinding overblijvend batig saldo wordt bestemd voor een doel, zoveel mogelijk overeenkomende met dat van de stichting, aan te wijzen door de Raad van Toezicht. De organisatie(s) die het overblijvend batig saldo ontvangt/ontvangen, dient/dienen te beschikken over de ANBI-status. Als de stichting op het tijdstip van haar ontbinding geen baten meer heeft, houdt zij op te bestaan. In dat geval doet het College van Bestuur daarvan opgave aan het Handelsregister.” De huidige statuten zonder de voorgestelde wijziging (onderstreepte tekst hierboven) is opgenomen in bijlage 1. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.3 Een statutenwijziging om de ANBI-status voor ATO-scholenkring mogelijk te maken is toegestaan. De meeste middelen van ATO-scholenkring zijn publieke middelen afkomstig van rijk en/of gemeente. Publieke middelen die beschikbaar zijn gesteld aan onderwijsinstellingen mogen nooit aan andere zaken dan onderwijs worden besteed. Als er bij een eventuele ontbinding van ATO-scholenkring publieke middelen over zijn, moeten die dus terug naar de overheid. Resterende niet-publieke middelen, zoals particuliere giften, vallen niet onder de WPO en onderliggende regels. Die kunnen aan een ANBI-instelling worden besteed.

Kanttekeningen en risico’s N.v.t.

Financiën Met beide wijzigingen zijn geen financiële middelen gemoeid.

Duurzaamheid Dit voorstel heeft geen relatie met duurzaamheid.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Participatie en communicatie We hebben de voorgestelde werkwijze bij de begroting en jaarstukken afgestemd met beide betrokken schoolbesturen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Actuele statuten ATO-scholenkring (instemming raadsvergadering 1-2-2022) zonder de nu voorgestelde wijziging.

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

15525275 kaderstellend P. Slikker Sociaal: 29 november 2023 MO/MO/JEUGD/O&R Heemels l.heemels@s-hertogenbosch.nl www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 15525275 Raadsvergadering 12 december 2023 Onderwerp

Delegatie deel toezichthoudende taak op openbaar onderwijs van raad aan college en statutenwijziging ATO-scholenkring

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 7 november 2023: besluit: 1.

2.

De wettelijke taken van de raad inzake de toezichthoudende rol op het openbare onderwijs voor wat betreft het voeren van overleg over begroting, jaarrekening en jaarverslag (cyclische producten) te delegeren aan het college op grond van artikel 156 lid 1 Gemeentewet. In te stemmen met een statutenwijziging die de ANBI-status van ATO-scholenkring mogelijk maakt.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 12 december 2023 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704