gemeentelijke woonzorgvisie 's-Hertogenbosch ouderen - Novadic-Kentron

Gemeentelijke woonzorgvisie Input vanuit Novadic-Kentron (NK) Vanuit NK moedigen we het plan van de gemeente ’s-Hertogenbosch aan om samen na te denken over “hoe zorgen we samen voor een goed leven voor onze ouder wordende en vaker tot op hogere leeftijd zelfstandig wonende inwoners van de gemeente ’s-Hertogenbosch? Wij maken graag gebruik van deze gelegenheid om bij de gemeenten het toenemend (problematisch) alcoholgebruik onder ouderen, onder de aandacht te brengen. Uit cijfers blijkt dat ouderen relatief vaak overmatig drinken. Uit landelijke studies in Nederland blijkt dat een meerderheid van de ouderen alcohol drinkt (80%). De helft van de 55-plussers bestaat uit lichte drinkers; zij drinken maximaal 8 glazen alcohol per week. Tussen de 6,7% en 12,6% (afhankelijk van de studie) van de ouderen drinkt echter overmatig (mannen meer dan 21 glazen per week en vrouwen meer dan 14 glazen). In het algemeen neemt het alcoholgebruik af naarmate 55-plussers ouder worden. Echter 55-plussers die al overmatig drinken gaan juist vaak meer drinken naarmate de leeftijd vordert. Gemiddeld gingen zij van 23 glazen naar 30 glazen per week in 6 jaar tijd.

Onder de 55-plussers zijn een aantal risicogroepen te onderscheiden die extra aandacht behoeven ten aanzien van signalering en preventie van problematisch alcoholgebruik (Veerbeek e.a., 2017):  de groep waarbij overmatig alcoholgebruik voorkomt met andere ongezonde leefgewoonten, zoals roken en weinig fysieke activiteit.  de groep ‘jonge ouderen’ (met name mannen) die al overmatig drinkt, omdat zij risico lopen om met het ouder worden alleen maar meer te gaan drinken.  de groep die medicatie gebruikt en daarbij overmatig drinkt.  ouderen die een ingrijpende levensgebeurtenis meemaken en daardoor bijvoorbeeld alleen komen te staan. Gevraagd naar oorzaken voor alcoholproblematiek noemen 55 plussers en hulpverleners in de gespecialiseerde verslavingszorg onder meer (in willekeurige volgorde): eenzaamheid, stressfactoren (zoals ziekte, mantelzorg, overlijden, scheiding), genetische aanleg, depressie, beschikbaarheid van alcohol, onvoldoende kennis over alcohol, ontbreken van een dagstructuur en het feit dat hulpverleners en mensen in de omgeving van 55-plussers hen maar zeer beperkt aanspreken op hun gebruik. Alcoholgebruik heeft risico’s die voor iedereen gelden, maar bij ouderen zijn er een aantal extra kwetsbaarheden:  door de veranderingen in het lichaam is de concentratie alcohol eerder te hoog, neemt de gevoeligheid voor de effecten toe en verloopt de afbraak trager.

 de interactie met medicijnen kan voor complicaties zorgen, o.a. doordat het de werking van medicijnen versterkt of juist afzwakt.  valincidenten vinden makkelijker plaats en hebben grotere consequenties. Ter illustratie van het probleem van alcoholverslaving en ouderen het volgende filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=mcWEjhAa8K4&list=PL4564FEC4674E3CB1

Bij NK hebben we het volgende mogelijkheden ter ondersteuning voor zelfstandig wonende ouderen met een verslavingsprobleem. 1. Advies en Informatie Advies en Informatie (A&I) is voor alle inwoners en professionals de altijd bereikbare voordeur voor allerhande vragen over middelengebruik, verslaving etc. Zij verwijzen intern door als een telefonisch

consult niet afdoende is. Dit doen zij ook voor ouderen bij verpleeghuizen, gezondheidscentra (huisartsen en POH GGZ of POH ouderen) en welzijnsinstellingen (ouderconsulenten en vrijwilligers) Concreet biedt NK het volgende bij advies en informatie:  Telefonische ondersteuning: handvatten voor omgang met verslavingsproblematiek voor ketenpartners, verwijzers, naasten en potentiële cliënten.  Digitale ondersteuning: landelijke chatfunctie en e-mailcontact.  Online begeleiding voor naasten. Deze naastenmodule is geschikt voor ouders, partners en andere familieleden van iemand met een verslavingsprobleem.  Informatiebijeenkomsten voor ketenpartners, wijkteams, vrijwilligers en andere geïnteresseerde burgers. Specifiek in NO Brabant over de invloed van alcohol en medicijnen in het verkeer bij ouderen tijdens de verkeersdagen voor senioren i.s.m. Veilig Verkeer Nederland, Verkeersscholen en Seniorenvereniging en de gemeente.  Informatie over landelijke campagnes zoals Ik Pas / Dry Januari en de website www.allesoverdrinken.nl.  Deskundigheidsbevordering: Webinars/Workshops/Voorlichtingen/Training (kennisoverdracht, houdingsaspecten en gespreksvaardigheden). Bijvoorbeeld aan KBO Brabant en seniorenverenigingen. A&I is op werkdagen telefonisch (073-6899090) en per mail (advies.informatie@novadic-kentron.nl/ hulp@novadic-kentron.nl) direct bereikbaar tussen 08.30 - 17.00 uur. 2.

Preventie individueel en voor naasten Individuele preventie richt zich op inwoners die op eigen initiatief, of na verwijzing contact opnemen met NK en een preventietraject aangaan. Voorbeelden van individuele preventie zijn gesprekken met inwoners die zelf worstelen met hun gebruik, hierbij hulp willen, maar behandeling (nog) niet nodig vinden. Hierbij werken we met de op effectiviteit bewezen interventie Moti-55. De moti-55 is een interventie specifiek voor de 55plus doelgroep, meer informatie zie https://moti55.nl/ Preventie voor naasten richt zich juist op de omgeving van degene met een verslavingsprobleem. Naast ouders zijn dit ook vaak partners, familieleden of vrienden. Zij merken dat degene waarover zij zich zorgen maken nog niet gemotiveerd is een behandeling te starten. Preventie voor naasten wordt op verschillende manieren aangeboden: individueel, in groep en online, alledrie gebaseerd op de CRAFT (community reinforcement aproach family treatment) interventie. In deze aanpak staat de naaste centraal en wordt gewerkt aan het ondersteunen van de naaste om de ander te motiveren om hulp te vragen bij zijn verslavingsprobleem. 3. Ambulante begeleiding door Wmo casemanagers Bij NK helpen we mensen met problemen door een verslaving. NK geeft ook hulp aan cliënten thuis. Onze casemanagers Wmo geven de cliënt ambulante begeleiding.

De casemanager Wmo van NK helpt de cliënt om weer grip op zijn leven te krijgen. We bieden praktische hulp bij allerlei zaken, zoals:  Zorg voor jezelf  Administratie  Dagbesteding op werk  Structuur in je dagelijkse bezigheden  Meer zoals contacten opbouwen enz. Daarnaast helpt een casemanager de cliënt bij zijn verslavingsprobleem, biedt een luisterend oor en kan samen met de cliënt werken aan het verminderen van overlast voor de cliënt zelf en zijn omgeving. Casemanagers werken volgens de basisbeginselen van de CRA (Community Reinforcement Approach) en werken herstelondersteunend. 4. Behandeling De behandeling kan plaatsvinden in de kliniek, maar ook thuis en is sommige gevallen geheel digitaal. De behandelaren van NK zijn geschoold in de CRA –methodiek en werken vanuit de GGZ standaarden zoals opgesteld door AKWA GGZ. Alle behandelingen worden ondersteund door ons ehealth aanbod op Minddistrict. Daarin kan de cliënt thuis e-modules doorlopen, in zijn eigen omgeving, op eigen tempo, zonder reistijd. Tussentijds onderhoudt de behandelaar contact met cliënt dmv beeldbellen en feedback op de opdrachten.