Economisch perspectief Brede Binnenstad Visie en actieplan
Tekst van het document
Raadsvoorstel Reg.nr.
:
9700171
B&W verg.
:
26 januari 2021
Commissie :
Onderwerp: Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan
Bedrijvigheid
Cie_verg.
:
22 februari 2021
Raadsverg.
:
9 maart 2021
1) Status Op grond van uw bevoegdheid kaders voor beleid op hoofdlijnen te stellen, bieden wij u ter vaststelling dit Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan aan.
2) Samenvatting Het document ‘Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan’ bouwt voort op de op 28 januari 2020 in uw raad vastgestelde nota ‘Contouren Actieplan Brede Binnenstad’ (reg. nr. 9065236,). Het college beoogt met dit document, met de partners in de binnenstad als bondgenoten, vanuit een wenkend perspectief te werken aan een dynamische binnenstad waar mensen graag komen, verrast worden, plezierig werken, prettig wonen en goed ondernemen. Het economisch perspectief is in nauwe samenwerking en overleg met de partners in centrummanagement en andere betrokkenen (ondernemers, bewoners, vastgoedpartijen) tot stand gekomen. Met het gegeven dat de (historische) binnenstad nu al dicht bewoond is, dat er in de Brede Binnenstad nog een fors aantal woningen zal worden toegevoegd (waardoor de binnenstad een aanzienlijke bijdrage levert aan de woonopgave) en het feit dat ook elders in de gemeente er vele woningen bij komen, wordt de lokale en sociale functie van de Brede Binnenstad steeds groter en belangrijker. Daarnaast is de aantrekkingskracht voor bezoekers van verder weg, voor bedrijven en voorzieningen belangrijk. Aanvankelijk was de insteek om een eenvoudig actieplan op te stellen. In de uitwerking is echter gebleken dat er behoefte is aan een stip op de horizon. Het bleek nodig om de inzet in perspectief te plaatsen.
Met de Corona-crisis, die ook nog eens langer voortduurt en zwaarder ingrijpt op meer sectoren dan eerder verwacht, is volgens het college de behoefte aan zo’n stip op de horizon alleen maar toegenomen. Hoewel het economisch perspectief geen korte termijn ‘corona-plan’ is, zet het wel een koers uit waar we naar toe werken en hoe we daar willen komen. Desondanks zullen we de eerste periode ook flexibel moeten zijn om in te kunnen spelen op de snel veranderende situatie. Tegelijkertijd nopen de actuele ontwikkelingen ten gevolge van de Coronacrisis tot een krachtige en gemeenschappelijk gedragen zorg voor de Brede Binnenstad op de wat langere termijn. De Bossche Zomer heeft laten zien dat veel mogelijk is. Op deze positieve dynamiek willen we voortbouwen. Ook aan onze gemeente zullen ontwikkelingen niet voorbij gaan. Sommige functies hebben het nu moeilijker, andere groeien en zien investeringsmogelijkheden. De veelzijdigheid van de Brede Bossche Binnenstad zowel qua functies als met prachtige omgevingskwaliteiten, is robuust en attractief. Het Economisch perspectief Brede Binnenstad beoogt met de sterke kwaliteiten de binnenstad blijvend aantrekkelijk te houden en klaar te maken voor de toekomst. Dit door middel van een werkwijze waarin alle partijen als bondgenoten met elkaar optrekken. Meer dan ooit is samenwerken nodig.
Gelet op de enorme kwaliteiten en de op stapel www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
3
staande gebiedsontwikkelingen in de Brede Binnenstad kunnen we hoopvol naar de toekomst kijken als we samen de uitvoering ter hand nemen. Het ankerpunt voor het economisch perspectief is een beeld voor 2030, waarvoor de vorm van een persbericht is gekozen. Een persbericht dat geschreven ‘zou kunnen zijn’ in 2030. Daarin wordt aangestipt wat er in 10 jaar tijd is bereikt en hoe dat is gebeurd. In 2030 heeft ’s-Hertogenbosch aldus een prijs gewonnen voor meest dynamische binnenstad, waarin bestaande kwaliteiten en plekken zijn behouden en waar op tal van plekken ook nadrukkelijk voor vernieuwing is gekozen. Voor 2030 is gekozen om ruimte te creëren om acties concreet te kunnen maken maar ook om toch ook een bijdrage te kunnen leveren aan de Omgevingsvisie en het Toekomst perspectief 2035. De basisgedachte van het economisch perspectief is dat de Brede Binnenstad bestaat uit een samenhangend geheel van sfeergebieden, die elkaar deels overlappen, elkaar versterken en van elkaar profiteren. De omschrijving van de sfeergebieden stoelt vooral op bestaande kwaliteiten, eigenschappen en identiteiten en gaat in op ambities voor de toekomst. De opgave is om bestaande, unieke eigenschappen van de verschillende sfeergebieden onder de aandacht te brengen en te versterken. Het is ook een middel om functies naar de juiste plek te geleiden.
Het economisch perspectief beschrijft daarbij niet zozeer alleen de ontwikkelingsperspectieven in de verschillende sfeergebieden maar juist de wijze waarop ze met elkaar verbonden kunnen worden. De Brede Binnenstad wordt hierdoor meer dan een verzameling van elkaar aanvullende en overlappende sferen. Samen maken ze een compleet en veelzijdig product dat tevens onderscheidend is. Met het benoemen, uitwerken en verbinden van die sferen ontstaat een veelzijdige binnenstad waar voor iedereen wat te zien, te kopen, te beleven, te ervaren, te leren en te ontdekken valt, waar men graag woont en werkt. Een inclusieve en toegankelijke binnenstad. Met deze keuze als basis zijn hoofdopgaven, randvoorwaarden en een werkwijze geformuleerd, resulterend in een uitvoeringsprogramma. Die uitvoering is soms gericht op de gehele Brede Binnenstad, dan weer gekoppeld aan afzonderlijke sfeergebieden of kwartieren. Acties zijn er voor alle betrokken partijen. Want dat is wat we allemaal met dit Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan beogen: als bondgenoten werken aan een dynamische, prettige, inclusieve en economisch goed presterende binnenstad.
3) Voorstel Het college van burgemeester en wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Het ‘Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan’ vast te stellen 2. In te stemmen met: a) Het geschetste economisch perspectief voor de Brede Binnenstad met als opgave een goed functionerende, vitale en dynamische en gastvrije binnenstad b) De uitwerking van de sfeergebieden als fundament tussen de hoofdopgaven en de randvoorwaarden, werkwijze en uitvoering c) De beschreven werkwijze met bijbehorende actiepunten als flexibel richtsnoer d) De rol van de gemeente als één van de uitvoeringspartners in een krachtige alliantie van betrokken partijen
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
4
3. Het Economisch perspectief Brede Binnenstad / Visie en actieplan’ te gebruiken als bouwsteen voor de Omgevingsvisie en de bijbehorende Gebiedsvisies.
Steller
: van Velzen
Tel.
: 6155141 r.vanvelzen@s-hertogenbosch.nl :
4) Aanleiding Aanleiding Aanvankelijk was de insteek om het actieplan als uitvoeringsdocument door het college te laten vaststellen. In de uitwerking is echter gebleken dat er behoefte is aan een stip op de horizon. Waar werken we met elkaar naar toe? Het helpt ook om de inzet en acties in perspectief te plaatsen. De al langer lopende dynamiek in de detailhandel, horeca en veranderend consumentengedrag, vroegen al om zo’n stip op de horizon als richtsnoer voor acties en werkwijze. Toen uw raad in januari sprak over de nota ‘Contouren Actieplan Brede Binnenstad’ was Corona nog ver weg en zag de wereld er anders www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
5
uit. Nu de Corona-situatie ook nog eens langer voortduurt en zwaarder ingrijpt op meer sectoren is volgens het college de behoefte aan zo’n stip op de horizon alleen maar toegenomen. Het biedt een gemeenschappelijk gedragen koers over waar we naar toe willen en dat is ook voor het werken aan de Brede Binnenstad van morgen en overmorgen relevant. Deze koers is grotendeels onafhankelijk van de precieze lange-termijn gevolgen van Corona. Die lange termijneffecten kan niemand precies voorspellen. Corona kan naar verwachting vooral de trends die al langer zichtbaar waren versnellen en verhevigen. Een binnenstad is te beschouwen als een machine, die functioneert als alle onderdelen goed (samen)werken. Dit geldt zeker ook voor de Bossche binnenstad, met een enorm divers palet van functies, voorzieningen, belangen, wensen, gebruikers en ideeën. Het functioneren van zo’n motor gaat niet vanzelf. Zeker de laatste tijd blijkt dat ontwikkelingen pijlsnel en soms heftig en onverwacht zijn. Samenwerken is meer dan ooit nodig. Meer dan ooit blijkt dat alleen het samenwerken in een bondgenootschap de integraliteit van de binnenstad laat zien. Onder andere de Bossche Zomer heeft laten zien dat er energie in de stad zit; op deze vleugels willen we verder vliegen. Daarbij helpt het om actiepunten in perspectief te zetten. Opdat ze elkaar versterken.
Relatie met eerdere besluitvorming Het Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan is het concrete vervolg op het op 28 januari 2020 in uw raad vastgestelde raadsvoorstel ‘Contouren actieplan Brede Binnenstad’ en bouwt voort op diverse eerdere besluitvormingstukken, zie de opsomming in de bijlage van het document. Relatie met Omgevingsvisie In de Omgevingswet worden gemeenten, provincies en Rijk verplicht om één grondgebied dekkende Omgevingsvisie op te stellen. In de Omgevingsvisie geeft de gemeente haar visie op de toekomst van de fysieke leefomgeving. Dit betekent voor ‘s-Hertogenbosch dat verschillende bestaande beleidsnota’s, waaronder ook thematische nota’s, (deels) opgaan in de Omgevingsvisie ‘sHertogenbosch. De intentie is dat deze verschillende aspecten niet alleen worden samengevoegd in een document, maar ook daadwerkelijk met elkaar worden verbonden in beleidsontwikkeling en uitvoering. Uw raad heeft de afgelopen tijd meerdere bouwstenen voor de Omgevingsvisie vastgesteld, zoals bijvoorbeeld de Horecavisie en de Woonvisie. Het Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan vormt daarom een belangrijke bouwsteen voor de Omgevingsvisie en benoemt een aantal belangrijke uitgangspunten voor de op te stellen Gebiedsvisie voor de binnenstad.
5) Argumenten Voor de te beslissen punten gelden de volgende argumenten: 1. Het ‘Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan’ vast te stellen. Het is nodig om vanuit een stip op de horizon samen met alle partners in de stad te werken aan een blijvend vitale binnenstad. Meer dan ooit geldt het besef dat de Brede Binnenstad een samenhangend geheel is waar alleen de samenhang van functies de binnenstad maakt. Dit plan zet alle betrokken partijen in actie, vanuit een centrale opgave. Dat is nodig om onze ondernemers, bewoners, bezoekers en alle andere partijen een goed en wenkend perspectief te bieden. Het document is daarmee een samenhangend geheel waarvoor het geschetste perspectief een kapstok biedt. De noodzaak en ‘sense of urgency’ zijn door de steeds langer durende en heviger ingrijpende Coronacrisis alleen maar groter. Waarbij voor de lange termijn de koers duidelijk is, voor de korte termijn ook helder is gemaakt waar we, met de nodige flexibiliteit, aan willen en zullen werken. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
6
2a) Instemmen met het geschetste economisch perspectief voor de Brede Binnenstad met als opgave een goed functionerende, vitale en dynamische en gastvrije binnenstad We werken toe naar een Brede Binnenstad die in 2030 enorm is veranderd maar tegelijkertijd herkenbaar is gebleven. Een binnenstad waar veel mensen graag komen voor een kort bezoek of een lang weekend weg. Met plezier werken of studeren. Waar onmiskenbaar is dat we Cultuurstad van het Zuiden en Toonaangevende Datastad zijn. Waar wordt geïnnoveerd en geëxperimenteerd. Waar mensen graag wonen. Waar altijd één ding centraal staat: de Bossche gastvrijheid. Om dat te bereiken is het nodig het economisch perspectief als richtsnoer vast te stellen om daarmee een fundamant te leggen onder de actiepunten van morgen en overmorgen. Waarbij organisatiekracht belangrijk is. Eén van de snel op te pakken acties is het opbouwen van een goede organisatiekracht (binnenstadsmanagement) zodat we ook daadwerkelijk als bondgenoten kunnen gaan werken aan de Brede Binnenstad. 2b) Instemmen met de uitwerking van de sfeergebieden als fundament tussen de hoofdopgaven en de randvoorwaarden, werkwijze en uitvoering Met de keuze en opzet van de sfeergebieden willen we bestaande kwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen (gebiedsontwikkelingen) beter over het voetlicht brengen en deelgebieden beter met elkaar verbinden.
De Brede Binnenstad wordt hierdoor meer dan een verzameling van elkaar aanvullende en overlappende sferen. Samen maken ze een compleet en veelzijdig product dat tevens onderscheidend is. Met die sferen ontstaat een veelzijdige binnenstad waar voor iedereen wat te zien, te kopen, te beleven, te ervaren, te leren en te ontdekken valt, waar men graag woont en werkt. Daarmee beogen we de onderscheidende kracht van ’s-Hertogenbosch nog meer te vergroten. Daarbij is de opgave de sfeergebieden met elkaar te verbinden zodat ze meer van elkaar gaan profiteren. Voor de dwaalgebieden is, het woord zegt het al, dwalen en daarmee de doorwaadbaarheid, een belangrijk element in deze gedachte. De inrichting van de openbare ruimte is hierbij randvoorwaardelijk en kan hierop afgestemd worden. Het werken met sfeerbieden dient verder de volgende doelstellingen: − Verhogen concurrentiekracht − Acquisitie van bedrijven en instellingen (aantrekken van bedrijven, winkels en voorzieningen naar de juiste plek) − Communicatie en marketing aan bezoekers (bezoekers attenderen op de volle breedte van de Brede Binnenstad), dus zorgen dat meer bezoekers meer onderdelen van de binnenstad ervaren of worden geleid naar hun behoeften op dat moment. Digitaal en fysiek. Op deze manier dragen we bij een optimale spreiding van bezoekers.
− Verbinden: met de lopende en op stapel staande gebiedsontwikkelingen zoals in het Gasthuiskwartier, het Zuidwalkwartier, het EKP-gebied, de Stationsknoop, de Bossche Stadsdelta en het Innovatiedistrict ontstaan interessante plekken. Deze onder te brengen in sfeergebieden en ze in verbinding te stellen met de rest van de binnenstad zorgt ervoor dat ze nog meer onderdeel gaan uitmaken van het gehele ecosysteem ‘binnenstad’ − De organisatie in de binnenstad en de uitvoering van actiepunten: het is de kapstok om met partners in de stad afspraken te maken of activiteiten uit te voeren etc. − De locatiekeuze en afweging van ruimtelijke initiatieven: waar kan ik mijn bedrijf het beste vestigen? Of: wat vinden we van een cultuur-initiatief op een bepaalde plek? En: waar kan ontmoeting, sport en beweging worden gestimuleerd? − Geeft richting voor aanpalend beleid (omgevingsvisie, verkeer etc.) De in juni 2020 aangenomen motie over het afsluiten van de Hinthamerstraat roept op tot het bekijken van het lange termijn perspectief in de Hinthamerdriehoek. De tussenevaluatie van de Hinthamerstraat laat zien dat de problematiek er om vraagt in een groter gebied te worden bekeken. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
7
We agenderen binnenkort een discussienotitie in de commissie Omgeving over de verkeersstructuur in de hele binnenstad om integraal keuzes en afwegingen te maken. De in het Economisch Perspectief beschreven sfeergebieden en ontwikkelinrichtingen schetsen een perspectief voor de economische betekenis. Dit perspectief is daarmee ook input voor die discussie. 2c) Instemmen met de beschreven werkwijze met bijbehorende actiepunten als flexibel richtsnoer De werkwijze zet alle partijen scherp. Met de keuze voor een binnenstadsmanager en een ambtelijke contramal waarin de ambtelijke regie op de binnenstad verder wordt geoptimaliseerd wordt de werkwijze krachtig vormgegeven.. De actiepunten zijn in perspectief van lopende ontwikkelingen en de gemaakte keuzen gezet, waardoor ze elkaar versterken, verrijken en aanvullen. Tegelijkertijd heeft de afgelopen periode ons geleerd dat flexibiliteit randvoorwaarde is. Heel nadrukkelijke ademt het Economisch Perspectief uit dat de uitvoering ervan een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van private partners én gemeente. De actiepunten zijn ter informatie opgenomen. Het college gaat samen met de private partijen een uitvoeringskalender opmaken waarvoor de in de bijlage opgenomen actiepunten uitgangspunt zijn. Via de Economische Monitor, onderdeel binnenstad, wordt uw Raad op de hoogte gehouden van de voortgang.
2d) Instemmen met de rol van de gemeente als één van de uitvoeringspartners in een krachtige alliantie van betrokken partijen De rol van de gemeente is te omschrijven als één van de uitvoeringspartners in een krachtige alliantie van betrokken partijen: de gemeente is een belangrijke maar niet de enige uitvoeringspartner. De gemeente helpt en is aanjager waar dat kan, levert een contramal voor de binnenstadsmanager. Maar heel duidelijk is dat de uitgezette koers grotendeels alleen bereikt kan worden door de inzet van partijen zoals ondernemers, culturele instellingen, de onderwijssector en vastgoedpartijen. Het is belangrijk daarop vooral regie te zetten. 3. Het ‘Economisch perspectief Brede Binnenstad / Visie en actieplan’ te gebruiken als bouwsteen voor de Omgevingsvisie en de bijbehorende Gebiedsvisies. Met het perspectief is een doorkijk naar de economische rol en betekenis van de Brede Binnenstad ontstaan die de sectorale inbreng verzorgt voor de Omgevingsvisie. 6) Kanttekeningen en risico’s Met het schetsen van een perspectief zijn de actiepunten geformuleerd. Meer dan ooit is echter gebleken dat we koersvast en tegelijkertijd wendbaar moeten zijn. De actiepunten zijn derhalve niet in beton gegoten. Mocht blijken dat andere prioriteiten nodig zijn dan zullen we daar in overleg met de partners op inspelen.
Om een en ander te bewaken maken de partners, waaronder het college, een uitvoeringskalender. De monitor binnenstad als onderdeel van de economische motor is hiervoor de belangrijkste leidraad. Bij het opstellen van het Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan is goed overleg geweest met de vaste gesprekspartners, maar het is bij dit soort zaken ook zo dat hun achterban een brede diversiteit kent. Niet elke ondernemer of elke cultuurinstantie zal elk actiepunt omarmen. Met elkaar zullen we een grote inspanning en inzet leveren, maar of elk detail precies kan worden uitgevoerd is altijd een risico.
7) Financiën
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
8
Voor de inzet van gemeente zal vooralsnog gebruik gemaakt worden van bestaande budgetten. Gekeken wordt waar een herverdeling wenselijk is, maar hier ligt zeker nog wel een dilemma (ambitie versus middelen). Wel kijken we naar aanvullende middelen vanuit subsidies en stimuleringsregelingen.
8) Duurzaamheid In de uitvoering van het actieprogramma wordt steeds rekening gehouden met duurzaamheid en de bijdrage van actiepunten aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. De visie ‘Duurzaam ’s-Hertogenbosch’ is hierbij het vertrekpunt. Uitgangspunt daarbij is dat we positief inzetten op verleiden, informeren, faciliteren en mogelijk maken. Alleen daar waar nodig zijn we voorwaardenscheppend. Hiermee werken we conform de motie die uw raad bij het visiedocument Visie Duurzaam ’s-Hertogenbosch heeft aangenomen. Hierin is afgesproken dat een verbod of verplichting pas een optie is als maatregelen op het gebied van stimuleren, mogelijk maken en samen werken niet tot voldoende effect zullen leiden, of als er geen andere opties zijn.
9) Participatie en communicatie Het Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan is tot stand gekomen in nauw overleg met de partners in het centrummanagement. In diverse (online) bijeenkomsten is het plan stap voor stap met de partners opgebouwd. Tevens zijn diverse online bijeenkomsten geweest met ondernemers, bewoners en vastgoedpartijen. Het is de vertaling en uitwerking van de het raadvoorstel ‘contouren Actieplan Brede Binnenstad dat op 28 januari 2020 door uw Raad is vastgesteld. De kerngedachten t.a.v. uw op 10 november 2020 bij de behandeling van de begroting 2021 aangenomen motie ‘Het is tijd voor een centrummanager’ zijn inspirerend geweest en we komen er snel concreet op terug. Hierover hopen we de komende tijd concrete afspraken over te maken.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,
drs. B. van der Ploeg
drs. J.M.L.N. Mikkers
Bijlagen: − Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
9
Ter inzage:
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
10
De gemeenteraad van 's-Hertogenbosch in zijn openbare vergadering van 9 maart 2021;
gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 januari 2021, regnr. 10705226; gelet op de Gemeentewet;
Besluit
1. Het ‘Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan’ vast te stellen 2. In te stemmen met: a) Het geschetste economisch perspectief voor de Brede Binnenstad met als opgave een goed functionerende, vitale en dynamische en gastvrije binnenstad b) De uitwerking van de sfeergebieden als fundament tussen de hoofdopgaven en de randvoorwaarden, werkwijze en uitvoering c) De beschreven werkwijze met bijbehorende actiepunten als flexibel richtsnoer d) De rol van de gemeente als één van de uitvoeringspartners in een krachtige alliantie van betrokken partijen 3. Het Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan’ te gebruiken als bouwsteen voor de Omgevingsvisie en de bijbehorende Gebiedsvisies.
's-Hertogenbosch, De gemeenteraad voornoemd, De griffier,
De voorzitter,
drs. W.G. Amesz
drs. J.M.L.N. Mikkers
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
11