DN Naar een nieuwe subsidiesystematiek in het sociaal domein

Discussienotitie

Naar een nieuwe subsidiesystematiek in het sociaal domein Commissie Sociaal – 27-11-2024 Geachte Commissieleden, Velen vrijwilligersorganisaties zetten zich in voor een betere samenleving in de gemeente 'sHertogenbosch. De gemeente ondersteunt hen, o.a. via diverse subsidieregelingen. Voor jongerenen sociale organisaties zijn dat de subsidieregelingen Jongeren, Goed voor Elkaar, Right to Challenge en Nieuwe Initiatieven (hierna genoemd de sociale subsidieregelingen)1. Deze regelingen ondersteunen uiteenlopend initiatieven, van kleine wijkprojecten tot maatschappelijke organisaties. Kleine initiatieven ontvangen, naast deze subsidieregelingen, vaak ook financiering vanuit het wijk-, buurt- en dorpsbudget, bijvoorbeeld voor jaarlijks terugkerende activiteiten. Deze activiteiten dragen wezenlijk bij aan de sociale cohesie en structuur in onze wijken en dorpen. Voorbeelden zijn SJV Rosmalen, Maaspoortkids, het project Brug naar de Brugklas, diverse kindervakantieweken en scoutingverenigingen. In de recente raadsinformatiebrief over de evaluatie van de subsidieregeling voor het wijk-, buurt- en dorpsbudget informeerde het college de raad over de uitvoering van deze regeling in de periode 2020–20232. Deze evaluatie is een reactie op de VOOR Den Bosch motie "Evalueren wijk-, buurt- en dorpsbudgetten in 2024" van 6 juni 2023.

De evaluatie laat zien dat het wijk-, buurt- en dorpsbudget onder druk staat en daarmee het aantal activiteiten. Niet alleen het aantal aanvragen neemt toe, maar ook de hoogte van de aangevraagde bedragen, mede vanwege stijgende kosten door inflatie en regelgeving. Verenigingen en stichtingen doen steeds vaker een beroep op het wijk-, buurt- en dorpsbudget wanneer andere gemeentelijke subsidies niet beschikbaar of toereikend zijn. Soms komen deze extra kosten voort uit aanvullende eisen van de gemeente, zoals verkeers- en veiligheidsmaatregelen. Deze ontwikkelingen leiden ertoe dat de wijkbudgetten steeds vaker opgaan aan jaarlijks terugkerende activiteiten, waardoor er nog weinig ruimte overblijft voor buurtinitiatieven waarvoor de regeling oorspronkelijk bedoeld is. Deze situatie komt vooral voor in de dorpen. Voor initiatiefnemers zorgt dit voor grote onzekerheid: zij moeten jaarlijks afwachten of zij subsidie ontvangen, wat hun voortbestaan bedreigt en doorontwikkeling belemmert. Ook het maken van meerjarenafspraken met toeleveranciers en/of partners is hierdoor niet mogelijk. Deze onzekerheid beperkt nieuwe, veelbelovende initiatieven te ontwikkelen. Dit legt ook veel druk bij de bewonersadviesgroepen. Ook grotere gemeente-brede organisaties binnen de sociale subsidieregelingen lopen tegen hun financiële grenzen aan.

De vrijwilligers en enkele betaalde krachten binnen deze organisaties, zijn van 1

Andere subsidieregelingen bijv. sport, cultuur, erfgoed of maatschappelijke participatie vallen buiten de scope van deze discussienotitie. 2 RIB Evaluatie subsidieregeling wijk-, buurt- en dorpsbudget

1

grote waarde voor onze gemeente. Voorbeelden hiervan zijn de Seniorenbus, JMZ Vanzelfsprekend voor jonge mantelzorgers, Coöperatie Copernikkel in Boschveld en stichting Loods. Deze organisaties bewijzen al jarenlang hun meerwaarde voor 's-Hertogenbosch, de vraag naar hun inzet groeit gestaag. Om hun stijgende (personeels)kosten te dekken, wordt er jaarlijks meer ruimte gereserveerd binnen de regelingen. Dit is echter niet houdbaar, omdat de sociale subsidieregelingen op deze manier worden overvraagd. De organisaties horen van de gemeente dat zij 'te groot voor het servet en te klein voor het tafellaken' zijn, wat hen voor moeilijke keuzes stelt. Als voorbeeld liet JMZ Vanzelfsprekend in een brief afgelopen zomer weten mogelijk haar activiteiten te moeten inkrimpen3. De Bossche VVD en Rosmalens Belang betreuren dit: het maatschappelijk effect van deze organisaties, zeker voor kwetsbare buurten en inwoners, is vaak groter dan dat van gemeentelijke projecten met vergelijkbare budgetten. Op dit moment loopt de evaluatie van de sociale subsidieregelingen. Het college wil deze regelingen herzien om bestaande en nieuwe initiatieven optimaal te faciliteren, met een besluit hierover in het eerste kwartaal van 2025, zodat de vernieuwde systematiek op 1 januari 2026 kan ingaan.

Dit moment biedt een kans om de knelpunten voor deze organisaties aan te pakken, en de Bossche VVD en Rosmalens Belang horen graag uw suggesties. Zelf zien we mogelijkheden in het toepassen van opbouw en logica van de vorig jaar vastgestelde cultuurbegroting. De nieuwe cultuursubsidiesystematiek4 (raadsvergadering december 2023) is gebaseerd op een driesporenbeleid: 1) Structurele subsidie5 voor enkele grote, dragende organisaties; 2) Incidentele subsidies via regelingen/fondsen met een specifieke doelstelling; 3) Structurele subsidie voor kleine gewaardeerde organisaties die bijdragen aan sociale cohesie. Deze opzet biedt een passende oplossing voor organisaties en initiatieven van iedere omvang. Grote organisaties hoeven niet langer te concurreren binnen de regelingen en krijgen zekerheid van subsidie tijdens de looptijd. In ruil daarvoor wordt verwacht dat zij de verantwoordelijkheid nemen als kartrekkers voor de culturele sector van ’s-Hertogenbosch. In meerdere fondsen, gebaseerd op thema’s zoals Bossche makers, deelname aan cultuur en vernieuwing vinden organisaties speciale financiering en wordt flexibiliteit in het stelsel geborgd. Tot slot wordt met de regelingen amateurkunst en volksfeesten kleinschalige culturele initiatieven geborgd die bijdragen aan de cohesie en levendigheid van wijken en dorpen.

De Bossche VVD en Rosmalens Belang willen graag meerjarige zekerheid bieden aan zowel dragende organisaties als kleinere buurtinitiatieven. Dat haalt ook de druk weg op het wijk-, buurt- en dorpsbudget. Zo blijft er binnen dat budget voldoende ruimte voor buurtinitiatieven die de betrokkenheid en saamhorigheid in onze wijken versterken. Daarom hebben wij volgende vragen aan de commissie: 1. Bent u het met ons eens dat er een oplossing moet komen voor de druk op wijk-, buurt- en dorpsbudget en gesubsidieerde sociale organisaties? 2. Bent u het met ons eens dat wanneer organisaties een meerjarig financieel subsidieperspectief hebben ze een solide financieel beleid kunnen voeren? 3. Zo ja, wat zijn uw suggesties voor een passende oplossing? 4. Wat vindt u van de suggestie om de logica en opbouw van de cultuursubsidies te verkennen voor de subsidies in het sociaal domein vanaf 2026?

3

Brief JMZ vanzelfsprekend 31-07-24 Raadsvoorstel Cultuurbegroting 2025-2028 - Overzicht subsidiestelsel cultuur 5 Structureel = voor de looptijd van de regeling van 2025 t/m 2028 4

2

Namens de Bossche VVD, Freek van Haren Namens Rosmalens Belang, Johan Kouwenberg

3