Discussienotitie Zichtbaarheid LHBTIQ+-community

GroenLinks ’s-Hertogenbosch Bevorderen Zichtbaarheid LHBTIQ+-community

Komend jaar is een belangrijk jaar voor de emancipatie en de acceptatie van de LHBTIQ+-community (hierna: community) om twee redenen. In historisch perspectief markeert 2023 een jubileumjaar dat niet onopgemerkt mag blijven voor een regenbooggemeente met de ambitie van ’s-Hertogenbosch. Seksuele diversiteit en genderdiversiteit werden tot diep in de twintigste eeuw afgedaan als ziekte. Het was een maatschappelijk kwaad dat moest worden bestreden. Alles dat niet voldeed aan het hetero-normatief werd aangeduid als geestesziekten en was daarmee vergelijkbaar met ziektes zoals schizofrenie of pedofilie. Psychologen en psychiaters moesten optreden en behandelen wanneer ‘atypisch gedrag’ werd geconstateerd vanuit de gedachten dat het te genezen was. 1973 is het jaar dat seksuele diversiteit en genderdiversiteit werden verwijderd uit de categorie geestesziekten van de Diagnostic and Statistical Manual, ook wel aangeduid als het handboek voor de psychiatrie. Dit is het begin van de wetenschappelijke acceptatie van de community, aangezien seksuele diversiteit niet meer als ziekte werd geduid en als aangeboren werd beschouwd. In de hedendaagse samenleving wordt homoseksualiteit niet meer als ziekte gezien, maar een verbod op homogenezing is ook in ons ‘vooroplopende’ land nog niet bewerkstelligd. De gemeente ’s-Hertogenbosch is met trots een regenbooggemeente sinds 2011.

Dit betekent dat we ons actief inzetten om de acceptatie van de community te versterken. Zichtbare uitingen van deze titel zijn hier onderdeel van om de bewustwording onder de inwoners en het gesprek over de acceptatie van de community te bevorderen. In het vorige bestuursakkoord stond de volgende ambitie vermeld: “het blijven van Regenbooggemeente en het behouden van onze koploper status waar het gaat om LHBTQI-emancipatie” Het huidige bestuursakkoord op hoofdlijnen onderstreept eveneens het belang van de acceptatie van de community. Op dit moment wordt deze ambitie naast het Programma ’s-Hertogenbosch Regenboogstad zichtbaar in o.a. de gaybra die inwoners en bezoekers van de gemeente verwelkomt bij het station en het ‘iedereen is welkom-bankje’ bij de brug bij de Dommel in de binnenstad. Beide uitingen stralen daarentegen niet de ambitie uit die de gemeente stelt. Uit recent onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat de acceptatie van de community stagneert1. Jaren lang steeg de acceptatie en in vergelijking met twintig jaar geleden, is er veel veranderd ten goede. Toch verhardt de discussie over seksuele en genderdiversiteit steeds meer. Uitingen van de community worden verwijderd of vernield en tot op heden worden twee zoenende mannen op straat nog steeds als aanstootgevend gezien.

Er is meer nodig dan de huidige uitingen van ’s-Hertogenbosch als regenbooggemeente om het gesprek en de urgentie van de acceptatie van de community op de kaart te zetten. Daarom is het wat GroenLinks Den Bosch betreft des te belangrijker om middels zichtbare uitingen de steun voor de community te vergroten. Ter erkenning van het 50ste jubileum en de voortdurende strijd voor gelijkheid van de community initieert GroenLinks dat we als gemeente opzoek gaan naar een nieuwe zichtbare creatieve uiting om het belang van de acceptatie en emancipatie van de community een permanente en waardige plek in onze gemeente te geven. Dit queermonument in Bossche vorm wordt in co-creatie met lokale makers en inwoners gemaakt in opdracht van en middels cofinanciering betaald door de gemeente. Het doel van komend jaar is om tot een ontwerp te komen. Het uitvoeren van het ontwerp zal in het jaar erna gebeuren. Het monument straalt de kracht uit die past bij een gemeente met de ambities van ’s-Hertogenbosch. Het monument krijgt een centrale en zichtbare plek in onze gemeente waar het ook mogelijk is om herdenkingen en evenementen omheen te organiseren. 1

SCP. (2022). Opvattingen over seksuele en genderdiversiteit in Nederland en Europa 2022

1

Denk bijvoorbeeld aan de parade. Daarnaast is het monument duurzaam in materiaal en in levensloop, zodat het bestendig is tegen vandalisme en voor lange tijd meegaat. De gemeente Zwolle heeft een vergelijkbaar initiatief uitgevoerd ter vervanging van de gaybra in de gemeente2. Het resultaat werd ontworpen door vierdejaars studenten van de creatieve vakschool Cibap, de regenboog-bogen. In plaatst van een versoberd zebrapad, staat er nu een krachtig monument dat zichtbaar steun geeft aan de community.

Vragen aan de commissie: • Vindt u dat de ambitie als regenbooggemeente verbeterd kan worden? Zo ja, hoe? • Vindt u net als GroenLinks dat de zichtbaarheid van de community in onze gemeente verbeterd moet worden? • Steunt u een initiatief van een Bosch monument om daarmee de zichtbaarheid van de community te verbeteren? Het komende jaar komt ook een mogelijk einde aan de gelden die beschikbaar zijn gesteld door het Rijk voor regenbooggemeenten, zoals ‘s-Hertogenbosch. Tot en met 2022 ontvangen 56 regenbooggemeenten een subsidie van 20.000,- om de emancipatie van de community te bevorderen. In onze gemeente financieren we daar verschillende initiatieven van, zoals beschreven in Programma ’s-Hertogenbosch Regenboogstad (2019-2022)3. Uit de evaluatie uit 2017 van het SCP blijkt dat de gelden essentieel zijn voor de continuïteit van het beleid als regenbooggemeente4. Het besluit van het Rijk over de eventuele continuering van de regenbooggelden staat gepland in Q35. Als deze middelen worden gecontinueerd is de verwachting dat de rijksbijdrage per gemeente zal dalen. Het aantal regenbooggemeenten is de laatste jaren toegenomen, waardoor bij een gelijkblijvend totaalbudget van het Rijk er minder geld per gemeente beschikbaar is. Dit komt overeen met de intentie van de regenbooggelden.

De regenbooggelden bieden namelijk een impuls aan lokaal beleid voor de community, waarvan wordt verwacht dat gemeenten dit uiteindelijk zelf financieren. GroenLinks vindt het belangrijk dat het programma Regenboogstad voortgezet kan worden, aangezien dit een belangrijke bijdrage heeft in de acceptatie van de community. Andere gemeenten hebben reeds besloten de gelden te continueren mocht het Rijk deze niet meer financieren. Met de begrotingsbehandeling voor het komende jaar in het vooruitzicht, is GroenLinks Den Bosch benieuwd hoe de commissie kijkt naar het eventueel wegvallen van de gelden en welke rol de gemeente heeft in het continueren hiervan. Vragen aan de commissie: • Vindt u het net als GroenLinks belangrijk dat de gemeente het programma Regenboogstad continueert? • Steunt u een eventueel initiatief van GroenLinks om de regenbooggelden als gemeente te continueren wanneer de rijksbijdrage afneemt of wegvalt? 2

Focus 1. (01-07-2022). Nieuw ‘Regenboogpad’ vervangt veelbesproken regenboogzebrapad. Gemeente ’s-Hertogenbosch. (12-02-2019). Programma ’s-Hertogenbosch Regenboogstad (regnr 8542682) 4 Panteia. (2017). Evaluatieonderzoek Regenboogsteden 2015-2017 5 OCW. (2022). Planningsproces Coalitieakkoord OCW 3

2