Discussienotitie Wat kunnen we aan als het gaat om de asielcrisis - LH - gewijzigde versie

Bespreeknotitie Asielcrisis Cie. Bestuur d.d. 22 september 2022 Geachte voorzitter en collega’s, Op 27 juli (zie bijlage) hebben wij u een schrijven doen toekomen, ter bevordering van nader beraad over de vraag: “Wat kunnen we aan als het gaat om de asielcrisis?”. Hierbij sturen wij u de door ons aangekondigde nadere vragen, ter bevordering van constructieve beraadslagingen met u in de commissie van Bestuur van 22 september. Met onze vragen sluiten we aan bij de brief van de Staatsecretaris Van der Burg aan de Tweede Kamer van 26 augustus jl.1, de daarbij behorende bijlage bevattende “Notitie bestuurlijke afspraken doorstroom migratie”2 en de brief van 31 augustus jl. handelen over de “Budgettaire gevolgen maatregelenpakket versnelling woningbouw i.v.m. asielcrisis”3. In de brieven van het Kabinet wordt gesproken over “Bestuurlijke afspraken met medeoverheden”, daarbij integreert ons de volgende passages zeer4: “Het rijk en de medeoverheden hebben daarom afgesproken vooruitlopend daarop voor de tweede helft van 2022 te streven om voor meer dan 20.000 vergunninghouders een passende woning te vinden. Om ook uit deze crisis te blijven, zijn ook afspraken gemaakt met de medeoverheden over de kabinetsambitie om in de periode 2022-2024 37.500 flexwoningen te bouwen voor zowel mensen met een verblijfsvergunning als andere woningzoekenden, zoals onder andere starters.

Het kabinet is de VNG, IPO en het veiligheidsberaad erkentelijk voor hun constructieve houding tijdens deze gesprekken en is, gelet de omstandigheden, verheugd met de bestuurlijke afspraken die door zowel lokaal als landelijk bestuur worden gedragen. In dezelfde brief wordt verder gesproken over “een fundamentele heroriëntatie op het huidige asielbeleid en de inrichting van het asielstelsel”5, we lezen: “Naast deze inzet vormt de in de asielketen ontstane situatie voor het kabinet aanleiding voor een fundamentele heroriëntatie op het huidige asielbeleid en de inrichting van het asielstelsel. Het kabinet zal dit najaar met een opzet daarvoor komen. Ons doel is om het asielbeleid zoveel mogelijk gestructureerd te laten verlopen, ongewenste migratiestromen zoveel mogelijk te beperken en het draagvlak voor migratie in onze samenleving te behouden en te versterken. Dit conform internationale verdragen en EU-regelgeving. Voor de komende jaren vergt dit (financiële) steun voor opvang in de regio en effectievere en slimmere samenwerking binnen de Europese Unie. Maar het vraagt ook om het eigen huis op orde te brengen met snellere en zorgvuldiger asielprocedures, stabielere uitvoering, het tegengaan van overlast, en sneller starten met integratie of terugkeer.

Met de bestuurlijke afspraken samen met het te ontwikkelen wetsvoorstel voor een gemeentelijke taak in de asielopvang ligt er perspectief voor een stabiel en toekomstbestendig asiellandschap.” Het College heeft ons per brief d.d. 12 juli 2022 geïnformeerd over de stand van zaken m.b.t. vluchtelingen uit de Oekraïne, asielzoekers en vergunningshouders6. In dit schrijven staan de uitgangspunten en de vertaalslag naar het handelen door het College, een overzicht van de taakstelling, de ontwikkelingen bij de diverse groepen en praktische informatie over de praktijk op diverse onderwerpen en de financiën.

1

Kamerbrief over besluitvorming opvangcrisis | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/08/26/tk-briefbesluitvorming-opvangcrisis 3

Kamerbrief over budgettaire gevolgen maatregelenpakket versnelling woningbouw i.v.m. asielcrisis | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl 4

Kamerbrief over besluitvorming opvangcrisis | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl (p. 2)

5

Kamerbrief over besluitvorming opvangcrisis | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl (p. 3)

6

Brief raad d.d. 12 juli 2022 inzake vluchtelingen, onderwerp: Stand van zaken opvang en ondersteuning aan vluchtelingen uit Oekraïne, asielzoekers en vergunninghouders

Geachte collega’s, Het kabinet gaat er vanuit dat de brief van 26 augustus afspraken bevat die door de gemeenten worden gedragen. Dat is ons inziens zeer de vraag. Er is in de gemeenteraad van ’sHertogenbosch over dit vraagstuk het afgelopen jaar niet gesproken. Maar ondertussen worden er wel “opvang” arrangementen ontwikkeld; COA-opvang Autotron, opvangvoorzieningen Soetelieve, Hervensebaan en Kasteeltje Meerwijk en recent de jongeren asielzoekers opvang bij Van der Valk Nuland. En we weten niet wat er nog volgt aan verrassingen als gevolg van het handelen van het COA, zie de gang van zaken in Tubbergen. Als er vanuit Den Haag gewerkt wordt aan de aanpak van de opvangcrisis op korte termijn en gewerkt wordt aan een toekomst bestendig asielstelsel, dan is dat ook een zaak van de gemeenten. En dat betekent dat er wat ons betreft een aantal vragen moeten worden beantwoord. 1) Het College benoemt in haar brief van 12 juli de uitgangspunten en het handelen daar naar in de uitvoering. Echter welke positie neemt de Gemeenteraad in als het gaat om de kaders in deze? Als we zien hoe dit onderwerp leeft in de samenleving, zeker als (grotere) opvanglocaties in beeld komen dan is een breed draagvlak onder bevolking en gemeentebestuur een vereiste.

Onderschrijft u de positie van de Raad om ook in deze de kaders vast te stellen? Te denken valt aan de uitgangspunten zoals wettelijke taak, voorrangspositie woningmarkt, opvang asielzoekers, welke aantallen, hoe gaan we om met omwonenden, flankerend beleid etc.. 2) Voortbordurend op die positie van de Raad bent u het met ons eens dat we onze verantwoordelijkheid in de opvang van asielzoekers moeten nemen als het gaat om de “echte vluchtelingen op zoek naar veiligheid” (*) die perspectief hebben op statushouderschap? Dus geen kansloze/veilige landers. Tekst website MIN BZK (*)Mensen krijgen asiel wanneer ze risico lopen op marteling, onmenselijke of vernederende straf. Ook als de situatie in een land niet voldoende veilig is, kan een persoon asiel krijgen. Bijvoorbeeld als er oorlog is. 3) Deelt u onze mening dat de voorrangspositie bij het verkrijgen van een sociale huurwoning voor de statushouders niet houdbaar is in tijden van woningnood? 4) Deelt u onze mening dat de gemeente ’s-Hertogenbosch haar aandeel dient te nemen in de extra opgave van 37.500 flexwoningen, die het rijk wil realiseren in 2022-2024? 5) Deelt u onze mening dat de asielzoekers met perspectief op het statushouderschap, net zoals de Oekrainers, ook direct aan het werk moeten kunnen?