Discussienotitie seksuele gezondheid

Discussienotitie seksuele gezondheid 25 september 2024 Geachte leden van de commissie Sociaal, Wij maken ons al langer zorgen over de stand van zaken rondom seksuele gezondheid in ’sHertogenbosch. Het aantal soa’s neemt explosief toe en tegelijkertijd neemt het gebruik van voorbehoedsmiddelen ieder jaar significant af. Ook de GGD worstelt met de flinke toename aan soa’s, zo meldde het Brabants Dagblad dit voorjaar: ‘’Het aantal beschikbare soa-testen wordt volledig opgebruikt.’’ aldus de gezondheidsdienst zelf. Eerder is bij de zienswijze op de GGD kadernota 2024 ook een amendement ingediend rondom seksuele gezondheid. Deze is afgelopen maart unaniem aangenomen in de gemeenteraad en het is goed om te zien dat de zorgen breed gedeeld worden. Als gemeente voegde wij als punt aan de zienswijze toe: - Seksuele gezondheid Recentelijk zijn er alarmerende signalen binnengekomen waaruit blijkt dat het aantal soa’s onder jongeren flink toeneemt. Dit lijkt verband te houden met een afnemend gebruik van voorbehoedsmiddelen onder deze groep. De cijfers van o.a. het RIVM (Thermometer seksuele gezondheid, 2023) en de evaluatie van het Team Seksuele gezondheid van de GGD Hart van Brabant (2022) baren de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch zorgen.

Daarom roepen wij u op om rondom thema seksuele gezondheid in samenwerking met partners te zorgen voor een goede communicatie over testen en voorlichting en vragen wij om extra waakzaamheid rondom de testcapaciteit bij de GGD. Ten tijde van die discussie waren de jaarcijfers over 2023 nog niet bekend, alleen die van 2022. Inmiddels is het beeld dus een stuk completer en stellen de cijfers ons niet gerust. Zeker niet als we zien dat ondanks onze oproep (via de zienswijze) er in de stukken van de GGD (begroting en kadernota) geen aanpassingen hebben plaatsgevonden op dit vlak. Feiten en cijfers Over de toename zijn al geruime tijd waarschuwingen te zien. De WHO, ECDC en de het RIVM waarschuwen al langer over de toename van het aantal soa’s. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat jongeren steeds minder vaak een condoom gebruiken waardoor de kans op een soa natuurlijk veel groter is. Hieronder staan een aantal cijfers weergegeven, afkomstig uit de jaarcijfers van het Team Seksuele Gezondheid Hart van Brabant 2022 & 2023. Wat?

2022

2023

Verschil

Aantal uitgevoerde consulten (Den Bosch) Soa consulten (Hart van Brabant) PrEP consulten (nieuw Hart van Brabant) Spreekuur bezoek jongeren <25 (risicogroep) Spreekuur bezoek jongeren >25 (geen risicogroep) Gonorroe

1.585

1.444

-9.8%

6.410

5.682

-12,8%

72

22

-69,4%

4.126

3.259

-26,6%

3.383

3.397

+3,5%

412

559

+35,7%

Testen Kortom: het aantal soa’s onder onze inwoners neem toe, de GGD worstel zelf ook met de capaciteit en men weet de weg naar testen ook steeds minder te vinden. In de commissie sociaal van 19 juni jl. is er kort discussie geweest over de rol van de huisarts. Het college gaf aan (zie ook de wethoudersbrief) dat soa-zorg wordt primair verleend door de huisartsen. Uiteraard is er niks tegen het afnemen van een test bij de huisarts, desalniettemin zitten er een hoop haken en ogen aan. Denk aan de kosten (de gemiddelde kosten van een SOA test via de huisarts zijn €150,-) maar ook de drempel die veel mensen voelen rondom dit onderwerp (anonimiteit). Maatschappelijk belang Door inwoners te informeren en de toegang tot testen en behandelingen laagdrempelig te maken, stelt de gemeente mensen in staat verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gezondheid en die van hun partners. Dit wordt nu bemoeilijkt. Investeren in voorlichtingscampagnes helpt bij het doorbreken van stigma's rond soa's en bevordert een open gesprek over seksuele gezondheid. Dit kan leiden tot een vermindering van risicogedrag en een beter gebruik van preventieve maatregelen zoals condooms en ook vaccinaties (bijvoorbeeld tegen HPV).

Daarnaast kunnen onbehandelde soa's leiden tot ernstige complicaties zoals onvruchtbaarheid, kanker (bijvoorbeeld baarmoederhalskanker).De behandeling onbehandelde soa's is veel duurder dan de kosten van preventie, screening en vroegtijdige behandeling. Door tijdig in te grijpen, levert dat maatschappelijk veel maar bovenal ook voor de gezondheid en welzijn van inwoners. Vragen aan de commissie 1. Deelt u onze mening dat het beeld rondom seksuele gezondheid zorgelijk is en er actie nodig is? 2. Bent u het met ons eens dat er voor de huisarts veel hogere drempels zijn m.b.t. het afnemen van een soa-test dan bij de GGD (kosten, anonimiteit, etc.)? 3. Bent u het met ons eens dat het wenselijk is dat er wordt gewerkt aan een hogere soatestcapaciteit bij de GGD? 4. Bent u het met ons eens dat er tegelijkertijd veel meer aandacht wordt besteed aan condoomgebruik om de druk op de GGD en het aantal soa’s af te laten nemen? Wij kijken uit naar uw inbreng. Namens D66 ’s-Hertogenbosch, Steven Elders