Discussienotitie scope en rolneming gemeente in ruimtelijk economisch beleid

Discussienotitie scope en rolneming gemeente in ruimtelijk economisch beleid Registratienummer

079618684889

Commissievergadering

Bedrijvigheid / 12 januari 2026

Onderwerp

Discussienotitie: scope en rolneming gemeente in ruimtelijk economisch beleid

Bestuurlijke boodschap We willen toewerken naar een toekomstbestendig werklandschap in onze gemeente, dat bijdraagt aan een sterk vestigingsklimaat, voldoende ruimte biedt voor onze ondernemers en onze lokale economie in staat stelt om de benodigde transities te doorlopen.

Aanleiding nog op te stellen raadsvoorstel

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Om te komen tot een helder beleidskader met concrete uitvoeringsacties voor de verduurzaming en herstructurering van onze werklocaties wordt de raad gevraagd om vanuit haar kaderstellende rol sturing te geven. De gemeente ’s-Hertogenbosch staat voor een complexe opgave: het bieden van voldoende ruimte voor economische activiteiten, terwijl we tegelijkertijd werken aan een duurzame, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving die bijdraagt aan onze brede welvaart. De Omgevingsvisie (vastgesteld september 2025), de Economische Visie ’sHertogenbosch (vastgesteld november 2024) en de regionale programmeringsafspraken voor bedrijventerreinen vormen belangrijke kaders voor de invulling van deze opgave. Vanuit de economische visie zetten we in op een economie die bijdraagt aan Brede Bossche Welvaart met voldoende toekomstig verdienvermogen een duurzaam en sociaal karakter. Dit biedt een kwalitatief kader voor de uitwerking van onze werklandschappen. De programmeringsafspraken bieden daarnaast kwantitatieve prognoses over aantallen en onderverdeling naar milieus. Tenslotte biedt de Omgevingsvisie op hoofdlijnen ontwerpende principes en keuzes voor ruimtelijke ordening. Deze kaders wsdfw.s-hertogenbo bieden al een eerste richting, maar vereisen verdere verdieping om tot concrete Correspondentie-ad uitvoering te komen.

Het toewerken naar een toekomstbestendig economisch 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704 landschap voor onze gemeente is uiteindelijke ook een complex en langdurig proces waarin veel verschillende keuzes en scenario's mogelijk zijn. Eerder, bij de behandeling van de discussienotitie ‘Op weg naar toekomstbestendige Bossche bedrijventerreinen’ tijdens de commissie bedrijvigheid van 22 september 2025, heeft uw raad aan de hand van een aantal vragen een eerste indruk afgegeven over wat als belangrijk gezien wordt voor de toekomstbestendigheid van de Bossche bedrijventerreinen. Tijdens de behandeling van bovengenoemde discussienotitie is ook een motie aangenomen door uw raad, die het college verzoekt: ‘1. Dat het bedrijventerreinkader een plan van aanpak bevat om de verduurzaming en herinrichting van Bossche bedrijventerreinen, gericht op vergroening, bereikbaarheid en energietransitie, op gang te krijgen; 2. hierbij actief de samenwerking te zoeken met ondernemers(verenigingen), de provincie Noord-Brabant, het Rijk en eventueel andere instanties en te beginnen met het bedrijventerrein de Rietvelden/Vutter/Ertveld;

2

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. de raad te informeren over de voortgang en een eerste inschatting van de kosten te komen vóór het einde van deze raadsperiode.’ Deze discussienotitie vormt een tussenstap in het proces om het genoemde kader verder uit te kunnen werken. De discussienotitie brengt de inkleuring van het op te stellen beleid een stap verder door in te zoomen op een aantal elementen waarvoor een heldere kaderstelling vanuit de raad gewenst is. Daarmee wordt het ook makkelijker om in een vervolgstap een aantal verschillende keuzescenario's met bijbehorende consequenties en inschatting van de benodigde capaciteit en kosten uit te werken. Tenslotte heeft uw raad al eerder op 10 september 2024 het college de opdracht gegeven om ‘de lokale verbondenheid van ondernemers te borgen in het bedrijventerreinenbeleid, als uitwerking van de economische visie. Dat onder andere te doen bij de uitgifte van kavels en daarvoor criteria te formuleren die voortkomen uit de economische visie.’ Dit is een complexe opdracht die tevens een tussenstap vereist, waarin inzichten opgehaald kunnen wsdfw.s-hertogenbo worden bij uw raad over dit vraagstuk. Hierbij zijn we vooral benieuwd hoever we Correspondentie-ad volgens u moeten gaan in het sturen op vestiging van bepaalde bedrijven.

Verkopen 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704 we bij uitgifte van kavels aan de eerste gegadigde of gaan we actiever en uitgebreider sturen op wat voor type bedrijvigheid waar kan landen? Deze notitie richt zich voornamelijk op de scope (regionaal/lokaal) van waaruit we ruimtelijk economisch beleid aanvliegen en de rolneming van de gemeente in ruimtelijk economische (vestigings)vraagstukken. Vanuit deze kaders kan (samen met eerder vastgestelde kaders zoals hierboven genoemd) vervolgens een voorstel voor ruimtelijk economisch beleid en bijbehorende uitvoeringsinstrumenten uitgewerkt worden.

Toelichting werkwijze Met deze discussienotitie vragen we uw reactie op een aantal vraagstukken rondom het op te stellen beleidskader en de

3

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

daaraan gekoppelde uitvoeringsagenda voor toekomstbestendige Bossche werklandschappen. We vragen u in de raadscommissie hierover van gedachten te wisselen. We hebben deze input aan de voorkant nodig om het proces om te komen tot een ruimtelijk economische strategie verder te brengen. De eerste vervolgstap na het ophalen van deze input is om tot een uitwerking van de motie ‘Lokaal ondernemerschap behouden en versterken’ te komen. Met deze uitwerking onder de arm gaan we vervolgens verder aan de slag met een strategie om de kwaliteit van het Bossche werklandschap te verbeteren en haar bijdrage aan onze economie en brede welvaart te vergroten. Hierbij hanteren we de Brede Bossche Welvaart uit de economische visie als leidend principe, waarmee we sturen op toekomstig verdienvermogen, duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde van onze ondernemers en werklandschappen. In de nieuwe raadsperiode leggen we u vervolgens een concreter stuk voor met een aantal verschillende keuzescenario's voor sturing en uitvoering waarin bijvoorbeeld ook kostenindicaties zijn meegenomen.

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

Probleemstelling

Het toewerken naar een toekomstbestendig economisch landschap voor onze gemeente is een complex en langdurig proces waarin veel verschillende keuzes en scenario's mogelijk zijn. We nemen de raad graag mee in de verschillende keuzemogelijkheden en scenario's. Een toekomstbestendig werklandschap in onze gemeente vraagt enerzijds om voldoende ruimte in harde meters, maar ook om kwalitatief hoogwaardige meters met het oog op duurzaamheid, klimaatadaptiviteit, bereikbaarheid en beschikbare voorzieningen. We willen bovendien dat onze werklocaties bijdragen aan onze ambities uit de economische visie door toekomstig verdienvermogen, verduurzaming van ondernemingen en maatschappelijke meerwaarde van de economie zoveel mogelijk faciliteren. In de uitdaging van het ontwikkelen van een toekomstbestendig werklandschap zitten een aantal onderliggende keuzes over scope, ambitieniveau, selectiviteit in ruimtegebruik en de rolverdeling tussen ondernemers en overheid. We vragen de raad om aan de voorkant al enige sturing te geven op een aantal elementen. Bijvoorbeeld als het gaat om de scope van waaruit we deze opgave aanvliegen. Er ligt daarnaast, als het gaat om selectief ruimtegebruik, een vraagstuk over hoe we

4

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

omgaan met (grootschalige) logistiek en watergebonden bedrijfskavels. Tenslotte is het belangrijk om de verschillende rollen van de gemeente in het vraagstuk rondom herstructurering en verduurzaming verder te concretiseren. In deze discussienotitie proberen we kaders op te halen vanuit de raad voor het formuleren voor een strategie die toeziet op het klaarstomen van onze werklocaties voor de toekomst.

Relevante besluitgeschiedenis

   

Motie ‘Lokaal ondernemerschap behouden en versterken’, 10 september 2024, link Discussienotitie ‘Op weg naar toekomstbestendige Bossche bedrijventerreinen’, commissie bedrijvigheid 22 september 2025, link Omgevingsvisie ‘Zin in 's-Hertogenbosch', raadsvergadering 9 september 2025, wsdfw.s-hertogenbo link Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge Collegevoorstel Economische Visie 's-Hertogenbosch, collegevergadering 19 KvK nr 17278704 november 2024, link

Vragen aan de raadscommissie 1.

A: Bent u het met ons eens dat we voor het definiëren van de meerwaarde van bedrijvigheid die zich wil vestigen in onze gemeente de waarden en criteria zoals beschreven in de economische visie hanteren, waarbij lokale of regionale binding één van meerdere onderdelen vormt?

5

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

B: Bent u het met ons eens dat we voor het definiëren van de meerwaarde van bedrijvigheid die zich wil vestigen in onze gemeente en regio het beste ook een regionale definitie kunnen opstellen in samenspraak met andere regiogemeenten? 2.

De regionale afspraken rondom bedrijfslocaties hechten belang aan het zorgvuldig inpassen van logistieke bedrijvigheid en het realiseren en beter benutten van watergebonden bedrijfskavels. A: Gezien het belang van logistiek voor onze economische ontwikkeling en de toenemende vraag naar logistieke bedrijfsruimte als gevolg van de transitie naar een circulaire economie, bent u het met ons eens dat we een plek moeten blijven bieden voor logistiek in onze gemeente, maar dat we hierbij wel duidelijke kwaliteitscriteria moeten hanteren om de toegevoegde waarde te borgen? B: Gezien de toenemende vraag naar watergebonden bedrijfskavels en het belang van dit type kavels voor de circulaire transitie, bent u het met ons eens dat we actief moeten investeren in het behoud en de gebruikswaarde van watergebonden bedrijfskavels?

3.

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

Hoe kijkt de raad naar de verschillende rollen die de gemeente kan innemen als het gaat om herstructurering van bestaande terreinen en uitgifte van nieuwe kavels? Zijn er specifieke rollen welke de gemeente in ieder geval niet zou moeten innemen?

Afwegingen en/ of scenario’s

6

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1. Uitgiftecriteria en lokale/regionale meerwaarde Tijdens de wensen en bedenkingenprocedure van de Economische visie (september 2024) is het college via een motie verzocht om: ‘De lokale verbondenheid van ondernemers te borgen in het bedrijventerreinenbeleid als uitwerking van de economische visie. Dat onder andere te doen bij de uitgifte van kavels en daarvoor criteria te formuleren die voortkomen uit de economische visie.’ Juridisch-planologisch is het echter niet mogelijk om bedrijven enkel op basis van hun huidige locatie voorrang te verlenen. Bij gronduitgifte kunnen er wel andere criteria worden opgenomen in het kader van lokale of regionale meerwaarde. Deze uitgiftecriteria moeten objectief en toetsbaar zijn. Enkele voorbeelden van onderwerpen waarop getoetst kan worden:       

Regionale binding & herkomst Economie & arbeidsmarkt Bijdrage aan regionaal ecosysteem Innovatie Bijdrage aan faciliteiten en voorzieningen Landschappelijke inpassing Duurzaamheid & energietransitie

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

Het definiëren van (maatschappelijke) meerwaarde en dit hanteren bij uitgifte van bedrijfskavel helpt ons om te sturen op het type ondernemer dat zich vestigt in onze gemeente. In de economische visie hebben we als gemeente beschreven hoe we kijken naar de rol van ondernemers in de economie en samenleving en wat voor type ondernemerschap bijdraagt aan onze ambities. Onze economische ontwikkeling en ons ondernemerschap moet bijdragen aan kwalitatieve groei die zich kenmerkt door een goede balans tussen toekomstig verdienvermogen, verduurzaming en sociaal-maatschappelijke betrokkenheid. Lokale verbondenheid van ondernemers kan hierin een belangrijke rol spelen, maar is geen absolute vereiste. Bent u het met ons eens dat we voor het definiëren van de meerwaarde van bedrijvigheid die zich wil vestigen in onze

7

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

gemeente de waarden en criteria zoals beschreven in de economische visie hanteren, waarbij lokale of regionale binding één van meerdere onderdelen vormt? 1.b Scope We werken al veel samen in de regio als het gaat om bedrijfsvestigingen en programmering van bedrijventerreinen. We zien ook dat bedrijven zich vaak regionaal oriënteren als het gaat om vestigingsvraagstukken en dat slimme afstemming met andere regiogemeenten uiteindelijk ook vaker leidt tot het juiste bedrijf op de juiste plek. Daarom ligt het voordehand om, naast bovenstaande criteria voor meerwaarde, ook op regionale schaal af te stemmen welke criteria we hanteren voor meerwaarde en dit gezamenlijk te implementeren. Bent u het met ons eens dat we voor het definiëren van de meerwaarde van bedrijvigheid die zich wil vestigen in onze gemeente en regio het beste ook een regionale definitie kunnen opstellen in samenspraak met andere regiogemeenten?

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

2. Selectief ruimtegebruik De ruimte in onze gemeente is schaars, terwijl verschillende economische transities juist om extra ruimte vragen. In de economische visie benadrukken we het belang van zowel het zorgvuldig ruimtegebruik als het belang van verschillende transities voor een toekomstbestendige economie, zoals de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Zorgvuldig ruimtegebruik houdt o.a. in dat we selectief zijn in het uitgeven van de beschikbare ruimte voor economie. Bovenstaande sturing op lokale en regionale meerwaarde draagt hieraan bij. Echter, hiernaast spelen ook een aantal vraagstukken rondom specifieke sectoren of type activiteiten, die gezien hun strategisch belang vragen om expliciete keuzes rondom het reserveren van ruimte voor die sectoren. We vragen de raad daarom om uitspraken te doen over keuzes rondom de vestiging van (grootschalige) logistiek en watergebonden bedrijven. Voor deze twee specifieke

8

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

ruimtevragers wordt in de regionale afspraken rondom bedrijventerreinontwikkeling al duidelijk het belang uiteengezet.

2. a (XXL)-logistiek Er is veel maatschappelijke discussie over de rol van logistiek in de ruimtelijke ordening. Discussies rondom de ‘verdozing’ van het landschap hebben gezorgd voor actievere sturing van bovenaf door provincie en rijk als het gaat om (grootschalige) logistieke bedrijfsbebouwing. De provincie Noord-Brabant en gemeenten hebben beleid vastgesteld om vestiging van XXLlogistiek (kavels >3 ha) te beperken tot specifiek aangewezen locaties. In onze regio Noordoost-Brabant zijn 12 terreinen aangewezen waar grootschalige logistiek mogelijk blijft. Buiten deze locaties is vestiging verboden, tenzij regionale meerwaarde wordt aangetoond en alternatieven ontbreken. Tegelijkertijd zien we dat logistiek een belangrijke voorwaarde vormt voor economische kracht en voor veel bedrijven een onmisbaar onderdeel van de bedrijfsvoering vormt 1. We zien ook dat grootschalige logistiek (>3ha) niet per definitie ‘footloose’ is (weinig lokale binding heeft) en een lagere regionale meerwaarde hoeft te hebben ten opzichte van regulier logistiek (<3ha).

Een goed wsdfw.s-hertogenbo voorbeeld hiervan is het bedrijf Hartog & Bikker dat met hun grootschalige logistieke Correspondentie-ad bedrijf een belangrijke rol speelt in de lokale logistieke keten van Heineken en dus 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704 vrijwel alleen binnen de regio opereert en daarmee het Bossche bedrijfsleven faciliteert. Daarnaast is de verwachting dat logistiek de komende jaren alleen maar een grotere rol gaat spelen naarmate de transitie naar een circulaire economie meer vorm krijgt. Dit zien we ook terug in de regionale vraagprognoses voor verschillende werkmilieus:

9

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Om toch op een bepaalde manier invulling te geven aan de vraag naar (XXL-)logistiek zou bijvoorbeeld gedacht kunnen worden aan de volgende afwegingscriteria bij de vestiging van nieuwe logistieke bebouwing:   

Selectieve clustering: XXL-logistiek alleen op strategische locaties zoals Heesch-West en De Brand in lijn met provinciaal beleid. Landschappelijke inpassing en duurzaamheidseisen: groene buffers, energieopwekking, circulaire bouw. Bijdrage aan ecosysteem: koppeling met speerpuntsectoren.

Gezien het belang van logistiek voor onze economie en de toenemende vraag naar logistieke bedrijfsruimte, bent u het met ons eens dat, we een plek moeten blijven bieden voor logistiek in onze gemeente, maar dat we hierbij wel duidelijke kwaliteitscriteria moeten hanteren om de wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad toegevoegde waarde te borgen?

5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

2.b Selectief ruimtegebruik: Watergebonden bedrijfskavels ’s-Hertogenbosch heeft een strategische ligging aan verschillende waterwegen. Watergebonden bedrijfskavels zijn schaars en van groot belang voor circulaire economie en logistiek, omdat er in een circulaire economie meer logistieke stromen zullen ontstaan voor het verplaatsen van grondstoffen en materialen voor hergebruik en verwerking. De rol van scheepvaart als duurzaam alternatief voor logistieke stromen wordt de komende jaren steeds groter en belangrijker. Vanuit de provincie wordt er dan ook aangedrongen op het belang van watergebonden kavels.

10

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

In onze gemeente zijn er watergebonden kavels op bedrijventerrein de Rietvelden en ligt er een reservering voor watergebonden bedrijfskavels voor de Brand II. Voor de kavels op de Rietvelden geldt dat deze op dit moment niet allemaal ingevuld zijn door bedrijven met watergebonden activiteiten. Voor de Brand II heeft de provincie aangegeven dat er van de gemeente verwacht wordt dat we de watergebonden reservering in stand houden. Deze watergebonden kavels zijn van grote waarde voor het verduurzamen van onze economie. Actief sturen op beter gebruik, beschermen en ontwikkelen van

11

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

deze kavels draagt hiermee bij aan het invulling geven aan onze ambities uit de economische visie op het gebied van verduurzaming. Gezien de toenemende vraag naar watergebonden bedrijfskavels en het belang van dit type kavels voor de circulaire transitie, bent u het met ons eens dat we actief moeten investeren in het behoud, vergroten van de gebruikswaarde en uitgifte van watergebonden bedrijfskavels?

3. Rol van de gemeente De gemeente kan bij (her)ontwikkeling van ruimte voor de economie verschillende rollen innemen. Kiezen voor een bepaalde rol in een bepaalde ontwikkeling heeft consequenties die per rol kunnen wsdfw.s-hertogenbo verschillen op het gebied van- (bijvoorbeeld) de benodigde capaciteit vanuit de Correspondentie-ad gemeente, de investeringskosten en de sturingsmogelijkheden. Hieronder doen we een 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704 eerste aanzet om de keuzemogelijkheden in rolneming en bijbehorende consequenties op hoofdlijnen in kaart te brengen. Dit doen we aan de hand van de Leidraad Herontwikkeling Bestaande Bedrijfslocaties in Nederland, waarin grofweg drie verschillende strategieën onderscheiden worden. Op hoofdlijnen kunnen deze rollen ook toegepast worden bij de uitgifte van nieuwe bedrijfskavels. Het gaat om de volgende strategieën. De stimulerende gemeente In deze rol neemt de gemeente een proactieve houding aan door actief op zoek te gaan naar marktpartijen die willen investeren in de herontwikkeling van een bedrijventerrein. De Stimulerende Gemeente zet zich in om partijen te benaderen, samenwerkingsverbanden op te zetten en investeerders te overtuigen van de potentie en mogelijkheden van het terrein.

Deze aanpak kan onder andere bestaan uit het aanbieden van subsidies, het organiseren van netwerkbijeenkomsten of het direct aanspreken van geïnteresseerde marktpartijen.

12

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Deze strategie geeft relatief veel sturingsmogelijkheden aan de voorkant en zorgt voor tempo in herontwikkeling en het beperken van vertragende processen. Tegelijkertijd vraagt dit aanzienlijke capaciteit vanuit de ambtelijke organisatie om ontwikkelingskansen proactief te signaleren en te verwezenlijken. Het vraagt daarnaast wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad ook om het beschikbaar stellen van financiële instrumenten om ontwikkelingen te 5200 GZ ’s-Hertoge versnellen en in specifieke gevallen de onrendabele top van ontwikkelingen af te KvK nr 17278704 dekken. De faciliterende gemeente In een faciliterende rol schept de gemeente de juiste planologische en juridische kaders om herontwikkeling beter mogelijk te maken, zonder direct marktpartijen te benaderen of uit te nodigen. Dit betekent dat de gemeente werkt aan de actualisatie van omgevingsplannen, zorgt voor flexibiliteit en vaart in de vergunningverlening, en een gunstige beleidsomgeving creëert waarin ontwikkelaars kunnen opereren.

13

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In deze strategie is er vooral veel ruimte voor de markt en proberen we die ruimte zoveel mogelijk te faciliteren aan de hand van flexibele wetgeving die ruim baan geeft voor nieuwe ontwikkelingen en innovatie. wsdfw.s-hertogenbo Daarbij zijn we als gemeente voor (her)ontwikkeling meer afhankelijk van Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge marktpartijen en kunnen we minder stevige kaders bieden waardoor sturing in en grip KvK nr 17278704 op de opgave beperkt zijn. Dit kan betekenen dat er juist veel ruimte komt voor vernieuwende en innovatieve concepten, maar vraagt tegelijkertijd ook om continue monitoring en aanpassing van regelgeving zodat deze aansluit op de vraag vanuit de markt. Daarvoor is in ieder geval extra ambtelijke inzet en snellere en meer flexibele doorvoering van wijzigingen in regelgeving nodig. De reactieve gemeente In de rol van Reactieve Gemeente neemt de gemeente een afwachtende houding aan. In plaats van zelf initiatief te nemen of kaders te scheppen, wacht de gemeente op een initiatief vanuit de markt en reageert daarop door het mogelijk te maken binnen de geldende regels of door beperkte aanpassingen te doen waar nodig.

14

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

In een reactieve rol zijn de financiële consequenties beperkt, omdat de gemeente vooral meebeweegt met initiatieven die vanuit de markt opkomen. In principe ligt de verantwoordelijk voor (her)ontwikkeling daarmee vooral bij de markt, waarmee de sturingsmogelijkheden en grip op de opgave voor de gemeente beperkt zijn. Deze rolneming biedt veel ruimte voor maatwerk, wat een voordeel kan zijn in specifieke projecten, maar ook een nadeel omdat er bij initiatiefnemers onduidelijkheid is over welke kaders ze kunnen hanteren bij het uitwerken van (her)ontwikkelingen. Bovendien kan het uitblijven van initiatief uit de markt, bijvoorbeeld door bovengenoemde onduidelijkheid of vertragende processen, leiden tot langdurige leegstand of ongewenste invulling en initiatieven. Tenslotte heeft de gemeente ook een handhavende taak om oneigenlijk gebruik van de ruimte tegen te gaan. Deze is niet opgenomen in de leidraad, maar de handhavende rol van de gemeente is indirect ook verbonden met de herstructurering

15

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

van bedrijventerreinen, omdat die helpt in het sturen op het juiste bedrijf op de juiste plek. Op dit moment is de handhavingscapaciteit in deze opgave nog niet aanwezig. Een meer handhavende rol vraagt om andere prioriteiten op het gebied van handhaving of extra capaciteit bij handhavende afdelingen van de gemeente.

Elke rol heeft zijn eigen waarde, afhankelijk van de context en doelen van de gemeente. De keuze hangt vaak af van de mate waarin de gemeente controle wil uitoefenen over de herontwikkeling, de beschikbare middelen en de aard van het bedrijventerrein. De gemeente kan ook kiezen voor een hybride aanpak, waarbij ze afhankelijk van de locatie en marktsituatie een combinatie van stimulerende, faciliterende en reactieve strategieën toepassen. In de praktijk is vaak het meest effectief om voor een hybride aanpak te kiezen bij herstructurering van bedrijventerreinen, waarbij er op projectniveau door middel van een maatwerkaanpak bepaald wordt welke rolneming de gemeente kiest. De consequenties zijn bij zo'n maatwerkaanpak dus niet altijd heel specifiek aan de voorkant in kaart te brengen. Om de raad in vervolgstappen beter mee te nemen op het gebied van keuzes in rolneming en wsdfw.s-hertogenbo bijbehorende consequenties werken we een aantal scenario's uit waarin we dieper Correspondentie-ad ingaan op concrete consequenties op het gebied van sturingsmogelijkheden, capaciteit 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704 en financiën. Hoe kijkt de raad naar de verschillende rollen die de gemeente kan innemen als het gaat om herstructurering van bestaande terreinen? Zijn er specifieke rollen welke de gemeente in ieder geval niet zou moeten innemen?

Risico’s en risicobeheersing N.v.t.

16

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1.

N.v.t.

wsdfw.s-hertogenbo Correspondentie-ad 5200 GZ ’s-Hertoge KvK nr 17278704

Registratienummer Commissie

18684889 Bedrijvigheid 12 januari 2026

Portefeuillehouder

R.J.J. Geers

Sector/Afdeling Steller

SO/EE Aron Jens a.jens@s-hertogenbosch.nl 06-31142467

17

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704