Discussienotitie ’s-Hertogenbosch digitaal bereikbaar

Discussienotitie

Reg.nr.

Onderwerp: ’s-Hertogenbosch digitaal bereikbaar

:

10829770

B&W verg.. :

26 april 2021

Commissie :

Omgeving

Cie_verg.

:

29 juni 2021

1) Aanleiding Digitale connectiviteit is van essentieel belang binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch omdat dit een bijdrage levert aan de economische groei en maatschappelijke ontwikkeling. Op dit moment biedt de Nota antennebeleid ’s-Hertogenbosch 2016 onvoldoende ruimte om de digitale connectiviteit te kunnen faciliteren om ’s-Hertogenbosch dé toonaangevende datastad te worden.

2) Vraagpunten waarop antwoord wordt gevraagd Om over een goed werkend mobiel netwerk, zowel 4G als 5G, te kunnen beschikken, moet de dekking op orde zijn. Onderschrijft u de ontwikkeling, dat mensen altijd en overal digitaal (mobiel) bereikbaar moeten kunnen zijn? Zo nee, • Mensen zijn niet overal bereikbaar voor NL-alert of voor nood- en hulpdiensten; • Gezien het steeds intensiever gebruik van het bestaande netwerk (meer gebruikers maar ook meer gegevens over het netwerk) wordt het netwerk instabieler. Met andere woorden. Het komt vaker voor dat verbinding trager wordt of wegvalt. • De Rijksoverheid koppelt een verplichting aan de licentie overeenkomst met de providers. De dekkingsverplichting houdt in dat 2 jaar na vergunningverlening 98% van de oppervlakte van elke Nederlandse gemeente moet zijn voorzien van dekking. Met de huidige dekkingsproblemen accepteert u dat we binnen ’s-Hertogenbosch hier niet aan zal voldoen. Zo ja, • Deelt u dan de mening dat dit dan ook voor het toekomstig 5G netwerk moet gelden? • Vindt u dat we gezien onze ambitie van toonaangevende datastad de uitrol van 5G moeten bevorderen? www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1

• •

Deelt u de mening dat we de landelijke eisen ten aanzien van elektromagnetische straling moeten volgen? Wilt u ten aanzien van het mogelijk maken van de aanleg van de infrastructuur aanpassen in het antennebeleid op voorhand nog ruimtelijke criteria meegeven voor het plaatsing van masten en antennes? Hierbij kunt u denken aan: o Maximale hoogte van toe te passen masten; o Plaatsing in bebouwd of juist landelijk gebied; o Aan bebouwingsranden; o Ruimtelijk ingepast; o Gecamoufleerd of juist zichtbaar.

Steller Tel.

: Engelsma : 6155661

E-mail

: e.engelsma@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2

Discussienotitie

1) Aanleiding Digitale connectiviteit is van essentieel belang binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch omdat dit een bijdrage levert aan de economische groei en maatschappelijke ontwikkeling. Op dit moment biedt de Nota antennebeleid ’s-Hertogenbosch 2016 onvoldoende ruimte om de digitale connectiviteit te kunnen faciliteren om ’s-Hertogenbosch dé toonaangevende datastad te worden. 2) Inhoud Toelichting werkwijze Met deze discussienotitie vragen we in een vroegtijdig stadium uw standpunt over een bestuurlijk vraagstuk kenbaar te maken. Uw standpunt willen we betrekken bij een op te stellen raadsvoorstel dat betrekking heeft op digitale mobiele bereikbaarheid. We leggen u de vraag voor en vragen u in de raadscommissie hierover van gedachten te wisselen. Uw reacties nemen we mee bij het opstellen van het raadsvoorstel. Probleemstelling Als samenleving bevinden we ons in een transformatie, waar technologie een toenemende rol krijgt in ons dagelijks functioneren. Naarmate meer diensten digitaal worden geleverd en meer apparaten verbonden zijn met het internet, groeit onze afhankelijkheid van een goed functionerende digitale infrastructuur. Mensen willen altijd en overal mobiel bereikbaar zijn en connectiviteit wordt dan ook steeds meer een basisbehoefte, een voorziening van openbaar nut.

Voor bedrijven en overheidsinstellingen is connectiviteit cruciaal als ook voor het WAS-systeem (Waarschuwings- en Alarmeringssysteem) wat in 2021 wordt vervangen door NL-Alert als ook bij calamiteiten waarbij de hulpdiensten bereikbaar moeten zijn. Zij maken steeds meer gebruik van de digitale infrastructuur voor hun dienstverlening en interne bedrijfsvoering (zoals cloud services en telewerken) en hechten steeds meer belang aan een goed werkend systeem zonder haperingen in de verbinding (connectiviteit) en vertraging in de doorgifte. Steeds meer sectoren hebben behoefte aan een goede connectiviteit voor allerlei nieuwe toepassingen. Daarbij valt te denken aan monitoren op afstand, camerabewaking, datacommunicatie, sensoren die de lucht of geluid kunnen meten en zelf rijdende auto’s. Daarbij zijn er ontwikkelingen gaande zoals Virtual Reality (een digitale driedimensionale werkelijkheid) die een stabiele en continue verbinding vereisen. Om als datastad over een excellente en foutloze digitale infrastructuur te kunnen beschikken, zijn keuzes en investeringen nodig. -

-

De zorgsector is de voornaamste aanjager van nieuwe breedbanddiensten. Grote zorgorganisaties in ’s-Hertogenbosch (o.a. JBZ en Cello) investeren in zorg-op-afstand, gekoppeld aan beveiligingssystemen voor patiëntengegevens, sensoren en diagnoseapparatuur in huis. Woningbouwcorporatie(s) hebben de contracten met de providers voor het toestaan van masten op hun gebouwen opgezegd, Tennet (eigenaar hoogspanningsmasten) heeft www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3

-

aangegeven geen toestemming meer te verlenen voor het plaatsen van nieuwe antennes en bestaande contracten niet meer te verlengen en VVE’s zijn terughoudend met toestemming verlenen voor het plaatsen van antennes. Hiermee vervallen enerzijds bestaande locaties met masten en blijft anderzijds veel minder ruimte over voor nieuwe masten. De huidige sirenemasten vervallen in 2021, is de verwachting. In plaats daarvan zal het NLalert gebruikt gaan worden voor waarschuwingen bij calamiteiten. Hiervoor is een mobiele dekking in heel de stad noodzakelijk.

Relevante besluitengeschiedenis: - Collegebesluit registratienummer: 7740778; - Brief bestuursraad Engelen en Bokhoven; - Nota Antennebeleid 2016 ’s-Hertogenbosch; - raadsvoorstel Nota Antennebeleid 2016 ’s-Hertogenbosch registratienr. 5908355; - Bijlage Nota Antennebeleid 2016 ’s-Hertogenbosch.

4) Vraagpunten waarop antwoord wordt gevraagd Om over een goed werkend mobiel netwerk, zowel 4G als 5G, te kunnen beschikken, moet de dekking op orde zijn. Onderschrijft u de ontwikkeling, dat mensen altijd en overal digitaal (mobiel) bereikbaar moeten kunnen zijn? Zo nee, • Mensen zijn niet overal bereikbaar voor NL-alert of voor nood- en hulpdiensten; • Gezien het steeds intensiever gebruik van het bestaande netwerk (meer gebruikers maar ook meer gegevens over het netwerk) wordt het netwerk instabieler. Met andere woorden. Het komt vaker voor dat verbinding trager wordt of wegvalt. • De Rijksoverheid koppelt een verplichting aan de licentie overeenkomst met de providers. De dekkingsverplichting houdt in dat 2 jaar na vergunningverlening 98% van de oppervlakte van elke Nederlandse gemeente moet zijn voorzien van dekking. Met de huidige dekkingsproblemen accepteert u dat we binnen ’s-Hertogenbosch hier niet aan zal voldoen.

Zo ja, • Deelt u dan de mening dat dit dan ook voor het toekomstig 5G netwerk moet gelden? • Vindt u dat we gezien onze ambitie van toonaangevende datastad de uitrol van 5G moeten bevorderen? • Deelt u de mening dat we de landelijke eisen ten aanzien van elektromagnetische straling moeten volgen? • Wilt u ten aanzien van het mogelijk maken van de aanleg van de infrastructuur aanpassen in het antennebeleid op voorhand nog ruimtelijke criteria meegeven voor het plaatsing van masten en antennes? • Hierbij kunt u denken aan: o Maximale hoogte van toe te passen masten; o Plaatsing in bebouwd of juist landelijk gebied; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4

o o o

Aan bebouwingsranden; Ruimtelijk ingepast; Gecamoufleerd of juist zichtbaar.

5) Consequenties voor een goed werkend mobiel netwerk: Aanpassen huidig Antennebeleid ’s-Hertogenbosch Connectiviteit is zoals eerder aangegeven van groot maatschappelijk en economisch belang. Op dit moment spelen er onderwerpen die een optimale digitale connectiviteit in de weg staan. De Nota antennebeleid ’s-Hertogenbosch 2016 biedt onvoldoende ruimte om antenne-installaties met een zendmast hoger dan 30 meter toe te staan Dit in verband met een optimale site-sharing en vaak ook een goede ruimtelijke inpassing moeten de masten een hoogte hebben tot ca. 40 meter. Daarnaast is goede bereikbaarheid al helemaal onmisbaar voor de nooddiensten. Denk hierbij aan het noodnummer 112 waarbij een gebrek aan mobiel bereik gevaarlijk is in situaties waarin levens gered kunnen worden. De providers dringen aan op versterking van het netwerk omdat er klachten zijn ten aanzien van de bereikbaarheid. Dit laat zich bijvoorbeeld ook zien ten tijde van drukke evenementen en bij activiteiten in het buitengebied. Bij de licentieveiling voor de frequentievergunning 2020 aan telecombedrijven, is door de rijksoverheid een dekkingsverplichting verbonden aan de vergunningen. De dekkingsverplichting houdt in dat twee jaar na vergunningverlening 98% van de oppervlakte van elke Nederlandse gemeente moet zijn voorzien van dekking.

Om hier als ’s-Hertogenbosch aan te kunnen voldoen, is een nieuw antennebeleid wel een vereiste. In dat antennebeleid kunnen onder andere de financiële en ruimtelijke kaders worden vastgelegd. Uitrol 5G 5G is een technologie die als drager fungeert voor economisch, maatschappelijk en technologische innovatie. Investeren in de telecom infrastructuur is noodzakelijk om de toenemende vraag naar connectiviteit te kunnen beantwoorden. Waar 4G vooral gericht is op mobiele communicatie, gaat 5G duidelijk een stap verder doordat bestaande en nieuwe technologieën convergeren naar een breder toepassingsgebied. Dit kan zijn door het plaatsen van small cells 1, maar ook door aan te sluiten op bestaande en nieuw te ontwikkelen glasvezelnetwerken, het verhogen van de bestaande antennes en het plaatsen van nieuwe antennes om de connectiviteit te kunnen waarborgen. Voor het goed functioneren van 5G moet het bestaande netwerk van 4G wel op orde zijn. En dat is op dit moment niet het geval. De ‘druk’ en wens vanuit operators én klanten (!) om de ontbrekende en gebrekkige dekking op te lossen is dus groot. De uitrol van 5G zorgt voor een toename van ca. 10% aan extra antennes dit gaat over ca. 3 stuks binnen de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Een nieuw antennebeleid is daarvoor een vereiste.

1

Small cells zijn kleine antennes die ontwikkeld zijn om, zowel outdoor als indoor, extra dekking te bieden op hele drukke

plekken waar veel capaciteit gevraagd wordt zoals stadscentra, treinstations en voetbalstadions. Ze kunnen ook ingezet worden als wifi-hotspot en hebben meestal een bereik van enkele tientallen tot honderden meters. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5

Gezondheidsaspecten De overheid laat zich adviseren door wetenschappelijke adviesorganen zoals het RIVM en de Gezondheidsraad. Deze instanties concluderen dat in wetenschappelijke onderzoeken geen bewijzen zijn gevonden voor negatieve effecten op de gezondheid door blootstelling aan radiogolven (“straling”) onder de geldende blootstellingslimieten. Afstandsvereisten kunnen alleen de rechterlijke toets doorstaan wanneer deze een stedenbouwkundige onderbouwing hebben. Operators plaatsen bij voorkeur de masten bij sportvelden of aan randen van bebouwd gebied waar mast ingepast kan worden in het bestaand opgaand groen. Omdat de vraag naar mobiele dekking en capaciteit nu eenmaal uit bebouwd gebied komt moeten de masten en antennes daar wel bij in de buurt staan met opstelpunten omdat anders het plaatsen daarvan niet effectief is. De dekking moet wel daar komen waar de vraag ook is. Het voorgaande betekent dat bij de beoordeling van initiatieven die ten dienste staan van dat adequate 4G en 5G netwerk deze door de gemeente ruimtelijk worden beoordeeld op basis van vastgesteld beleid en op basis van de richtlijnen van RIVM en Gezondheidsraad. Wat betreft de gezondheid volgt de Gemeente ‘s-Hertogenbosch het advies van de Nederlandse gezondheidsraad over elektromagnetische straling.

Er is geen directe aanleiding om van de landelijke advies elektromagnetische straling - normering af te wijken. Er zijn de afgelopen jaren verschillende onderzoeken gedaan naar de effecten van UMTS-velden. Daarbij is tot nu toe geen verband gevonden tussen UMTS en gezondheidsklachten. Ook nu wordt nog nader onderzoek gedaan naar de effecten van elektromagnetische velden op de gezondheid. Deze onderzoeken worden nauwgezet bestudeerd en beoordeeld door onder meer de Gezondheidsraad (onafhankelijk adviesorgaan van de Rijksoverheid) en het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid. Omdat elektromagnetische velden het menselijk lichaam kunnen opwarmen, beveelt de Europese Commissie zogeheten blootstellingslimieten aan. Ook de Nederlandse overheid gaat in de praktijk uit van deze blootstellingslimieten. Binnen deze blootstellingslimieten zijn ruime veiligheidsmarges ingebouwd. Deze marges zijn gebaseerd op het voorzorgsprincipe: de veilig geachte normen uit wetenschappelijk onderzoek zijn uit voorzorg met een veiligheidsmarge van 50 berekend. Binnen deze blootstellingslimieten moet voldoen worden. In Nederland is het Agentschap Telecom belast met de controle en handhaving van de normen en verricht daarvoor metingen naar de sterkte van elektromagnetische velden.

6) Communicatie/ vervolgprocedure Afhankelijk van de keuze die u maakt, leggen we u een raadsvoorstel voor.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen: - Collegebesluit registratienummer: 7740778; - Brief bestuursraad Engelen en Bokhoven; - Nota Antennebeleid 2016 ’s-Hertogenbosch; - raadsvoorstel Nota Antennebeleid 2016 ’s-Hertogenbosch registratienr. 5908355; - Bijlage Nota Antennebeleid 2016 ’s-Hertogenbosch.

Ter inzage:

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

7