Discussienotitie Experiment Tramkade (DBG)

Discussienotitie: Experiment Tramkade

In 2008 kocht de gemeente ’s-Hertogenbosch het ruim 2 hectare metende terrein van De Heus Voeders. De fabriek is aan het begin van de 20e eeuw gebouwd als meelfabriek; in 1948 werd de fabriek omgebouwd naar mengvoederfabriek. Het gebouw werd uitgebreid met verschillende hallen en vleugels en groeide uit tot het dichtbebouwde industriële complex dat begin 2014 leeg komt te staan. Aanvankelijk was het plan om - met uitzondering van het monumentale, vroeg 20e-eeuwse gebouw - alle gebouwen te slopen en een nieuwe woonwijk te realiseren. De centrale ligging nabij de Bossche binnenstad en het station en de ligging van het terrein aan de Dieze waren de belangrijkste pluspunten voor een hoogwaardige woonbuurt. De stilgevallen bouwproductie, de stagnerende woningmarkt, een gedecimeerde cultuursector en de afnemende kwaliteit van de publieke ruimte nodigden uit tot actie op een innovatieve wijze. Doel van de gemeente was destijds om te komen tot culturele, sociale, economische, recreatieve, hippe hotspot. Een plek waar het bruist en waar niet de gemeente het programma bepaalt maar juist de ‘kracht van de stad’ de invulling bepaalt. Onder de noemer van ‘Spontane Stad’ geeft de stad hier de ruimte aan commerciële, maatschappelijke en culturele initiatieven en experimenten.

Inmiddels is dit experiment 10 jaar onderweg, maar de planontwikkeling blijkt langer te duren dan oorspronkelijk gepland. Huurders van de Tramkade hebben te horen gekregen dat zij niet in 2025 hoeven te vertrekken, maar tot eind 2026 kunnen blijven — anderhalf jaar langer dan aanvankelijk afgesproken. Dit lijkt een verstandige keuze, aangezien leegstand niemand ten goede komt. Ondertussen heerst er echter onrust onder de huurders. De aanhoudende onzekerheid en het wisselende beleid hebben ervoor gezorgd dat sommige huurders de Tramkade voortijdig hebben verlaten, wat inmiddels tot leegstand heeft geleid. Voor huurders die nog niet uit

zichzelf zijn vertrokken, heeft de gemeente via een deurwaardersbrief de huur opgezegd per 2025. Deze manier van communiceren met partijen die de afgelopen jaren van de Tramkade een bruisende hotspot hebben gemaakt, voelt ongelukkig en werkt demotiverend voor de ondernemers die er nog actief zijn. Hoewel huurders blij zijn dat zij langer kunnen blijven en er dit najaar niet uit hoeven, missen zij een langetermijnperspectief. Ondernemers hebben immers behoefte aan duidelijkheid over hun toekomst. De gesprekken tussen de huurders en de door de gemeente aangestelde projectontwikkelaar bieden vooralsnog echter geen formele toezeggingen en dus ook geen zekerheid over een duurzame toekomst op de Tramkade. Deze aanhoudende onzekerheid begint zijn tol te eisen: de kwaliteit en levendigheid van de Tramkade loopt terug en door leegstand tekent het verval zich steeds duidelijker af. De gemeente, als eigenaar en verhuurder, beschouwt de Tramkade als een particulier terrein en legt de verantwoordelijkheid voor beheer en onderhoud bij de ondernemers en ondertussen zet de verloedering door. De Bossche Groenen betreurt deze situatie. De invulling van dit unieke stukje binnenstad hangt sterk af van ondernemers en initiatiefnemers. Veel inwoners genieten van de Tramkade als levendige uitgaansplek.

Wat wij graag zien, is dat alle betrokken partijen gezamenlijk de schouders eronder zetten en hun verantwoordelijkheid nemen. Ondertussen wachten ondernemers op de Tramkade al jaren op duidelijkheid. In september is het gebiedspaspoort gepresenteerd met daarin de plannen voor na 2025. De plannen in dit document zijn goed ontvangen en worden door alle partijen, incl. de Bossche Groenen, toegejuicht. Maar er is behoefte aan duidelijkheid op de korte termijn. Wanneer komt er zekerheid? Wie kan en mag er nu blijven en tegen welke voorwaarden? De Bossche Groenen ziet met lede ogen de energie en het enthousiasme wegtrekken uit het gebied. De afgelopen 10 jaar hebben kwartiermakers van het eerste uur laten zien wat ze kunnen. Ze zijn met gemiddeld 7.500 bezoekers per week een belangrijke en onmisbare culturele toevoeging aan de stad geworden. De gemeente praat nu met partijen afzonderlijk zonder duidelijk te maken met wie welke plannen gemaakt zijn. Partijen die willen blijven krijgen te horen dat ze door middel van een pitch duidelijk moeten maken wat hun plannen zijn na 2025. Dit zijn ondernemers die er al jaren zitten. Ook dat geeft niet het juiste gevoel. De gemeente weet toch welke partijen er zitten en wat hun plannen zijn? Als reden voor deze werkwijze wordt het ‘Didam-arrest’ aangevoerd, maar in dit geval zou dat niet nodig moeten zijn.

De gemeente zou rechtstreeks met deze ondernemers om de tafel kunnen gaan om gezamenlijk constructieve plannen en afspraken te maken. De ondernemers missen de waardering en erkenning voor alles wat zij de

afgelopen tien jaar hebben opgebouwd. Dat gevoel wordt versterkt door de communicatie via deurwaardersbrieven en termen als ‘uitzetting per 2025’.

Ondertussen is er een projectteam bezig om de nieuwe plannen verder vorm te geven zonder een duidelijke stem van de huidige huurders, waaronder de kwartiermakers van het eerste uur die aan placemaking hebben gedaan en de plek tot een succes hebben gemaakt. De Bossche Groenen maakt zich al langere tijd zorgen over de ontwikkelingen op de Tramkade. En heeft er daarom voor gekozen deze zorgen met de commissie te delen en aan de hand van een aantal vragen te vernemen hoe de andere fracties er tegenaan kijken. 1. Wat vindt de commissie van de wijze waarop er wordt gecommuniceerd met de huurders? 2. Hoe kunnen we voorkomen dat de energie uit het gebied vertrekt en het terrein verder verloederd en onveiliger wordt? 3. Is de commissie het met ons eens dat het experiment Tramkade moet worden geëvalueerd? 4. Is de commissie het met ons eens dat partijen die het terrein tot een succes hebben gemaakt en graag willen blijven, recht hebben op terugkeer? 5. Is de commissie het met ons eens dat het wenselijk is om ondernemers uit het gebied toe te laten treden tot het ontwikkelteam en hiermee een nadrukkelijkere inbreng te geven aan de toekomstplannen van het gebied? 6.

Is de commissie het met ons eens dat de Kwartiermakers van het eerste uur beloond zouden moeten worden voor het vele werk, in welke vorm dan ook? Wat zij op eigen titel, met weinig hulp van de gemeente en zonder subsidie, hebben gemaakt is uiteindelijk de succesvolle blauwdruk geworden voor de toekomstige Tramkade, het culturele hart van de Bossche Stadsdelta. 7. Deelt de commissie onze mening dat er duidelijkheid moet komen voor de huurders over mogelijke alternatieve locaties waar zij naartoe kunnen verhuizen? In afwachting van uw antwoorden. Judith Hendrickx. Fractie De Bossche Groenen.