Discussienota ‘Toekomst van de jeugdzorg in ‘s-Hertogenbosch’

Discussienotitie Toekomst van de jeugdzorg in ‘s-Hertogenbosch Registratienummer

15117803

Commissievergadering Sociaal / 21 juni 2023

Onderwerp

Toekomst van de jeugdzorg in ‘s-Hertogenbosch We willen betere en tijdige zorg en ondersteuning voor de meest kwetsbare kinderen en jongeren, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. Waarover we, vooruitlopend op o.a. een nieuw regionaal beleidskader, graag met uw raad in gesprek willen om input op te halen.

Aanleiding Casus Lisa is 19 jaar. Het leven van Lisa is niet altijd makkelijk geweest waardoor ze in de jeugdzorg is beland. De ouders van Lisa zijn gescheiden toen ze 12 jaar was. Aan de scheiding van haar ouders gingen veel ruzies vooraf waarbij ook geweld werd gebruikt. De politie is meerdere keren ter plaatse moeten komen. De politie www.s-hertogenbosch.nl deed een melding bij Veilig Thuis en het gezin werd overgedragen aan de gemeente. Ondanks de Correspondentie-adres: Postbus inspanningen van de jeugdzorg en hulpverleners lijkt Lisa steeds verder af te12345 glijden. Haar trauma's hebben geleid tot ernstige psychische problemen, waaronder zelfdestructief gedrag en5200 suïcidale gedachten. Lisa werd GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704 uit huis geplaatst en woonde in verschillende pleeggezinnen en instellingen. Ze weet niet eens meer hoeveel gezinsvoogden en hulpverleners ze heeft gehad. Toen zij achttien werd, was er niets geregeld voor haar. Zij kwam direct in de schulden. En zwierf enige tijd van vriendin naar vriendin. Ze slaapt nu in een tuinhuisje.

Lisa is fictief en staat symbool voor de meest kwetsbare kinderen in onze stad. Hier doen we het voor. We willen dat ieder kind in ’s-Hertogenbosch de kans krijgt zich in veiligheid te ontwikkelen en in geborgenheid op te groeien. Als daarbij hulp nodig is, dan moet die hulp van goede kwaliteit, beschikbaar, passend en betaalbaar zijn. Helaas gaat dit voor veel kinderen en gezinnen met complexe problemen niet op. Zij worden te laat, niet of niet goed geholpen. Terwijl zij die hulp door de stapeling van problemen juist heel hard nodig hebben. Door het uitblijven van tijdige, passende hulp komen deze kinderen op grote achterstand te staan, worden zij onnodig aan traumatische crisiservaringen blootgesteld en krijgen zij structureel minder kansen. Dit heeft vaak ook nog gevolgen voor de kinderen van deze kinderen. In tegenstelling tot Lisa groeien de meeste kinderen veilig en gezond op tot volwassenen. Maar helaas zien we al geruime tijd dat er een groeiende groep kinderen is voor wie dat helaas niet geldt. I n onze gemeente ’sHertogenbosch willen we samen met gemeenten in de regio er voor zorgen dat al die jongeren en ouders de juiste hulp en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Hoe we dat doen is aan verandering onderhevig. Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de jeugdhulp.

Zij kunnen de zorg dichter bij inwoners organiseren, in samenhang met ondersteuning van gezinnen bij werk, inkomen en schulden. Dat is het uitgangspunt in de Jeugdwet. Belangrijke doelen van de Jeugdwet zijn: Gebruik maken van de eigen kracht van jongeren, ouders en hun sociale netwerk. Het is belangrijk dat zij de regie blijven houden over hun leven. En dat ze samen met hun eigen omgeving en professionele hulpverleners naar oplossingen zoeken. Minder snel medicijnen voorschrijven en de zorgvraag terugbrengen. Eerder (jeugd)hulp bieden op maat voor kwetsbare kinderen. Samenhangende hulp voor gezinnen bieden: 1 gezin krijgt 1 plan met 1 regisseur. Meer ruimte voor jeugdprofessionals en minder regeldruk bij hun werk. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Anno 2023, zeven jaar later, concluderen we overal in Nederland dat veel van die doelen niet behaald zijn. Ondanks het harde werk van al onze werkers in de jeugdhulp, van gemeentelijke werkers tot professionals bij zorgaanbieders, en ondanks de goede samenwerking die we kennen binnen de Regio Noordoost Brabant. Rijk, regio en gemeenten bezinnen zich daarom op de toekomst van de jeugdhulp. De uitdagingen in de jeugdzorg Jeugdzorg is de verzamelnaam voor jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdhulp omvat alle vormen van hulp en ondersteuning variërend van licht ambulant tot en met intensieve, zeer gespecialiseerde zorg. In deze notitie bedoelen we met specialistische jeugdhulp alle hulp voor jeugdigen en hun gezinnen die te maken krijgen met problemen die verder reiken dan vanuit het dagelijks netwerk opgelost kunnen worden. Voor deze hulp is een beschikking nodig vanuit de gemeente, huisarts, jeugdarts of Gecertificeerde Instelling. De lokaal vrij toegankelijke (jeugdhulp)voorzieningen zijn gericht op het omgaan met alledaagse vragen rondom opvoeden en opgroeien. Sinds de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015 neemt de vraag naar specialistische jeugdhulp toe en daarmee ook de kosten. De Nederlandse jeugd vindt dat zij een van de gelukkigste zijn van Europa.

Daar staat tegenover dat jeugdigen, in alle lagen van de bevolking, aangeven dat zij last hebben van mentale gezondheidsproblemen. We leggen jeugdigen, bewust of onbewust, allerlei druk en/of normen op waaraan ze moeten voldoen. Presteren wordt steeds belangrijker. Tegenslag die bij het leven hoort, wordt aan het individu opgehangen. De druk en de manier waarop we daarmee omgaan moet bespreekbaar gemaakt worden, zowel op individueel als maatschappelijk niveau. Zo wordt de veerkracht van jeugdigen en gezinnen in hun normale dagelijkse leven versterkt. Daarnaast zijn randvoorwaarden voor gezinnen rondom bestaanszekerheid, wonen, inkomen, (passend) onderwijs, veiligheid en geborgenheid niet op orde. Jongeren en gezinnen hebben vaak te maken met problemen op meerdere leefgebieden, zoals huisvesting, werk, financiën en psychische problematiek. Hierdoor www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

krijgen zij te maken met verschillende wetten en systemen die met elkaar botsen. Door de schotten tussen de verschillende domeinen is het niet goed mogelijk om altijd het beste te doen voor deze kinderen en gezinnen. We zien te vaak dat jeugdhulp wordt ingezet omdat het probleem zich uit bij de jeugdige maar de oorzaak ligt bij de ouders. Hiermee plakken we pleisters in plaats van een structurele oplossing. Cijfermatig zien we de volgende trends en ontwikkelingen: Aan het begin van deze eeuw maakte 1 op de 27 jeugdigen onder de 18 jaar gebruik van jeugdzorg. Dat steeg al snel naar 1 op de 10 in 2015 en 1 op de 7,5 op dit moment 1; De uitgaven van de jeugdzorg zijn flink gestegen (ook door stevige administratieve lasten) 2. In 2019 werd circa €1,9 mld. meer uitgegeven dan in 2015. Dit is een stijging van zo’n 50% 3; Landelijk is het aantal jongeren met jeugdzorg met 23% gestegen tussen 2015 en 2022 4. Jeugdigen zitten langer in jeugdzorg; De gemiddelde trajectduur is in 2021 ten opzichte van 2015 met 35% gestegen bij jeugdhulp zonder verblijf5; We zien een stijging in vraag en aanbod van individuele ambulante hulp; Sinds 2015 zijn er 1.500 nieuwe jeugdhulpaanbieders bijgekomen 6; Wachtlijsten groeien mede als gevolg van meervoudige problematiek en personele tekorten. 1 2 3 4 5 6

https://www.nji.nl/system/files/2021-04/Het-groeiend-jeugdzorggebruik-Duiding-en-aanpak.pdf Het groeiend jeugdzorggebruik (nji.nl) Stelsel in groei | Rapport | Rijksoverheid.nl CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2015, CBS Jaarrapport 2022 CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2015, CBS Jaarrapport 2021 CBS Jaarrapport 2021

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Landelijk worden ook problemen gesignaleerd die gaan over het jeugdstelsel: personeelstekort, hoge werkdruk, weinig werkplezier, administratieve lastendruk, gebrek aan beschikbaarheid van zorg door tekortschietende inkoop op het juiste schaalniveau, organisatiewijze, voortschrijdende wetenschappelijke kennis en visies (lange tijd zijn de schadelijke effecten van uithuisplaatsingen onvoldoende onderkend) of het geven van individuele antwoorden die eigenlijk worden veroorzaakt door brede maatschappelijke vraagstukken. Aangekondigde landelijke hervormingen De gesignaleerde knelpunten waren aanleiding voor het opstellen van de recent gepubliceerde Landelijke Hervormingsagenda Jeugd (zie Bijlage 1). Hierin staan de beleidsmaatregelen geformuleerd die moeten bijdragen aan het verbeteren van de jeugdzorg en het jeugdstelsel. Zo worden gemeenten verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Het streven is om papierwerk en administratie verder te beperken zodat de meeste tijd en aandacht gaat naar het verlenen van jeugdzorg. De jeugdwet wordt aangepast. Er geldt alleen nog een jeugdhulpplicht voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen.

Voor alle andere problemen in het dagelijks leven van kinderen en gezinnen moeten lokaal vrij toegankelijke (jeugdhulp)voorzieningen beschikbaar zijn die binnen een netwerk vallen van bestaande voorzieningen als scholen of gezondheidspraktijken. Uithuisplaatsingen dienen zoveel mogelijk voorkomen te worden en teruggedrongen. Deze beleidsmaatregelen gaan gepaard met een landelijke bezuiniging van €650 miljoen vanaf 2026. Ook het huidige stelsel van de jeugdbescherming is complex en knelt. Kinderen en gezinnen voelen zich onvoldoende gehoord en gezien. De achterliggende problematiek, die dikwijls op verschillende leefgebieden ligt en in het gezinssysteem wortelt, is te weinig in beeld. Het Toekomstscenario Jeugd- en gezinsbescherming (zie Bijlage 2) biedt perspectief en schetst op hoofdlijnen hoe de jeugdbeschermingsketen er over 5 tot 10 jaar slimmer en effectiever uit kan zien. Kinderen en gezinnen moeten kunnen rekenen op effectieve bescherming www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

en tijdige hulp. Deze aangekondigde landelijke beleidswijzigingen staan niet op zichzelf. Er zijn raakvlakken met andere beleidsterreinen en programma’s binnen de gemeente en vanuit het Rijk zoals: Talentontwikkeling, GALA, IZA, Inclusieve stad, Wmo, veiligheid en wonen. De verschillende programma’s hebben dezelfde beweging in zich: van specialisme naar preventie en lichtere hulp in het brede sociale domein, versterken van netwerken en het zelfoplossend vermogen van het gezin. Wanneer hulp nodig is, is deze laagdrempelig als collectieve voorziening beschikbaar en zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving. Bij beoordeling van de hulpvraag is oog voor de context van het individu dat de hulpvraag heeft. Hierdoor is niet iedere hulpvraag een zorgvraag. Een oplossing ligt ook in het ondersteunen van ouders (bijvoorbeeld bij schulden of woonproblemen), waardoor stress afneemt en de draagkracht voor het eigen gezin weer op peil komt. Het is belangrijk om ook deze verbinding te maken.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Regionale samenwerking en opgaven De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd zet in op een niet-vrijblijvende, stevige regionale samenwerking als het gaat om de inkoop van zwaardere vormen van hulp (hoog specialistische behandelingen, acute hulp, crisishulp, verblijf). Er komt een ministeriële regeling waarin staat welke zorg regionaal ingekocht moet worden. De inkoop wordt landelijk gestandaardiseerd zodat administratieve lasten omlaag gaan. Ook richt het Rijk zich op de afbouw van gesloten verblijf en start binnenkort met de aanpak van de ombouw naar kleinschalig verblijf. Het Rijk gaat de incidentele ombouw en de daarbij behorende structurele (hogere) financiering betalen (in de landelijke tariefstelling). Als regio krijgen we een implementatierol en moeten we die plannen met de aanbieders gaan uitvoeren. Op dit moment is voor alle vormen van specialistische jeugdhulp een beschikking nodig van de gemeente. De specialistische jeugdhulp wordt regionaal en landelijk ingekocht. We werken al enkele jaren samen in de regio Noordoost-Brabant. Deze samenwerking is vastgelegd in de Centrumregeling Jeugdhulp 2020. Het regionale beleidsplan loopt eind van het jaar af. In dit beleidsplan staan de beoogde resultaten niet altijd helder omschreven. Dat betekent dat we de gewenste beweging onvoldoende kunnen volgen. Dit komt ook terug in de evaluatie van de centrumregeling (2021).

Daarin staat de aanbeveling om als regio programmatisch te gaan werken. Zo kan steeds worden gecontroleerd of alle activiteiten nog bijdragen aan het gestelde doel of dat een koerswijziging nodig is. Een aantal beleidsdoelen zijn wel duidelijk gesteld. We zien dat, ten opzichte van 2020, minder jeugdigen gebruik maken van specialistische jeugdhulp, minder jeugdigen in een verblijfsvoorziening verblijven en minder jeugdigen worden geplaatst binnen de gesloten jeugdzorg. In de regio wordt samen met zorgaanbieders hard gewerkt aan het opschalen van het aantal gezinshuizen en kleinschalige verblijfsvoorzieningen. Dit verloopt minder voortvarend dan verwacht. Ook het opzetten van een intersectorale samenwerking rond complexe casussen tussen zorgaanbieders is een moeizaam en langdurig proces. Waar wel stappen in worden gezet is het www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

werven van pleeggezinnen en voorkomen dat pleeggezinnen stoppen, aan een passend zorglandschap en daarmee het verder voorkomen van plaatsingen buiten de regio en het verbeteren van de uitstroom en zelfstandigheid van 16-27 jarigen. Bij het opstellen van het nieuwe regionale beleidsprogramma is het zoeken naar wat verplicht regionaal geregeld moet worden en wat we als gemeenten willen dat regionaal geregeld wordt. We zijn regionaal niet verantwoordelijk voor wat gemeenten lokaal organiseren. Wat een gemeente lokaal organiseert, is wel van invloed op hetgeen waar we regionaal verantwoordelijk voor zijn. Dit betekent dat het belangrijk is om van elkaar te leren en te benchmarken op basis van data. De vraag is ook of de verschuiving naar meer lokale taken in het voorliggende veld automatisch betekent dat we als regio moeten verkennen wat regionaal mogelijk en wenselijk is op het gebied van preventie. Het eerder genoemde Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is belegd bij de regionale werkgroep Veilig In Afhankelijkheidsrelaties. Het toekomstscenario is namelijk gericht op alle leeftijden van (–9 maanden tot 100+ jaar) en gezinnen/huishoudens met en zonder kinderen. De werkgroep heeft een centrale rol in de integrale aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties in de regio Noordoost-Brabant. Er is een nauwe samenwerking tussen de verschillende gremia.

Jeugdzorg in de gemeente ‘s-Hertogenbosch Dankzij het harde werk van iedereen die betrokken is bij de jeugdzorg in de gemeente ’s-Hertogenbosch kunnen we bouwen op een stevige basis. En ook hier zien we dat het nog beter kan. Ook jongeren in ’s-Hertogenbosch ondervinden de last van wachtlijsten, van een nog te versterken gezinsgerichte aanpak, van te weinig collectief aanbod etc. Recent heeft het Verwey-Jonker Instituut, in opdracht van onze gemeente, een onderzoek uitgevoerd naar de jeugdhulp in ‘s-Hertogenbosch (zie Bijlage 3). Het Verwey-Jonker Instituut heeft op basis van het onderzoek vastgesteld dat zowel verblijf als jeugdbescherming in ’s-Hertogenbosch worden ingezet waar dit www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

nodig is en in het belang is van de veiligheid en ontwikkelkansen van de jeugdigen. De belangrijkste aanbevelingen uit het onderzoek zijn: Wachttijden bij aanbieders en capaciteitsproblemen spelen een belangrijke rol in de inzet van jeugdhulp en jeugdbescherming. Dit is lastig aan te pakken, zeker voor individuele professionals, organisaties en zelfs een gemeente. Tekorten aan personeel en wachttijden in alle onderdelen van de keten vormen een belemmering in het preventief werken en het tijdig inzetten van passende hulp waardoor de instroom in zwaardere vormen van hulp toeneemt; Jeugdhulp wordt ook ingezet wanneer de oorsprong van de problematiek niet bij jeugdigen maar bij ouders ligt. Ernstige problematiek bij ouders (verslaving, ggz of conflictueuze scheidingen) hangen sterk samen met inzet van verblijf en worden gezien, maar nog weinig in samenhang, integraal benaderd bij de inzet van hulp. Hier zijn verbeteringen in mogelijk. Dit ziet Verwey-Jonker ook in andere gemeenten gebeuren. Dit komt omdat de jeugdwet op dit moment in dringende en dwingende kaders voorziet; Het toekomstgericht werken voor goede uitstroom van jeugdigen uit verblijf en jeugdbescherming verdient aandacht. Een belangrijk onderdeel hierin is het opstellen van toekomstplannen met de jeugdigen op de big five (dagbesteding, wonen, financiën, hulp en ondersteuning en sociaal netwerk).

Het onderdeel wonen geeft nog een grote uitdaging. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd voerde in januari 2023 een aangekondigd toezicht uit bij Koo en Toegang en Regie Jeugd in ’s-Hertogenbosch. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is dit toezicht gestart om de vakbekwaamheid en cliëntgerichtheid van lokale teams in Nederland in beeld te brengen. De Inspectie is positief over de deskundigheid en respectvolle manier waarop de medewerkers samen met de ouders de behoeften, mogelijkheden en hulpvraag in kaart brengen. De verbeterpunten die naar voren komen sluiten aan bij de landelijke verbeterpunten. Integraal werken, vanuit de context en met 1 gezin-1 plan, dichtbij, zo thuis mogelijk en het inzetten van passende en tijdige hulp. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Ook in ’s-Hertogenbosch willen we het nog beter doen voor onze jeugdigen en hun gezinnen. Met het lokale programma Jeugdhulp leggen we de focus op het versterken van de inzet van jeugdhulp in de leefomgeving van kinderen en jongeren. In ons tertiaalbericht ‘Sociaal domein in beweging’ van 25 mei 2023 bent u hierover geïnformeerd. Een greep uit de maatregelen die we lokaal nemen: Op een aantal scholen starten we met het aanbieden van laagdrempelige jeugdhulp die direct collectief beschikbaar is; We zorgen voor meer praktijkondersteuners jeugd bij de huisarts; Naast de scheidingsconsulenten bij KOO zijn we gestart met het inzetten van de gezinsadvocaat bij complexe echtscheidingen omdat 80% van de kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel uit een gezin komt waarbij sprake is van een complexe echtscheiding; We zetten de JIM-aanpak in zodat jongeren een mentor hebben uit het eigen netwerk die betrokken wordt bij het hulpverleningstraject; Met iedere jongere boven de 16 jaar die in een verblijfsvoorziening verblijft stellen we een toekomstplan op; We versterken de personele bezetting bij toegang & regie jeugd om wachttijden verder terug te dringen. Met deze maatregelen werken we in lijn met de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd die inzet op het organiseren van (beschikkingsvrije) lichte vormen van jeugdhulp in nabijheid van jongeren en gezinnen.

Probleemstelling We staan aan de vooravond van (weer) een grote hervorming van de jeugdzorg. Veel kaders en randvoorwaarden worden door het Rijk bepaald en wettelijk vastgelegd. Hoe we een en ander organiseren vraagt om lokale en regionale keuzes. Juist daar zit ruimte voor keuze. De precieze uitwerking en wat dit voor www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

ons als gemeente betekent is nog niet bepaald. Ook weten we dat deze verandering gepaard gaat met een flinke bezuiniging vanaf 2026. We moeten dus aan de slag! Doorgaan op dezelfde voet betekent dat we gaan vastlopen. De problematiek van de jeugd(hulp) kent oorzaken die in de verschillende domeinen liggen. Het vraagt om samenwerking over de grenzen van sectoren heen en een samenhangende aanpak. We moeten een verandering realiseren. Waar nu sprake is van een focus op het kind, moeten we de omslag maken naar een contextgerichte focus. De oplossing ligt in het verbeteren van opvoedingsvaardigheden, de pedagogische context in het onderwijs, in het verlagen van de prestatiedruk, in bestaanszekerheid etc. Dit vergt een andere benadering. Wat wilt u het college meegeven voor de beleidsontwikkeling op dit onderwerp en de regionale en lokale keuzes die gemaakt moeten worden?

Relevante besluitgeschiedenis -

-

Uitnodiging tot zienswijze op ontwerpcentrumregeling Jeugdhulp Noordoost Brabant 2024 (14637036). De gemeenteraad heeft op 28 februari 2023 unaniem besloten geen gebruik te maken van de bevoegdheid om een zienswijze kenbaar te maken betreffende het voorgenomen besluit tot intrekken en vervangen van de huidige Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost Brabant 2020. Rekenkamerrapport Sturing op jeugdhulp Een amendement Sturing op jeugdhulp om het dictum te vervangen door de tekst: dat regionale beleidsprocessen Jeugdhulp standaard starten met een raadsbesluit over de kaders die richting geven aan het handelen van het college bij de voorbereiding, in regionaal verband, van het regionaal beleidsplan en manier van inkoop; het college te vragen de informatievoorziening te optimaliseren door; de regionale samenwerking tussen gemeenteraden in de jeugdhulpregio ’s-Hertogenbosch te versterken en daarin mee te nemen de uitkomsten van de evaluatie van de GRIP waarmee de gemeenteraad deze raadsperiode heeft geëxperimenteerd.’ wordt unaniem aangenomen op 18 mei 2021. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Vragen aan de raadscommissie 1.

Hoe denkt de raadscommissie over het fundamentele gesprek: niet alle zorg is jeugdzorg? Het Rijk wil een fundamenteel gesprek voeren over opvoeden en opgroeien en de ontwikkelingen die ten grondslag liggen aan het toenemende beroep op jeugdhulp. Niet alle hulpvragen van jeugdigen of ouders hoeven met jeugdhulp beantwoord te worden. Ook is het niet wenselijk dat voor alle hulpvragen jeugdhulp wordt ingezet. Sommige vragen horen bij het gewone opvoeden en opgroeien of zijn vragen die beantwoord kunnen worden in de sociale context van gezinnen zoals hun sociale netwerk of horen beantwoord te worden binnen het brede maatschappelijke domein: wonen, bestaanszekerheid, leven in de wijk, onderwijs. Voor ouders en jongeren kan dat bijvoorbeeld betekenen dat individueel beschikte jeugdzorg wordt omgezet in een collectief aanbod op school. Een verandering die vraagt om een dialoog over het normaliseren van vraagstukken rondom het opgroeien.

Met dit in het achterhoofd leggen wij het volgende vraagstuk aan u voor: geven we de voorkeur aan het stellen van een individuele diagnose en beschikking waarbij inwoners zorg afnemen van aanbieders of geven we er de voorkeur aan dat we een groot deel van de vraagstukken bij opgroeien met name oplossen binnen het eigen sociale netwerk, in de wijk en op school? Op welke gebieden kunnen we deze keuze maken en waar wellicht ook niet? Welke rol ziet u hierin weggelegd voor u als raad en ons als gemeente?

2.

Hoe denkt uw raadscommissie over de gewenste schaal: regionale samenwerking of waar mogelijk zo lokaal mogelijk? Het Rijk werkt uit wat regionaal aan specialistische hulp georganiseerd moet worden, met onder andere www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

landelijke standaardisatie van de inkoop, contracten en contractmanagement. Er zal een regionale rol weggelegd zijn voor de implementatie hiervan. Daarnaast moeten we beslissen wat we willen dat regionaal of juist liever lokaal wordt opgepakt en uitgewerkt. Iedere gemeente wordt namelijk geconfronteerd met dezelfde (soort) vraagstukken. Hoe pak je deze vraagstukken daadkrachtig en slagvaardig op? Wachten we op de regio of lopen we voorop? En hoe kijken we aan tegen solidariteit richting gemeenten die zelfstandig minder slagkracht hebben om bepaalde jeugdhulp zelfstandig lokaal te organiseren? Met dit in het achterhoofd leggen wij het volgende vraagstuk aan u voor: Op welke schaal (lokaal, subregionaal, regionaal) en met wat voor type zorgaanbieders (de geijkte of juist de innovatieve en minder bekende) slaan we de handen ineen? Hoe verhoudt de solidariteit naar de regio zich ten opzichte van de lokale aanpak? Want als het bijvoorbeeld gaat over collectief aanbod op scholen: aan de ene kant werken we graag zo lokaal mogelijk maar aan de andere kant gaan onze jongeren ook in buurgemeenten naar school én werken we veelal samen met dezelfde aanbieders op vergelijkbare vraagstukken. Wat vinden we dan de gewenste schaal? 3.

Hoe denkt de raadscommissie over minder jeugdzorg vs hetzelfde aantal vragen en problemen? Het Rijk gaat de reikwijdte van de jeugdhulpplicht beperken. We verwachten dat een deel van deze vragen met preventief en collectief aanbod kan worden opgevangen maar ook dat een deel van de vraag verschuift. Bijvoorbeeld bij jongeren die ondersteuning nodig hebben maar waarvan de oorzaak bijvoorbeeld bij de ouder(s) ligt. Zoals bij complexe scheidingen. Een ander deel van deze vragen en problemen moeten opgelost worden in het voorliggend veld. Hoe kunnen we jeugdigen en gezinnen sneller en beter helpen terwijl we ook weten dat financiële middelen afnemen? Met dit in het achterhoofd leggen wij het volgende vraagstuk aan u voor: Hoe versterken we de samenwerking over de verschillende domeinen van preventie en voorliggend veld, Jeugdhulp, Werk en Inkomen en WMO heen? In hoeverre zijn we bereid om prioriteit te geven aan en te investeren in de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

jeugd over de schotten van de domeinen heen? 4.

Welke mogelijkheden ziet u als raadscommissie om met minder middelen de kwaliteit van de jeugdzorg te verhogen? Het Rijk stuurt aan op een landelijke besparing van €650 miljoen vanaf 2026. Volgens de Commissie van Wijzen is dat met de maatregelen in de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd mogelijk. Samen met andere gemeenten maken we ons hard voor voldoende structurele financiële middelen voor de jeugdzorg vanaf 2026. Hoeveel middelen we vanaf 2026 hebben is daarmee nog lange tijd ongewis terwijl we ons nu wel dienen voor te bereiden op de komende veranderingen en mogelijke financiële implicaties. Met dit in het achterhoofd leggen wij het volgende vraagstuk aan u voor: wat is volgens u de juiste balans tussen het organiseren van de benodigde sociale slagkracht (investeren in professionals en preventieve infrastructuur) en een financieel houdbaar stelsel voor de langere termijn? Hoe bouwen we aan een robuuste infrastructuur terwijl we voorzien dat ook de komende jaren de financiële kaders van het rijk ondanks de lobby van gemeenten onzeker en wellicht fluctuerend zullen zijn?

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2. Het Toekomstscenario Jeugd- en gezinsbescherming 3. Rapport Verwey-Jonker Instituut Registratienummer Bevoegdheid commissie Portefeuillehouder Afdeling Inlichtingen

15117803 Vooraf richting meegeven P. Slikker MO/JEUGD/O&R Pluijmen m.pluijmen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704