Concept motie Fat-bikes er zijn grenzen (LH, DBG, VDB)

Concept motie: Fat-bikes, er zijn grenzen De raad gehoord de beraadslaging van dinsdag 30 januari 2024, horende de discussie in de commissie omgeving van donderdag 30 november 2023, Constaterende dat • • •

Verkeersveiligheid een thema is dat leeft onder de inwoners van de gemeente ’s-Hertogenbosch, gezien de insprekers bij I&O en de bezorgde en betrokken inwoners van de afgelopen periode, Verkeersongevallen volgens het SWOV en bureau Goudappel veelal gebeuren door een samenloop van omstandigheden in plaats van dat er één aantoonbaar specifieke oorzaak te vinden is, Verkeerswethouders van veertig gemeenten, in een brandbrief de minister van Infrastructuur hebben opgeroepen om in te grijpen en te komen met een concreet pakket van maatregelen ten aanzien van de opgevoerde een fatbikes voor de korte termijn aangezien de verkeersveiligheid niet langer wachten (artikel VNG Magazine 9 november 2023)

Overwegende dat • • • •

•

De opgevoerde e-bikes, en dan vooral de variant met dikke banden (fatbikes), veroorzaken door het grote verschil in snelheid ten opzichte van andere gebruikers, veel overlast en gevaar op straat; De bestuurders van de opgevoerde e-bikes, niet alleen jongeren zijn, maar ook ouders op e-bakfietsen, jong volwassenen en ouderen op hun snelle ebikes, en daarmee een gevaar vormen op het fietspad; De gemeente er alles aan dient te doen om verkeersongevallen en verkeersslachtoffers te voorkomen; Het hoogst noodzakelijk is om vooruitlopend op maatregelen vanuit Den Haag om gerichte handhavingsmaatregen te nemen als antwoord op het gevaarlijke verschijnsel fat-bikes. Te denken valt aan: a. ambachtelijke politie handhavingscontrole op (ogenschijnlijk opgevoerde) fat-bikes; b. handhavingsbezoek/controles op locatie nabij de thuisbezorgorganisaties; In Amsterdam inmiddels een voorlichtings maar vooral ook een handhavingscampagne is gestart om de overlast en gevaarzetting tegen te gaan.

Verzoekt het college Een gerichte en intensieve handhavingscampagne op korte termijn handen en voeten te geven. Paul Kagie Leefbaar ’s-Hertogenbosch Will Hoeben Bossche Groenen Joep Gersjes, Voor Den Bosch

Bijlagen

Tientallen verkeerswethouders sturen brandbrief over fatbikes Redactie VNG Magazine 9 NOVEMBER 2023 DOOR NIOBE MOEN

Verkeerswethouders van ruim 40 gemeenten stuurden een brandbrief aan demissionair minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat). Ze willen dat er maatregelen komen tegen snelle en opgevoerde e-bikes, vooral fatbikes. Ze pleiten onder andere voor een minimumleeftijd. De opkomst van de elektrische fiets zorgt voor een hoop kopzorgen op het fietspad, aldus de gemeente Amsterdam. Het fietsverkeer is er chaotischer door geworden. ‘Met name opgevoerde e-bikes, en dan vooral de variant met dikke banden (fatbikes), veroorzaken door het grote verschil in snelheid ten opzichte van andere gebruikers, veel overlast en gevaar op straat.’

Gevaar op het fietspad Ook onder meer Haarlem wil maatregelen tegen overlast van onder meer fatbikes in verkeer. Daarom stuurden Amsterdam en Haarlem samen met 42 andere gemeenten een brandbrief aan demissionair minister Harbers om kenbaar te maken dat ze zich zorgen over de verkeersveiligheid. ‘Opgevoerde e-bikes, met name fatbikes, zijn erg populair onder kinderen en tieners,’ zo schrijven de gemeenten gezamenlijk in hun brief. ‘In de praktijk gedragen deze opgevoerde e-bikes zich qua snelheid en vermogen als brom- of snorfietsen. Bestuurders (veelal jonger dan 16 jaar) rijden zonder rijbewijs, zonder helm en zonder verzekering over het fietspad en de weg.’

Pakket aan maatregelen De brief is, naast initiatiefnemers uit Haarlem Bas van Leeuwen en uit Amsterdam Melanie van der Horst, ondertekend door verkeerswethouders van 42 gemeenten. Waaronder grote steden Rotterdam en Utrecht en ook Alphen aan den Rijn, Enschede en Hoorn. Ze noemen de situatie op straat urgent en pleiten voor actie op korte termijn. Ze roepen de minister daarom op om in te grijpen en te komen met een concreet pakket maatregelen. Zoals een landelijk verbod op de verkoop van opvoersetjes en het instellen van een minimumleeftijd voor e- en fatbikes. ‘De verkeersveiligheid kan niet langer wachten,’ aldus de gemeenten.

Voorlichting Amsterdam zet de komende tijd in op voorlichting over de regels en risico’s via scholen en verkeersonderwijs. De politie controleert op overtredingen met opgevoerde of illegale e-bikes, met een boete of inbeslagname als gevolg. De hoofdstad is geen voorstander van een helmplicht. Volgens de gemeente neemt het risico op (zwaar) hoofdletsel weliswaar af, maar blijkt uit onderzoek ook dat een helmplicht van negatieve invloed is op het fietsgebruik en dus de gezondheid.

Gemeente Amsterdam Maatregelen tegen overlast fatbikes 8 november 2023 Door de opkomst van de elektrische fiets is het fietsverkeer chaotischer geworden. Onder kinderen en tieners is de fatbike op het moment erg populair. Fatbikes zijn vaak opgevoerd en te vergelijken met brommers. Amsterdam en andere gemeenten zijn bezorgd over de verkeersveiligheid en vragen de minister om maatregelen. Mensen voelen zich steeds onveiliger op het fietspad door de toenemende drukte en snelheidsverschillen. Ook stijgt het aantal fietsongelukken al jaren. We moeten daarom nu in actie komen.

Gevaar Er zijn fatbikes die een groter vermogen hebben dan een e-bike en waar je makkelijk een snelheid mee bereikt van boven de 25 kilometer per uur. De bestuurder hoeft nauwelijks te trappen. Ook jonge kinderen rijden op fatbikes. Ze zijn zich vaak niet bewust van het gevaar dat ze zelf lopen of kunnen veroorzaken. En als je fatbike is opgevoerd, ben je zelfs als je een verzekering hebt, niet verzekerd bij een ongeval.

Handhaven De politie controleert op overtredingen met opgevoerde/illegale e-bikes en fatbikes. Er worden boetes uitgedeeld en bij grove overtredingen neemt de politie fatbikes in beslag.

Voorlichting We vermoeden dat een deel van de fatbike-bestuurders niet op de hoogte is van de regels en risico's. Daarom gaan we hier de komende tijd meer aandacht aan besteden, onder andere door ouders te informeren via scholen. Het onderwerp gaat ook een plekje krijgen binnen het verkeersonderwijs. We gaan het met leerlingen hebben over illegale en opgevoerde fatbikes en de gevolgen van het hiermee rijden op de openbare weg.

Fietshelm Fietsen kan ook veiliger worden als fietsers een helm dragen. Het risico op (zwaar) hoofdletsel neemt daarmee af. Maar uit onderzoek blijkt dat het instellen van een helmplicht voor (e-)fietsers een negatief effect heeft op het fietsgebruik en daardoor op de gezondheid. Een helm mag ook nooit de

enige oplossing zijn en afleiden van effectievere verkeersveiligheidsmaatregelen. Amsterdam is daarom geen voorstander van een helmplicht. Wel zien we kansen om het op vrijwillige basis dragen van een fietshelm te stimuleren, vooral onder kinderen en ouderen. Het Rijk werkt aan een nieuw Meerjarenplan Fietsveiligheid met daarin een landelijke fietshelmcampagne.

Andere maatregelen Amsterdam heeft samen met 20 andere gemeenten een brief gestuurd naar de minister. We vragen hierin naar een concreet pakket aan maatregelen voor de korte termijn. Daarbij denken wij bijvoorbeeld aan een landelijk verbod op de verkoop van opvoersetjes. En aan een minimumleeftijd voor het gebruik van e-bikes.

Welke regels gelden voor mijn elektrische fiets (e-bike, e-bakfiets en fatbike)? Voor een elektrische fiets gelden dezelfde verkeersregels als voor een gewone fiets. U hoeft bijvoorbeeld geen rijbewijs te hebben. Op een elektrische fiets moet u zelf meetrappen om vooruit te komen. De trapondersteuning stopt bij 25 kilometer per uur.

Regels voor een elektrische fiets Voor een elektrische fiets gelden dezelfde regels als voor een gewone fiets. • • • • • •

U heeft geen rijbewijs nodig. U heeft geen wettelijke aansprakelijkheidsverzekering (WAverzekering) nodig voor de fiets. De elektrische fiets heeft geen kenteken nodig. Er geldt geen minimumleeftijd. U moet op het verplichte fietspad of het fiets/bromfietspad rijden. U hoeft geen helm te dragen.

Elektrische fiets herkennen Een elektrische fiets heeft een aantal kenmerken. • • •

De fiets heeft trapondersteuning tot 25 kilometer per uur. U moet meetrappen om vooruit te komen. De elektromotor van de fiets heeft een vermogen van maximaal 250 watt.

Wat is een fatbike? Een fatbike is een elektrische fiets met dikke banden. Heeft de fatbike de kenmerken van een elektrische fiets uit de opsomming hierboven? Dan gelden de regels voor een elektrische fiets. Heeft de fatbike niet de kenmerken van een elektrische fiets? Heeft deze bijvoorbeeld een gashendel zodat u niet altijd hoeft te trappen? Dan moet de fatbike een typegoedkeuring hebben. Bijvoorbeeld als bromfiets, snorfiets of speedpedelec. Dan gelden er ook andere regels voor de gebruiker, zoals: • • • • •

rijbewijs voor dat type voertuig verzekering minimumleeftijd kenteken helmplicht

In alle andere gevallen zijn fatbikes verboden op de openbare weg. Laat u goed informeren door de verkoper van de fatbike.

Elektrische fiets of speedpedelec Het belangrijkste verschil tussen de elektrische fiets en de speedpedelec is de maximale snelheid waarbij de fiets u ondersteunt als u meetrapt. De elektrische fiets biedt trapondersteuning tot maximaal 25 kilometer per uur. De speedpedelec (wettelijk een bromfiets) biedt trapondersteuning tot maximaal 45 kilometer per uur. Ook het motorvermogen verschilt. De

elektrische fiets heeft een motorvermogen tot maximaal 250 watt. Het motorvermogen van de speedpedelec is maximaal 4.000 watt. Voor de speedpedelec gelden andere regels.