Collegebrief 19 augustus 2025 over landelijke ontwikkelingen PBD
Tekst van het document
Uw brief van
:
Ref.
: M. Olde Engberink
Uw kenmerk
:
Tel.
:
Afdeling
: SB/AFV
: m.oldeengberink@s-
Zaaknummer
: 079618136389
Bijlage(n) :
Datum
: 19 augustus 2025
Onderwerp
: Collegebrief landelijke ontwikkelingen PBD
hertogenbosch.nl
Geachte raadsleden, Volgende week komt de discussienotitie Afvalvisie aan bod in de commissie Bedrijvigheid. Graag informeren we u in het licht hiervan over landelijke ontwikkelingen op het gebied van plastic verpakkingen, blik en drinkpakken (PBD). Afgelopen juni hebben producentenorganisatie Verpact1, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD) ingestemd met het onderhandelingsresultaat voor een nieuwe ketenovereenkomst. Wat dit voor ons gaat betekenen leggen we u in deze brief uit. Aanleiding: opzegging Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020-2029 In 2019 maakten de VNG en Verpact afspraken over de invulling van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV), waaronder over de inzamelvergoeding voor gemeenten voor verpakkingsafval. In 2024 constateerde de VNG dat in de praktijk een aantal afspraken uit de overeenkomst achterblijft bij de verwachting. Er ontstonden discussies over afkeur van PBD-vrachten, de kwaliteit en de hoogte van de inzamelvergoeding. Daarop zegde de VNG namens alle gemeenten de overeenkomst op. Onderhandelingen tussen Verpact en VNG/NVRD Na een jaar stevig onderhandelen kwamen de VNG, de NVRD en Verpact afgelopen juni tot een onderhandelingsresultaat als basis voor een nieuwe overeenkomst, die per 2026 moet ingaan.
De VNG en NVRD, waarin wij als gemeente beiden vertegenwoordigd zijn, hebben vertrouwen in dit onderhandelingsresultaat. Volgens hen doet het recht aan de gemeentelijke inzet, is het zo eenvoudig en fair mogelijk, gericht op circulariteit en voorspelbaarheid. Samengevat gaat het om de volgende resultaten:
1
Verpact vertegenwoordigt het verpakkend bedrijfsleven en keert aan gemeenten onder meer een inzamelvergoeding uit voor
iedere ton ingezameld PBD.
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
•
Recycling en circulariteit als gezamenlijk doel Door een nieuwe Europese verordening worden producenten gedwongen te werken aan de recyclebaarheid van verpakkingen. Met de beweging van gemeenten anderzijds richting een circulaire economie hebben beide partijen eenzelfde doel.
•
Verbetering van de kwaliteit van inzameling Partijen hebben afgesproken de gezamenlijke inzet op kwaliteit (geen vervuiling PBD) drastisch te vergroten. Uitgangspunt: bronscheiding toepassen waar dit kan en nascheiding alleen waar dit nodig is. Zogenaamde brengvoorzieningen (PBD verzamelcontainers 2) worden uitgefaseerd.
•
Robuuste en toekomstbestendige governance Het vergroten van transparantie en een gemeenschappelijke set aan data en inzichten moeten de hernieuwde samenwerking verbeteren. Ook komt er een arbitragecommissie indien er meningsverschillen ontstaan tussen gemeenten en Verpact.
•
Een faire en voorspelbare kostenvergoeding In de nieuwe overeenkomst is er geen afkeur meer mogelijk van PBD-vrachten. De visuele inspectie die nu plaatsvindt bij het lossen wordt vervangen door regelmatige kwaliteitsmetingen (samenstellingsanalyses). Gemeenten worden in een staffel ingedeeld voor de vergoeding. Hoe beter de kwaliteit van het PBD, hoe hoger de vergoeding.
Impact voor onze gemeente De afspraken hebben ook gevolgen voor onze PBD-inzameling. Zo helpt het ons om beter zicht te krijgen op de kwaliteit van ons PBD en deze op te schroeven. Met name het uitfaseren van PBDverzamelcontainers heeft echter impact. Er wordt komende tijd nog verder onderhandeld over hoe dit in de praktijk gaat werken. Hieronder staan de belangrijkste gevolgen voor ons opgesomd, die overigens voor meer gemeenten zullen gelden: •
Uitfaseren brengvoorzieningen Omdat zowel kwalitatief als kwantitatief de verzamelcontainers voor PBD slecht scoren, is afgesproken om van dit inzamelmiddel af te stappen. Alle brengvoorzieningen worden dus op den duur uitgefaseerd. Momenteel hebben we in onze gemeente 57 ondergrondse en 11 bovengrondse PBD-containers. Wat de financiële consequenties van het uitfaseren zijn, is nog niet doorgerekend. Daarbij kunnen inwoners hun PBD niet meer naar deze brengvoorzieningen brengen. Het gaat dan met name om inwoners die hun PBD-minicontainer in het verleden geweigerd hebben. Hier moet een alternatieve oplossing voor komen.
•
Verantwoordelijkheid voor kwaliteit Met de nieuwe overeenkomst worden gemeenten verantwoordelijk voor de kwaliteit van het ingezamelde PBD, om zo meer sturing te geven hieraan. De lijst van wat er wel en niet in het PBD thuishoort wordt aangepast, zodat het voor inwoners gemakkelijker wordt om PBD te scheiden.
2
Hiermee worden de oranje onder- en bovengrondse PBD-containers bedoeld die vaak centraal in woonwijken en/of
winkelcentra zijn geplaatst. Het betreft verzamelcontainers waar meerdere huishoudens gebruik van maken.
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
•
Vergoeding is nog onbekend Vanaf 2026 wordt alle PBD geaccepteerd door de verwerker, waardoor we geen kosten meer hebben aan afgekeurde vrachten. Vrachten met veel vervuiling worden alsnog door Verpact nagescheiden, waar dit nu allemaal nog verbrand wordt. We worden ingedeeld in een bepaalde staffel voor de inzamelvergoeding van brongescheiden PBD. Hoe hoger de kwaliteit, hoe hoger de vergoeding. De staffelindeling wordt ieder kwartaal herzien op basis van de kwaliteitsmetingen.
•
Organisatie van de kwaliteitsmetingen De VNG/NVRD en Verpact streven ernaar om centraal een aantal meetbureaus te contracteren en dit dus landelijk te organiseren, maar ze willen gemeenten ook keuzevrijheid geven. Het ligt bij de gemeente om ervoor te zorgen dat de metingen uitgevoerd worden. Hoe dit in de praktijk gaat werken is nog niet helemaal duidelijk. Wellicht dat dit ook gevolgen heeft voor onze werkzaamheden op de overslaghal op Treurenburg.
Hoe nu verder? In de komende maanden wordt door Verpact en VNG/NVRD gewerkt aan de technische uitwerking van de juridische overeenkomst én de praktische invulling van de afspraken. Dit betreft onder meer de vernieuwde lijst wat wel of niet bij het PBD hoort, de werkwijze op de op- en overslaglocaties en de meetmethode voor de kwaliteit van het ingezamelde PBD. De besturen van zowel de VNG als de NVRD moeten nog instemmen met de definitieve ketenovereenkomst. In onze gemeente gaan we komende tijd aan de slag met het onderzoeken van alternatieven voor de PBD-brengvoorzieningen. Het PBD wordt al nagescheiden uit het restafval van flats en appartementen, dus het gaat om de inwoners die geen PBD-minicontainer hebben. Het uitfaseren van de verzamelcontainers loopt voorlopig nog niet zo’n vaart. Allereerst verdwijnen de slechtst presterende containers. Gedurende de looptijd van het contract (tot 2030) blijven we de vergoeding ontvangen voor het ingezamelde PBD uit de containers waarvan de PBD-kwaliteit in orde is. Kort samengevat is het akkoord een winst voor circulariteit. We gaan hiermee landelijk meer PBD van goede kwaliteit inzamelen en dus ook qua recyclepercentage omhoog. De overeenkomst is transparanter geworden, de governance verbeterd en we zijn minder afhankelijk van Verpact qua data. Per gemeente gaat het wel verschillend uitpakken.
Wij als ’s-Hertogenbosch zullen op den duur een flink aantal PBD-verzamelcontainers moeten weghalen. Als we echter goed inzetten op de kwaliteit van ons PBD maken we best kans op de hoogste staffel. Daarmee komen we dichter bij onze ambities en het is gunstig voor de exploitatie. Daarom zijn we nu al intensiever aan de slag met de kwaliteit van ons PBD. Zo werken we bij sommige inzamelroutes met containerlabels om inwoners te informeren over de kwaliteit van hun PBD. Daarbij zetten we een afvalcoach in om uitleg te geven over wat er wel en niet in het PBD hoort. Dat laatste wordt dankzij de nieuwe overeenkomst ook gemakkelijker. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
De gemeentesecretaris,
De burgemeester,
drs. B. van der Ploeg
drs. J.M.L.N. Mikkers
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704