Brief wethouder Slikker 22 januari 2026 over Participatievisie Samen maken we s-Hertogenbosch

Aan de leden van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch

’s-Hertogenbosch, 22 januari 2026

Geachte raad, In de commissie BESTUUR van 15 januari jl. heeft u gesproken over uw wensen en bedenkingen ten aanzien van de participatievisie ‘Samen maken we ’s-Hertogenbosch’. Tijdens het debat gaf u aandachtspunten mee t.a.v. de verdere uitwerking richting uitvoeringsprogramma en participatieverordening. Ook stelde u de vraag hoe we in dit proces uw raad willen betrekken en in stelling brengen op zaken als dilemma’s instrumenten. In deze brief zet ik kort uiteen hoe we daar op dit moment naar kijken. Proces naar uitvoeringsprogramma en verordening Na de wensen en bedenkingenprocedure doorlopen te hebben met uw raad volgt de vaststelling van de visie door het college. Vervolgens gaan we werken aan een uitvoeringsprogramma en de participatieverordening. De participatieverordening dient op 1 januari 2027 van kracht te zijn. Voor het uitvoeringsprogramma starten we met het uitwerken van de eerste acht adviezen. Voor het eind van 2026 moet daarvoor een aanpak klaar liggen. De ‘Waarmakers’, de leden van het burgerberaad die betrokken blijven bij de verdere voortgang, kijken mee. Deze groep van twaalf deelnemers aan het burgerberaad komt vier keer per jaar samen om te volgen hoe er opvolging wordt gegeven aan de adviezen van het burgerberaad Om iedereen goed te kunnen laten meedoen, moet de gemeente ook haar eigen manier van werken verbeteren.

Daarvoor gaan we een aantal zaken oppakken die betrekking hebben op onze eigen organisatie, ambtelijk en bestuurlijk. Ik licht hieronder een aantal zaken toe die aan de orde kwamen in de commissievergadering. Ontwikkelen van een toetsings- en evaluatiekader Iedere twee jaar evalueren we hoe we de acht principes uit het kompas zoals opgenomen in de Participatievisie in de praktijk toepassen. Als het nodig is, passen we het kompas aan en leggen dit opnieuw voor aan de gemeenteraad. Zo blijven we samen leren en verbeteren. We letten hierbij vooral op de ervaringen en meningen van inwoners. Bij de evaluatie gebruiken we zoveel mogelijk bestaande middelen, zoals het Inwonerpanel en een checklist die we het ‘BOSCH-model’ hebben genoemd (zie pagina 21 van de participatievisie). Doorvoeren verbeterpunten Bossche Omgevingsdialoog We voeren verbeteringen door in de werkwijze van de Bossche omgevingsdialoog. Zo weten initiatiefnemers (inwoners, ondernemers, organisaties) hoe ze zorgen en ideeën uit de buurt op kunnen halen en vervolgens meenemen in hun plannen. Uit de evaluatie van de omgevingsdialoog in 2025 volgde dat er behoefte is aan een duidelijk kader waarmee de gemeente initiatiefnemers begeleidt bij het voeren van de omgevingsdialoog rondom hun plannen. Daarmee kunnen we als gemeente ook beoordelen of een omgevingsdialoog goed gevoerd is.

In de raadsvergadering van 13 juli 2021 is besloten initiatiefnemers niet te verplichten om een omgevingsdialoog te voeren. Het vertrouwen in de initiatiefnemers lag aan dit besluit ten grondslag. Daarbij komt, dat wanneer blijkt dat er geen (goede) omgevingsdialoog gevoerd is, we als gemeente de mogelijkheid hebben om de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

aanvraag voor iedereen ter inzage te leggen. Het verslag van de gevoerde omgevingsdialoog nemen we als College mee bij de afweging rondom de aanvraag voor een omgevingsvergunning. Werksessie met gemeenteraad: ruimte, onderwerpen, participatieplan en instrumenten Zoals in het raadsvoorstel opgenomen zouden we graag een werksessie met de gemeenteraad organiseren over de verdere uitwerking van de participatievisie. In de voorbereiding naar de participatieverordening is het belangrijk om met elkaar uit te wisselen en standpunten te bepalen over rolneming, kadering en ruimte. In deze sessies zullen we dilemma’s en casuïstiek uit de praktijk inbrengen. Zo willen we met u verkennen hoeveel ruimte uw raad wil bieden aan inwoners om mee te denken, te doen en te beslissen. Ook willen we met u werken aan gemeenschappelijk inzicht op welke onderwerpen we uitgebreide participatie en juist minder uitgebreide participatie wenselijk vinden; bijvoorbeeld over zaken die we moeten uitvoeren onder verplichting van hogere overheden. Daarbij nemen we ook het voorgenomen participatieplan mee en de wijze waarop we hierin optrekken met uw raad. Ander onderwerp van gesprek in deze werksessie is de vraag in hoeverre de instrumenten van de raad nog voldoende passend en toegankelijk zijn.

Daarbij betrekken we ook de verankering van het uitdaagrecht als hefboom – aanvullend op andere regelingen - om maatschappelijke initiatieven beter te kunnen stimuleren en ondersteunen. De in het debat door een aantal fracties geopperde suggestie om een raadswerkgroep te formeren kan, als u hiertoe besluit, helpend zijn. Dan is er een medeorganisator en vast aanspreekpunt voor gezamenlijke voorbereiding. Wij wachten hiervoor het initiatief vanuit uw raad af. We inventariseren gebruik en toegevoegde waarde van (digitale) participatieinstrumenten We gaan in samenwerking met het programma Datastad een brede inventarisatie doen van digitale participatie-instrumenten die we nu gebruiken en onderzoeken wat er elders in Nederland voorhanden is. We zoeken daarbij naar eigentijdse manieren om inwoners van verschillende leeftijden en met verschillende behoeftes en profielen te laten meedenken en meedoen. Aan de slag met houding en gedrag: samen leren Tenslotte: zoals u zelf meerdere malen in de commissie aangaf gaat participatie – meer nog dan over instrumenten of processen – over houding en gedrag. Vanuit de Bossche Beweging (de organisatieontwikkeling die we vorig jaar gestart zijn) zetten we stappen om als gemeente beter aan te sluiten op de samenleving. Dat vraagt om een open en samenwerkingsgerichte houding.

Van de gemeentelijke organisatie, college en de gemeenteraad ten opzichte van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners én andersom. Wij zien uit naar uw zienswijzen in de raadsvergadering en zullen met de nieuwe gemeenteraad direct in contact treden over het vervolg. Met de ambitie om op 1 januari 2027 een participatieverordening van kracht te hebben. Met vriendelijke groet,

Pieter Paul Slikker Wethouder van o.a. bestuurlijke vernieuwing

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704