Brief Dutch Solar Parks BV/Vattenfall

Per email verzonden College Burgermeester & Wethouders Gemeente ’s-Hertogenbosch t.a.v. de gemeentesecretaris de heer B. van der Ploeg Postbus 12345 5200 GZ ’S-HERTOGENBOSCH Arnhem, 23 juni 2021 Referentie: PB/b/21.06.23.01 Onderwerp: Technische beoordeling zon- en natuurpark Belle Broek Geacht College, Wij hebben op 11 juni jl. kennisgenomen van de technische beoordeling van ons beoogde zon- en natuurpark Belle Broek in de Dungense Polder (nummer 45 in Bijlage 5) verwoordt in de brief van het hoofd van de afdeling Economie & Energie mevrouw Kemperman met kenmerk SO/ROS/EE/10707197 afdeling SO/EE met zaaknummer 10906427. Tot onze verbazing is ons initiatief als niet inpasbaar (technisch) beoordeeld. De beoordelingscommissie geeft aan dat ons initiatief te massaal en te omvangrijk is, en dat de openheid van het landschap aan de snelwegzijde (kernkwaliteit) vrijwel volledig wordt weggenomen. Tot slot is het laadvermogen van het landschap overschreden. In de leidraad 1ste tranche 100 ha zonnevelden (hierna leidraad) staat in paragraaf 1.4 Hoofdlijnen van de Selectieprocedure aangegeven dat de selectieprocedure uit de volgende drie stappen bestaat: 1. De ingediende initiatieven worden getoetst aan de gestelde formele en materiële eisen; 2. De initiatiefnemers worden beoordeeld aan de hand van de gestelde uitsluitingsgronden; 3.

Zo nodig vindt nadere selectie plaats tussen de geldige initiatieven vanwege het plafond van 100 ha en/of vanwege de pilot ‘zon op water’. In de leidraad staat niets vermeld over een technische beoordeling. Waarom heeft deze technische beoordeling plaatsgevonden en waaruit bestaat deze beoordeling? M.b.t. landschappelijke eisen van openheid, impact en belastbaarheid/laadvermogen staat niets in de leidraad en onderliggende visiedocumenten inzake de Dungense Polder vermeld noch zijn deze eisen geobjectiveerd om te komen tot absolute afweging van geldig of ongeldig. In de eerste alinea vermelde brief is aangegeven dat wij als wij vragen hadden, contact met contactpersoon de heer Pellis konden opnemen. Dat hebben wij dezelfde dag op 11 juni jl. gedaan met het verzoek onze beoordeling gedetailleerd te onderbouwen met beoordelingscriteria (weging en score) en definities. Tevens hebben wij verzocht de lijst van de negen inpasbare plannen die dag te mailen. Een week later ontvangen wij een email van deze contactpersoon met antwoord op de gevraagde lijst. Geen antwoord hebben wij ontvangen op de vraag onze beoordeling gedetailleerd te onderbouwen inclusief

1 Confidentiality: C2 - Internal

beoordelingscriteria (weging en score) en definities. Wij wachten daar nog steeds op en verzoeken wij u dit ons toe te laten komen. Zwaarwegend achten wij dat u in uw beoordeling vaststelt dat het project grotendeels (begrepen mag worden voor circa 80%) binnen het invloedsgebied van de snelweg is gelegen. Het initiatief valt daarmee onder categorie B (langs snelwegen) en onder de hoofdgroep transformatie. Uitgangspunt bij transformatie is dat er essentieel andere, nieuwe landschappen ontstaan (pagina 24, visie deel A). Gelet hierop zijn wij van mening dat u buiten uw eigen beoordelingscriteria bent getreden. U hebt de criteria voor ‘inpassing’ leidend gemaakt. Los daarvan zijn wij van mening dat de beoordeling onvoldoende onderbouwd is. Onze landschapsarchitect oordeelt tegenovergesteld en beargumenteert dat het landschap langs de snelweg juist een hoge laadcapaciteit heeft. Kort samengevat is haar reactie als volgt: 

Te massaal en te omvangrijk is een subjectief oordeel. Er is geen objectieve maatstaf gehanteerd;  Dat de openheid van het landschap aan de snelwegzijde (kernkwaliteit) vrijwel volledig wordt weggenomen is ook een subjectief oordeel. Feit is dat tussen A2 afrit 22 en hectometerplaatje 117,7 (een afstand van 1 km) slechts 500 meter een zon- en natuurpark staat ingetekend waarbij het merendeel niet in open landschap ligt. In de leidraad en onderliggende visiedocumenten staat niets vermeld over hoeveel meter dit maximaal mag zijn;  In de leidraad en onderliggende visiedocumenten staat niets vermeld over het laadvermogen van de Dungense Polder. Ook hier is subjectief geoordeeld en mist een objectieve maatstaf. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar bijlage A. Gezien bovenstaande subjectieve beoordeling pleiten wij ervoor dat de landschapsarchitect van de gemeente met onze landschapsarchitect het gezamenlijk objectiveren en tot overeenstemming komen, en hierdoor hoor en wederhoor plaats vindt…. In de Dungense Polder worden twee initiatieven – nummers 28 (7,5 ha) en 32 (6,8 ha) – inpasbaar verklaard. In elk van deze initiatieven is een perceel gebruikt van de grondeigenaar waarmee wij een voorovereenkomst hebben ondertekend, dat zijn respectievelijk de percelen HTG00-S-756 in nummer 28 en HTG00-S-825 in nummer 32.

Dat betekent dat beide initiatieven ongeldig verklaard moeten worden, omdat er geen geldige grondpositie aan ten grondslag ligt zoals paragraaf 3.5 van de leidraad staat vermeld. Tevens bestaat bij ons het sterke vermoeden dat het om één initiatiefnemer gaat die op dezelfde locatie twee initiatieven heeft ingediend, gezien de naamgeving (zonneweiden) en dezelfde tekenstijl van de ontwerpen. Ook dat is ongeldig conform artikel 2.2 van de leidraad. Verder willen wij aangegeven dat nummer 28 integraal onderdeel van ons initiatief nummer 45 is, zo ook HTG00-S-825 en dus niet door een derde geclaimd kan en mag worden. In paragraaf 2.12. Selectiebeslissing van de leidraad staat aangegeven dat ‘na volledige beoordeling van de initiatieven en van de daarvoor in aanmerking komende initiatieven, deelt de gemeente alle initiatiefnemers die voldoen aan de formele en materiële eisen, door

2 Confidentiality: C2 - Internal

middel van een selectiebeslissing schriftelijk en gemotiveerd mede welke initiatiefnemer(s) de gemeente voornemens is te selecteren’. Van een volledige beoordeling kan nog geen sprake zijn, omdat slechts een technische beoordeling heeft plaatsgevonden. In de leidraad staat niet expliciet en gedetailleerd aangegeven wat de gemeente verstaat onder ‘voldoen aan de formele en materiële eisen’. Wij verzoeken de gemeente dat nader te specificeren. In de paragraaf 2.13. Reservelijst van de leidraad staat dat ‘geldige (d.w.z. initiatieven die voldoen aan alle gestelde formele en materiële eisen) die niet worden geselecteerd, op de reservelijst worden geplaatst. In de voorlaatste alinea ontbreekt alle m.b.t. formele en materiële eisen. Wordt er met twee maten gemeten? Graag vernemen wij of ons initiatief als geldig wordt beschouwd, of ons initiatief niet wordt geselecteerd en of het op de reservelijst wordt geplaatst? Wij verzoeken u elk antwoord op deze drie vragen te onderbouwen. M.b.t. de reservelijst wordt een rangvolgorde gehanteerd, zo blijkt uit paragraaf 2.13. Immers het eerst geplaatste initiatief van de reservelijst kan alsnog geselecteerd worden, zo staat aangegeven. Wij verzoeken de gemeente aan te geven waarop deze rangvolgorde is gebaseerd en waarom slechts het eerst geplaatste initiatief van de reservelijst alsnog geselecteerd kan worden en niet het tweede of derde..

In hoofdstuk 5 Selectiecriteria van de leidraad staat dat de gemeente voorrang geeft aan: a) Zonnevelden op plassen, b) Zonnevelden op locaties die aansluiten op snelwegen. M.b.t. categorie a) zijn 19 initiatieven ingediend en 8 m.b.t. categorie b). M.b.t. de laatste categorie zijn er vier die betrekking hebben op de Dungense Polder, namelijk nummers:    

16 (Zonnepark A2), 28 (Zonneweide Dungense Polder), 32 (Zonneweide Kloosterstraat), 45 (Zon- en natuurpark Belle Broek van ons).

Nummers 16 en 45 zijn niet-inpasbaar beoordeeld en nummers 28 en 32 zijn inpasbaar maar ongeldig zoals wij hierboven reeds hebben aangegeven. Daarbij moet opgemerkt worden dat 28 geheel onderdeel van 45 is en 32 slechts gedeeltelijk. De openheid van het landschap aan de snelwegzijde (kernkwaliteit) hecht de gemeente grote waarde aan. Als dit werkelijk zo is waarom kiest de gemeente er dan niet voor het landschap tussen A2 afrit 22 en hectometerplaatje 117,7 (een afstand van 1 km) open te laten en voor een aangepast versie aan de oostzijde van zon- en natuurpark Belle Broek (nummer 45) te kiezen en initiatief 32 ook te laten vervallen?

3 Confidentiality: C2 - Internal

Overigens attenderen wij de gemeente erop dat in de context van de vorige alinea ons ontwerp voorlopig van aard is (zo staat in ons plan van aanpak vermeld) en dat het o.a. in de omgevingsdialoog aangepast kan worden. Gezien het bovenstaande verzoeken wij u dringend de technische beoordeling van ons initiatief te herzien door het inpasbaar en geldig te verklaren en daarna de voorrangsregel toe te passen en ons te selecteren. Mocht u ons verzoek niet inwilligen, dan overwegen wij juridische stappen te ondernemen tegen de uitgevoerde beoordeling- en selectieprocedure. Vertrouwend dat u het niet zo ver laat komen, verzoeken wij u per omgaande een ontvangstbevestiging van dit schrijven te doen toekomen en tekenen wij met vriendelijke groet,

Dhr. A.J.W. Boerma

Mevr. M.S. Deimel

Directeur van Dutch Solar Parks B.V.

Directeur van Vattenfall Duurzame Energie N.V.

CC: Raadscommissie Omgeving Bijlage A: Reactie vanuit landschappelijke analyse

4 Confidentiality: C2 - Internal

Bijlage A: Reactie vanuit landschappelijke analyse Het initiatief Bellebroek wordt afgewezen, omdat het maximale laadvermogen van de locatie wordt overschreden en daarbij dat er geen rekening wordt gehouden met het open landschap. Beide argumenten worden niet onderbouwd, noch zijn ze in de uitvraag van een definitie voorzien. Beide argumenten zijn inhoudelijk incorrect. Daarnaast is onduidelijk hoe de andere aspecten als recreatie, cultuurhistorie, biodiversiteit in de beoordeling zijn meegenomen of andere meekoppelkansen als waterretentie, ecologische verbindingszone. Stuk voor stuk aspecten, waar met het plan Bellebroek aan wordt bijgedragen. Volgens de gemeente is een locatie aan de snelweg preferent. Er zijn geen maximale groottes aan de zonneparken aan de voorkant opgelegd, anders dan dat initiatiefnemer rekening dient te houden met het maximale laadvermogen van de plek. Nu de eerste selectie gemaakt is, blijkt dat de gemeente weldegelijk een definitie heeft, namelijk niet groter dan 10 hectare. Maar deze wordt niet aangegeven noch onderbouwd. De gemeente koerst op energielandschappen langs infrastructuur en op plassen. Hiermee wordt clustering beoogd en versnippering/verrommeling tegengegaan.

Juist het maximale laadvermogen langs snelwegen is hoog, omdat de snelweg als wezensvreemd element verhoogd door het landschap snijdt en daarmee een mooi kader schept waarlangs een energielandschap geschapen kan worden. De harde overgang van weiland naar stalen damwand wordt vanuit de Dungense polder verzacht door de komst van het zonnepark en de leesbaarheid van het landschap verduidelijkt door de knotwilgen langs het landweggetje (Kloosterstraat) voort te zetten. De strook tussen N-weg, kanaal, A2 en Kloosterstraat is duidelijk omkaderd, heeft daardoor een zeer hoog maximaal laadvermogen en kan helemaal in combinatie met het andere afgewezen initiatief een duidelijke functie geven aan een nu nauwelijks toegankelijk gebied. Dat, gecombineerd met het realiseren van de gewenste EVZ en fietsroute langs de oude Eikendonk. Bovendien willen wij de bestaande boerderij aan de Kloosterstraat de functie van Energiehuis geven; een museum over duurzame energie. Een mooie extra toevoeging aan het energielandschap. Openheid van het landschap De term openheid is niet eenduidig. Gaat het om de openheid van het landschap zoals die door de passant/recreant wordt beleefd, dan blijkt een groot aantal zaken een rol te spelen:           

grootte van de ruimte; langste zichtlijn door de ruimte; vorm van de ruimte; kortste afstand tot de rand van de ruimte; hoogte van de begrenzing (hoe hoger hoe geslotener); aard van de begrenzing (kleur, strakheid, transparantie); grondgebruik in de ruimte (aanwezigheid van kleine opgaande elementen als bomen en hekken); positie van de waarnemer in de ruimte (dichterbij de begrenzing of verderaf); kijkrichting; eventuele snelheid waarmee de gebruiker zich voortbeweegt; richting waarin de gebruiker zich beweegt.

5 Confidentiality: C2 - Internal

Ten aanzien van het zogenaamde open landschap kan worden aangetoond met onderstaand beeldmateriaal dat zowel de oost als de westzijde van het plangebied geen open landschap betreft, maar duidelijk ingekaderd wordt door het talud van zowel de snelweg als de N-weg als het kanaal, bomensingels, rij met knotwilgen en de bosschages rondom de plas. Het zwaartepunt van de ontwikkeling ligt in deze 2 delen van het projectgebied. Voor het deel ertussen geldt dat hier rekening is gehouden met het hedendaagse open agrarische landschap, maar waarbij bewust de link wordt gelegd naar de historie van het oude donkenlandschap en de van nature voorkomende moerasachtige beplanting van voorheen, zoals wilgen. Aangezien de panelen maximaal 1,70 m hoog worden en ten opzichte van de Kloosterstraat deels verdiept liggen, zal vanaf de polder de snelweg nog duidelijk waargenomen kunnen worden; het beeld wat verzacht door de bestaande knotwilgenrij voort te zetten. De snelweg zelf ligt verhoogd in het landschap. De automobilist zal over de panelen de achterliggende Dungense Polder zonder belemmeringen kunnen waarnemen.

6 Confidentiality: C2 - Internal