Brief college 6 april 2021 inzake Reactie op rapport rekenkamercommissie Sturen op Jeugdhulp
Tekst van het document
Aan de leden van de gemeenteraad
Uw brief van
:
Ref.
: B. Cornelissen
Uw kenmerk
:
Tel.
: 06-15508914
Afdeling
: MO/Jeugd/O&R
: b.cornelissen@s-hertogenbosch.nl
Zaaknummer
:
Bijlage(n :
Datum
: 6 april 2021
Onderwerp
: Reactie op rapport rekenkamercommissie Sturen op Jeugdhulp
Geachte leden van de Gemeenteraad, In 2015 zijn we als gemeente verantwoordelijk geworden voor de ondersteuning van een kwetsbare groep jeugdigen en hun ouders. Met aanzienlijke financiële gevolgen. De aanleiding voor het onderzoek van de rekenkamercommissie is het gevoel van gebrek aan grip en sturingsmogelijkheden binnen het beleidsterrein jeugdhulp. Het is goed om deze vraagstukken samen met uw raad te verkennen en verbeterslagen te maken. Het rekenkameronderzoek Sturen op Jeugdhulp helpt daarbij. In deze brief geven we onze reactie op het rapport. En vragen u deze te betrekken bij de behandeling van het rapport en voorstel in uw raad. Grip op jeugdhulp De decentralisatie van jeugdhulp laat een spanningsveld zien. De jeugdhulp is een lokale verantwoordelijkheid geworden. De gedachte erachter was dat gemeenten dichter bij ouders en jeugdigen én het lokale basisaanbod staan waardoor gemeenten beter maatwerk kunnen leveren en toegang tot hulp kunnen vereenvoudigen. De ervaring van de afgelopen 6 jaar leert dat een groot deel van de (zware) specialistische hulp regionaal efficiënter te organiseren is. Dat roept zowel bij u als bij ons de vraag op welke rol we als lokale gemeente ’s-Hertogenbosch de komende jaren kunnen en willen spelen.
Om daarmee recht te kunnen doen aan de verantwoordelijkheid die primair bij de gemeente ligt, alsook het op een juiste manier borgen van de democratische legitimiteit in de regionale samenwerking. Deze vraagstukken/dilemma’s spelen zowel in ’s-Hertogenbosch, Noordoost-Brabant maar ook landelijk. Als het gaat om grip op de jeugdhulp zien we dat aantallen jeugdigen met jeugdhulp en de daarmee gemoeide budgetten zich in bijna alle gemeenten negatief ontwikkelen. Grip op jeugdhulp lijkt überhaupt een lastige opgave te zijn met de huidige jeugdhulpbudgetten. Niet alleen in ’s-Hertogenbosch kost het tijd, ervaring en kennis, in de periode van 2015 tot heden wordt steeds duidelijker wat de jeugdwet daadwerkelijk inhoudt voor de inwoner en voor ons als gemeente. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
1
Reactie op conclusies en aanbevelingen Het rekenkamerrapport geeft ons inzicht in verschillende onderdelen van sturing en grip. Over het algemeen zijn wij blij met deze inzichten die ook voor een groot deel overeenkomen met de inzichten uit het VNG-visitatierapport. Daar waar kansen voor verbetering liggen, pakken we die op, en daar waar we het al goed doen houden we vast. In de wetenschap dat de financiële tekorten en de op handen zijnde wijziging van toegang en inkoop per 2022, reeds alle inzet van onze medewerkers vragen, willen wij in overleg met uw raad bezien waar u welke prioriteit stelt. Graag lichten wij hieronder toe hoe we aankijken tegen de conclusies en aanbevelingen uit het rapport en hoe we hiermee omgaan. •
•
•
Kaderstelling en beleidsdoelstellingen: o Het vigerende Regionaal Beleidsplan Jeugdhulp 2020-2023 is duidelijk concreter dan het eerste beleidsplan, maar het kan meer “SMART”. Met de kennis en ervaring die we nu hebben, kan de discussie over visie, kaderstelling en afbakening gerichter gevoerd worden. Het regionale beleidsplan is voor 4 jaar (tot 2024) én in regionaal verband vastgesteld en is de basis geweest voor, onder meer, de nieuwe inkoop 2022 en 2023. Het is daarom de vraag of het wenselijk is deze tussentijds aan te passen. o De huidige doelstellingen en indicatoren in de programmabegroting sluiten inderdaad niet aan op het Beleidsplan Jeugdhulp dat in december 2019 door u is vastgesteld. Tussentijds nieuw beleid, zoals dit Beleidsplan Jeugdhulp, is niet verwerkt in de programmabegroting omdat in de programmabegroting gewerkt wordt met meerjarendoelstellingen en indicatoren die voor de volledige bestuursperiode van 4 jaar gehandhaafd worden. U bent daardoor in staat de ontwikkeling als geheel te volgen tijdens de bestuursperiode, maar inderdaad niet op een actueel beleidsplan. o Wij stellen een overzicht op van de doelstellingen en actielijnen van het beleidsplan. Die zullen we met u delen, bijvoorbeeld bij een van de werkbezoeken.
Informatievoorziening: o In het rapport verwoordt de rekenkamercommissie welke informatie voor de gemeenteraad nodig is om haar taken tijdig en goed in te vullen. Op basis van deze bevindingen willen we samen met u bekijken hoe we dit het beste kunnen realiseren. o Wij nemen zelf de volgende initiatieven aansluitend bij de bevindingen uit het rapport: ▪ In onze voorstellen en communicatie naar uw raad leggen we voortaan de koppeling met het Regionaal Beleidsplan en het Uitvoeringsplan en de daarin vastgelegde actielijnen. Op deze manier is er meer overzicht en samenhang in de informatie ▪ Een aantal instrumenten, zoals bijvoorbeeld de zorgmonitor, is in overleg met uw raad opgezet met de op dat moment (lees 2015) beschikbare informatie. Over eventuele aanvullende en wellicht meer actuele wensen voor informatievoorziening gaan we graag met u in gesprek. ▪ Voor de duiding van de financiële cijfers is er de Infographic met jaarlijkse cijfers van het Zorgbedrijf (van Wmo, Jeugd en Armoede en Schulden. ▪ Inzicht in de praktijk: we organiseren periodiek voor uw raad een werkbezoek waarbij we de huidige uitvoering toelichten aansluitend bij uw informatiebehoefte. ▪ Tweejaarlijks organiseren we een cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp. Aan het eind van het jaar staat deze weer cliëntervaringsonderzoek gepland.
We kunnen met u onderzoeken hoe we daar een kwalitatief traject aan kunnen koppelen. Regionale uitwisseling gemeenteraden www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
2
o
Het rapport benoemt de optie tot meer uitwisseling met overige gemeenteraden in de regio. Zo zijn er in de afgelopen jaren bijvoorbeeld regiodagen georganiseerd. Specifiek over jeugdhulp zijn de raden ook regionaal geïnformeerd over de transformatie-opgaven. Wij kunnen ons goed voorstellen dat u regionale uitwisseling als raad ter hand neemt.
De toekomst Dit Rekenkameronderzoek komt beschikbaar op een passend moment. Er is namelijk een aantal ontwikkelingen waardoor we lokaal meer regie kunnen en moeten gaan pakken en waarbij ook u als raad de mogelijkheid heeft om sturing te geven aan uw kaderstellende bevoegdheden wanneer het gaat over de inzet van jeugdhulpmiddelen. Dit betreft onder meer de volgende ontwikkelingen: • Nieuwe inkoop en financiering vanaf 2022: De budgetten jeugdhulp blijven lokaal beschikbaar voor betaling van facturen in plaats van vooraf toekennen en vastzetten in de regio. We stappen grotendeels af van de regionale solidariteit. We gaan de komende jaren dus rechtstreeks ervaren wat (in positieve en negatieve zin) effect van ons handelen is. En we kunnen, doordat de middelen lokaal blijven, gericht lokaal inzetten op ondersteuning waarvan wij denken dat deze onnodige instroom voorkomt. • Voorbereiding nieuwe beleids- en samenwerkingscyclus (huidige loopt tot en met 2023): Het huidige regionale beleidsplan, de huidige centrumregeling én de nieuwe inkoop lopen af op 31 december 2023. Om tijdig te kunnen starten met de aanbesteding ten behoeve van inkoop voor 2024, moeten in 2022 de kaders helder zijn. Dat betekent dat we dit jaar moeten starten met de verkenning van onze lokale visie en wensen en de manier waarop we ons vanaf 2024 tot de regio willen verhouden.
• Tekorten jeugdhulp én aankondiging geen extra geld vanuit het Rijk: Actuele informatie geeft aan dat er geen extra geld vanuit het Rijk komt voor Jeugdhulp. Dat maakt onze (lokale) opgave tot transformatie ook financieel noodzakelijk. Graag blijven we met uw raad in gesprek over de manier waarop u uw raadsbevoegdheden wenst te vertalen naar meer sturing binnen het belangrijke, maar complexe veld van jeugdhulp.
Hoogachtend, namens het College, De gemeentesecretaris,
De burgemeester,
drs. B. van der Ploeg
drs. J.M.L.N. Mikkers
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
3