Brief college 31 maart 2021 inzake Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van 1,3 miljoen

Aan de gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch,

Uw brief van

:

Ref.

: H. Wibbelink

Uw kenmerk

:

Tel.

: (073) 615 3081

Afdeling

: BAZ/BO

E-mail

: raadsvragencorona@s-

hertogenbosch.nl Zaaknummer : 10872533

Bijlage(n) :

Datum

: 31 maart 2021

Onderwerp

: Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van 1,3 miljoen

Geachte raadsleden, Het uithoudingsvermogen van veel inwoners, en met name van jongeren, wordt door de lange periode van de coronacrisis flink op de proef gesteld. Uit landelijk en lokaal onderzoek en signalen van onze maatschappelijke partners blijkt dat de sociale en mentale gevolgen van de crisis groot zijn. Dit is zorgelijk en vraagt om een stevige en brede aanpak die we zo snel mogelijk willen versterken en intensiveren. Het is een goede ontwikkeling dat het Rijk met een financieel steunpakket komt voor 2021, dat ons de mogelijkheid geeft om steviger in te zetten op het verbeteren van het welbevinden en de leefstijl van inwoners. Dit pakket heeft tot doel het sociaal en mentaal welzijn onder inwoners in coronatijd te verbeteren en de gezondheid van inwoners te bevorderen. De verwachting is dat wij als gemeente een eenmalig bedrag van € 1,3 miljoen ontvangen voor initiatieven en activiteiten. Met deze brief informeren wij u over de zorgen en problemen die leven onder onze (jonge) inwoners en op welke manier we deze willen aanpakken met de inzet van dit steunpakket. De genoemde (en andere) rijksmiddelen, worden vanwege de gewenste snelheid door het Rijk aan ons verstrekt via een uitkering uit het Gemeentefonds.

De bestemming die het Rijk hierbij aangeeft maakt, dat ons college dit materieel beschouwt als een doeluitkering, waarbij wij er op inzetten om deze zo snel mogelijk door te geleiden naar de partijen in onze stad. Met deze collegebrief geven we voor het onderdeel sociaal en mentaal welzijn invulling aan de wens van uw raad zoals verwoord in de aangenomen motie vreemd ‘Bosch Herstelfonds 2021’ van 9 maart 2021 om inzicht te geven in de beschikbare rijksbudgetten ter ondersteuning van de basisinfrastructuur van onze samenleving. Samen met het 4e Corona Report en de analyse van de corona-effecten op de gemeente, ontvangt u in april van ons een geüpdatet maatregelenoverzicht met alle maatregelen. Het college verneemt vervolgens bij de behandeling van deze stukken in mei graag uw opvatting over de maatregelen en of eventuele bijsturing gewenst is. Los hiervan is, conform de toetsingscriteria raadsbesluiten, agendering op initiatief van de raad natuurlijk te allen tijde mogelijk.

1

Huidige situatie Concreet zien we dat de coronacrisis met al haar beperkende maatregelen een grote wissel trekt op inwoners en met name op jongeren. Door het wegvallen van het normale dagritme, reguliere schoolbezoeken, sociale ontmoetingen met medeleerlingen oftewel het vrij kunnen bewegen en leven, zien we dat het met een deel van deze jongeren niet goed dreigt te gaan. Voor jongeren zijn contacten met leeftijdsgenoten essentieel voor hun ontwikkeling. Juist in deze fase van hun leven waarin ontmoeting, ontwikkeling en ontplooiing, maar ook kennismaking met allerlei facetten van het leven centraal staan, ontbreekt de dagelijkse zingeving voor hen meer en meer. Dit alles uit zich zowel bij inwoners als bij specifiek jongeren in ongezonde keuzes als het gaat om voeding en beweging. Nog zorgelijker uit dit zich ook in mentale klachten zoals depressiviteit, eenzaamheid, zorgen over geld en het geen voldoening kunnen halen uit de dag. Dit willen we aanpakken. We doen dat samen met onze maatschappelijke partners die inwoners en jongeren op verschillende leefgebieden tegenkomen. Daar waar een vertrouwde, veilige sfeer is en daar waar kansen liggen om binnen de beperkende maatregelen het verschil te kunnen maken. Juist zij zijn samen met ons in staat om met impact deze zorgelijke ontwikkelingen aan te pakken.

Hoe maken we samen het verschil? Op basis van signalen van inwoners – waaronder met name jongeren - hebben we samen met maatschappelijke partners uit onderwijs, welzijn, cultuur, sport en financiële dienstverlening een palet aan maatregelen samengesteld. Omdat de urgentie om het sociaal en mentaal welbevinden te verbeteren hoog is, zetten we met deze maatregelen juist in op de plekken waar het effect het grootst is. Vanuit de gedachte dat je je het beste kunt ontwikkelen en leren wanneer je goed in je vel zit, is het belangrijk dat we dat perspectief kunnen bieden aan jongeren. De scholen pakken hun rol wanneer het gaat om aandacht voor cognitieve ontwikkeling maar hebben ook aandacht voor het welbevinden van de leerlingen. Aanvullend daarop bieden wij jongeren meer kansen om elkaar te ontmoeten, om actief te zijn en te bewegen. Dit alles met inachtneming van de beperkende maatregelen. Dit helpt om zingeving te vinden, het geloof in eigen kunnen te versterken, plezier te maken en de motivatie voor school te vergroten. De jongeren staan daarin centraal. En vanuit daar zetten we in op alle leefgebieden die van belang zijn bij de ontwikkeling van jongeren; thuis, in de wijk en op school. De initiatieven en activiteiten richten zich onder meer op sport en een gezonde leefstijl.

Maar ook op de werving, training en begeleiding van extra vrijwilligers en de aanpak van eenzaamheid en armoede. Er is verder nadrukkelijk veel aandacht voor het welzijn van de jeugd in combinatie met het onderwijs en de culturele sector. Naast bestaande activiteiten zoals Dropzone, Campus073, Zomerclub Plus voor kinderen van 2,5 tot 13 jaar en een Zomerschool voor kinderen van de ISK, zetten we daar waar de jeugd is met het Steunpakket extra in op kennismaking met allerlei sporten in het voortgezet onderwijs, op jongerenwerk in het voortgezet onderwijs en extra aanbod en materialen voor bewegen in de openbare ruimte. Voor het tegengaan van eenzaamheid onder jeugdigen willen we extra groepen bij Join Us mogelijk maken. Ook sportverenigingen en commerciële sportaanbieders zetten in op het ontwikkelen van extra aanbod voor niet-leden, het versterken van de inzet voor het kinder- en jongerenwerk en het organiseren van workshops over cultuur samen met Huis073. Hiernaast organiseren muziekverenigingen en Urban groepsactiviteiten voor jongeren, mede om hiermee het gemis aan festivals te compenseren, die doorgaans sterk bijdragen aan ontmoeting, ontspanning en zingeving voor veel jongeren. In de zomervakantie komt er weer een gratis Skeer festival op de Bossche Markt. Een onderwijsmakelaar helpt jongeren bij het vinden van een passende

opleiding voor mbo, hbo of wo. Andere mogelijkheden in het steunpakket zijn leefstijlprogramma’s om fitheid te bevorderen en overgewicht tegen te gaan. Ook is er aandacht voor hulp aan jongeren met financiële problemen. We willen vanwege de urgentie snelheid maken met de maatregelen. Daarom sluiten we zoveel mogelijk aan bij de bestaande sociale, educatieve, sportieve en culturele basisstructuur en focussen we op een beperkt aantal initiatieven. Voor de langere termijn trekken we samen met het onderwijs op in het Nationaal programma onderwijs dat loopt tot 1 januari 2023. Binnen dat programma brengen scholen de komende maanden via een scan in kaart welke problemen en behoeftes er zijn bij leerlingen en school en stellen schoolprogramma’s op. Gemeenten krijgen een opdracht en middelen om aanvullende maatregelen te treffen. Samen met het onderwijs zetten we in op meer gelijke kansen voor onze jongeren. De middelen uit het steunpakket gaan zowel naar voorzieningen, materialen als naar activiteiten. Voor de exacte uitwerking van de thema’s waar we op inzetten gaan we in gesprek met doelgroepen en maatschappelijke partners. Graag geven we u hieronder inzicht in de thema’s waar we met het steunpakket op inzetten. Thema 1: Werving vrijwilligers Voor alle thema’s binnen het steunpakket is vrijwillige inzet van groot belang.

Omdat door de landelijke coronamaatregelen alleen één-op-één-contacten mogelijk zijn, zijn veel vrijwilligers, maatjes en buddy’s extra nodig. We investeren daarom in een wervingsimpuls via onze eigen uitvoerende afdelingen, welzijnsorganisaties en sportverenigingen. We sluiten hierbij aan bij activiteiten in het kader van het Jaar van de Vrijwilliger. Thema 2: Sport en beweging Sporten bevordert het sociaal en mentaal welzijn van onze inwoners. We investeren daarom ook in sport. Specifiek in voorzieningen voor sporten in de openbare ruimte, de aanschaf van duo-fietsen, extra inzet op het Bosch Sportakkoord en kleine opdrachten aan geselecteerde sportverenigingen en (commerciële) sportaanbieders om kwetsbare inwoners aan het bewegen te krijgen. Ook zetten we topsportclubs in bij de aanpak van eenzaamheid, en de bevordering van een gezonde leefstijl en creëren we extra sportaanbod voor kwetsbare groepen bij sportclubs. Daarnaast vragen we verenigingen en kleine (commerciële) sportaanbieders om een bijdrage te leveren aan de programmering van het sporten in de openbare ruimte. Thema 3: Cultuur Deelname aan culturele activiteiten bevordert het sociaal en mentaal welzijn van jongeren. We investeren daarom in extra culturele activiteiten in Huis073, in samenwerking met Compas073.

Hierbij hebben we nadrukkelijk aandacht voor activiteiten waar aandacht is voor betekenisgeving en waar ook een educatieve functie aan vast zit (in samenwerking met de onderwijspartners). Ook vragen we muziekverenigingen, fanfares en urban groepen activiteiten te ondernemen met jongeren. Daar waar mogelijk maken we verbindingen met het onderwijs. Thema 4: Versteviging netwerk rondom de jongere: thuis, school en wijk We investeren in het welbevinden van jongeren. Talentontwikkeling en vergroten van kansengelijkheid is een continu en flexibel proces, waarbij we voortdurend zoeken naar de beste passende activiteiten

en samenwerking. Dit kan niet alleen vanuit het welzijnsveld of vanuit het onderwijs, want de wereld van de jongere beperkt zich niet hiertoe. Juist door het anticiperen op alle leefgebieden van jongeren – dus zowel op school, in de wijk, bij het sporten én thuis - zorgen we ervoor dat zij hun talenten optimaal kunnen ontdekken en ontwikkelen. Het is belangrijk om het geloof in eigen kunnen te verstevigen. We willen jongeren motiveren en ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes voor zowel voeding, leefstijl als gedrag. Aanvullend op bestaande activiteiten zetten we in op concrete fysieke en sociale mogelijkheden waarbij de jongeren steeds centraal staan. We investeren extra in de openbare ruimte om het kinder- en jongerenwerk te faciliteren. Daarnaast zetten we extra in op jongerenwerk in het voortgezet onderwijs. Verder komt er weer een Skeer! Festival en extra sportaanbod waarbij jongeren op VO-scholen kennismaken met allerlei sporten. Ook is er ruimte voor nieuwe en aanvullende activiteiten voor jonge nieuwkomers onder regie van Weener XL en extra inzet van de onderwijsmakelaar. Zodra er meer duidelijkheid is over het Nationaal programma voor het onderwijs betrekken we dit bij de activiteiten om de impact op jongeren te vergroten. Thema 5: Aanpak eenzaamheid Inwoners voelen zich eenzamer ten tijde van de coronacrisis. We zetten daarom extra in op de aanpak eenzaamheid.

Dit doen we zowel voor jongeren via uitbreiding van JoinUs, als voor de middengroep en ouderen. Voor deze laatste groep staat nadrukkelijk ook het versterken van de digitale vaardigheden centraal, zodat ze beter verbonden kunnen blijven met het eigen sociale netwerk. Ook willen we (jonge) mantelzorgers ontlasten en de eenzaamheidsgevoelens beperken door het bieden van laagdrempelige activiteiten in de buurt die het sociale contact kunnen bevorderen. Thema 6: Gezondheid Voor het bevorderen van een meer gezonde leefstijl investeren we in extra activiteiten binnen het programma Positieve Gezondheid. Hiernaast zetten we in op de bewustwordings- en activatiecampagne ‘Samen Gezond’, leefstijlcoaching voor jongeren en een regionaal leefstijlplatform. In lijn met de combinatie sport geven we de erkende leefstijlinterventie LEFF (gericht op jonge kinderen met overgewicht of obesitas) een tijdelijke impuls, gaan we de speelplekken in Noord verbeteren en vergroten we het preventieaanbod in de basis-ggz in 2021. Thema 7: Aanpak armoede Minder stress als gevolg van armoede verbetert het sociaal en mentaal welzijn van inwoners. We zetten daarom extra in op de aanpak van armoede. We denken hierbij aan maatregelen op het gebied van jongeren en financiën en extra inzet via Quiet073.

Daarnaast zetten we in op een samenwerking tussen het Koning Willem I College en de Voedselbank ten behoeve van enerzijds het creëren van stageplekken voor studenten en anderzijds het werven van vrijwilligers voor de Voedselbank. Om het pakket zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de behoeften van inwoners en jeugdigen, alsook bij datgene wat maatschappelijke partners hierin kunnen betekenen, organiseren we een kort participatietraject met groepen van inwoners en met de partners. Op deze manier hopen we het pakket te verrijken en aan te vullen. En snel aan de slag te kunnen om het verschil te maken voor onze inwoners. Bekendheid van het pakket Het is belangrijk dat onze inwoners en jongeren én de partners uit het welzijn, onderwijs, culturele en sportieve veld weten dat dit pakket er is en waar ze terecht kunnen voor ondersteuning of activiteiten.

Allereerst om het aanbod van maatregelen te kunnen realiseren zijn vrijwilligers nodig, daarom starten we met een wervingscampagne voor vrijwilligers die inzetbaar zijn binnen alle thema’s. We sluiten hiervoor aan bij ‘Samen maken we ’s-Hertogenbosch’. Hiernaast brengen we het aanbod onder de aandacht van inwoners middels de communicatiekanalen van de gemeente en die van de hiervoor genoemde partners. Met het doel inwoners te informeren, enthousiasmeren en motiveren om deel te nemen aan activiteiten, maar ook om zorgelijke signalen en gevoelens van eenzaamheid kenbaar te (blijven) maken. Bij de wijze van communiceren hebben we aandacht voor het bereiken van iedereen, dit doen we toegankelijk en inclusief.

Tot slot We beseffen ten zeerste dat we er alleen met dit steunpakket niet zijn, de situatie blijft verre van normaal en de beperkende maatregelen vragen voor de hiervoor genoemde groepen van inwoners nog steeds veel. Het welbevinden van onze inwoners en met name jongeren gaat ons aan het hart. Met deze maatregelen hopen wij hen wat meer perspectief te bieden en binnen alle beperkingen meer mogelijk te maken, zodat iedereen gezond en met plezier kan meedoen. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, namens het college, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 1: werving vrijwilligers Eigen uitvoering Werving via MO/Volwassenen Inzet studenten via SB/S&R (eigen capaciteit binnen de bestaande begroting)

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Extra werving, begeleiding en training door Galant Vrijwilligerswerk Extra werving, begeleiding en training door Humanitas

Werving via WXL/Team Participatie (eigen capaciteit binnen de bestaande begroting)

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Extra werving, begeleiding en training door Netwerk Informele Ondersteuning

Vrij besteedbaar budget

Werving via sportverenigingen Werving via Citytrainers

Totale incidentele kosten 2021: € 50.000. Werving via MO/Volwassenen Werving nieuwe vrijwilligers als onderdeel van programma Jaar van de Vrijwilliger (2021). Inzet studenten via SB/S&R Eenmalige impuls voor het werven van stagiairs via SB/S&R vanuit de sporthogeschool of het Koning Willem I College. Werving via WXL/Team Participatie Werving van nieuwe vrijwilligers vanuit de caseload van WXL/Team Participatie. Dit team begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt door middel van activering en participatie naar vrijwilligerswerk. Het team heeft ook zicht op cliënten die al vrijwilligerswerk doen. Sommigen van hen kunnen nu vanwege de coronamaatregelen niet aan de slag op de huidige vrijwilligersplek en zoeken (tijdelijk) iets anders. Mogelijk zitten in de caseload van het team ook zzp’ers die nu aanspraak maken op de TOZO-regeling. Extra werving, begeleiding en training door Galant Vrijwilligerswerk, Humanitas, Netwerk Informele Ondersteuning en Citytrainers Eenmalige impulsen voor het werven, begeleiden en trainen van extra vrijwilligers, maatjes en buddy’s. Werving via sportverenigingen Eenmalige impuls voor het werven van extra vrijwilligers, maatjes en buddy’s via sportverenigingen waarbij de vrijwilligersvergoeding wordt gedoneerd aan de sportvereniging.

Vrij besteedbaar budget Dit budget is bedoeld om initiatieven uit de samenleving of van maatschappelijke partners kunnen honoreren.

1

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 2: sport en beweging Eigen uitvoering (S-PORT) Programmering sporten in de openbare ruimte (geen extra kosten) Balkonbeweeglessen voor senioren (geen extra kosten)

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Investeringen sporten in de openbare ruimte Extra inzet op sportakkoord door verenigingen en andere partners

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Inzet verenigingen en kleine commerciële sportaanbieders bij de programmering rond sporten in de openbare ruimte

Vrij besteedbaar budget Geen

Aanschaf van vijf duo-fietsen Opdrachten aan geselecteerde sportverenigingen en commerciële sportaanbieders Inzet topsportclubs Extra sportaanbod voor kwetsbare groepen

Totale incidentele kosten 2021: € 315.500. Programmering sporten in de openbare ruimte Vanuit verschillende hoeken komen er initiatieven en vragen om het sporten in de openbare ruimte te verruimen. Voor alle initiatieven kan de programmering worden afgestemd op doelgroepen. De initiatieven kunnen goed worden verdeeld over de aandachtswijken. S-PORT, PowerUp073, sportverenigingen en kleinere (commerciële sportaanbieders) verzorgen de programmering rond het sporten in de openbare ruimte. Balkonbeweeglessen We willen in 2021 meer balkonbeweeglessen geven. Op dertig locaties geven we drie lessen. De derde les wordt gecombineerd met een koffie-gesprek met het doel om inwoners door te leiden naar het structurele sportaanbod. Geen extra kosten (extra inzet uit regulier budget SB/S&R). Investeringen sporten in de openbare ruimte Het betreft eenmalige investeringen in sport- en spelaanbod in 2021. De structurele kosten voor onderhoud en beheer vallen erbuiten. We verwachten dat de investeringen ook na 2021 zorgen voor een uitdagend aanbod. Op basis van wensen en initiatieven van jongeren en de beschikbare middelen maken we een

2

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

keuze uit ideeën zoals: een sportautomaat, een Sutu wall1, Urban Dance Ground2, het Bosch Kwartiertje3, een Calisthenicsrek4, een mobiele boulderwand5 en de upgrade van het skatepark in Oost6. Binnen het steunpakket is hiervoor aan ruimte. Extra inzet op sportakkoord door verenigingen en andere partners Het Bosch Sportakkoord is een lopend traject van onder meer de gemeente ’s-Hertogenbosch, sportverenigingen, (commerciële) sportaanbieders, scholen en GGD. Het doel van het akkoord is de sport in ’s-Hertogenbosch te versterken en de maatschappelijke kracht van sport optimaal te benutten. Het budget voor de uitvoering van het akkoord zijn vanwege de coronacrisis in 2021 verdubbeld. Aanschaf van vijf duo-fietsen Vijf duo-fietsen bedoeld voor senioren en mensen die zich eenzaam voelen in de aandachtswijken: twee in Noord, één in West en twee in Zuidoost. De fietsen worden ingezet via de Stichting Fietsmaatjes hiervoor in die al een structuur heeft staan voor coördinatie, vrijwilligers en onderhoud. Opdrachten aan geselecteerde sportverenigingen en commerciële sportaanbieders We geven directe opdrachten aan geselecteerde sportverenigingen en kleine commerciële sportaanbieders. De opdracht is jongeren en kwetsbare inwoners in de wijken West, Noord en Zuidoost aan het bewegen te krijgen. Werving via Quiet, de Voedselbank, het Participatiehuis, het VO en PowerUp073.

Inzet topsportclubs Drie Bossche topsportclubs (FC Den Bosch, Heroes en HC Den Bosch willen zich via maatschappelijke foundations inzetten voor de aanpak eenzaamheid en het bevorderen van een gezonde leefstijl. De spelers kunnen worden ingezet als rolmodellen. Om dit te coördineren en te verbinden met gemeentelijke doelen zetten we een coördinator/kwartiermaker in. Extra sportaanbod voor kwetsbare groepen We bieden dak- en thuisloze mensen een extra beweegaanbod door middel van Life Goals. We sluiten hierbij aan op de structuur van Life Goals Nederland. De kosten zijn bedoeld voor maatschappelijke sportcoaches en activiteiten We zetten dansschooldocenten in die in de vorm van dans gaan bewegen met senioren met dementie- en Parkinsonklachten. We starten hiervoor een pilot in een achterstandswijk En we vragen sportverenigingen om extra sportactiviteiten (in de vorm van een één-op-één (buiten)sportaanbod) te organiseren voor jongeren en jongvolwassenen met autisme

1 Sutu wall: een interactieve voetbalmuur waarbij gamen en bewegen worden gecombineerd. 2 Urban Dance Ground: een faciliteit in de openbare ruimte die cultuur, bewegen en sociale media aan elkaar worden gekoppeld (vooral voor meiden). 3 Bosch Kwartiertje: een laagdrempelige beweegactiviteit met oefeningen door de wijk (vergunningsvrije aanleg). Voorstel is te starten met een pilot in de

Gestelse Buurt. 4 Calisthenicsrek: een rek voor calisthenics (een bepaalde vorm van krachttraining). Bestaande calisthenicsparken in ’s-Hertogenbosch worden vooral door jongeren veel gebruikt. De voorkeur is om het rek in Zuid te plaatsen (locatie moet nog worden gezocht). 5 Boulderwand: klimmuur tot 4,5 hoogte. Door een tour te maken met een mobiele boulderwand kunnen we voor jongeren een uitdagend beweegaanbod organiseren. Dit kan een vervolg krijgen in de boulderhal van Bossche Boulders, uiteraard met inachtneming van de geldende coronamaatregelen. 6 Voor de upgrade van het skatepark in Oost zijn geen middelen voorzien vanuit het Wijk- en Dorpsbudget (WBD). Vanuit het WBD worden verspreid over de gemeente ’s-Hertogenbosch wel speeltuinen, -plaatsen en -velden aangelegd of opgeknapt. 3

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 3: cultuur Eigen uitvoering

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Studieplekken en – faciliteiten in Huis073 (geen extra kosten)

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Inzet muziekverenigingen, fanfares en Urban groepen voor het ondernemen van activiteiten met jongeren

Vrij besteedbaar budget

Activiteiten voor jongeren op het gebied van cultuur en talentontwikkeling Totale incidentele kosten 2021: € 85.000. Om het sociaal en mentaal welzijn van inwoners (met name jongeren) te verbeteren worden naast de middelen uit het steunpakket ook reguliere middelen cultuur ingezet. Daar waar mogelijk worden verbindingen gemaakt met het onderwijs. Studieplekken en -faciliteiten in Huis073 Sinds 10 maart zijn scholieren en studenten weer welkom om te studeren bij Huis073 aan de Hinthamerstraat. Er zijn studieplekken beschikbaar. Huis073 biedt ook de mogelijkheid om les- of spreekuren te organiseren voor VO-scholen. Huis073 werkt hier samen met Campus073. Activiteiten voor jongeren op het gebied van cultuur en talentontwikkeling Het betreft ‘open-lokaal-activiteiten’ bij Huis073 gericht op individuele kwetsbare jongeren7 activiteiten op het gebied van betekenisgeving en activiteiten om de behoeften bij jongeren op te halen en samen met hen aan de slag te gaan De middelen uit het steunpakket zijn nodig voor de vergoeding van zzp-docenten, materialen voor workshops, het ophalen van de behoefte onder jongeren en een snelle coördinatie van en communicatie over de activiteiten. Huis073 werkt hier samen met het jeugd- en jongerenwerk.

Inzet muziekverenigingen, fanfares en Urban groepen voor het ondernemen van activiteiten met jongeren We geven directe opdrachten aan muziekverenigingen, fanfares en Urban groepen. De opdracht is om als maatje activiteiten te ondernemen met jongeren met aandacht voor de diverse achtergronden van jongeren. Vrij besteedbaar budget Dit budget is bedoeld om initiatieven uit de samenleving of van maatschappelijke partners kunnen honoreren.

7 Voorbeelden van ‘open-lokaal-activiteiten’: begeleiding bij burnout (in samenwerking met Dropzone/PowerUp073), slow reading club, schooldenkplaats

vooringenomenheid, Festival Clement (met workshops), cursussen tekenen en muziek maken, Art United, workshops in samenwerking met zzp’ers, zoals Koninkrijk van muziek, Dukebox workshops Urban, yogales, mindfulness, schrijfclub, Speeddaten met de Kunsten voor VO-leerlingen, online sessies, zoals F*cking corona, Kunstbende & Studio073 online en Build your Avatar. 4

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 4: versteviging netwerk rondom het kind: thuis, school en wijk Eigen uitvoering

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Investeringen openbare ruimte

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Extra sportaanbod voor VO-scholen

Impuls kinder- en jongerenwerk

Nieuwe en aanvullende activiteiten voor jonge nieuwkomers onder regie van Weener XL

Skeer! Festival

Vrij besteedbaar budget

Extra inzet onderwijsmakelaar Totale incidentele kosten 2021: € 285.000. Investeringen openbare ruimte Het betreft eenmalige investeringen in de openbare ruimte ter facilitering van het kinder- en jongerenwerk in 2021. Op basis van informatie van onze partners in de basisondersteuning denken wij aan het aanpassen van de buitenruimte van jongerencentrum 4West 8, sport- en spelmaterialen in Rosmalen (meer specifiek De Groote Wielen)9 en elektrische bakfietsen10. Impuls kinder- en jongerenwerk Op basis van informatie van onze partners in de basisondersteuning denken wij aan: het versterken van Dropzone 11 en schooljongerenwerk op alle VOscholen12 Skeer! Festival Gratis toegankelijk festival voor alle leeftijden op de Bossche markt. Organisatie samen met PowerUP073, Hambaken Connect, de Poort, Halt, GGD, Huis073 en kinderwerk. Het festival biedt ruimte voor artiesten, sport, infostands en workshops. We onderzoeken of het festival kan veilig worden georganiseerd, door zelf te testen of door een negatief testbewijs te overleggen.

8 Jongerencentrum 4West: buitenruimte interactiever en toegankelijk maken voor jongeren ook buiten openingstijden een aan te passen, zodat ze er kunnen

fitnessen en bootcampen. Ze hebben hiervoor al een klein budget ontvangen vanuit het wijken- en dorpenbudget, maar dit is niet genoeg. Met de aanpassing is het ook de bedoeling de buitenruimte behalve voor jongeren ook toegankelijker te maken voor buurtbewoners (bijvoorbeeld ouderen van De Taling). 9 Tieners en jongeren in Rosmalen en meer specifiek De Groote Wielen hebben behoefte aan sport- en spelmaterialen in het buitenterrein. Zij zijn moeilijker te bereiken dan in andere gebieden. Het budget is bedoeld om nieuwe pleintjes, attracties en faciliteiten te bieden.. 10 Het kinder- en jongerenwerk kan met elektrische bakfietsen zichtbaar aanwezig zijn in de buurt. Bijvoorbeeld om koffie mee uit te delen of spelmaterialen aan te bieden. Het is een vorm van werken die erg wordt gewaardeerd. We gaan uit van drie tot vijf elektrische bakfietsen. 11 Er zijn extra uren jongerenwerk nodig om het bereik van Dropzone te vergroten. Nu komen vraag en aanbod nog onvoldoende bij elkaar. 12 VO-scholen hebben aangegeven behoefte te hebben aan extra jongerenwerk op school. 5

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Extra sportaanbod voor VO-scholen We vragen sportaanbieders waaronder sportverenigingen en om meer kennismakingslessen te verzorgen op VO-scholen tijdens en direct na schooltijd. Het budget is nodig voor vrijwilligersvergoedingen en de huur van accommodaties. We gaan met het onderwijs in gesprek over cofinanciering. Nieuwe en aanvullende activiteiten voor jonge nieuwkomers onder regie van Weener XL Het betreft de versterking van activiteiten en ontmoetingen tussen jongere nieuwkomers en jonge Bosschenaren 13 en de financiering van de inzet van Refugee team (een Bosch) bedrijf voor het product Video Vrienden 14 Extra inzet onderwijsmakelaar De onderwijsmakelaar is er nu alleen voor nieuwkomers die inwoner zijn van de gemeente ’s-Hertogenbosch én een mbo-, hbo- of universitaire opleiding willen volgen. Er is behoefte om de activiteiten van de onderwijsmakelaar uit te breiden naar alle jongeren. Het budget is bedoeld voor de inzet van een onderwijsmakelaar in 2021 (32 uur, schaal 9). Vrij besteedbaar budget Dit budget is bedoeld om initiatieven uit de samenleving of van maatschappelijke partners te kunnen honoreren.

13 Weener XL voert met One World Citizens en Avans het project ‘Welkom in Den Bosch’ uit. Dit project is succesvol, de vraag is groter dan het aanbod. Er is

behoefte aan nieuwe trajecten voor de volgende activiteiten: Taal Vrienden, IT Vrienden en Young Leaders. 14 Met Video Vrienden worden Nederlandse vrijwilligers op een laagdrempelige manier in contact gebracht met statushouders door hen op basis van leeftijd en interesse voor een periode van minimaal vijf weken digitaal aan elkaar te koppelen. 6

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 5: aanpak eenzaamheid Eigen uitvoering

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Extra activiteiten voor jongeren

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Versterking respijtzorg en ontlasting mantelzorgers

Vrij besteedbaar budget Geen

Extra activiteiten voor middengroep Pilot FiTTair Extra activiteiten voor ouderen inclusief cursussen digitale vaardigheden Extra inzet Stichting Thuisgekookt Extra inzet Stichting Vanzelfsprekend!? Totale incidentele kosten 2021: € 265.000. Extra activiteiten voor jongeren Het betreft de eenmalige extra inkoop in 2021 van extra groepen Join Us voor jongeren van 12 tot 18 jaar en jongeren van 18 tot 25 jaar. De nadruk ligt op de eerste leeftijdscategorie. Het budget is bedoeld voor begeleiding door PowerUp073 en een bijdrage aan Join Us. Extra activiteiten voor middengroep Het betreft de eenmalige extra inkoop in 2021 van activiteiten in het kader van het project Tandem van Humanitas, waarbij vrijwilligers mensen helpen bij het opbouwen van een sociaal netwerk. Extra activiteiten voor ouderen inclusief cursussen digitale vaardigheden Het betreft de eenmalige extra inkoop in 2021 van activiteiten van Farent om de eenzaamheid onder ouderen aan te pakken (huisbezoeken 80+ gericht op het tot stand laten komen van een duurzaam contact met een maatje of buddy om activiteiten mee te ondernemen). Onderdeel van de aanpak eenzaamheid voor (ook jongere) ouderen is het bevorderen van hun digitale vaardigheden via cursussen Weener XL. Extra inzet Stichting Thuisgekookt Tijdelijke extra inzet in 2021 van een stichting die buurtgenoten aan elkaar koppelt voor een maaltijd.

Thuiskoks bereiden het eten, waarna het (coronaproof) wordt afgehaald door of thuisbezorgd bij (kwetsbare) inwoners. Extra inzet Stichting Vanzelfsprekend!? Tijdelijke extra inzet in 2021 van Vanzelfsprekend!?, het Bossche platform voor er- en herkenning van jonge mantelzorgers.

7

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Versterking respijtzorg en ontlasting mantelzorgers Tijdelijke inzet in 2021 van De Mantelaar voor versterking van de respijtzorg en het ontlasten van mantelzorgers. Degene die de mantelzorger verzorgt hoeft niet meer naar de dagbesteding of een logeervoorziening, maar krijgt een Mantelaar thuis die de taken van de mantelzorger tijdelijk overneemt. Pilot FiTTair Een laagdrempelige wandelactiviteit langs kunst en cultuur voor inwoners die minder sociale contacten hebben. De activiteit vindt plaats in wijken met een hoog aandeel ouderen (Centrum, Zuid en de Gestelse Buurt).

8

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 6: gezondheid Eigen uitvoering

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Impuls Uitvoeringsplan Positieve Gezondheid

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Bewustwordings- en activatiecampagne Samen Gezond

Regionaal leefstijlplatform

Impuls preventieaanbod Ypse

Vrij besteedbaar budget Geen

Leefstijlcoaching Leefstijlinterventie LEFF Upgrade speelplekken Noord Totale incidentele kosten 2021: € 189.500. Impuls Uitvoeringsplan Positieve Gezondheid Bestaande initiatieven en activiteiten worden aangevuld met extra activiteiten. Bijvoorbeeld de corona-nazorg voor mensen met long covid. Regionaal leefstijlplatform In 2021 continueren en intensiveren we de samenwerking tussen het JBZ, het Jeroen Bosch Huisartsen-overleg, GGD en gemeente ’s-Hertogenbosch. Het doel is alle informatie over een gezonde leefstijl in de regio voor inwoners in de eigen buurt duidelijk en overzichtelijk beschikbaar te krijgen. Partijen willen in gezamenlijkheid komen tot een regionaal leefstijlplatform waaraan ook de regionale post-COVID19-zorg wordt toegevoegd. Het eenmalige budget voor 2021 is bedoeld voor de ontwikkeling en beheer van het platform in 2021. Leefstijlcoaching Mbo-scholen zien meer verzuim, overgewicht en mentale problematiek onder leerlingen. Met deze maatregel creëren we in 2021 tijdelijk extra loopvermogen binnen het mbo om onderwijsuitval te voorkomen. We richten ons hierbij vooral op leerlingen die op de wachtlijst staan bij ggz-instellingen en op leerlingen met overgewicht. Ook willen we het handelingsperspectief van de centrale zorgverlener (jeugdgezondheidszorg) rondom kinderen met obesitas vergroten.

Leefstijlinterventie LEFF Tijdelijke impuls van de erkende leefstijlinterventie LEFF, aangedragen door het JBZ (kinderarts). In de 10-weekse gecombineerde leefstijlinterventie is het hoofddoel een gezonder voedings- en beweegpatroon bij kinderen van 7 tot 12 jaar met overgewicht of obesitas. Het JBZ selecteert hiervoor 20 kinderen. Upgrade speelplekken Noord Het betreft het upgraden van speelplekken voor kinderen en jongeren op het schoolplein van de BBS Hambaken, Blauwe Kooi, Smaragd en op het schoolplein van Kindcentrum De Springplank. 9

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Bewustwordings- en activatiecampagne Samen Gezond We investeren (via een zzp’er) extra in op bewustwording van en activatie richting een gezonde leefstijl. We doen dit in de vorm van een campagne onder de noemer Samen Gezond en sluiten daarbij zo mogelijk aan op een landelijke campagne. Deze wens is geuit vanuit het JBZ, S-PORT, GGD en gemeente (i.c. Uitvoeringsplan Positieve Gezondheid). Impuls preventieaanbod Ypse Ypse is de basis-ggz-tak van Reinier van Arkel. Ypse ziet dat veel jongeren tijdens de coronacrisis veel stress ervaren, zich somber/depressief en eenzaam voelen. 44% van de jongeren voelt zich minder goed dan voor de crisis en 53% van de jongeren voelen meer angst, spanning en stress (Ierssel, 2020). Ypse ziet de aanmeldingen toenemen en vraagt om een tijdelijke uitbreiding van het bestaande aanbod (trainingen, groepsbijeenkomsten en webinars) en de ontwikkeling van (tijdelijk) nieuw aanbod (trainingen, groepsbijeenkomsten, ondersteuning ouders).

10

BIJLAGE 2

MOGELIJKE INITIATIEVEN EN ACTIVITEITEN PER THEMA

Thema 7: aanpak armoede Eigen uitvoering Impuls jongeren en schulden

Partijen met een structurele inkoop- of subsidierelatie Impuls jongeren en financiën

Partijen zonder een structurele inkoop- of subsidierelatie Impuls Quiet

Schuldenescaperoom

Samenwerking Koning Willem I College en Voedselbank

Vrij besteedbaar budget Geen

Totale incidentele kosten 2021: € 100.000. Impuls jongeren en schulden In de Gestelse buurt loopt het project Jongeren en Schulden. Door meer budget voor saneringskredieten ter beschikking te stellen, kunnen meer jongeren worden geholpen. Impuls jongeren en financiën Extra inzet op de aanpak Get a Grip van Humanitas. Bij deze aanpak bieden vrijwilligers financiële ondersteuning en een luisterend oor aan jongeren die hulp nodig hebben bij hun financiën. De inzet zou zich bijvoorbeeld kunnen richten op het breder bekend maken van de aanpak bij organisaties die jongeren hulp en ondersteuning bieden. Maar ook op het verbeteren van de samenwerking in de keten waardoor jongeren eerder en beter geholpen kunnen worden. Schuldenescaperoom Farent heeft een Schuldenescaperoom voor jongeren ontwikkeld. Jongerenwerkers spelen dit spel nu met jongeren. Het slaat erg aan. Het idee is het spel nu aan te bieden op scholen. Wij denken aan 12 groepen (1 trainer en 10-12 deelnemers). Impuls Quiet Quiet is een sterk concept. Quiet zet zich in voor mensen in armoedesituaties. Een van de activiteiten is het stimuleren en organiseren van lokale solidariteit met mensen in armoedesituaties. In het kader van dit steunpakket willen we tijdelijk extra mogelijkheden creëren voor ontmoeting, zowel voor mensen die lid zijn van Quiet als voor mensen die geen lid zijn.

We zoeken hiervoor bijvoorbeeld aansluiting bij de Bossche Zomer 2021. Samenwerking Koning Willem I College en Voedselbank Het Koning Willem I College wil in het kader van hybride onderwijs meer samenwerken met de Voedselbank. Samen zoeken ze naar een oplossing voor het tekort aan stageplekken bij het KWIC enerzijds en een mogelijk tekort aan vrijwilligers bij de Voedselbank als gevolg van de coronacrisis. Beide partijen gaan in de loop van 2021 met elkaar in gesprek over de uitwerking van nieuwe concepten.

11