Brief college 24 juni 2024 over Reactie moties raadsvergadering 4 juni 2024

Uw brief van

:

Ref.

:

Uw kenmerk

:

Tel.

: 0646971227

Afdeling

: M&D/F/CF

Zaaknummer Datum Onderwerp

E-mail : l.un@s-hertogenbosch.nl Bijlage(n) : : 16574601 : 24 juni 2024 : Brief aan de raad inzake afdoening moties behandeling Voorjaarsnota 2025 4 juni 2024.

Geachte raadsleden, Op 4 juni 2024 heeft uw raad een aantal moties aangenomen. Met deze brief berichten wij u over de wijze waarop de afhandeling plaats zal vinden.

Motie 2 Erkenning van Jonge mantelzorgers Ingediend door: CDA-PvdA-RB-D66-VVD-BB-DB-PvdD-GL-SP-PVV-DBG-Volt In uw motie verzoekt u ons: • Pro-actief in gesprek te gaan met de schoolleiding van basis-, voortgezet, middelbaar- en hoger onderwijs in onze gemeente en te spreken over het (h)erkennen van mantelzorgende leerlingen binnen hun school. Onze reactie: Zoals u weet vinden wij zowel de erkenning als de ondersteuning van jonge mantelzorgers erg belangrijk. Gelukkig zien wij dat scholen hier ook al aandacht aan besteden, bijvoorbeeld via postercampagnes op het Koning Willem I College. Wij geven daarom graag uitvoering aan de motie van uw raad om proactief in gesprek te gaan over jonge mantelzorgers op scholen. Wij doen dit door het onderwerp te agenderen in onze overleggen met de schoolbesturen, om te beginnen tijdens de BEA-tafel op 13 juni 2024. Daarnaast agenderen wij het onderwerp tijdens ons bestuurlijk overleg met MBO/HBO/WO op 16 oktober 2024. Wij vragen de schoolbesturen wat zij doen om mantelzorgende leerlingen te (h)erkennen en op welke wijze onze uitvoerende organisaties zoals Farent en Vanzelfsprekend hen daarbij kunnen ondersteunen. Wij beschouwen de motie hiermee als afgedaan.

Motie 3 - Breng de raad in stelling bij ombuigingen Ingediend door: SP-PvdD-DBG-VDB-LH In uw motie verzoekt u ons: • In aanloop naar de begrotingsbehandeling 2025 de raad middels een discussienotitie in stelling te brengen over de meerjarenbegroting • In deze discussienotitie de gevolgen van het beleid van de nieuwe landelijke regering voor de raad zichtbaar te maken.. Onze reactie: Of de begroting van onze gemeente de komende jaren sluitend zal zijn, is inderdaad hoogst onzeker. In de voorjaarsnota 2025 onderstrepen wij als college daarom de noodzaak om hierop voorbereid te zijn. Ook zien wij de noodzaak om in algemene zin wendbaarder te worden in onze begroting. Zoals in de voorjaarsnota aangegeven, willen wij uw raad vooraf, tijdig en actief bij dit traject betrekken. Ons college geeft daarom graag gehoor aan de wens van uw college om uw raad door middel van een discussienotitie in een vroegtijdig stadium in stelling te brengen. We zijn voornemens om uw www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

raad deze discussienotitie tegelijkertijd met de begroting 2025 voor te leggen. Op basis van de discussie binnen uw raad stellen wij de uitgangspunten op voor een ombuigingstraject (voor het geval ombuigingen daadwerkelijk aan de orde zijn), maar ook in bredere zin de uitgangspunten voor het wendbaar begroten. Op een later moment leggen wij deze uitgangspunten ter besluitvorming aan uw raad voor. In de motie vraagt u ook de gevolgen van het beleid van de nieuwe landelijke regering voor de raad inzichtelijk te maken. Hierbij is een voorbehoud op zijn plaats. Vanzelfsprekend zullen wij dit doen, als de voornemens van het nieuwe kabinet voor ons voldoende helder zijn. Op dit moment is het namelijk nog onvoldoende helder hoe het hoofdlijnenakkoord voor ons uitpakt. Het is nog niet zeker, of het nieuwe kabinet al in de miljoenennota en de septembercirculaire deze duidelijkheid gaat geven. Op het moment dat die duidelijkheid er voor ons wel is, zullen wij die inzichten met uw raad delen. Motie 5 - Website ook gebruiksvriendelijk voor ondernemers Ingediend door: VVD-CDA-RB-D66-PvdA-VDB-SP-gG-BB In uw motie verzoekt u ons: • Aan de hand van een digitale klantreis van de ondernemer de gemeentelijke website te onderzoeken. • De raad te informeren over de voortgang en livegang van de nieuwe website ook voor ondernemers. Onze reactie: De nieuwe website is in november 2023 live gegaan.

Omwille van toegankelijkheid en duidelijkheid, ontsluiten we alle gemeentelijke informatie vanuit 1 punt. De website is daar ook op gericht. Deze heeft naast een ingang voor inwoners, ook een ingang voor ondernemers. Beide pagina's zijn op dezelfde manier opgebouwd. Van daaruit is alle informatie beschikbaar en bereikbaar. We vinden het belangrijk om te toetsen of de indeling (nog) aansluit bij datgene wat ondernemers verwachten. We willen de toets komende periode samen met bv een klankbord van ondernemers oppakken en de klantreis verder uitwerken. Daar waar nodig zullen we aanpassingen doen. Naast het optimaliseren van onze nieuwe website zijn we ook bezig om het totale online landschap van de gemeente op orde te brengen, zodat we ook (blijvn) voldoen aan de wettelijke eisen. Overzichtelijkheid, informatievoorziening en toegankelijkheid heeft hierin een grote prioriteit. Motie 6 – Meer commerciële ruimte wijkcentra en verenigingen Ingediend door: RB-CDA-D66 In uw motie verzoekt u ons: • Mogelijkheden te onderzoeken voor buurthuizen en wijkcentra om meer commerciële activiteiten te ontplooien, zodat zij hun eigen exploitatie kunnen bekostigen en hun maatschappelijke functie kunnen blijven vervullen. • Om in de uitwerking ook oog te hebben voor het brede maatschappelijke accommodatiebeleid van onder meer sportverenigingen, BBS’en en wijkkamers.

Onze reactie: Ontmoetingsruimtes spelen een steeds grotere rol in grote(re) maatschappelijke thema's, zoals ‘langer thuis wonen’, vergrijzing, het voorkomen van eenzaamheid en het wijkgericht werken. Binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch bestaan vele vormen van ontmoetingsruimtes waarbij met name de wijkcentra onder financiële druk staan. Een financieel solide model voor de toekomst is daarbij van groot belang. Er zijn (beperkte) mogelijkheden om het verdienvermogen van de wijkcentra/buurthuizen te ontplooien. Vanuit de Wet Markt en Overheid moeten gesubsidieerde buurthuizen voorzichtig zijn met commerciële activiteiten om oneerlijke concurrentie met lokale bedrijven te voorkomen. Als gemeente gaan we www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

onderzoeken welke aanvullende regels en richtlijnen we kunnen opstellen voor gesubsidieerde buurthuizen. In de voorjaarsnota 2024 zijn financiële middelen aangevraagd voor een integraal onderzoek naar ontmoetingsruimtes binnen onze gemeente. Dit onderzoek richt zich naast passende inhoudelijke (beleids)toepassingen ook op een financieel beheermodel voor de toekomst. Zowel het vraagstuk rond het verdienvermogen van de wijkcentra als de grote verscheidenheid van laagdrempelige ontmoetingsplekken in de stad krijgt een plek in de opdracht van het onderzoek naar de ontmoetingsruimtes. Motie 7 - Ontwikkeling van de Noordoosthoek in Nuland Ingediend door: RB-VVD-PvdA-GL-D66-CDA-BB-VDB-LH-PvdD-Volt In uw motie verzoekt u ons: • Zo spoedig mogelijk een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de ontwikkeling van de noordoosthoek, waarbij de mogelijkheden voor woningbouw, sport & recreatie, commerciële & maatschappelijke ontwikkeling en aanleg van groen en natuur rondom het dorp worden onderzocht en er gekeken wordt naar de impact hiervan op de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid van het dorp; • De gemeenteraad regelmatig te informeren over de voortgang van de haalbaarheidsstudie en de verdere ontwikkelingen. Onze reactie: Op dit moment hebben we een plancapaciteit van 14.000 woningen. Concreet werken nu aan de ontwikkeling van meer dan 10.000 woningen.

Ook voor de langere termijn is het belangrijk dat we voldoende locaties hebben voor wonen. In de omgevingsvisie scheppen we daarom hiervoor een basis. Na vaststelling van de omgevingsvisie gaan we aan de slag met de gevraagde haalbaarheidsstudie. Motie 8 - Op weg naar een stappenplan voor een klimaatneutraal s-Hertogenbosch Ingediend door: GL-VVD-PvdA-D66-PvdD-DBG-Volt-CDA In uw motie verzoekt u ons: • Verschillende klimaatimpact reductie scenario’s uit te werken, die waar mogelijk rekening houden met de voorstellen in het 10 puntenplan van de Klimaatcoalitie, om tot een haalbaar stappenplan voor een klimaatneutraal ‘s-Hertogenbosch in 2045 kunnen te komen, • Deze verschillende klimaatimpact reductie scenario’s met een financiële doorkijk aan de raad voor te leggen tegelijkertijd met de raadsbehandeling van de KIA eind 2024, • In de uitwerking van de scenario’s te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om binnen de bestaande middelen capaciteit vrij te spelen om de inwoners, bedrijven en organisaties bij elkaar te brengen ten behoeve van het bundelen van krachten gericht op het behalen van klimaatneutraliteit in 2045, Onze reactie: De CO2 monitor laat zien op welke CO2 uitstoot de gemeente invloed heeft; aan welke ‘’knoppen’’ er gedraaid kan worden.

In de KIA wordt aan de hand van deze knoppen een drietal scenario’s uitgewerkt om het tempo te bepalen om tot 0 CO2 uitstoot te komen in 2045. Zo geven de scenario’s in de KIA o.a. een beeld over wanneer het aantal buurten gasloos moeten zijn en wat globaal genomen daar de kwalitatieve indicatie van de kosten zijn. Wanneer de keuze van de Raad leidt tot beleidskeuzes die effect hebben op de snelheid van CO2-reductie zullen deze na de KIA nader worden uitgewerkt via de onderliggende beleidslijnen. We willen kwalitatief inzichtelijk maken wat de 3 scenario’s betekenen voor de verschillen in de benodigde financiën, capaciteit en besluiten. Voor een kwantitatieve beschrijving is het te vroeg door de onzekerheid in deze fase. Dit is o.a. afhankelijk van Rijksbeleid en technologische ontwikkelingen. De financiële doorkijk volgt daarmee de hoofdlijnen zoals bedoeld in de KIA.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In de Nota Duurzaamheid is naast het reduceren van CO2 ook circulariteit en klimaatadaptatie op hoofdlijnen uitgewerkt. Voor de uitwerking van de Nota Duurzaamheid worden brede gesprekken gevoerd met onze inwoners om tot een klimaatneutrale gemeente te komen. Daarmee is de Nota Duurzaamheid het bindmiddel van bredere klimaatdoelstellingen en het maatschappelijk middenveld om tot klimaatneutraliteit in 2045 te komen. Voor het contact met externe wordt bij de uitwerking van de KIA de Bossche Klimaatcoalitie betrokken en is wordt na het zomerreces de Raadswerkgroep in stelling gebracht. Motie 9 - Beschikbaarheid digitale leermiddelen Ingediend door: D66-Volt-RB-SP-PvdA-CDA-GL-VDB-BB In uw motie verzoekt u ons: • Het beschikbaar stellen van laptops voor gezinnen die daar niet zelf in kunnen voorzien te betrekken in de actielijn Digitale Inclusie van het programma Datastad • De raad voor de begrotingsbehandeling te informeren over de wijze waarop dit vorm zou kunnen krijgen en wat de financiële consequenties hiervan zijn. Onze reactie: Zoals de portefeuillehouder in het debat van 4 juni jl. heeft aangegeven gaan we werken aan het ophalen van de behoefte via het onderwijs omdat zij dicht tegen de doelgroep aanzitten. We zullen aan de voorkant Stichting Leergeld vragen hierin mee te denken ivm hun ervaringen uit het verleden.

In het behoefte onderzoek nemen we ook de verantwoordelijkheden van de onderwijsorganisaties mee rondom het toegankelijk maken van digitale leermiddelen. Het onderzoek zal worden ingebed in het bredere project digitale inclusie vanuit het programma Datastad. De uitslag van de behoefte meting vanuit het onderwijs en het advies rondom de verantwoordelijkheid van de onderwijsorganisaties is niet eerder te verwachten dan december 2024. Rekening houdend met de start van de vakantieperiode in het onderwijs en de opstarttijd van het nieuwe schooljaar. Motie 10 Maak alle kinderen blij steun de kinderboerderij Ingediend door: PvdA-VVD-CDA-DBG-RB-VDB-BB-SP-GL-gG-PVV In uw motie verzoekt u ons: • De subsidie van kinderboerderijen en dierenparkjes te herzien en hierin rekening te houden met de toegenomen kosten en financieel kwetsbare positie van de kinderboerderijen; • Dit te dekken uit het exploitatiebudget Openbare ruimte, water en groen. Onze reactie: We passen in overleg met de beheerstichtingen van de kinderboerderijen en dierenparkjes het subsidieplafond conform de subsidieregeling ‘Beheer dierenverblijven en kinderboerderijen’ met ingang van 2025 aan.

Motie 11 Ondersteuning activiteiten Centrummanagement Rosmalen (CMR) Ingediend door: VVD-RB-CDA-gG-VDB-PVV In uw motie verzoekt u ons: • Na ontvangst van het (Halloween)plan met de daarbij behorende stappen; binnen het Actieplan Centrum Rosmalen; middelen te zoeken voor het evenement Halloween • Om samen met CMR de mogelijkheden te bekijken voor een structurele financiering. Onze reactie: Het college onderschrijft de meerwaarde van het Halloween-festival ter versterking van het centrum van Rosmalen. Op basis van het uitgewerkte plan van aanpak zal beoordeeld worden of er binnen het jaarlijkse budget à € 75.000,- voortkomende uit het Bestuursakkoord ter uitvoering van het ‘Actieplan versterking centrum Rosmalen’ ruimte is voor financiering van het Halloween-festival. Het is wel van belang dat het evenement uiteindelijk zichzelf kan bedruipen. Vanuit de gemeente wordt daarom meegedacht of bijvoorbeeld het oprichten van een BIZ (bedrijveninvesteringzone) een mogelijkheid is voor het centrum van Rosmalen, zodat de structurele inkomsten voor het CMR verhoogd worden. in het najaar informeren we u over de voortgang van deze motie. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Motie 12 Werken vanaf dag 1 Ingediend door: D66-GL-PvdA-CDA-RB-BB-SP-PvdD-Volt In uw motie verzoekt u ons: • Talent naar Werk: In te zetten op het matchen van asielzoekers en vluchtelingen met werkervaringsplaatsen, opleidingen, en arbeidskansen die aansluiten bij hun talenten, kennis, en kunde. Zorg te dragen dat vluchtelingen en asielzoekers snel aan het werk kunnen door het creëren van een passende match tussen hun capaciteiten en de behoeften op de lokale arbeidsmarkt. • Hoogwaardig Taalonderwijs: Samen met het Bossche digi-Taalnetwerk te werken aan kwalitatief hoogwaardig Nederlands taalonderwijs voor alle asielzoekers en vluchtelingen, om hun integratie en participatie in de samenleving te versnellen. • Werktoegang en Bureaucratische Barrières Verminderen: In overleg te treden met relevante instanties om de toegang tot de arbeidsmarkt voor asielzoekers en vluchtelingen te verbeteren en te versnellen, onder andere door het vereenvoudigen van procedures. Onze reactie: Wij vinden het net als u belangrijk dat asielzoekers en vluchtelingen die in onze gemeente worden opgevangen de kans krijgen om aan het werk te gaan. Deze motie nemen we mee in de aanpak die we aan het ontwikkelen zijn om asielzoekers en statushouders die op het AZC verblijven toe te leiden naar werk.

Voor wat betreft het bieden van hoogwaardig taalonderwijs zetten wij ons in om binnen de mogelijkheden en financiële kaders die we hebben te kijken hoe we zo goed mogelijk taalonderwijs kunnen organiseren. We maken gebruik van het huidige informele taalaanbod van ABC leert mee. Deze lessen zijn op basis van vrijwilligheid. Hiernaast kijken we met werkgevers hoe we vaktaal en vakvaardigheden op de werkvloer aan asielzoekers en vluchtelingen kunnen aanbieden om de kansen op een duurzame plaatsing te vergroten. Motie 13 Afronding renovatie gevel stadhuis Ingediend door: BB-CDA-RB-VVD-VDB-gG-PVV In uw motie verzoekt u ons: • Te onderzoeken of er financiële ruimte te vinden is, om het bordes alsnog eenzelfde behandeling te laten ondergaan als de voorgevel van ons fraaie stadhuis; • Te voorkomen dat dit opnieuw lang gaat duren en zondig te schuiven in het Onderhoudsfonds om een snelle uitvoering mogelijk te maken. Onze reactie: Tijdens de restauratie van de gevel viel het bordes niet binnen de scope. Het bordes willen we alsnog graag aanpakken in de toekomst. We zijn recent een bouwkundig onderzoek gestart. Op basis van dit onderzoek wordt een restauratieplan opgesteld. Op basis daarvan wordt het budget zichtbaar als ook de planning. In deze planning wordt nadrukkelijk rekening gehouden met het gebruik van het bordes.

Wij zullen u dit najaar informeren over de restauratie van het bordes. Motie 14 Praat vandaag over morgen Ingediend door: BB-VDB In uw motie verzoekt u ons: • Te onderzoeken welke concrete maatregelen mogelijk zijn om inwoners al zo vroeg mogelijk te laten nadenken over zelfredzaamheid in elke fase van het leven; • Te bekijken of het vroegtijdig attenderen op mogelijk noodzakelijke aanpassingen van de woning kan worden meegenomen in dit zelfredzaamheidsbeleid Onze reactie: We onderschrijven de richting van de motie om te stimuleren dat inwoners zo vroeg mogelijk anticiperen op de toekomst. Feitelijk zijn we hier al mee bezig. De preventieve maatregelen die wij inzetten, beperken zich niet alleen tot de ouder wordende inwoner, maar richten zich juist op de samenleving als geheel. Een goed voorbeeld hiervan is de vraagstelling die is voorgelegd aan het recent afgeronde eerste Bossche burgerberaad (16-92 jaar): ‘Fijn oud worden, hoe gaan we daar samen voor zorgen?’. We beogen dat inwoners van álle leeftijden bewust nadenken over de toekomst. Jong en oud hebben aanbevelingen opgesteld die daarbij helpen. Deze aanbevelingen nemen we op in de woonzorgvisie en worden waar nodig geconcretiseerd. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Een ander concreet voorbeeld waarbij we inzetten op vroegtijdige informatie is het project ‘Nu nadenken over straks!’, waarin alle Bossche wijken zijn bezocht om inwoners preventief over zelfstandig thuis wonen te informeren en kennis te laten maken met hulpmiddelen en regelingen die daarbij ondersteunen. De woonzorgvisie die momenteel wordt opgesteld, zal verder ingaan op de (preventieve) maatregelen die we nodig achten voor een zorgzame samenleving. Bewustwording, creëren van ‘awareness’, en voorlichting zullen daar als belangrijke aandachtspunten vanuit het burgerberaad zeker prominent in worden benoemd. Motie 17 Versterken relaties met inwoners door stadsbestuur Ingediend door: VDB-BB-VVD-PvdD-gG-PVV In uw motie verzoekt u ons: • Om voor de begroting met een plan van aanpak te komen om deze waardering aanzienlijk te Verhogen. Onze reactie: Ons werk draait om de inwoner. Dat is een manier van werken die gelijk staat aan onze manier van besturen. Communicatie met de inwoner is van ons allemaal, ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid. Er zijn dagelijks contacten en daarin proberen we ook te achterhalen wat inwoners (en andere partijen) nodig hebben. Er zijn veel factoren die bijdragen aan de waardering. We zien aan de cijfers dat de waardering kan groeien door ons ook de richten op inwoners die zich minder bezighouden met de gemeente.

Het gaat vooral om het samen doen en dat is moeilijk in beleid te vatten. Ervaringen zoals het Burgerberaad helpen om helder te krijgen wat werkt. Komend jaar gaan we aan de slag met het formuleren van onze visie op participatie en de zogenaamde Bossche aanpak, die moet duidelijk maken wat inwoners van ons mogen verwachten. Daarbij maken we gebruik van de ervaringen die we opdoen met verschillende vormen van participatie, zoals het burgerberaad. Dit alles wordt vastgelegd in de verordening vast te stellen door de Raad in 2025. We zullen de raad informeren over het plan van aanpak om hiertoe te komen. Motie 20 Integrale aanpak in buurten zoals de Hambaken Ingediend door: GL-D66-DBG In uw motie verzoekt u ons: • De mogelijkheden om koppelkansen op het fysieke vlak te combineren met ontwikkelingen op het sociale vlak te duiden in een plan voor een duidelijke visie op een integrale aanpak van stedelijke ontwikkelingen; • In kaart te brengen wat in dit kader al gebeurt in de buurten die beneden gemiddeld scoren in de Wijk- en buurtmonitor 2022 en waarbij de ontwikkeling sinds 2020 achteruit is gegaan en wat er nodig zou zijn voor een optimale integrale aanpak conform dit plan om de situatie in deze buurten, te beginnen met de Hambaken, te verbeteren; • De raad hierover te informeren.

Onze reactie: Op basis van de motie koppelkansen van juni 2023 zorgen wij voor een afstemming van ambities en initiatieven binnen de organisatie op het gebied van duurzaamheid, fysieke projecten en ook maatschappelijke vraagstukken. Waar mogelijk proberen we hier in de uitvoering tot koppelkansen te komen. Ook zoeken we hiervoor actief de afstemming en samenwerking met externe partners zoals de corporaties. In de pilot Gestelse buurt hebben we bijvoorbeeld goede ervaringen opgedaan met het combineren van opgaven. Door vroegtijdig onze opgaves met elkaar te delen, creëren we meer kansen om bijvoorbeeld samen met corporaties en nuts partijen aan de slag te gaan op het moment dat we een gezamenlijke opgave-urgentie hebben in een buurt. Dit is deels mogelijk gemaakt vanuit resterende middelen voor het Groot Stedenbeleid. In de Hambaken zijn we de afgelopen jaren al op verschillende vlakken actief in de wijk, maar zullen nu ook gericht onderzoeken welke fysieke en sociale opgaven hier voorzien zijn en waar meekoppelkansen liggen. Vanuit deze inventarisatie kunnen we werken aan een vervolgaanpak en deze ook faseren in de tijd. De opgave voor de toekomst zal zich moeten richten op meekoppelkansen en slim plannen van de opgaven van ons en onze stakeholders. Dit zal niet altijd en overal mogelijk zijn ook omdat de middelen vanuit het Groot Stedenbeleid dan ontbreken.

Onze ervaringen in de praktijk vormen een goede basis voor een uit te werken visie. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De ervaringen die we hier opdoen, nemen we mee in het onderzoeken van koppelkansen op sociaal en fysiek gebied bij de overige buurten die beneden gemiddeld scoren in de wijk- en buurtmonitor. Vanwege de integrale ambitie vanuit de motie waar verschillende disciplines bij betrokken zijn, ligt hier ook een organisatorisch vraagstuk hoe wij de uitvoering van de motie goed beleggen en coördineren. Wij zullen uw raad informeren over de inhoudelijke en organisatorische vorderingen bij de uitvoering van de motie. Motie 21 Borging HOV-lijnen met een hoofdletter H Ingediend door: PvdD-VVD-DBG-LH-GL-PvdA-BB-RB-D66-SP-CDA In uw motie verzoekt u ons: • Maximaal in te zetten op een optimale doorstroming van de HOV-lijnen; • Inzicht krijgen in welke (infrastructurele) maatregelen hiervoor nodig zijn en hier, waar nodig, ook met de provincie afspraken over maken; • Hierover de raad te informeren. Onze reactie: We richten ons op een goede openbaar vervoer bereikbaarheid van de hele gemeente, waarbij we wel onderscheid maken in frequentie tussen gebieden waar meer of minder inwoners wonen/werken. Naast HOV blijven we ook nog steeds inzetten op de overige delen binnen de gemeente, alleen we willen deze gebieden waar we inzetten op HOV een extra PLUS geven.

Vanuit de gemeente sturen we op de HOV Stadslijnen naast ook de HOV lijnen voor de regio om het openbaar vervoer zo goed mogelijk te faciliteren. Deze wensen hebben we vanuit de gemeente ook bij de provincie onder de aandacht gebracht. Dat heeft er onder andere in geresulteerd dat de HOV stadslijnen ook als aparte lijntypen zijn erkend en opgenomen in het Concept PvE van de provincie. De provincie kiest er voor veel vrijheid bij de aanbieders neer te leggen. Dat blijkt ook uit het concept PvE waarin alleen minimum frequenties staan opgenomen en slechts een beperkt aantal verplichte haltes. Pas wanneer bekend is welke partij de nieuwe OV-concessie gaat rijden en via welke routes deze aanbieder wil gaan rijden, kunnen we als gemeente hierop gaan inspelen hoe en op welke manier we hierin kunnen faciliteren. Dat kan zijn door middel van betere halte voorzieningen, prioritering binnen de iVRI’s op de kruispunten of andere doorstromingsmaatregelen. Daarbij zullen we als gemeente altijd een integrale afweging maken tussen doorstroming, veiligheid en leefbaarheid. We komen in de begroting 25-26 met concrete voorstellen hiervoor. Hiermee kan de motie worden afgedaan.

Motie 23 Nu kwartiermaken voor 400-jaar Beleg van ’s-Hertogenbosch Ingediend door: BB-CDA-VDB-50PLUS-VVD In uw motie verzoekt u ons: • Om direct na het zomerreces met een eerste aanzet te komen tot opzetten van een projectstructuur en een schets van de routekaart tot 2029; • Een indicatie te geven van de daarbij behorende uitvoeringskosten en de wijze waarop deze gefinancierd zouden kunnen worden; • En de raad te informeren over de voortgang. Onze reactie: 2029 betekent inderdaad op tijd starten. Zoals de Raadsinformatiebrief van april jl. aangeeft, werken we met de stad en regio toe naar een fundament onder 400 jaar beleg. Kaders en uitgangspunten moeten gaan leiden tot een gezamenlijke visie en ambitie. Hiervoor richten we een denktank op. Tegelijk werken we in dit opstartjaar toe naar een projectstructuur, programma-advies en een calculatie van benodigde middelen. De motie roept op om vaart te zetten. We snappen dit belang en willen hiermee aan de slag gaan om u snel naar het zomerreces een nieuwe update te geven. Wat we niet uit het oog willen verliezen, is dat 2029 niet alleen een evenement van ’s-Hertogenbosch is. Het is van belang om samen met partners en omliggende gemeente op te trekken. Hierin willen we dus ook aansluiten bij de regionale kennis, kunde en energie. En ruimte laten voor input. Dit bepaalt mede het tempo.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Motie 25 Prijs de Bossche Warenmarkt niet de markt uit Ingediend door: CDA-VVD-D66-BB-50PLUS-VDB-LH-PVV-SP In uw motie verzoekt u ons: • De gemaakte kosten voor de Warenmarkt inzichtelijk te maken. • Op basis van een kosten/ baten analyse de raad te informeren over knoppen waarmee de kosten verlaagd kunnen worden. • Tussentijds de Raad te informeren over de voortgang. Onze reactie: De kosten voor de warenmarkt hebben wij inzichtelijk. Direct na het zomerreces zullen wij u hierover informeren. Daarbij informeren wij u ook over de knoppen waaraan gedraaid kan worden om de kosten te verlagen en waar dat gecompliceerder ligt. Motie 26 Samen gezond - samen tegen vapen Ingediend door: CDA-RB-D66-PvdA-GL-BB-gG-LH-VDB-DBG-Volt In uw motie verzoekt u ons: • Te onderzoeken op welke wijze vapen expliciet kan worden meegenomen binnen de aanpak rookvrije generatie • Te onderzoeken op welke wijze vapen expliciet kan worden meegenomen binnen het lokaal preventieakkoord en Samen gezond • Met basis- en middelbare scholen in gesprek te gaan op welke wijze de risico’s van vapen onder leerlingen en ouders bekend kunnen worden gemaakt en de aanpak van vapen te ondersteunen. Onze reactie: Er wordt gewerkt volgens de suggesties van de indieners en wij onderstrepen het belang van een rookvrije generatie.

In het programma Samen Gezond ’s-Hertogenbosch is hierover opgenomen dat we bijdragen aan de intensivering van de aanpak om te komen tot een rookvrije generatie in samenwerking met partners, scholen en sportverenigingen. Binnen dit programma nemen we het vapen ook mee. Samen met diverse partners heeft de gemeente ‘s-Hertogenbosch een lokaal preventieakkoord opgesteld waarbinnen de rookvrije generatie een belangrijk speerpunt is. Er wordt ingezet op verschillende campagnes zoals Stoptober, PUUR Rookvrij, NIX18 en Rookvrij Sporten, Wen er maar aan. Campagnes worden verspreid in zowel zorg- als in het sociaal domein. De samenwerking met scholen is usance. Diverse interventies worden aangeboden waaronder ook ‘Escape die Vape’ challenge ontwikkeld door Novadic-Kentron. Motie 27 Verbeteren interne communicatie en veiligheid bij afvalstoffendienst ‘s-Hertogenbosch Ingediend door: 50PLUS In uw motie verzoekt u ons: • Om best practices op het gebied van veiligheidscommunicatie bij andere bedrijven en organisaties te onderzoeken en deze te gebruiken als voorbeeld; • Op basis hiervan een plan op te stellen om de veiligheidscommunicatie binnen de afvalstoffendienst te verbeteren; Onze reactie: Wij werken aan een Afvalstoffendienst met een solide basis, waarbij veiligheid voorop, passende locatie en een robuuste organisatie belangrijke uitgangspunten zijn.

Goede communicatie is hiervoor van groot belang. Van elkaar leren vindt al plaats. We zijn met de inzameldiensten van verschillende gemeenten in contact om van elkaar te leren en verbeteringen in onze bedrijfsvoering door te voeren. Op het gebied van veiligheid, bijvoorbeeld over voertuigen en garage, hebben we dit jaar vaker contact gehad met de inzameldienst van de gemeente Breda en BAT Tilburg. De collega’s van deze gemeenten zijn ook bij ons op bezoek geweest en wij bij hen om te kijken hoe we e.e.a. kunnen verbeteren, anders kunnen aanpakken.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De afgelopen periode hebben we een aantal stappen gezet om de interne communicatie te verbeteren. Er worden regelmatig toolbox-meetings gehouden over veilig werken. Er is een ARBO-werkgroep die periodiek bij elkaar komt om zaken te bespreken. Ook heeft de afvalstoffendienst een veiligheidsblad, een interne nieuwsbrief, een eigen site op het gemeentelijke intranet en een wekelijks nieuws uit het managementteam via de mail. Motie 28 Herziening en verbetering van de afvalstoffendienst ‘s-Hertogenbosch Ingediend door: 50PLUS In uw motie verzoekt u ons: • Scenario's te onderzoeken over de toekomst van de afvalstoffendienst met een financiële onderbouwing en hierover voor het einde van het jaar met een voorstel aan de raad te presenteren; Onze reactie: Wij werken aan een Afvalstoffendienst met een solide basis, waarbij veiligheid voorop, passende locatie en een robuuste organisatie belangrijke uitgangspunten zijn. Onderdeel hiervan is ook een verkenning naar de toekomst van de Afvalstoffendienst. We zijn sinds begin dit jaar (raadsinformatiebrief 20 februari 2024) een traject gestart om orde op zaken te stellen bij de Afvalstoffendienst. Naast de sociale en fysieke veiligheid, werken we aan een robuuste organisatie. Parallel doen wij een (intern) onderzoek naar de toekomst van de Afvalstoffendienst.

Daarbij kijken we niet alleen naar onze organisatie, de behoeften en wensen, maar ook naar de positie van de Afvalstoffendienst in de regio. Deze zomer zullen wij u nader informeren. Motie 33 Behoud historisch bodemarchief Noord-Oosthoek Nuland Ingediend door: PVV In uw motie verzoekt u ons: • Om bij een eventuele ontwikkeling van de Noord-Oost Hoek van Nuland nadrukkelijk rekening te houden met het historisch bodemarchief van onder andere Huis de Elsbosch; • Bij het toekennen van functies zoveel mogelijk te zorgen dat het historisch bodemarchief onberoerd blijft, bijvoorbeeld door een sportpark aan te leggen op deze locatie in plaats van bodemverstorende woningbouw; • Bij de uitwerking van een plan heemkunde Nuwelant tijdig actief te betrekken en samen met deze lokale erfgoedorganisatie erfgoedbodemonderzoek te (laten) doen. Onze reactie: Deze motie nemen we mee in de (voorbereiding van de) plannen voor de Noord-Oosthoek Nuland die ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd, in het kader van het RO-traject. Dan wordt de archeologische verwachting voor dit gebied (hoog en deels middelhoog en laag) omgezet in een waardering. Deze waardering is leidend voor de afweging over het behoud van de resten (in of ex situ) bij de uitwerking en uitvoering van de plannen. We zullen de Heemkundekring Nuwelant actief betrekken.

Motie 35 Behoud historische begraafplaats De Ketsheuvel voor Ingediend door: PVV In uw motie verzoekt u ons: • Samen met heemkundekring De Orthense Schaar de mogelijkheden te onderzoeken om te bewerkstelligen dat de begraafplaats met de status van gemeentelijk monument in stand gehouden kan worden; • Met de effecten van een eventuele status van gemeentelijk monument bij de begroting rekening te houden; • Met de beheerder afspraken te maken om in afwachting van een gemeentelijk monumentstatus geen historisch relevante graven te ruimen op begraafplaats De Ketsheuvel. Onze reactie: We hebben een procedure in gang gezet. De uitkomst en het definitieve collegebesluit volgen uiterlijk 1 oktober. De motie beschouwen we hiermee als afgedaan. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlage(n):

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704