Brief aan de raad 8e voortgangsrapportage Theataer aan de Parade

Aan de gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch

:

Ref.

: Zwart

Uw kenmerk

:

Tel.

: 06-31014646

Ons kenmerk

: 14604529

E-mail

: p.zwart@s-hertogenbosch.nl

Uw brief van

Datum : Bijlage : Onderwerp

24 januari 2023 : 8e Voortgangsrapportage

Het Nieuwe Theater aan de Parade Geachte raadsleden, De bouw van het theater heeft zich de afgelopen twee jaar voltrokken te midden van een pandemie, een oorlog en daarnaast een stevige prijsinflatie. In deze turbulente context sturen wij continu op het beheersen van de prijs, de kwaliteit en de omgeving van het nieuwe theater. Dit doen wij zorgvuldig en transparant. Met het afronden van zowel de grotere aanbestedingen theatertechniek én de onderhandeling met de aannemer over de consequenties van de oorlog en inflatie, kunnen wij uw raad nu een totaalbeeld geven van wat de daadwerkelijke kostenoverschrijding is op het beschikbaar gestelde budget. Wij hebben uw raad eerder geïnformeerd over de verwachting van overschrijdingen via de 7e voortgangsrapportage op 22 juli 2022, MARAPS en beantwoording raadsvragen. Deze overschrijdingen kunnen we nu concreet maken aangezien het financiële beeld sinds 20 januari 2023 duidelijk is. Direct na het duidelijk worden van deze overschrijding informeren wij u hier dan ook over in deze 8e voortgangsrapportage en vragen uw raad met het raadsvoorstel actualisatie krediet TAP om het benodigde aanvullend investeringskrediet beschikbaar te stellen. De afgelopen 4 jaar hebben wij uw raad regelmatig geïnformeerd over de voortgang van de realisatie van het nieuwe theater. Bijvoorbeeld via raadsinformatiebulletins en voortgangsrapportages.

Met deze 8e voortgangsrapportage doen we dat opnieuw. Stand van zaken uitvoering en planning Ten tijde van de vorige rapportage was de ruwbouw van de Pleinzaal (2e zaal) gestart en werd gewerkt aan de realisatie van de foyers op de 2 e verdieping. Ook was er een begin gemaakt met het aanbrengen van de installaties in de kelder. Inmiddels is het gebouw, met uitzondering van de toneeltoren en de 4e verdieping, in belangrijke mate wind- en waterdicht. In de loop van het 1e kwartaal van 2023 zal het volledige gebouw wind- en waterdicht zijn. De ruwbouw van de Pleinzaal is afgerond en inmiddels is in de zaal begonnen met de afbouw. Ook is de vrachtwagenheffer van de Pleinzaal inmiddels geïnstalleerd. De foyers krijgen steeds meer vorm. De glazen geveldelen van de foyers zijn aangebracht en het metselwerk in de gevel is afgerond, voor zover dit ter plaatse gemetseld wordt. Het resterende metselwerk wordt middels prefabelementen gerealiseerd, welke begin 2023 zullen worden geplaatst. Het nieuwe dak van de Casinozaal www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1

is gerealiseerd en op dit moment wordt hard gewerkt aan de realisatie van de toneeltoren. Naar verwachting zal deze eind januari volledig wind- en waterdicht zijn, net zoals de kantoren voor de theaterorganisatie. Door het gehele gebouw wordt aan installaties gewerkt en op diverse plekken is gestart met de afbouw. We realiseren een toekomstbestendig theater. Daarbij zijn duurzaamheidsmaatregelen vanzelfsprekend. In de bouwvakantie van afgelopen zomer zijn dan ook een tweetal WKO-bronnen (Warmte Kracht Opwekking) gerealiseerd. Een van de bronnen is geboord op de bouwplaats van het theater, de andere bron is in de Casinotuin gerealiseerd. De planning van het gehele bouwproces is – als eerder aangegeven - zeer strak. Er is veel focus op het voorkomen van vertragingen en op het inlopen van vertraagde onderdelen indien deze zich voordoen. Een belangrijk risico met betrekking tot de planning blijft de onzekerheid van levertijden. Deze onzekerheid geldt voor zeer uiteenlopende onderdelen en vindt haar oorzaak in de oorlog in Oekraïne, welke een grote impact heeft op de gehele bouwsector. Ten tijde van de vorige voortgangsrapportage was er sprake van een beperkte achterstand op de planning en was het streven deze gedurende de resterende uitvoering in te lopen.

Deze achterstand is – ondanks de aanhoudend complexe tijd waarin dit project wordt gerealiseerd – niet verder opgelopen en bedraagt nu ca. 6 weken. Inmiddels is duidelijk dat deze in het verdere verloop van het bouwproces ook niet meer ingelopen zal kunnen worden. Dat betekent dat wij verwachten dat het gebouw medio september opgeleverd wordt en dat aansluitend in het resterende deel van september de theaterverlichting geïnstalleerd zal worden. Met het Theater aan de Parade is afgestemd dat uiterlijk 15 oktober (of zoveel eerder als mogelijk) het gebouw aan het theater wordt overgedragen, daarna kan de organisatie van Theater aan de Parade gaan inhuizen en het gebouw geleidelijk aan in gebruik nemen. Het in gebruik nemen van een nieuw theatergebouw kost tijd en verloopt gefaseerd. De gebruiker moet zich het gebouw en alle nieuwe technische faciliteiten eigen maken. Het Theater aan de Parade heeft – naar voorbeeld van andere nieuwe theaters in het land – besloten geleidelijk aan naar een officiële formele opening toe te werken middels een periode van proefvoorstellingen/-evenementen. Naar verwachting zullen deze medio december 2023 voor het eerst met publiek plaats gaan vinden (soft opening). Na deze testfase zal naar verwachting begin maart 2024 vervolgens de feestelijke officiële opening zijn.

Het Theater aan de Parade is nauw betrokken bij het gehele bouwproces en is enthousiast over het nieuwe gebouw dat zij tot hun beschikking krijgen. Door het theater is in onze richting aangegeven dat de beschreven planning van oplevering, gefaseerde ingebruikname tot formele opening goed werkbaar is. Doordat deze nu duidelijk is, is het theater in staat om haar programmering hier op in te richten. In de vorige voortgangsrapportage gaven wij nog aan dat het een ongewisse factor was in hoeverre de planning deze winter nog beïnvloed zou worden door Covid. Hoewel het Covid-virus ook deze winter de bouw raakt, lijkt de impact vooralsnog beperkt. De verwachting is dat dit zo zal blijven gedurende het verdere verloop van de winter.

Pagina 2 van 5

Monitoring trillingen en scheurvorming In de directe omgeving worden de trillingen en mogelijke zettingen ten gevolge van de bouw van het nieuwe theater middels trillingsmeters en deformatiemeters nadrukkelijk gemonitord. Mocht schade aan bebouwing ontstaan ten gevolge van het bouwproces van het theater, dan kunnen eigenaren een schademelding volgens een schadeprotocol indienen. Tot op heden zijn er diverse meldingen van vermeende scheurvorming bij ons bekend gemaakt. Er is in één geval ook daadwerkelijk een schademelding middels het schadeprotocol ingediend. Deze melding is doorgegeven aan de verzekering. Een schade-expert zal de oorzaak nader onderzoeken. De schade lijkt hiermee in financiële zin beperkt. De nadrukkelijke monitoring van trillingen en zettingen heeft voor comfort gezorgd in de directe omgeving. Door de vele bouwwerkzaamheden in de directe omgeving van de parade (niet alleen het theater) is er in zijn algemeenheid onder eigenaren van panden een verhoogde aandacht voor mogelijke scheurvorming in hun panden. In gevallen van vermeende scheurvorming wordt de situatie vergeleken met de oorspronkelijke opname en worden scheurmeters op scheuren geplaatst om te meten of scheuren wel of niet groter worden. Deze aanpak wordt in zijn algemeenheid in de omgeving gewaardeerd. Naar het zich nu laat aanzien beperkt het aantal formele schademeldingen zich tot één.

Dit is nog niet zeker, want in het bijzonder de afronding van de bouw van de toneeltoren zou nog tot aanvullende meldingen kunnen leiden. Wel kan gesteld worden dat het aantal meldingen gegeven de complexiteit van de opgave beperkt is. Na afronding van de ruwbouw zal de monitoring van trillingen afgebouwd worden, aangezien de impact van de afbouw op de omgeving beperkt is. Mogelijke zettingen zullen tot einde project gemonitord blijven worden. Bedrijfsplan Theater aan de Parade Bij de 4e voortgangsrapportage ontving u het bedrijfsplan ‘Zichtlijnen 2024-2027’ van het Theater aan de Parade. Naar aanleiding van dit bedrijfsplan is op 25 januari 2021 in de Commissie Bedrijvigheid de discussienota ‘Exploitatie, subsidie en programmering Theater aan de Parade’ (PvdA) besproken. In het eerste kwartaal van 2023 ontvangt uw raad een geactualiseerd bedrijfsplan dat door Theater aan de Parade is opgesteld. Uitgangspunt is een theaterexploitatie binnen de kaders die uw raad heeft gesteld (beschikbaarstelling krediet realisatie, 3 juli 2018). Het Theater heeft op basis van deze kaders de opdracht gekregen om een sluitende exploitatie te realiseren, waarbij de huidige subsidiehoogte als taakstellend geldt voor de som van programmering, verdiencapaciteit in horeca en verhuur en huisvestingslasten.

Zorgvuldig en goed onderbouwde gecalculeerde huisvestingskosten vormen hiervoor een belangrijke basis. Tegelijkertijd is het ook noodzakelijk om rekening te houden met actuele ontwikkelingen. Bijvoorbeeld waar het gaat om de effecten die de coronacrisis nog altijd heeft op de bezoekcijfers binnen de cultuursector en de huidige omstandigheden op de energiemarkt. Deze ontwikkelingen zijn van invloed op de voorspelbaarheid van de toekomstige exploitatie. Om die reden heeft Theater aan de Parade wat meer tijd gevraagd en nodig om de plannen aan te passen en te actualiseren. Van het Theater aan de Parade hebben we de toezegging gekregen dat we het geactualiseerde bedrijfsplan Zichtlijnen 2024-2027 uiterlijk begin februari 2023 ontvangen. Daarna zal – net als bij het eerste bedrijfsplan voor het nieuwe theater – een extern bureau in onze opdracht hierover een second opinion uitbrengen. Uiteraard ontvangt u van ons het geactualiseerde bedrijfsplan samen met de second opinion zodra we deze stukken ontvangen hebben.

Pagina 3 van 5

Financiën Actuele financiële stand van zaken Tijdens het ontwerpproces vindt doorlopend sturing op de daadwerkelijke kosten plaats. De uitvoering van het project vindt plaats in een bijzonder complexe tijd. Tijdens de bouw is een oorlog in Oekraïne uitgebroken waardoor de energie- en materiaalprijzen ingrijpend en significant zijn gestegen. Dit – in combinatie met de pandemie en de hoge mate van inflatie – legt een sterke druk op het budget (kostenstijging door onvoorziene omstandigheden die buiten de directe invloedsfeer van de projectorganisatie liggen). Wij hebben u hierover tussentijds al geïnformeerd middels de Monitor Fysieke Projecten. Contractueel heeft de aannemer recht op vergoeding van kostenstijgingen (t.o.v. de aanneemsom) op het moment dat er sprake is van kostenverhogende omstandigheden welke hem niet aangerekend kunnen worden. De uitzonderlijke prijsstijgingen zoals hierboven genoemd sinds de start van de bouw laten zich als zodanig kwalificeren. Vergoeding van dergelijke kostenstijgingen door de opdrachtgever, vinden op dit moment in de gehele bouwsector in Nederland plaats. Wij hebben uw raad eerder laten weten in onderhandeling te zijn met de aannemer over de precieze hoogte van de te vergoeden extra kosten. Wij laten ons daarbij ondersteunen door een externe kostenadviseur. Deze onderhandelingen zijn de afgelopen dagen afgerond.

De invloed van prijsstijgingen beperkt zich niet tot de te vergoeden kosten aan de hoofdaannemer. Apart hiervan kan inmiddels ruim € 1,0 mln. aan aanvullende kostenstijgingen worden onderscheiden. Deze worden eveneens veroorzaakt door de uitzonderlijke marktomstandigheden van de afgelopen 1,5 jaar. Het gaat daarbij om de invloed van prijsstijgingen op de inkoop van theatertechnische installaties welke rechtstreeks door de gemeente zijn ingekocht. Inmiddels is duidelijk dat, ook zonder deze vergoeding van kostenstijgingen, er sprake is van een overschrijding van het taakstellende budget. Deze overschrijding bedraagt op dit moment € 3,4 mln., waarbij de verwachting is dat daarnaast, voor de verdere afronding van het project tot einde werk, aanvullend nog ca. € 0,75 mln. nodig zal zijn. Wij leggen het totaaltekort, de onderbouwing van het ontstaan van het tekort, het resultaat van de onderhandelingen met de aannemer en de hiervoor benodigde aanvullende kredietaanvraag middels een raadsvoorstel separaat voor aan uw raad. De verwachting is dat we dit raadsvoorstel nog in januari 2023 aan u toezenden ter besluitvorming door uw raad op 28 februari. Reviewboard Op 18 mei 2022 is de Reviewboard bij elkaar geweest. In het eerste kwartaal van 2023 wordt een nieuwe vergadering van de reviewboard gepland.

De frequentie van reviewboard overleggen is tijdens de uitvoeringsfase lager dan tijdens de ontwerpfase. Omgeving en communicatie Met het afronden van de sloopwerkzaamheden is de hinder voor direct omwonenden beperkt. Niettemin betreft het een grote bouwplaats op een zeer binnenstedelijke locatie en valt dientengevolge niet te voorkomen dat het project voor direct omwonenden impact heeft. Waar nodig is daarover direct contact met omwonenden.

Pagina 4 van 5

Middels tweewekelijkse communicatie via een digitaal (bouw)nieuwsbrief worden omwonenden en andere belangstellenden zo goed als mogelijk geïnformeerd over hetgeen zij aan werkzaamheden kunnen verwachten. Deze (bouw)nieuwsbrief wordt in zijn algemeenheid positief ontvangen en het aantal meldingen van overlast is zeer beperkt voor een complex binnenstedelijk project van deze omvang. Zodra de ruwbouw afgerond is zal de frequentie van de nieuwsbrief teruggebracht worden naar een maandelijks bericht. Dit omdat de impact van het project op de directe omgeving tijdens de afbouwfase beperkt zal zijn. Wilt u zelf de (bouw)nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan voor dit bouwnieuws door een e-mail te sturen naar theater@s-hertogenbosch.nl.

Hoogachtend, namens het college De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Pagina 5 van 5