Brief 9 februari - Open brief Outreach n.a.v. discussienotitie verbod op fossiele reclame en reclame voor ongezonde voeding Den Bosch

Open brief aan de gemeenteraad van Den Bosch Onderwerp: Reactie op discussienotitie verbod op fossiele reclame en reclame voor ongezonde voeding in de openbare ruimte via de APV

Amsterdam, 9 februari 2026

Beste leden van de raad, Namens Outreach, de branchevereniging van buitenreclame-exploitanten in Nederland, richten wij ons met deze brief tot u. Wij begrepen vandaag dat in uw gemeente op 9 februari 2026 de discussienotitie verbod op fossiele reclame en reclame voor ongezonde voeding in openbare ruimtes via de APV wordt besproken. Wij pleiten hierbij voor terughoudendheid op lokaal niveau. Onze belangrijkste argumenten zijn: het ontbreken van heldere juridische kaders, onvoldoende inzicht in de financiële gevolgen en het ontbreken van aantoonbare effectiviteit van de maatregel. Daarnaast signaleren wij dat lokale besluitvorming eenzijdig lijkt te worden gevoed en niet alle consequenties worden overzien. Hieronder lichten wij onze zorgen toe. Onze zorgpunten bij lokale reclameverboden voor buitenreclame 1. Juridische kaders ontbreken Ieder verbod vraagt om een zorgvuldige en robuuste onderbouwing. Aannemelijk moet worden gemaakt dat een maatregel daadwerkelijk leidt tot minder consumptie en daarmee tot vermindering van uitstoot en bescherming van gezondheid en milieu. Deze onderbouwing ontbreekt. Het verbod betreft een klein deel van de reclamebranche, namelijk alleen buitenreclame, terwijl andere reclamevormen zoals internet en dagbladen, wel fossiel reclame onder de aandacht kunnen blijven brengen.

De definities over fossiele reclame en reclame voor ongezonde voeding in de openbare ruimte zijn bovendien niet goed uitgewerkt. Dit bemoeilijkt naleving en vergroot de onzekerheid voor adverteerders en buitenreclame exploitanten. Lokale verboden die onvoldoende zijn uitgewerkt, leiden tot juridisch kwetsbaar beleid. In Haarlem bijvoorbeeld is tot twee keer toe de aanbesteding teruggetrokken vanwege deze onduidelijkheid. Ook zijn lokale ondernemers in opstand gekomen door de willekeur die door onduidelijke uitgangspunten dreigde te ontstaan.

Juridisch moet een verbod worden getoetst aan meerdere randvoorwaarden, zoals het vrij verrichten van diensten en de Europese Dienstenrichtlijn. Lokale maatregelen houden hier vaak onvoldoende rekening mee, wat de houdbaarheid verder onder druk zet en het vertrouwen in consistent overheidsbeleid schaadt. Zonder landelijke coördinatie ontstaat een lappendeken van lokale verboden die de rechtszekerheid ondermijnt en het publieke domein onvoorspelbaar maakt. Tegelijkertijd ontstaat een scheve concurrentiepositie ten opzichte van andere media die niet aan dezelfde beperkingen zijn onderworpen. 2. Financiële consequenties en contractzekerheid Wij pleiten voor een betrouwbare overheid die zorgvuldig omgaat met bestaande contracten en concessies. APV-gebaseerde reclameverboden staan op gespannen voet met bestaande concessiecontracten. Afspraken over wat wel en niet is toegestaan vormen een wezenlijk onderdeel van deze concessies. Deze voorwaarden kunnen niet eenzijdig en tussentijds worden gewijzigd zonder juridische en financiële gevolgen. Sinds het aantreden van mij als directeur van Outreach in april 2025 is er geen contact gezocht om van gedachten te wisselen en hebben wij geen uitnodiging ontvangen om in gesprek te gaan. Wij betreuren dit, omdat samenwerking tussen overheid en markt noodzakelijk is om werkbare, juridisch houdbare en effectieve maatregelen te ontwikkelen.

Een betrouwbare overheid kenmerkt zich door transparantie, dialoog en het betrekken van uitvoerende partijen voordat ingrijpende beleidskeuzes worden gemaakt. Buitenreclame-exploitanten hebben aanzienlijke investeringen gedaan op basis van contractueel vastgelegde kaders. Zij investeren in straatmeubilair en kunnen de jaarlijkse afdrachten aan gemeenten alleen terugverdienen via reclame-inkomsten. Minder inkomsten betekent minder afdracht aan gemeenten. Deze gevolgen worden vaak onderschat. Buitenreclame is het enige medium dat rechtstreeks financieel bijdraagt aan gemeenten: van iedere euro buitenreclame-omzet vloeit circa 40-45% terug naar lokale overheden in de vorm van afdrachten. Dit model wordt door een lokaal verbod aantoonbaar in gevaar gebracht en het verlies kan op termijn substantieel zijn. 3. Het aangetoonde effect van een reclameverbod ontbreekt Voor lokale reclameverboden ontbreekt een bewezen effectiviteit. Er is geen bewijs dat het beperken van buitenreclame leidt tot structurele gedragsverandering of substantiële emissiereductie, terwijl de financiële gevolgen wél aantoonbaar zijn. De indruk wordt soms gewekt dat het om een algeheel reclameverbod gaat, maar het betreft uitsluitend buitenreclame in de publieke ruimte. Dit creëert een ongelijk speelveld, waarbij buitenreclame-exploitanten onevenredig worden geraakt, terwijl andere media buiten schot blijven.

Budgetten verschuiven daardoor naar kanalen waar gemeenten geen grip op hebben, zoals online platforms of private locaties. En de buitenreclamebranche betaalt onevenredig de prijs.

Onze positie: nationale regelgeving boven lokale versnippering Als buitenreclamebranche onderschrijven wij het belang van een duurzame samenleving en gezonde leefgewoonten. Reclame kan en moet bijdragen aan deze doelen. Reclame speelt een cruciale rol in het zichtbaar maken van duurzame alternatieven. En naast reclame moeten duurzame keuzes voor consumenten goedkoper, makkelijker en comfortabeler worden ten opzichte van niet duurzame, fossiele keuzes. Een lokaal reclameverbod voor alleen buitenreclame is hiervoor echter niet het juiste middel. Het belemmert juist de communicatie over schonere producten, noodzakelijke transities en innovatieve diensten. Wij pleiten daarom voor een nationale, samenhangende benadering. Er zijn duidelijke landelijke richtlijnen nodig die juridisch houdbaar zijn en daadwerkelijk bijdragen aan gedragsverandering. Om dit uit te werken, is Outreach een alliantie gestart met organisaties zoals de Stichting Reclame Code, de Bond van Adverteerders, brancheorganisaties en maatschappelijke partners om tot een gedragen en werkbare oplossing te komen. Ook willen wij bijdragen aan voorlichtingscampagnes die gedragsverandering bevorderen, zoals ‘pak vaker de fiets’ en ‘doe mee aan de week zonder vlees’.

Zo benutten we de kracht van buitenreclame waar die het meest effectief is: in de publieke ruimte, waar iedereen wordt bereikt, ongeacht achtergrond, opleidingsniveau of digitale vaardigheden. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Outreach via info@outreach.nl. Namens alle buitenreclame-exploitanten die zijn aangesloten bij Outreach,

Sita Bakker Directeur Outreach

Over Outreach Outreach is de brancheorganisatie voor Out-of-Home (OOH) media in Nederland. Wij vertegenwoordigen twaalf toonaangevende exploitanten van buitenreclame, van abri’s tot grote digitale schermen. We representeren daarmee meer dan 90% van de Nederlandse markt. Outreach zet zich in voor de duurzame groei en positionering van OOH binnen de bredere mediamix, met betrouwbare eKectmetingen, kwalitatief bereiksonderzoek en inhoudelijke meerwaarde. Wij geloven in de kracht van publieke zichtbaarheid en de waarde van sterke, meetbare buitenreclame.